De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Koninklijke beëdiging ministers pikant dossier

De Tweede Kamer is het er al een paar jaar in overgrote meerderheid over eens: de beëdiging van nieuwe ministers door de koningin dient niet langer achter gesloten paleisdeuren plaats te vinden, maar in de volle openbaarheid. Dat betekent: in aanwezigheid van journalisten en TV-camera’s. Kabinetsinformateur en vermoedelijk formateur/premier Mark Rutte (VVD) moet deze kwestie zien te regelen. Vergeleken met politiek beladen megaonderwerpen als de Euro, de woningmarkt, de zorg en de arbeidsmarkt is de openbare beëdiging van bewindslieden natuurlijk een minikwestie. Toch is dit dossier staatsrechtelijk pikant en voor de toekomstige premier politiek niet ongevaarlijk. Hier is namelijk het geheim van paleis Noordeinde c.q. paleis Huis ten Bosch in het geding. Dat behelst de eis dat staatshoofd en minister-president omwille van de eenheid van het regeringsbeleid naar buiten toe altijd één lijn trekken en dat hun onderling overleg dus strikt geheim blijft. Niettemin lijkt de deur van paleis Noordeinde nu op een kiertje te staan.

Wens kamermeerderheid

Al in 2010 nam de Tweede Kamer unaniem een motie aan van Rutte’s partijgenote (!) Brigitte van der Burg. Die bepleitte stappen om de beëdiging van ministers in het openbaar te laten plaats vinden. In de meeste democratieën is dat iets vanzelfsprekends. “Het zijn onze ministers. Ze worden benoemd namens de Nederlandse bevolking. Wij vinden dat zij ook het recht hebben om te zien dat zij de eed afleggen”, aldus Van der Burg indertijd. Complicatie hierbij is de alom heersende overtuiging dat koningin Beatrix niet staat te popelen (om maar eens een understatement te gebruiken) camera’s en persmuskieten toe te laten bij de beëdiging van bewindslieden. De vorstin lijkt – getuige ook haar langdurige weigering om haar kerstboodschap op televisie uit te spreken –  aan een vorm van cameravrees te lijden.  En zij vindt kennelijk de presentatie van een nieuw kabinet op de trappen van paleis Huis ten Bosch via de zogeheten bordesscène al openbaar, publiek en transparant genoeg.

Motie Pechtold

De kwestie kwam tijdens de voorbije verkiezingsstrijd ook nog even aan de orde. In het zogeheten Carrédebat hield premier Rutte, net als eerder, zijn kaarten strak tegen de borst. Hij zei slechts dat de kabinetsformateur annex beoogd premier te zijner tijd op dit punt een besluit zal nemen. Uiteraard in samenspraak met koningin Beatrix.  PvdA-leider Diederik Samson maakte zich van de kwestie af met de woorden dat ‘de kamer beslist’. Met uitzicht op regeringsdeelname bleek de PvdA tijdens het debat over de kabinetsformatie op 20 september ineens toch wat koudwatervrees te hebben. De PvdA-fractie zorgde er toen in elk geval voor dat de kamer niet klip en klaar besliste dat ministers voortaan in het openbaar beëdigd zouden worden, want zij wees  een motie van D66-leider Pechtold van die strekking als ‘overbodig’ van de hand. Die uitspraak was veel stelliger dan eerdere Kameruitspraken, want zegt,’dat de beëdiging van ministers en staatssecretarissen in het openbaar dient plaats te vinden en dat dit bij de eerstvolgende gelegenheid in de praktijk dient te worden gebracht’. De motie van Pechtold werd verworpen omdat de PvdA , hoewel eens met het doel ervan, die niet steunde.

Twee scenario’s

De hete aardappel ligt dus weer op het bordje van de komende kabinetsformateur/premier. Die zal zaken moeten doen met Beatrix. Er zijn globaal gezien nu twee scenario’s. De koningin zegt geen bezwaren te hebben tegen openbare beëdiging of legt zich daar (zuchtend?) bij neer. Dan is de lucht geklaard en kan de vorstin, eerder buitenspel gezet bij de formatie, op TV ‘schitteren’ als de nieuwe bewindslieden aan de grondwet en aan haar als staatshoofd trouw zweren of beloven.

Pikant en pijnlijk wordt het als de nieuwe premier de kamer moet komen uitleggen, dat alles bij het oude blijft en openbare beëdiging er niet zit. Dan wordt zonneklaar duidelijk dat hij zich neergelegd heeft bij de wensen van Beatrix. Dat zal trouwens officieel nooit duidelijk worden, maar het zal hem prompt op het verwijt van slappe knieën komen te staan. Hem zal ingewreven worden voor de koningin gebogen te hebben. En passant zou ons dat een, nooit te verifiëren,  inkijkje in het geheim van Noordeinde geven.  De premier zal er in de Tweede Kamer gemakkelijk mee wegkomen. PvdA en VVD hebben daar immers een meerderheid.  Wél zal de PvdA  (en in mindere mate ook de VVD) dan met hoon overladen worden, omdat omwille van regeringsmacht vroegere opvattingen terzijde worden geschoven. Maar ja, regeren in een politiek verdeeld land kan nu eenmaal niet zonder compromissen etc.

