De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Koningin in tijden van crisis

De val van het gedoogkabinet-Rutte werpt een schril licht op de politieke verdeeldheid in ons land. Met dat beeld nog op ons netvlies maken we ons op voor de viering van Koninginnedag: onze nationale feestdag. Feest vieren rond koningin Beatrix en haar familie in tijden van crisis. Dat wordt even schakelen, al zal koning Alcohol daarbij traditiegetrouw wel een handje helpen.

We kunnen dan misschien even vergeten dat we kampen met een politieke crisis, gestapeld op een financiële én een economische crisis; met daarbij een demissionair kabinet, verkiezingen op komst en vervolgens nog een kabinetsformatie waarbij, voor het eerst , de koningin/staatshoofd goeddeels buiten spel zal staan.

Koningin buiten spel

Eerder dan verwacht en in de nadagen van haar koninklijke loopbaan krijgt Beatrix namelijk te maken met een ietsje meer ceremonieel koningschap. Nog geen maand geleden (27 maart jongstleden) is er een wijziging van het reglement van orde (artikel 139a) van de Tweede Kamer van kracht geworden. Dat minimaliseert de rol van het staatshoofd bij een tussentijdse val van een kabinet en bij de formatie van een nieuw kabinet tot een nagenoeg ceremoniële.

Daarom riep de koningin na de val van het minderheidskabinet-Rutte ook niet de fractievoorzitters ter consultatie bij zich, maar zocht de kamer zelf een uitweg uit de crisis via een openbaar debat. Dat ging, gezien het geharrewar over het vaststellen van een datum voor nieuwe verkiezingen, op zijn zachtst gezegd nog wat onwennig.

Zeker is dat bij de formatie van een nieuw kabinet eind dit jaar Beatrix voor het eerst geen rol van (politieke) betekenis meer zal spelen. Dat gaat ook op voor de een paar maanden geleden aangetreden vice-president van de Raad van State: ‘onderkoning’ Piet Hein Donner (CDA), eerder minister in het nu gevallen kabinet. Vanwege diens ijveren – tegen een deel van zijn eigen partij in – voor de totstandkoming via PVV-gedoogsteun van het kabinet-Rutte zou het voor hem toch al wat ongemakkelijk geweest zijn een geloofwaardige rol als adviseur of (in)formateur te spelen bij de komende formatie.

Alleen als de koningin nog vóór de formatie van een nieuw kabinet het monarchale stokje aan haar opvolger doorgeeft , kan ze ontsnappen aan een kabinetsformatie waarbij ze buiten spel staat.

Prins van Oranje in de wacht

Maar vanwege de kabinetscrisis, de verkiezingen op woensdag 12 september (een kleine week voor Prinsjesdag) en de kabinetsformatie daarna ligt een snelle troonswisseling niet voor de hand.

Het is voor de koningin formeel weliswaar niet verboden om af te treden in een politiek labiele periode met een demissionair kabinet, maar ongebruikelijk en naar veler gevoel ongewenst is het wél. Overigens kan men zich zo langzamerhand gaan afvragen of het wachten op een politiek rustige tijd, geschikt voor abdicatie, voor Beatrix nog een reële optie is, want in de afgelopen tien jaar heeft Nederland maar liefst vijf kabinetten zien passeren.

Een troonswisseling (‘feest van de monarchie’) én verkiezingen (‘feest van de democratie’),met daarop volgende kabinetswisseling in dezelfde periode, zijn echter alleen al om praktische redenen toch wel wat veel van het goede tegelijk. De Prins van Oranje zal dus nog even moeten wachten. Dat is misschien maar goed ook.

De aankoop door Willem-Alexander en Máxima van een miljoenen kostende vakantievilla in Griekenland ,juist op het moment dat in het Catshuis werd vergaderd over miljardenbezuinigingen, heeft bij Henk en Ingrid en anderen mogelijk toch wat wrevel en onbegrip gewekt. Of dat afbreuk heeft gedaan aan de populariteit van de beoogd troonopvolger en/of zijn vrouw, dat zou kunnen blijken uit de jaarlijkse koninginnedagenquête van de NOS. De resultaten daarvan worden op 30 april gepubliceerd.

Koninginnedag

Door de onveranderd tragische omstandigheden rond prins Friso, die na zijn skiongeluk in een Londense kliniek wordt verpleegd, was Koninginnedag voor Beatrix toch al ongemakkelijk. Daar komt nu nog de politieke crisis bij. Weinig reden, zou je zeggen, voor nationaal feestgedruis met de koningin als middelpunt. Maar traditie is traditie. De show must go on. De koningin was de eerste om daarover geen twijfel te laten bestaan.

