De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Willem-Alexander, oom des vaderlands

Volgens het gros van de toeschouwers en nabeschouwers heeft Willem-Alexander het televisie-interview met hem en zijn vrouw aan de vooravond van de troonsbestijging met glans doorstaan. De aankomend koning wist zich met overtuiging te presenteren en te positioneren als een sociaal behendige en vertrouwenwekkende oom: een ‘oom des vaderlands’ of – in de vriendelijke betekenis van het woord – een ‘allemanskoning’.

Tegelijk zal hij geconstateerd hebben hoe hij zijn woorden op een goudschaaltje zal moeten blijven wegen. De journalistieke werkelijkheid is soms net een iets andere dan de staatsrechtelijke. Neem de uit het interview getrokken conclusie dat Willem-Alexander ‘geen problemen heeft met een puur ceremonieel koningschap’.

Ceremonieel

Journalistiek gezien klopt die constatering, maar staatsrechtelijk is het betrekkelijk kort door de bocht. Op de vraag of voor hem een puur ceremonieel koningschap acceptabel zou zijn, mocht de Tweede Kamer daartoe besluiten, antwoordde Willem-Alexander: “Als het wetgevingsproces democratisch is en volgens de regels van de Grondwet gaat, accepteer ik alles. Daar heb ik helemaal geen probleem mee. ”

Eigenlijk ontweek de nieuwe koning met deze formele verwijzing naar zijn beperkingen als constitutioneel vorst een echt inhoudelijk antwoord op de vraag. Hij kon ook moeilijk anders, want hij gáát er simpelweg niet over en als hij zich inhoudelijk vóór of tegen een (meer) ceremonieel koningschap had uitgesproken, dan had hij politiek partij gekozen en was hij zijn boekje te buiten gegaan.

Eigenlijk is het heel simpel: een constitutioneel vorst heeft alles wat het parlement beslist maar te ondertekenen. Weigert hij, dan rest hem uiteindelijk niets anders dan af te treden. Expliciet heeft Willem-Alexander gisteren op televisie dus niet gezegd dat hij een puur ceremonieel koningschap acceptabel vindt, maar door te zeggen dat hij een parlementsbeslissing daaromtrent (uiteraard) zou ondertekenen, zei hij het impliciet in zekere zin weer wél. Leg dat allemaal maar eens uit aan je buurman.

Onbekende BN-ers

Gelet op zijn rol kan en mag een interview met een (aankomend) koning nooit politiek zijn. Politici leven van debat en tegenstellingen, maar een koning staat voor eenheid en verbinding. In een feitenoverzicht voor de binnen- en buitenlandse pers bij gelegenheid van de troonswisseling staat het zo: “De Koning verbindt mensen en groepen en steunt het werk van mensen en organisaties die een samenbindende rol in onze samenleving hebben. Hij is daarbij onpartijdig.” Dat het nieuwe koningspaar doordrongen is van deze opdracht wisten ze in hun interview op televisie goed over het voetlicht te brengen.

Daarnaast moet het gesprek ook gezien worden als een soort nationale kennismaking met de nieuwe koning en koningin. Toch kan je weer niet de illusie koesteren dat je Willem-Alexander en Máxima écht leert kennen. Om redenen van privacy en omwille van de waardigheid van hun ambt houden ze, geadviseerd door spindoctors en communicatiedeskundigen, altijd afstand; ondanks de schijn van het tegendeel. Ze zijn alom bekend, verschijnen veel in het openbaar, maar worden niet ‘gekend’, willen dat ook niet.

Willem-Alexander en Máxima zijn en blijven de meest onbekende bekende Nederlanders (BN-ers) van het land. Ze zullen de pers op afstand blijven houden of proberen persontmoetingen zoveel mogelijk te regisseren en te sturen richting een voor hen gewenste uitkomst. Op de een of andere manier lukt het de leden van de koninklijke familie bovendien ook steeds weer om pikanterieën en nieuwtjes uit hun privéleven uit de pers te houden, doordat mensen uit hun kring vrijwel nooit uit de school klappen.

