De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Operatie troonswisseling

Koningin Beatrix treedt op 30 april af omdat, naar eigen zeggen, ‘de verantwoordelijkheid voor ons land nu in handen van een nieuwe generatie moet liggen’.  Die nieuwe generatie van veertigers met als voormannen de leeftijdgenoten Willem-Alexander en Mark Rutte deed al meteen energiek van zich spreken. Ze lijken er zin in te hebben. Op de dag dat Beatrix haar terugtreden bekendmaakte, ging er meteen al een golf van daadkracht door Den Haag.

Mededelingen van de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) tuimelden over elkaar heen. De nieuwe koning zal geen Willem IV, maar Willem-Alexander heten. Máxima krijgt de titel ‘koningin’ en prinses Amalia is voortaan Prinses van Oranje. Koningin Beatrix laat zich weer ‘prinses’ noemen en niet ‘koningin-moeder’ zoals ook had gekund.

Koninginnedag op 30 april wordt Koningsdag op 27 april, maar wordt volgend jaar gevierd op 26 april, omdat 27 april dan op een zondag valt. De inhuldiging van de nieuwe koning in Amsterdam zal een groot, maar sober feest worden. Máxima’s vader Jorge Zorreguieta zal er niet bij zijn.

Vanwege de heersende economische crisis wenst Willem-Alexander geen nationaal geschenk. Hij legt zijn functies in het watermanagement en bij het Internationaal Olympisch Comité neer. Máxima echter blijft zich inzetten voor ‘inclusive finance’. Het nieuwe koningspaar blijft vooralsnog in Wassenaar wonen, maar op termijn wordt een verhuizing naar Den Haag voorzien. En zo meer en zo verder.

Het leek even een fluitje van een cent zo’n troonswisseling, waarvan de hoofdzaken immers wettelijk vast liggen en waarvoor slechts de draaiboeken uit de kast getrokken hoeven te worden. Maar de werkelijkheid is een andere.

MCT, CCT, NCI  

Neem alleen al de inhuldiging. Die wordt met militaire precisie voorbereid. Hoge gasten dienen beveiligd. Terrorisme is nog steeds een angstvisioen. De plechtigheid voor genodigden zal ‘het volk’ niet mogen buiten sluiten, ook zal de NOS ‘alles’ live gaan uitzenden.

Tegelijkertijd zullen de autoriteiten tot elke prijs een herhaling van 1980, toen Amsterdam meer het toneel van (krakers)rellen dan van een nationaal inhuldigingsfeest was, willen vermijden. Van krakers is op dit moment geen sprake, maar relzoekers, ‘autonomen’ en door sociale media geïnitieerde samenscholingen zijn blijkens recente ervaringen niet onmogelijk.

Het kabinet kwam daags na de toespraak van Beatrix  over haar aftreden dan ook al in een extra vergadering bijeen. Het stelde een Ministeriële Commissie Troonswisseling (MCT) onder leiding van premier Rutte in om de inhuldiging in goede banen te leiden. Die is dus ‘chefsache’.  Het MCT krijgt de hulp van een ambtelijke Coördinatiecommissie Troonswisseling (CCT) met daaronder weer speciale werkgroepen voor communicatie en veiligheid.

Daarnaast benoemde het kabinet een Nationaal Comité Inhuldiging (NCI) om ‘bepaalde feestelijkheden rond de dag van de inhuldiging te coördineren’, maar ook om´initiatieven voor dankbetuiging aan Koningin Beatrix en initiatieven voor huldeblijken aan de nieuwe Koning en Koningin te coördineren en in goede banen te leiden’.

Een omvangrijke ambtelijke machinerie is dus al in werking gezet om de inhuldiging van de koning over drie maanden vlekkeloos te laten verlopen en er tegelijkertijd voor te zorgen dat die ‘door alle Nederlanders in gezamenlijkheid kan worden gevierd’. Van de koortsachtige activiteiten in hofkringen zullen we weinig meekrijgen.

