De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Alle seinen op oranje voor 2013

Volgend jaar wordt voor ons land een Oranjejaar. Alle seinen voor 2013 staan op Oranje. Het begint meteen al op 31 januari als koningin Beatrix 75 jaar wordt. Voor zover het er nu naar uitziet, zal dat niet met officiële manifestaties gepaard gaan. Wel staan er reeksen boeken en TV-programma’s op stapel om de mijlpaal in het leven van de vorstin publicitair luister bij te zetten.

Even los van de mogelijkheid, waarover al veelvuldig is gespeculeerd, dat 2013 het jaar wordt waarin Beatrix haar aftreden bekend maakt, zal het aankomende jaar hoe dan ook oranje kleuren vanwege de start van de maar liefst drie jaar durende viering van ‘200 jaar Koninkrijk’. Het Nationaal Comité dat festiviteiten en manifestaties in de periode 2013-2015 organiseert en stimuleert, benadrukt dat we ´200 jaar Koninkrijk vieren en niet 200 jaar Monarchie´, maar voegt daar haastig aan toe, dat ‘uiteraard de leden van het Koninklijk Huis worden betrokken bij de viering’.

De officiële start van de feestelijkheden is op 30 november 2013 en staat in het teken van ‘de landing van de latere Koning Willem I op het strand van Scheveningen in 1813’. Dat is een meer monarchale keus dan die er bij het vorige eeuwfeest op 17 november 1913 werd gemaakt. Toen werd niet in de eerste plaats het ontstaan van de monarchie onder de Oranjes gevierd en herdacht, maar de bevrijding en het weer onafhankelijk worden van ons land na jarenlange Franse overheersing. Toch een opvallend verschil.

Historisch mijnenveld

Op het gevaar af een mijnenveld van historische disputen te betreden, moeten we toch even terug in de tijd. Nederland werd onafhankelijk in de vorm van de Republiek der Zeven Provinciën, waar de Oranjes als veldheren en stadhouders een grote rol vervulden. Die ontstond nadat we ons via de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) van Spaanse overheersing hadden ontdaan. Willem van Oranje verwierf er zijn naam Vader des Vaderlands mee.

Aangestoken door de geest van de Franse revolutie en met ‘steun’ van Franse troepen werd Nederland in 1795 omgevormd tot de Bataafse Republiek. Stadhouder Willem V ging in ballingschap, naar Engeland. Tot 1813 bleef ons land een vazalstaat van Frankrijk. In de laatste jaren als ‘Koninkrijk Holland’ met een broer van Napoleon (Lodewijk) op de troon. Door de val van Napoleon kwam aan de Franse overheersing van ons land een eind in 1813.

De politieke strijd die daarop losbrak, werd in het voordeel van de Oranjegezinden beslist. Zij vroegen Willem Frederik, zoon van de uitgeweken stadhouder Willem V, om ‘soeverein vorst’ van Nederland te worden. Op 30 november betrad hij op het strand van Scheveningen Nederlands grondgebied.

Het zou nog tot 30 maart 1815 duren voordat hij als ‘souverein vorst Willem I’ officieel werd ingehuldigd in de Nieuwe Kerk in Amsterdam waarna hij op 21 september van hetzelfde jaar in Brussel ook nog als koning werd ingehuldigd. Nederland was een koninkrijk en nu – 200 jaar later – gaan we dat dus vieren onder leiding van het ‘Nationaal Comité 200 jaar Koninkrijk’.

Nationaal Comité

In juli vorig jaar is het Nationaal Comité bij Koninklijk Besluit opgericht, compleet met een budget van ruim 2 miljoen euro en een eigen stafbureau. Voorzitter van de club is de CDA-politica en Commissaris van de Koningin in Overijssel Ank Bijleveld-Schouten. Zij volgde ex-premier Ruud Lubbers (ook CDA) op, die maar heel even de voorzittershamer hanteerde.

In het comité zitten autoriteiten als de Haagse burgemeester Jozias van Aartsen (VVD) en de gewezen vice-president van de Raad van State Herman Tjeenk Willink (PvdA), maar ook mensen als langebaanschaatser Erben Wennemars en ‘roddelkoning’ Albert Verlinde. Voor het allochtone geluid tekent de in Turkije geboren bedrijfseconome Bercan Günel. U ziet: voor elk wat wils.

De overheid heeft beslist ook haar best gedaan het comité een brede opdracht mee te geven. Ook al doet de naam ‘200 jaar Koninkrijk’ dat niet meteen vermoeden, het gaat blijkens het instellingsbesluit van het comité bij de komende, driejarige viering wel degelijk ook ‘om de verworvenheden van 200 jaar onafhankelijkheid en van ons democratisch bestel’.

