De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Beeldbepalend interview voor koningspaar

Het televisie-interview met het aantredend koningspaar dat op 17 april door de NOS en RTL wordt uitgezonden, is voor Willem-Alexander en Máxima heel belangrijk, want beeldbepalend. Dat komt vooral door het moment ervan: nog geen veertien dagen voor de inhuldiging van de Prins van Oranje als de nieuwe koning van Nederland.

Het ligt voor de hand dat hij in het vraaggesprek met Mariëlle Tweebeeke (NOS) en Rick Nieman (RTL) iets zal vertellen over het karakter en de invulling van zijn koningschap. Dat moet dan wel binnen de beperkte speelruimte van het constitutionele karakter van de monarchie en de daarmee verbonden ministeriële verantwoordelijkheid.

Alles wat de toekomstige koning en koningin ter berde brengen, behoeft de goedkeuring van premier Mark Rutte. Hoe dan ook zal daarna nog elk woord van het paar op een goudschaaltje gewogen worden; om te beginnen in nabeschouwingen op televisie meteen na afloop van het gesprek.

Een interview als dit is per definitie nieuws. Al voor het uitgezonden is zelfs. Ter illustratie: drie dagen voordat het vraaggesprek wordt uitgezonden is er in ‘De Rode Hoed’ in Amsterdam een debat, waarin eerdere tv-interviews met Willem-Alexander nog eens onder het vergrootglas worden gelegd.

Balanceren

Omdat er voor hen zoveel op het spel staat, zal het komende vraaggesprek door Willem-Alexander en Máxima met hun adviseurs/spindoctors ongetwijfeld tot in de puntjes voorbereid worden, geoefend zelfs. Het komt erop aan dat ze de juiste toon weten te treffen. Dat is balanceren, want het luistert allemaal zeer nauw.

Om te beginnen het samenspel tussen de nieuwe koning en zijn vrouw. Het koningschap is geen duobaan: Willem-Alexander wordt koning en Máxima krijgt ‘slechts’ de aanspreektitel van koningin. Toch laten zij zich, net als Beatrix in 1980 met Claus deed aan de vooravond van háár troonsbestijging, sámen interviewen.

Er zal beslist op gestuurd en toegezien worden dat de nieuwe koning in het gesprek de hoofdrol speelt, terwijl de ‘bijrol’ van Máxima ook weer niet al te manifest mag zijn. Woorden als ‘dat is een beetje dom’ zullen er dit keer dan ook niet vallen. Als Máxima zich echter goeddeels beperkt tot het bevestigen van wat haar man zegt, terwijl ze hem alsmaar aanminnig, bewonderend en bevestigend aankijkt, maakt dat ook weer geen ‘natuurlijke’ en overtuigende indruk.

Sprekend over het erfelijk koningschap, de macht/invloed van de koning en de veranderingen die de troonsbestijging voor Willem-Alexander, Máxima en hun kinderen betekenen, zal het koningspaar met afgewogen statements willen komen zonder dat die vooraf lijken ingestudeerd. Al te veel voorgefrabiceerde teksten kunnen een interview als dit elke spontaniteit en daarmee veel van zijn impact ontnemen. Over balanceren en een wankel evenwicht gesproken!

Woordkeus gevoelig

In een voor miljoenen bedoeld  ‘koninklijk’ vraaggesprek ligt vanzelfsprekend ook de woordkeus gevoelig.  Die bepaalt voor een belangrijk deel de toon van zo’n gesprek en daarmee de mate van sympathie die het bij de kijkers oproept. Al te veel deftige degelijkheid lijkt niet effectief. Gemoedelijke jovialiteit ook al niet. Misschien is waardige toegankelijkheid nog wel het beste. Moeilijk is en blijft het.

Willem-Alexander kan over zijn naderend koningschap uiteraard niet zeggen dat hij ‘er zin an heeft’, het een ’uitdaging’ noemen riekt naar een greep in de clichétrommel en het als een ‘roeping’ karakteriseren is weer zo plechtig en pretentieus. Ga er maar aan staan.