Er lijkt, los van het politiek gefundeerde geheim van Noordeinde, sprake van een soort ‘geheimhoudingsplicht’ waar alle intimi van de Koninklijke familie zich strikt aan houden; met als sanctie dat wie zijn mond voorbij praat uit de gratie raakt en uit de kring van intimi wordt gestoten.

Oom des vaderlands

Het koningschap van Willem-Alexander wordt duidelijk gestuurd en (be)geleid in een bepaalde richting, bijna als een product ‘in de markt gezet’. Het interview met Willem-Alexander en Máxima speelt daarbij een belangrijke rol.

Er blijkt uit dat er toch wel een paar veranderingen in de lucht hangen. Koning Willem-Alexander zou zich wel eens snel kunnen ontpoppen als een populaire ‘oom des vaderlands’; zo’n sportieve, goedlachse lievelingsoom, nooit te beroerd om een handje te helpen, gemakkelijk in de omgang met iedereen en altijd ín voor een goede grap.

Na de majesteitelijke perfectioniste Beatrix zou dat een evidente koerswijziging zijn.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


16 reacties op “Willem-Alexander, oom des vaderlands”

  1. Ricardo zegt: 18-04-13 om 11:37

    Zo’n gesprek is natuurlijk verregaand ‘kapotgeregisseerd’ en dus zelden verrassend. Maar als wat oudere republikein heb ik nu al vertrouwen in de vaste en tegelijk flexibele koers van de aanstaande koning. Betrokken, toegankelijk, ontspannen en zelfs een beetje onthecht. Vergelijk je dit met het voortdurend ‘zwalkende narrenschip’ genaamd parlement vol zichzelf uiterst serieus nemende politici die voortdurend claimen ‘onze’ vertegenwoordigers te zijn, maar vooral weinig gedragen beslissingen nemen, dan ga je bijna weer hopen op een absolutische monarch. Een beetje ironisch bedoeld natuurlijk, maar toch. Prins Willem-Alexander is wat mij betreft klaar voor zijn taak om via een sympathiek en bindend optreden land en volk te dienen. Met een leuke en intelligente vrouw aan zijn zijde. Geen duobaan maar het helpt natuurlijk wel.

    Dat kun je je intussen bij teveel ‘spelletjes spelende’ politici afvragen. We worden m.i. geregeerd door een ‘teflonpremier’ en een al even gladde Amsterdamse stofzuigerverkoper. Het parlement bestaat zeker sinds die vloed aan vage accoorden m.i. verregaand uit zelfbenoemde hofnarren die het drukker hebben met hun eigen positie en die van bewindslieden, dan met het via begrijpelijke heldere daadkracht steunen van de bevolking in deze moeilijke tijden. Dit mag de nieuwe koning natuurlijk nooit zo zeggen, maar zelfs voor hem zijn de gedachten gelukkig vrij. En het zal me niet verbazen als hij net als zijn moeder soms met tenminste enige verbazing kijkt naar de parlementaire politieke tragikomedie die we dagelijks gevraagd en ongevraagd voorgeschoteld krijgen.

  2. Realist zegt: 18-04-13 om 11:39

    Na 25 jaar opleiden, schaven, kneden en begeleiding door de beste mediadeskundigen en coaches mag je verwachten dat het lukt het nederlandse volk te behagen.

    Maar helaas:
    Vandaag in de Volkskrant:
    ‘Als we in 1999 een salarisplafond gehad zouden hebben, hadden we iemand als Máxima nooit naar Nederland kunnen halen,’ zegt Dijsselbloem.
    Ook volgens Willem-Alexander zelf is de hoogte van het salaris en de belastingvrijstelling terecht: ‘Het klopt dat ik geen belasting betaal, maar ik werk dan ook heel hard en ik ben ook heel erg goed.’

    Altijd al gedacht dat Máxima de titel “koningin”, macht, geld en invloed boven de liefde stelde. Het is een geslepen dame.
    Wat betreft onze toekomstige Koning: hoe dom moet je zijn om zo arrogant te zijn.

    Ik ben benieuwd wanneer de clown van het oranjecircus struikeld en wanneer het oranjesprookje veranderd in een nachtmerrie.
    Paar jaartjes?????