De ontwerpers van de kleding, om maar eens wat te noemen, die de nieuwe koning en zijn gezinsleden bij de inhuldiging zullen dragen, zijn net als de speechschrijvers voor Willem-Alexander zijn inhuldigingsrede aan absolute geheimhouding gebonden.

HMK wordt ZMK

Maar de troonswisseling krijgt pas ná de inhuldiging echt zijn beslag en gezicht. Zodra HMK (Hare Majesteit de Koningin) door ZMK (Zijne Majesteit de Koning) is vervangen (in ambtelijk Den Haag zijn ze dol op afkortingen!), komt de feitelijke overdracht van de macht van staatshoofd Beatrix – straks weer ‘gewoon’ HKH (Hare Koninklijke Hoogheid) – aan staatshoofd Willem-Alexander aan bod.

Het zal jaren duren voordat in alle uithoeken van het land en tot in de poriën van het overheidsapparaat merkbaar wordt wat voor koning Willem-Alexander zal zijn en op welke punten hij het anders zal aanpakken dan zijn moeder. Natuurlijk zullen politiek, pers en bevolking aan de nieuwe koning moeten wennen en het omgekeerde zal gelden voor het nieuwe staatshoofd.

Omdat het politieke deel van het koningschap zich buiten de openbaarheid afspeelt, zal er vooral gekeken wordt naar de stijl van de nieuwe koning. Waar en in welke volgorde gaat hij – na het al geplande bezoek aan alle provincies en de koninkrijksdelen overzee – op bezoek in binnen- en buitenland? Hoe gedraagt hij zich? Welke rol zal koningin Máxima (HMK) gaan spelen?

Zal prinses Amalia vaker in de openbaarheid treden? Wanneer gaat het gezin verhuizen naar Huis ten Bosch en zal de koning dat eerst laten verbouwen? Hoe zal zijn eerste kersttoespraak uitpakken? Wie zal Willem-Alexander uitkiezen voor welke munt- en postzegelontwerpen met zijn beeltenis? Wat voor staatsieportretten zullen er in de overheidsgebouwen komen hangen?

Majesteit

Hoewel de nieuwe koning aan de zijde van zijn moeder volop stage heeft kunnen lopen, begint voor hem nu het echte werk. Voor hem en zijn gezin, zo leert het verleden, heeft dat grote gevolgen. Bij die geleidelijke troonswisseling waarbij het vertrouwde beeld van Beatrix zal vervagen en dat van Willem-Alexander kleur zal moeten krijgen, zal de nieuwe koning meer rekening moeten houden met de steeds belangrijker wordende nieuwe media.

Dat bleek meteen al uit de storm mopperende internetreacties op het bericht dat Willem-Alexander Koninginnedag op 30 april verandert in Koningsdag op 27 april. Zo zal er op elke verandering (van nieuwe postzegel tot nieuw paleis) volop gereageerd worden. De wittebroodsweken voor ZMK Willem-Alexander zullen niet lang duren.

Maar één ding verandert niet. Net als Beatrix moeten we ook Willem-Alexander aanspreken met ‘majesteit’. Die aanspreekvorm geldt voor koninginnen én koningen.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


14 reacties op “Operatie troonswisseling”

  1. Deze complexe communicatie, waarbij alles tot in detail werd geregeld, is geheim gebleven en perfect naar buiten gebracht. Dat mag wel eens worden gezegd.

  2. De poppenkast kan beginnen.
    En waarom toch – prins Bernhard was prins, prins Claus was prins – moet een Zuid Amerikaanse dame de titel koningin krijgen? Van de zotte is het.
    Als het even tegenzit (wat Willem Alexander niet gegund is) kan ze nog regentes worden ook.
    Wordt het geen tijd om dit gedoe maar gewoon af te schaffen om bij de 21e eeuw te gaan horen?

  3. hans zegt: 30-01-13 om 22:41

    koningin Beatrix kan nooit koningin-moeder worden omdat zij regerend koningin is (was) en geen echtgenoot van het staatshoofd. Wanneer Willem-Alexander overlijdt en Amalia wordt koningin, kan Maxima koningin-moeder worden.