Bij de bekleder van een hoog ambt binnen een democratie is het steeds noodzakelijk te streven, hoe paradoxaal ook, naar dichtbije afstandelijkheid of afstandelijke dichtbijheid. Zeker voor een koning geldt dat. Die moet samenbindend zijn, boven de partijen staan en tegelijkertijd beseffen dat hij slechts kan functioneren bij de gratie van het volk. De tijden van koningen die bij de gratie Gods regeerden liggen immers ver achter ons.

Onderhandelingsjournalistiek

Begrijpelijkerwijs  (gelet de belangen die op het spel staan) zijn er wél een paar waarborgen ingebouwd om te voorkomen dat het zo beeldbepalend vraaggesprek met het nieuwe koningspaar voor hen op een fiasco uitloopt. Dat is voor dit type interview niet nieuw, maar standaard. Om te beginnen is het gesprek niet live. Dat zou ook niet kunnen, want hoe zou premier Rutte dan zijn ministeriële verantwoordelijkheid voor het gesprokene kunnen waarmaken?

Over vraaggesprekken met leden van het Koninklijk Huis worden vooraf altijd afspraken gemaakt. En of alles van het eerder opgenomen gesprek ook daadwerkelijk wordt uitgezonden, is de uitkomst ( al weer met op de achtergrond de ministeriële verantwoordelijkheid) van een aangepaste, ‘hogere’ vorm van onderhandelingsjournalistiek.

Wie dat een inbreuk op de persvrijheid wil noemen en de interviewers en (eind)redacteuren van zo’n gesprek als ‘lakeien’ wil bestempelen, dient zich te realiseren dat zonder (enige) beperkingen een vraaggesprek met het nieuwe koningspaar er niet in zou zitten.

Hoofdredacteur Peter Kloosterhuis van NOS-Evenementen, de afdeling van de NOS die alle grote uitzendingen rond het koningshuis verzorgt, zei het eerder zo: “Je maakt natuurlijk afspraken over wat wel en niet besproken zal worden. Maar als een minister tegenwoordig naar een praatprogramma gaat, worden er ook zulke afspraken gemaakt. Dat is echt niet anders.”

Ook los van koninklijke interviews heeft de onderhandelingsjournalistiek de voorbije jaren inderdaad belangrijke terreinwinst geboekt. Net als de politiek is ook de journalistiek de kunst van het haalbare. De keuze tussen alles of niets is, wat men er ook van denke, alleen weggelegd voor mensen die niet hoeven, mogen of kunnen kiezen.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


30 reacties op “Beeldbepalend interview voor koningspaar”

  1. Jan zegt: 08-04-13 om 10:31

    Het is begrijpelijk dat uitspraken van het paar welke schade kunnen toebrengen aan de monarchie of welke een politieke lading hebben onder ministeriële verantwoordelijkheid vallen. Maar het zou mij bijzonder tegenvallen als de NOS zich zou lenen voor een promotiefilmpje voor het aanstaand koningspaar. Ik ga ervan uit dat de NOS zijn journalistieke principes niet verloochent en een inhoudelijk interview neerzet waarin kritische vragen niet worden geschuwd. En met Tweebeeke heeft de NOS daar ook de juiste interviewer voor in huis; zij is als geen ander in staat om op een respectvolle manier kritisch te zijn in haar aanpak.

  2. Linda Dekker zegt: 08-04-13 om 11:48

    Ik dacht dat de kunst van de journalistiek eruit bestaat dat de onderste steen boven komt, tegels worden gelicht en dat er onafhankelijk en kritisch wordt geïnterviewd. Maar klaarblijkelijk zitten wij straks naar een strak geregisseerd toneelstukje te kijken.