  3. Piet Zelissen zegt: 18-04-13 om 15:07

    Volgens mij ben je voor of tegen de monarchie. Maar ik blijf het onbegrijpelijk vinden dat zoveel mensen met een gezond verstand en een goed hart voor deze op erfelijkheid geschoeide poppenkast kunnen zijn In dat kader past ook de appreciatie van het interview dat voor mij niet meer dan in-en uitgepraat was. Het is hard nodig alle aandacht te geven aan het “moderniseren en eigentijds maken van de democratie.Het is toch stuitend dat iemand via erfopvolging zo’n riante baan kan verwerven,gevoegd bij de strapatsen die Bernhard heeft uitgehaald en de gevoelloosheid van de nieuwe koning mbt de armen en hulpbehoevenden.Waar is het republikeinse geluid. Hoe kouder de koninklijke wind deste minder hoor je het tegengeluid.

  4. Bart zegt: 18-04-13 om 19:34

    @Realist:
    Nee, dan toch liever de reactie van een overtuigd Republikein als Ricardo i.p.v. de gebruikelijke zure Republikeinse reactie zoals die van u! Toch een vriendelijke groet mijnerzijds hoor, van iemand die begrijpt dat het rationeel niet uit te leggen valt maar vindt dat het koningshuis een misschien duur maar fantastisch visitekaartje is. Oh, en dat we met Beatrix ook wel strontverwend zijn!

  5. mrs zegt: 18-04-13 om 20:34

    @Realist

    Je beseft dat je ‘citaten’ van De Speld afkomen? :D Kortom die citaten zijn allemaal verzonnen :D

    Tip: Bekijk het daadwerkelijke interview eens en kom dan met een mening op de proppen.

  6. Natuurlijk wordt de bevolking gemanipuleerd, ze willen het zelf ook.
    De meeste mensen willen geloven in de onvoorstelbare domheid van een monarchie. Ja en politici zijn van een niveau waar je niet bepaald vrolijk van wordt, een handicap die zich al voordoet sinds het bestaan van Thorbecke. In Duitsland waren en zijn politici mensen die door de top van wetenschap, bedrijfsleven, met de nek worden aangekeken om hun vreselijke domheid. Denk dat het in Nederland niet anders zal zijn. Als ik veel zaken nader analyseer lijkt het wel of de macht van de monarchie, de verborgen macht van deze familie is onvoorstelbaar, reikt tot de keuze van domheid van politici.

  7. Realist- salarisplafond? ben zelf een republikeinse socialist..
    Realist? Kruideniertje? op zoek naar liefde?
    De Oranjes hebben al een nachtmerrie, die ze “koninklijk dragen’
    Hoe arrogant kan je zijn, realist, om zo dom te zijn, naar Nederland halen??? weet je nog dat gedoe, voor ze mocht komen en hoe handig premier Kok dat oploste? Graag hoor ik je weer over een paar jaartjes.

  8. Marco zegt: 20-04-13 om 22:29

    Geachte Realist, bijzonder om te lezen dat U zo overtuigt van uw scherpe blik aangaande andere mensen bent. Prachtig om weer iemand op het internet tegen te komen die alles zo helder, treffend en vol passie weet te verkondigen. Gezien de bijzonder gedetailleerde karakterbeschrijving van ons aanstaand koninklijk echtpaar bewijst u dat u zeker tot een van de “intimi” behoort.
    Ook u bent vast al de 30 voorbij. Zo fijn om te zien dat u, na al die jaren, uzelf echt bijzonder nuttig weet te maken met uw ingetogen, respectvolle, tactvolle, intelligente en genuanceerde bijdrage. Wat een bijzonder gevoel voor diepgang, volledig voorbij het eigen ego.

    Ik neem aan dat u mijn vorm van humor wel kunt benoemen?

    Het zou eenieder sieren zichzelf wat meer in te leven in de personen die niet de vrije keus hebben om een beroep na te jagen waar zij zelf voor gekozen hebben en dat toch met zo’n overtuiging en inzet waarmaken. Voor ons allen. Dat credo is m.i. steeds meer waard aan het worden.
    Wat betreft de kosten van het koningshuis: het mag toch duidelijk zijn dat datzelfde koningshuis ook heel wat zakelijke deuren opent. En voor wie het wil zien, een hoop meer voordelen dan enkel de economische aspecten.
    Ergo: weet wat goed voor je is..