  4. monarchie samenbindend : alsof in een republiek de bevolking als los
    zand aan elkaar hangt . Integendeel , verre van dat .Ik ken heel veel
    republieken met een saamhorig trots volk !
    Voor presidenten gaan evenzogoed alle deuren open , nog wel meer
    dan dat .Zij worden serieuzer genomen .
    Premier Rutte ging met een grote handelsdelegatie naar Turkije , j.l.
    najaar .Kwam zeer succesvol terug , veel contracten afgesloten .

    Moeder/vader des vaderlands : nou ja zeg , zijn wij zo’n onvolwassen
    infantiel volk dan ?
    Overigens bezoeken presidenten ook rampplekken , troosten verdrietigen . Hebben directe invloed op de regering , Beatrix moet alles doorschuiven naar en overlaten aan de ministers .
    Heeft geen macht , draagt geen verantwoordelijkheid .
    Dit vanwege die idiote onschendbaarheid , tja , zo kan ook ik als een
    heilige overkomen .

    Nergens in de wereld klinkt de roep om een monarchie , echt nergens ! Iedere staat die zelfstandig wordt verkiest een president .
    Eerder bespeurt men de wens om afschaffing : België , Spanje……
    De meest invloedrijke , belangrijke landen in de wereld hebben als
    staatshoofd een ( meestal gekozen ) president .

    Opgeleid zijn : het machtigste land ter wereld , Amerika , koos als
    president de onopgeleide , onervaren hr. Obama . Na vier jaar herkoos het volk hem , zo bekwaam werd hij bevonden .

    Schatrijk….Willem 1 riep zichzelf uit tot koning , kwam onbemiddeld
    aan de macht .
    En zie , 200 jaar later , waar de Oranjefamilie nu aangekomen is :
    behorend tot de top 5 van de rijkste families van Nederland .
    Kunnen , vanwege belastingvrijstellingen ( o.m. successiebelasting –
    vrijstelling ) en overige financiële bevoorrechtingen , kapitaal op kapitaal stapelen .Ja , inderdaad , grotendeels van door de burgers
    betaald belastinggeld .

    Men doet alsof Beatrix als onbezoldigd ambtenaar of als vrijwilligster
    heeft “gewerkt “.
    Maar nee : zij , W.A. , Maxima en destijds ook Claus worden ieder jaar vorstelijk dik ! betaald , m.i. financiëel ” vetgemest “.
    En dat in een land met voedselbanken . Hoezo : eerlijk delen .

    Ik prefereer een president , schendbaar , met directe macht , met een
    onbevlekt , integer verleden , boven een monarch zonder macht , onschendbaar , stammend uit een familie regelmatig in opspraak
    en vol schandalen en schandaaltjes .

  5. arthur zegt: 31-01-13 om 16:52

    Hallo, mag geen Sire als aanspreekvorm ook? Dat gebruikt de Belgische Koning.

  6. Ricardo zegt: 31-01-13 om 17:37

    Die verandering naar koningsdag lijkt me geen punt, veel andere kunnen en mogen gelukkig geleidelijk gaan. Elders op deze site heb ik al mijn respect geuit over hoe koningin Beatrix haar ambt vervult. Het zal voor haar oudste zoon lastig worden om dit te overtreffen.

    Ik heb lang niet alle programma’s rond de aankondiging van haar abdicatie gevolgd. Maar als veel gematigder c.q. toleranter geworden republikeinen was het toch grappig om te zien hoe zelfs de inmiddels ook rijke ‘biefstuksocialisten’ van P&W en DWDD zich uitputten in respect voor deze koningin. Die inmiddels m.i. veel meer ongeloofwaardig geworden ‘zakkenvullers’ van de VARA vielen de afgelopen jaren hard van hun voetstuk, terwijl Beatrix er vrij stevig op bleef staan. Het kan verkeren zei de dichter Bredero lang geleden.