  3. Realist zegt: 08-04-13 om 12:30

    Het interview zal wel in het teken staan van de propagandacampagne voor de Oranjes en de persoonsverheerlijking van Beatrix, Willem-Alexander en Maximá. Actuele vragen of de Oranjes ook voorkomen op de uitgelekte lijsten van de superrijken die in belastingparadijzen hun geld hebben gestald zullen niet worden gesteld, ook al bestaat het vermoeden dat de Oranjes grote vermogens in het buitenland hebben. In 2009 werd al bekend dat Christina van Oranje vanuit Paleis Noordeinde haar brievenbusfirma’s op het belastingparadijs Geurnsey bestuurde. Waarom zou tante Christina beter of slechter zijn dan de andere Oranjes??? Toen was de rijksvoorichtingsdienst er als de kippen bij om te verklaren dat het niet ging om belastingontduiking, maar om “belastingontwijking”. Ook in dit interview zal er alles aan worden gedaan om het Oranjecircus en het Oranjesprookje in stand te houden. Nederland zal en moet oranje kleuren en trotse en onafhankelijke nederlanders zullen met de pet in de hand, in een kruiperige en nederige houding de Oranjes bejubelen.

  4. Knoestje zegt: 08-04-13 om 12:44

    Like a puppet on a string….

  5. Beeldbepalend????? Wat een onzin, het is imago building van de bovenste plank. Zijn er werkelijk nou van die domme mensen die geloven wat dit stel tijdens een gesprek zegt? Waarschijnlijk wel. Nou kan vertellen dat ze in het eht heel anders zijn.

  6. bas zegt: 08-04-13 om 15:27

    Natuurlijk is het oranje-propaganda

    Jammer dat de NOS daar aan meedoet, maar helaas doen ze dat vaker. Niemand verlicht je echter om te kijken.

    Half april begint het snooker WK in Sheffield. Elk jaar een prima ontsnapping voor het oranjegeweld, en dit jaar zeker nodig.

  7. Zo langzaam aan begin ik het behoorlijk irritant te vinden dat mensen met prutverhalen hun frustraties afreageren op het Koninklijk Huis. En natuurlijk lekker op de man spelen.
    Doen we wat jullie willen. Afschaffen. Dan gaan er geen banken meer over de kop die door de belastingbetalers moeten worden geredt,dan wordt er niet bezuinigd op de zorg, blijven er voldoende betaalbare sociale huurwoningen, wordt er niet gekort op de ww/wmo/wao/pensioenen etc.

    Get a life!! richt je op de dingen die er toe doen.

    En voor iedereen die geilt op een republiek: Ga maar eens de boeken in(ja,boeken lezen is wat anders dan flutnieuws van het net)om te kijken hoe wereldwijd gekozen presidenten totaal kunnen ontsporen.
    Veel leesplezier.

  8. Hans Draad zegt: 08-04-13 om 17:34

    Staatspropaganda voor de Graaiers van oranje.

  9. Nou Jan ik ben al verbaasd dat we dit kunnen plaatsen op de site van de NOS. Journalistieke principes zijn, als het over deze familie gaat, ver te zoeken. Al die personen die zich journalist noemen bij NOS/ RTL zouden van elke journalisten opleiding gestuurd worden wegens amateuristische verslaggeving. Ben benieuwd of ze Maartje van stal halen, als ze dat zouden doen zeik ik echt in mijn broek van het lachen, wat een clowns.

  10. Roel zegt: 08-04-13 om 23:01

    Wat een stel kritiekloze hermelijnvlooien zijn het toch bij de staatsomroep. Schaam je je dan niet als “journalist” om zo voor een karretje gespannen te worden ?

  11. bas zegt: 09-04-13 om 16:07

    @ Erik

    Ten tijde van de Republiek beleefde Nederland de Gouden Eeuw. Ten tijde van de stadhouders ging het zo slecht dat eerst de Fransen hier de boel overnamen, en in de achttiende eeuw waren we zelfs een achtergebleven gebied.

    Ik denk dat de empirische feiten duidelijk pleiten voor een republiek.

    Daarnaast is een republiek principieel beter – alle mensen zijn gelijk voor de wet, en gelijkelijk benoembaar in openbare functies. Dat geldt ook voor de familie Van Oranje.

  12. Voor eeuwen was Nederland een republiek o.a. De Gouden Eeuw !
    Het Koninkrijk is pas begonnen door Napoleon , die zijn Broer Lodewijk de eerste Koning van Het Koninkrijk der Nederland benoemde.