Uitruilen

Heel misschien zou de PvdA aan haar eventuele inschikkelijkheid ten opzichte van Beatrix bij de beëdiging van ministers overigens nog wel eens een klein voordeeltje kunnen overhouden. De koningin kan niet steeds op haar ponteneur gaan staan en dat zou voor de PvdA, die nog steeds wat moeite heeft met de aanwezigheid van de vader van Máxima bij een mogelijke troonswisseling, dan op den duur weer goed kunnen uitpakken. Uitruilen op het allerhoogste niveau zou dat zijn: geen openbare beëdiging, maar ook geen Jorge Zorreguieta bij de troonswisseling. Andersom zou natuurlijk ook nog kunnen: wel openbare beëdiging en Jorge Zorreguitea welkom bij de troonswisseling. Hogeschoolpolitiek, maar altijd vallend onder de geheimen van paleis Noordeinde en/of paleis Huis ten Bosch.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


9 reacties op “Koninklijke beëdiging ministers pikant dossier”

  1. Irene zegt: 12-10-12 om 10:29

    Zou het probleem opgelost zijn als de ‘onderkoning’ de beëdiging op zich nam?

  2. bas zegt: 12-10-12 om 12:13

    Beatrix haat de pers, dat is duidelijk.

    En Rutte durft niet tegen haar in te gaan, dat heeft hij de afgelopen 2 jaar we laten zien.

    Dus de kans dat het verandert? Nope

    Moet het veranderen? Natuurlijk. Een besloten beëdiging is niet geldig, al is het maar omdat we niet weten dat er inderdaad een eed is afgelegd.

  3. F. Markestein zegt: 12-10-12 om 12:27

    Het voorstel voor een uitruil openbare beëdiging en vader van Maxima bij een volgende inhuldiging vind ik een belediging voor de slachtoffers van het Videla regime. Ik begrijp werkelijk niet wat Van Asseldonk bezielt om iets dergelijks te bepleiten. Zijn Argentijnse slachtoffers van minder belang dan, bijvoorbeeld, Joodse slachtoffers in WO II? Want als het om hen zou gaan zou niemand een dergelijke treurige uitruil durven voorstellen. Zorreguita hoort niet bij een inhuldiging en de beëdiging van ministers behoort openbaar te zijn. Maar het laatste vind ik van minder belang dan het eerste.

  4. erik geurtsen zegt: 12-10-12 om 21:10

    Ik zie eerlijk gezegd het probleem niet. En Dhr. van Asseldonk weet ook niet aan te tonen waar het vermeende probleem ligt. Behalve dan het hijgerige gedrag dat we overal met een camera of microfoon aanwezig moeten zijn.Ik heb de beediging van ministers en staatssecretarissen nooit mogen mee maken en gemist heb ik het ook niet.Ik vertrouw er domweg op dat het conform de regels gaat. En als we het wel zien, wat worden we er beter van, en welk vermeend serieus probleem wordt er mee opgelost.

  5. Peter zegt: 14-10-12 om 00:48

    Waarom beëdigd de twee kamer de ministers niet? Kunnen we Beatrix en gevolg meteen helemaal de laan uitsturen. Ja ik ben een republikein en daar ben ik trots op. Ik snap niet waarom alles zo achter gesloten duren moet. Sterker nog, ik snap niet waarom het zo lang moet duren eer er een kabinet is? In het buitenland is het meestal binnen een week gepiept en hier gaan we altijd moeilijk lopen doen met radiostilte, polderen en uitruilen. Klink klare onzin aangezien ons land niet word geregeerd door een kabinet maar door multinationals en lobbyisten met alle gevolgen van dien. Kijk maar een naar wat voor een rommel er in ons voedsel zit (E-nummers). Zogenaamd onschuldig maar op de lange termijn dodelijk.

  6. Harry zegt: 14-10-12 om 21:50

    Natuurlijk onzin. De beediging heeft niets te maken met het af te keuren gedrag van Maxima. Geen aanwezigheid bij dem inhuldiging en beediging gwoon openbaar

  7. De tweede kamer of een gezamenlijke vergadering van tweede en eerste kamer der Staten generaal zouden de beediging moeten doen. Trouw zweren aan het land spreekt vanzelf, aan de koningin is belachelijk.

  8. M. Mulder zegt: 17-10-12 om 19:04

    Wat een hijgerig stuk. Van Asseldonk speculeert er vrolijk op los en maakt ook nog een gewag van een mogelijke uitruil. Nogal schaamteloos zou ik zeggen. Ik heb het al vaker opgemerkt, maar Van Asseldonk ontbeert aan daadwerkelijke kennis en inzichten in het koninklijke en in het parlementaire gebeuren. Ik begrijp niet dat dergelijke prietpraat op een weblog moet verschijnen van de gesubsidieerde NOS.

  9. bas zegt: 31-10-12 om 13:45

    Vandaag heeft Rutte een stap gezet in deze discussie: hij heeft het over een ‘balans’ tussen de wens van de Kamer en waardigheid

    Wat waardigheid te maken heeft met een geheime beëdiging is mij onduidelijk, maar het zal er wel op neerkomen dat Rutte niets wilt veranderen.

    Ik denk dat de VVD die D eens moet schrappen

Geef een reactie