    Overigens vind ik deze troonswisseling nog wel een goed moment om het koningsschap ceremonieel te maken en de rechtvaardige eis in te willigen dat ook het Nederlandse koningshuis belasting gaat betalen. Dat zou m.i. het niet geringe draagvlak in ons egalitaire land nog verder vergroten. Maar ik denk niet dat de huidige politici inclusief ‘stiekume’ republikeinen dat lef durven te hebben.

  7. Alois zegt: 31-01-13 om 18:00

    @Hans! ja, je hebt gelijk in deze, want ze is de moeder van de nieuwe Koning, dus dan is ze Koning-moeder, en dat klinkt niet!! Juliana was wat dat betreft wel een Koningin-moeder!! Ik wens HM een fijne verjaardag toe en dat ze nog vele jaren van haar pensioen mag genieten!! Ze heeft het Goed gedaan die 33 jaar!!

  8. Marcel zegt: 31-01-13 om 20:36

    Leve de republiek, kan ik ook staatshoofd worden? Immers, als er sprake is van gelijkheid dan moet iedere Nederlander in aanmerking kunnen komen al was het maar in theorie.

    Maar toch is dat niet zo, er wordt onderscheid gemaakt op grond van afkomst en daar is maar een woord voor: discriminatie.

  9. m.schaepman zegt: 01-02-13 om 11:14

    Ik vind het eng dat een willekeurige dame, door aan te pappen met een kroonprins, een van de hoogste posities van een land kan verkrijgen. Voor hetzelfde geld had ik WA aan de haak geslagen en werd ik koninging. Jee, en daar hoef je dus verder neits voor te doen, behalve je haar verven en lief lachen.

    Stuitende manier van doen, dat hele koningschap. Laat WA maar campagne gaan voeren om president der Nederlanden proberen te worden.

  10. Gerard Koolbergen zegt: 01-02-13 om 15:05

    Op het moment dat de Koningin zal aftreden en haar zoon de scepter zal gaan zwaaien lijkt het me zxee teopasselijk dat ook Prinses Margriet en haar man hun functies neerleggen en niet meer van alle faciliteiten zoals tuinmannen, stoffeerders etc. etc van Paleis het Loo
    gebruik kunnen maken op kosten van onze regering.
    Dat Maxima gewoon Prinses als titel zou krijgen vindt ik al heel wat voor de vrouw van een Koning.

  11. Ik hoop dat onze nieuwe koning beter leert spreken. In een shot van 21 seconden was het de ene eh na de andere eh. Dit is hoe dan ook een ziekte bij journalisten en anderen, maar toch!

  12. M d Boer zegt: 06-02-13 om 12:41

    Beatrix heeft het fantastisch gedaan. Willem Alexander krijgt wmb alle kansen om het ook zo goed te gaan doen. Wel stoort het mij dat Maxima koningin wordt. Het zou haar sieren al ze zelf aan zou geven dat ze prinses blijft.Het is een gewone burgervrouw en koningin is te veel van het goede. Ook denk ik dat ze meer back stage moet blijven en WA meer op de voorgrond moet komen. Nu zie ik in haar vaak ( het gedrag van ) een BNer. Beatrix deed/ doet dit toch geraffineerder.
    Verder ben ik voor belastingheffing voor het koningshuis.

  13. cor zegt: 06-02-13 om 19:29

    Maak van 30april nationale feestdag er verandert niets alleen zijn we van het koek happen en zak lopen af
    Geen koningsdag de oranje verenigingen staan toch al op omvallen geen vrijwilligers meer

  14. Ben heel benieuwd of het standaard draaiboek met het programma al klaar lag. Met de complete gastenlijst, locaties, afspraken met de gemeente Amsterdam etc. Wat een gigantische organisatie is dit, heel veel succes voor iedereen hierbij betrokken. En wat een mooie kans voor de stad Amsterdam om zich internationaal weer van haar beste kant te laten zien! Het volledig programma is inmiddels bekend zag ik op http://kroning-willem-alexander.blogspot.nl/2013/02/hoe-laat-begint-de-inhuldiging-van.html

Geef een reactie