Vraag is óf en hoe autoriteiten, Beatrix zelf en premier Rutte inbegrepen,en feestvierders op 30 april nog zullen refereren aan de bijzondere omstandigheden waaronder Koninginnedag 2012 plaats vindt.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


18 reacties op “Koningin in tijden van crisis”

  1. Wouter zegt: 25-04-12 om 14:35

    De Koningin staat haar mannetje: ondanks de malaise rondom haar comateuze zoon is ze weer gewoon aan het werk gegaan. Met haar kenmerkende kapsel stevig in de lak heeft zij inmiddels weer een aardig aantal evenementen aangedaan. Dat zij boven de partijen staat (of: zou moeten staan, voor de twijfelaars onder ons), zal júist gedurende Koninginnedag blijken: die dag staat in het teken van haar moeder en natuurlijk haar eigen, verlate, verjaardagsviering.

    De politiek laat Nederland en masse even voor wat het is, die dag. En dat is maar goed ook: Koninginnedag moet, en zal, een feest zijn – crisis of geen crisis.

  2. Wouter zegt: 25-04-12 om 14:36

    Een kleine correctie op mijn bovenstaand schrijven:

    [..]
    Nederland laat en masse de politiek even voor wat het is [..]

  3. Dirk zegt: 25-04-12 om 15:05

    Ik stel voor dat de oranje verenigingen voortaan het koningshuis betalen. Er is veel geheim overleg, bv de MP op maandag bij de thee op het paleis, en invloed van “de koning”, dat kan niet in een democratie.

  4. Bert zegt: 25-04-12 om 15:53

    Typefoutje in de naam van prins Friso! “prins Fiso”

  5. Hans Brink zegt: 25-04-12 om 16:40

    Het lijkt mij een goed moment om de poppenkast van het koningshuis in tijden van bezuinigen helemaal te schrappen.
    Dan zijn we meteen van allerlei inconsequent gedrag van het koningshuis ten opzichte van onze samenleving verlost. Dit soort archaïsche fenomenen passen niet in de huidige tijd. Niet bij ons en niet in het buitenland.

  6. Adine zegt: 25-04-12 om 16:43

    Koninginnedag is er ook om ons te verenigen, om ons een gevoel van eenheid te geven. Juist in deze tijd lijkt me dat een mooi iets. Ik vind dit artikel veel te overdreven en populistisch geschreven. Prima voor de Privé maar niet voor de NOS. Dit artikel haalt meerdere onderwerpen aan zonder hier een consistent geheel van te maken. De boodschap blijft uit. Laten we nu eerst maar even de verkiezingen afwachten.

  7. In het partij-programma van elke democratische partij dient als eerste punt het afschaffen van het koningshuis te staan.

    Bij het wegsturen van het koningshuis dienen zij alles terug te geven. Recht op ww heeft niemand van het koningshuis want zij hebben nog nooit een dag gewerkt in hun leven.

    Nadat zij hun bezittingen aan de rechtmatige eigenaar hebben teruggegeven, is er voor hen vast nog wel een bijstandsuitkering over op de begroting.

    Bea kan maar beter thuis blijven op koninginnedag.

    Over invloed gesproken. Was de gekozen aristocratie bang dat het stemvee niet op zou komen dagen om de volgende incompetente idioot in de kamer te kiezen ? en moest daarom de kiesraad de politiek sturen naar verkiezingen in september.

    Bea Bilderberg is ook niet vies van deze praktijken.

  8. Hennie zegt: 25-04-12 om 17:19

    gelukkig! koninginnedag…
    even lekker feesten, even ergens anders aan denken
    even geen financiële en economische crisissen
    even gewoon lekker feest!

  9. Louis van Rasten zegt: 25-04-12 om 18:25

    In het algemeen kun je stellen dat hoe meer de burger in Nederland het in zijn beurs zal gaan voelen hoe hoger de ergenis zal worden jegens het koningshuis dat met grote sommen geld gooit omwille van de eigen luxe. Dat Alexander c.s. in tijden van grote financiële crisis een miljoenenvilla gaat kopen wekt dan ook terecht bij vele burgers -die moeten lijden door de crisis- terecht tot kritiek en ergenis.

    Juist in tijden zoals deze moet het koningshuis zich naar alle soberheid gedragen en er juist op toezien en te voorkomen dat op kosten van de belastingbetaler geen exorbitant grote sommen met geld voor de eigen luxe behoeft over de balk te gooien. Het zou derhalve het koningshuis sieren dit na te laten.