    De lege troon ,na de slag bij Waterloo , werd gauw , gauw bezet door Willem , die naar Engeland was gevlucht

    De kans van z’n leven !

  13. Tonko zegt: 10-04-13 om 11:15

    Anders dan het bericht van de NOS doet voorkomen, is het heel simpel om het Grote Koningsinterview te laten bijdragen aan een positief beeld van WA en M. De vragen voor het interview zijn vooraf ingeleverd bij het Oranjestelletje. Het interview wordt vooraf geoefend met iemand van de afdeling Voorlichting. Na de opname wordt er flink geknipt, geplakt en aanvullend zo nodig extra gefilmd, zodat het uiteindelijke plaatje precies klopt met de opzet van de RVD.

  14. Freek zegt: 10-04-13 om 12:50

    Ik denk dat hier gewoon de wens van het volk centraal staat om he koningspaar in hun nieuwe rol beter te leren kennen. Dit is niet het moment om oude (of nieuwe) koeien uit de sloot te halen. Zie het als een portret, niet als een interview.

  15. zeug zegt: 10-04-13 om 13:36

    Leve de Republiek!

  16. marielle schaepman zegt: 10-04-13 om 14:27

    Ik ga niet kijken. Sorry, koningschap is echt niet meer te verdedigen. Ik wil graag mijn staatshoofd kunnen kiezen (en wegstemmen bij wangedrag). En ik zou in theorie ook zelf best wel een gooi naar het staatshoofdschap willen doen.

    Helaas, ik ben geen lid van de familie van Oranje. Ik kijk dus niet en ga 30 april een weekendje naar de duinen in een huisje zonder tv en radio.

  17. gerda van der woude-staal zegt: 11-04-13 om 08:30

    bewoners in nederland.
    soms vraag ik me af,waarom mede burgers van een fijn land,zo erg over veel opstandig kunnen zijn.aan ieder mankeert wel iets.maar laten we zoeken naar wat wel allemaal klopt.en wat zou het leeg voelen zonder onze koninklijke familie.hopelijk kunnen de mensen die anders denken,toch iets positiefs naar boven halen.steek de vlag maar uit,zodat anderen grote vraagtekens hebben over waarom u het ook doet. en er ontstaat een mooie discussie.misschien toch nog meer een warme oranje jas gevoel.

  18. Het mooiste interview met Willem-Alexander en Maxima, lijkt me als ze worden geïnterviewd door Van der Vorst! Die man kan zo geweldig met mensen omgaan en ze toch ook veel te laten zeggen. En ook niet op zo’n gemene manier als andere wel kunnen. Weet alleen niet of onze toekomstige koning en koningin hier wle op zitten te wachten!

  19. Louisa zegt: 11-04-13 om 17:03

    Kan gerda van der woude -staal aangeven wat zij nu precies bedoelt te zeggen ? En wat Lorren nu eigenlijk bedoelt te zeggen ?

    En voor de rest: ik kan mij toch niet echt aan de indruk onttrekken dat een zeer groot deel van het land, ons volk, het wel zo’n beetje gehad heeft met Oranje…..

  20. Marianne zegt: 12-04-13 om 08:35

    Ik zie wél uit naar het bekijken van het interview! Denk je eens in; als jij degene zou zijn die voor heel Nederland in de spotlights zou staan en elk woord dat je zegt en elke mimiek die je toont wordt nabesproken en geanalyseerd? Dan wil je ook graag medezeggenschap hebben. Het is juist een kans voor de journalistiek om te laten zien wat ze kunnen.
    Heel goed dat WA en M zich in een interview presenteren vóór de 30e. Ik vind het van moed en verantwoordelijkheid getuigen dat ze zich in hun positie, met de beperking van de ministeriële verantwoordelijkheid uitspreken. Het is immers hun enige mogelijkheid om zich persoonlijk te kunnen positioneren. Ik ben blij dat NL een monarchie is. Wij kunnen ons hiermee juist onderscheiden; zo is bijv bij handelsmissies etc al wel gebleken. Ik vind dat we trots mogen zijn op de waardige invulling die Koningin Beatrix en WA en M er aan geven. Ik ben heus niet kritiekloos vwb het koningshuis maar ik denk ‘overall’ dat ze het goed doen.