Zo zullen nationale manifestaties in Den Haag, Maastricht, Zwolle en Amsterdam in het teken staan van eenheid in verscheidenheid, grondrechten, actief burgerschap en de internationale oriëntatie van Nederland, want ‘wat we in 200 jaar samen hebben opgebouwd lijkt vanzelfsprekend, maar is dat niet’.

Dat gaat meer in de richting van nationale cohesie dan dat het duidt op (blinde) Oranjeverering. Toch blijven er hardnekkig stemmen klinken die vinden dat het ook in 2013, net als in 1913, meer om een bevrijdingsfeest dan om een koninkrijksfeest had moeten draaien.

Onverdachte hoek

Dit geluid komt zelfs uit de wel zeer ‘onverdachte’ hoek van ‘hofbiograaf’ Cees Fasseur. Hij snijdt in zijn recente boek over koningin Wilhelmina (‘Een dame van ijzer’) de kwestie terloops aan.

De Leidse historicus en jurist is er niet tegen stil te staan bij 200 jaar Koninkrijk in ons land, maar vraagt zich af ‘waarom het (tweede) eeuwfeest van de onafhankelijkheid anders dan in 1913 niet langer afzonderlijk wordt gevierd’. Fasseur: “Is de onafhankelijkheid van Nederland naar hedendaagse inzichten misschien niet oorzaak maar gevolg van het bestaan van het koninkrijk? Dan is er alle reden ten paleize nog eens extra glas te heffen.”

Anders gezegd: dankt Nederland (ook) zijn in 1813 herkregen onafhankelijkheid aan de Oranjes of kwam de Oranjemonarchie er juist door die herkregen onafhankelijkheid? Voor patriotten/republikeinen en Oranjeklanten/monarchisten een mooie discussie om de tanden in te zetten. Maar dat zal dan buiten het ‘Nationaal Comité 200 jaar Koninkrijk’ moeten gebeuren. Dat probeert dit dispuut, hoe historisch verankerd het in ons land ook is, juist buiten de deur te houden. Verhitte discussies kunnen een verjaardagsfeestje immers lelijk in de war schoppen.

 

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


7 reacties op “Alle seinen op oranje voor 2013”

  1. bas zegt: 03-12-12 om 12:27

    Zoals in de eerste alineas te lezen valt, een viering van 200 jaar koninkrijk impliceert een viering van 200 jaar monarchie. Er wordt iets anders beweerd, maar hier dient de ontkenning als bevestiging.

    Persoonlijk vind ik 200 jaar mnonarchie geen reden voor een feest, integendeel.

    Mijn huis en tuin zijn vrij van oranje smetten, en dat zal zo blijven, en meer kan ik niet doen.

    Maar liever zou ik een land hebben waar de Oranjes precies dezelfde rechten hebben als de anderen.

    Wilt WA dan president worden? Prima. Zie de verkiezingen maar te winnen.

  2. Anne zegt: 04-12-12 om 00:02

    Waarom zou Willem Alexander in godsnaam president willen worden? Hij werkt namelijk gewoon zoals ‘elke andere normale Nederlander’, naast tal van andere functies die hij vervult.
    Dit brengt niet alleen hem, voor het werk dat hij doet, geld in het laatje, maar ook de Nederlandse natie. Het zou je misschien verbazen, maar de Monarchie brengt meer op dan het kost.

    Voordat je mensen bekritiseert dat ze met een zilveren lepel in de mond geboren zijn, zou je je er goed aan doen te onderzoeken wat de bijdrage is die ze leveren aan de maatschappij. Het is namelijk makkelijk zeuren vanaf je luie stoel, om half 1 ‘s middags.

  3. Hennie zegt: 04-12-12 om 11:21

    waar mensen zich al niet druk over maken. :S

  4. @Anne
    Als een monarchie meer opbrengt dan het kost hadden ze overal een monarchie.
    Toch woont 90% vd wereldbevolking in een republiek.

    Menig land en bedrijf zal geen zaken met NL willen doen juist omdat van Oranje Nassau met hun aanhang de dienst uitmaakt.

  5. Philip zegt: 05-12-12 om 13:30

    Beatrix heeft het goed gedaan, maar al haar koninklijke voorgangers hebben enorme fouten gemaakt, zelfs Wilhelmina, die het parlement wilde afschaffen.
    Nee, laten we liever een rouwdag afkondigen voor de teloorgang van de Republiek, die iets heel bijzonders was en een voorbeeld voor de Franse en de Amerikaanse revolutionairen tegen hun Louis- en George-koningen.

  6. Philip Niets weerhoudt Nederland ervan de Republiek weer in te voeren. Onze partij ervoor bestaat al 12 jaar.
    In plaats van een rouwdag voor de teloorgang kunnen we dan een nationale feestdag maken van de “Dag van de Republiek”

  7. erik zegt: 15-12-12 om 09:32

    van mij mag het koningshuis weg kost veel geld en levert niks op wij moeten bezuinigen en het koningshuis krijgt er geld bij

Geef een reactie