  10. p.kwast zegt: 25-04-12 om 19:10

    Ook de kroonprins heeft recht om juist, in tijden dat de prijzen zakken, een huis te kopen. Ook het prinselijk paar heeft recht op eigen leven.
    Kritisch reageren op hun aankoop heeft meer weg van afgunst!
    Dat ze er fijn gebruik van mogen maken.

  11. T. van Achthoven zegt: 25-04-12 om 20:21

    Het zal voor de gemiddelde Nederlander wennen zijn dat de koningin niet het voortouw neemt/heeft bij een formatie. Hierbij is het niet te hopen dat we hier ook Belgische toestanden krijgen rond de formatie. maar ook een ‘gedoging’ van een kabinet werkt niet, hebben we gezien. Dus laat daarom een partij verantwoording nemen en niet terugschrikken voor die verantwoording, want wat we dan oogsten is een kabinet van angst om de juiste beslissingen te durven nemen.
    En luidt een gezegde niet dat ‘angst een slechte raadgever’ is?

  12. j swartele zegt: 25-04-12 om 20:37

    chapeau pour la Reine et la Roayaume NEERLANDAISE.Sa Majeste Beatrix est une Femme. ” Unique..” ” een sterke vrouw zittend aan de poort van de stad…reeds vroeg in de ochtendgloren, zorgend voor haar kroost [ LEES ; VOLK EN LAND MET PLICHTSBETRACHTING .!

  13. Mevrouw Chr. M. Poppelaars zegt: 25-04-12 om 21:50

    Wat hebben al die zaken nu te maken met de mens Beatrix? Het is een vrouw van GROTE klasse waar je echt U tegen kunt zeggen en nog meer respect. Ik ben ervan overtuigd dat Willem-Alexander en Máxima dezelfde richting in zullen slaan, waardoor wij in ieder geval op een schitterende manier over zullen komen in de hele wereld dankzij deze grandioze familie. Komt er tenminste nog iets goeds naar voren vanuit Nederland.

  14. Wim Keizer zegt: 26-04-12 om 11:58

    Helemaal mee eens!

  15. bas zegt: 26-04-12 om 16:31

    @ Mevrouw Chr. M. Poppelaars

    De mens B van Oranje boeit mij niets. ZIJ wilt staatshoofd zijn omdat ze uit de goede moder geboren is

    DAT neem ik haar kwalijk.

    Wilt WA staatshoofd zijn? Prima. Stel je kandidaat voor president en zie wie er wint. Voor mij is dat de3 enige manier om een staatshoofd te verkrijgen dat door iedereen erkend wordt.

  16. peter zegt: 27-04-12 om 09:30

    de koningin deelt koffie en cake uit aan de losers van het gedoogkabinet als bedankje voor de verrichtte diensten.
    we zien al jaren paars van de uitgaven van de regering en het koningshuis doet er nog een flinke duit bij in het zakje.
    de rol van moeder overste komt echt niet over en mag vervallen,want de balkenendes en ruttens nemen ons graag bij de hand richting financiele afgrond.
    kunnen ze niet allemaal verhuizen naar griekenland om daar goedkoop te profiteren van de griekse crisis.
    o nee ,dat mag niet,dat is toch scheefwonen.

  17. Opvallend bericht dat Mabel niet mee doet 30 April ! Overbodige mededeling zou ik zeggen…..wat voor belang hangt er eigenlijk aan die ” zuipdag” Horeca ? Ga maar door…..overal troep en 95procent weet niet eens wat, waarom en hoe ?
    Vorig jaar zoende Friso Sneeuwwitje in de kist wakker…. Als dat bij hem nu eens zou gebeuren…….ja, Dan mag wat mij betreft het “dak” er af ! Dan zou de zgn feestlijke dag pas echt de moeite waard zijn en de glimlach op de gezichten van de Kon.Familie. “ECHT” zijn.

    Hoe leuk is het om nu dit feest te vieren??

  18. Louis van Rasten zegt: 30-04-12 om 11:42

    @p.kwast reactie van 25-04-12 om 19:10,

    De kritieke reacties hebben niets met afgunst te maken. Als koningshuis moet je in tijden van crisis een goed voorbeeld stellen en niet die dingen gaan doen die het tegenovergestelde zijn. Soberheid is dus in alle opzichten de juiste keuze en dit zou derhalve het koningshuis sieren.

Geef een reactie