  21. realist zegt: 12-04-13 om 14:26

    Er zijn mensen die beweren dat een koningshuis zo goed is voor handelsmissies. Helaas is er geen aanwijzingen dat landen zonder koningshuis het slechter doen dan Nederland. Nederland doet het juist heel slecht vergeleken met Duitsland en ook in vergelijking met de andere EU landen. Ook zijn er mensen die beweren dat presidenten er soms een puinhoop van maken. Dat kan waar zijn, maar presidenten kun je democratisch wegstemmen, koningshuizen niet. Recent is het Spaanse koningshuis, vrienden van de Oranjes, in het nieuws omdat ze via liefdadigheidsorganisaties hun eigen zakken vullen. Ook Prins Bernhard had zo zijn reputatie wat betreft steekpenningen. Laten we ook Koning Willem 3 niet vergeten die spottend Koning Gorilla werd genoemd en die geen erfgenamen wist te verwekken. Hierdoor zitten we nu met een koningshuis opgescheept die zich wel de erfgenamen van Oranje noemen, maar die een DNA test echt niet aandurven. Ja, koningshuizen zijn goed voor een land beweren sommigen tegen beter weten in.

  22. Jan zegt: 13-04-13 om 11:46

    Fijne mensen de Oranjes.
    Een voorbeeldfunctie voor de Nederlanders.
    Alles in het belang van het vaderland.

    Hierover worden geen vragen gesteld!!!!!!!

    Prinses Margriet ontwijkt belasting
    door Bart Mos
    AMSTERDAM –
    Prinses Margriet en haar echtgenoot Pieter van Vollenhoven maken sinds 2006 gebruik van een fiscale constructie om de erfbelasting voor hun kinderen en kleinkinderen te minimaliseren.
    Op advies van ABN Amro stopten zij een aanzienlijk deel van hun vermogen in een stichting, met trustmaatschappij TMF als uitvoerend bestuurder. De winst op dit vermogen wordt volgens de bank zelf ’geheel onttrokken’ aan belastingheffing, wat een voordeel van miljoenen euro’s oplevert.

    Laten we de Oranjes beschermen, eren en bejubelen.

  23. Rick zegt: 13-04-13 om 15:48

    Oranjes zijn echt de grootverdieners en de zakkenvullers van Nederland. Na Willem 1, 2 en 3 blijken ook Prins Bernhard en zijn kleindochters Christina en Margriet het land flink te benadelen. Als je voor miljoenen aan belasting kunt “ontwijken” heb je een vermogen van miljarden. De vraag is dan: hoe komen de Oranjes aan miljarden als zij 200 jaar geleden berooid en platzak in Nederland aankwamen? Het antwoord kan niet anders zijn dan: het vermogen is geroofd en gestolen van het Nederlandse volk, want echt iets gepresteerd hebben de Oranjes niet. Natuurlijk mag dit allemaal niet bekend worden en er mag niet over worden gesproken. Daarom zie je nu ook de promotiecampagne voor de Oranjes. Het mogelijk negatieve moet overschreeuwd worden door positief Oranjenieuws.

  24. Ik kijk uit naar het interview! De negatieve reacties onder dit blog vind ik gezeur. Die reacties zijn absoluut niet representatief voor de meerderheid van de Nederlanders. Typisch van die internetters met allerlei hysterische tirades. Een republiek? Ik moet er niet aan denken. Verschrikkelijk lijkt me dat. Zo’n senior politicus als president zeker, van een politieke partij? Alsjeblieft niet! Sowieso wordt het koningshuis steeds ceremoniëler, échte macht heeft de koning niet. En het blijven mensen, niemand is perfect. We willen ook graag dat ze ‘gewoon’ blijven, dat past bij Nederland. Je zou een discussie kunnen voeren over de toelages en kosten, enz. Maar op de hele begroting van de regering stelt dat niks voor. Verder is het nu eenmaal een rijke familie. Dus die kritiek vind ik nogal belachelijk. Dat geldt ook voor, noem eens wat, de families Heineken, Philips, Brenninkmeijer of Heijn. Het koningshuis als instituut zou je eigenlijk ook als een soort bedrijf kunnen zien, maar dan wel met een uitzonderlijke rol en geschiedenis. Een hele persoonlijke verbondenheid. Samenbindend en boven de partijen. Ik heb vertrouwen in Willem-Alexander. Hij heeft er overigens ook niet voor gekozen, maar hij heeft zich ontwikkeld tot een stabiele, volwassen man met een goed stel hersenen. Ik ben benieuwd hoe hij invulling gaat geven aan het koningschap. Het lijkt erop dat hij het allemaal wat losser en informeler wil gaan doen in vergelijking met zijn moeder (in haar beginperiode). Dat past ook helemaal bij de tijd.

  25. Azijnpissers (realist, VonStapelberg, Draad, Jan, Roel, e.a.) hebben deze maand kennelijk de tijd van hun leven. Leef je frustraties maar lekker uit!

  26. De oranjefamilie vergelijken met overige vermogende families in Nederland slaat volledig , maar dan ook volledig de plank mis .Onzin .
    Kom op zeg ……in tegenstelling tot Beatrix , W.A. en Maxima betalen
    vermogende families kapitalen , werkelijk kapitalen aan inkomstenbelasting , vermogensbelasting ( box 3 ) en erfbelasting .
    Om maar enkele belastingvormen te noemen .
    De belastingdruk in Nederland behoort tot de hoogste in Europa .
    Alleen al het vrijgesteld zijn van erfbelastingbetaling bespaart de
    Oranjes een godsvermogen .
    Vermogende Ned. families dragen en betalen alle financiële lasten
    die iedere burger draagt en betaalt .
    Bekostigen hun uitgaven , o.m. reiskosten ( vliegtickets ) uit eigen portemonnaie .
    Zelfs bewakingskosten , indien bewaking nodig is .
    Onlangs gehoord op S.B.S.6 : de vliegkosten van Beatrix bedragen
    jaarlijks zo ‘n zes millioen euro .
    Nee toch , dat heb ik verkeerd verstaan hoop ik ?
    Waarom moet juist Nederland het duurste koningshuis van Europa
    handhaven .
    Kan toch wel wat tandjes lager…..
    Indien de inspecteur der belastingen mij nog meer probeert te
    citroeneren ( financiëel uitknijpen als ware ik een citroen ) dan zal
    ik hem schrijven : wat u tekort komt haalt u maar bij Beatrix .
    Werkelijk…..ik begrijp niet dat volkeren de m.i. decadente en
    decadent levende monarchiën in stand willen houden .
    Notabene grotendeels op kosten van de belastingbetaler .
    Enfin , een groot deel van de Spaanse bevolking is aan het wakker
    worden .
    Anti – monarchie protesten hebben plaatsgevonden .

  27. Aafkekoop zegt: 17-04-13 om 21:37

    Geweldig stel,wij wensen hun alle succes van de wereld toe.

  28. eprisemans zegt: 17-04-13 om 22:21

    Eerlijk, na dit interview ben ik stikjaloers op jullie Nederlanders.
    Een Vlaamse Belg.

  29. Ik vind het prachtig dat koningshuis. Het is deel van de samenleving en cultuur wat heel erg belangrijk is. Ook ik wens het koningshuis al het geluk toe!

  30. groot zegt: 27-02-14 om 23:47

    Dit koningshuis heeft voor ons definitief afgedaan. Die belasting ontduikende familie feest maar wat af zonder toegevoegde waarde. Dan weer in Sotsji, dan weer in Lech, enz. enz. De foute kennissen in Zuid Amerika en Rusland blijken wel van een wansmaak die Nederland nog verder naar de knoppen helpt. Wat een leeghoofden!

Geef een reactie