  9. Marcel zegt: 22-04-13 om 22:45

    Vondt WA destijds echt dat hij hard werkt? Hij heeft tot op de dag van vandaag nog nooit gewerkt.

    Iedere Nederlander moet staatshoofd kunnen worden in theorie, anders is er sprake van discriminatie (op grond van afkomst).

    @Marco
    Er wordt zakelijk geen enkele deur geopend door deze familie. Graag ophouden met die propaganda, alvast bedankt.

    En daarnaast kunnen zij wel degelijk een beroep najagen waar ze zelf voor zouden kiezen. Enkel, zij kiezen ervoor dat niet te doen maar op hoge toon privileges op te eisen op basis van hun ge-erfde titels die 200 jaar geleden al afgeschaft hadden moeten worden.

    Niemand dwingt hen dat te doen. Het is een keuze van hen om het discriminatoire systeem in stand te houden. En zo te horen vindt WA zichzelf nogal geweldig.

    Het is maar goed dat de rest van Nederland niet dezelfde arbeidsmoraal er op na houdt.

  10. G.B. zegt: 23-04-13 om 07:20

    @Willem-Alexander, oom des vaderlands@

    Een soort Ome Willem dus…

    Lui-ster e-ven – wat – ik – vraag:
    Zing – voor – mij – een – lied – van-daag…

  11. @dat datzelfde koningshuis ook heel wat zakelijke deuren opent@

    Welke?
    Ik heb in het vliegtuig naar Dubai, Abu Dhabi, Taiwan, Scandinavische landen, nog nooit een Oranje naast me zien zitten.
    Ik zal het morgen eens vragen aan collega’s die Afrika en Zuid Amerika doen.

  12. Marco zegt: 24-04-13 om 23:41

    @Marcel
    Propaganda, waar baseert u dat op? U bent kennelijk ook weer een die tot de intimi hoort, danwel erg op de hoogte is van alle enorm lucratieve alternatieven?

    Het lijkt mij een gruwel om personen als Balkenende en, om maar eens wat te noemen als democratische mogelijkheid, Wilders dit land zien te vertegenwoordigen. De deuren zullen in dat geval echt openzwaaien, is het niet? Overigens heeft die laatste man ons met zijn “democratische” en “goedbedoelde”acties al genoeg geld gekost.

    Bijzonder, wederom, dat in dit geval u op de proppen komt met geen enkel alternatief. U roept “Nee”, maar weet blijkbaar zelf misschien wel wat u wilt, maar zeker niet of u dat goed zou bevallen.
    Dan bent u het dus nergens mee eens en is er altijd wel wat te mekkeren. Succes met uw tijdverdrijf daaromtrent.

    In datzelfde licht is dus eenvoudig te concluderen dat “zij” niet enkel zelf kiezen om de positie te aanvaarden, maar proberen daarmee “ons”vooruit te helpen, of samen te houden. Gezien deze discussie zijn sommige mensen daar niet van gediend, omdat “zij” met die plicht geboren zijn.

    M.i. een lachwekkende stelling om daarmee effectiviteit, loyaliteit, werkethos etc van tafel te vegen, maar u heeft er evengoed recht op.

    De vraag blijft of iemand die er, democratisch gekozen, 4 jaartjes mee aan de slag gaat uberhaupt wel weet wat het is om een volk te helpen. Of bent u echt zo tevreden met de afgelopen regeringen?
    Ik lach maar.

  13. Marco zegt: 26-04-13 om 21:57

    @GB,

    U vliegt vast in een Boeing of in een Airbus. Geen wonder.
    En dat zij vast niet alleen op de plekken komen waar voornamelijk bouwvakkers en aannemers wonen wil nog niet zeggen dat er geen deuren open gaan, of denkt u dat zakelijke deuren werkelijk enkel in Abu Dhabi en Scandinavië geopend worden? Op olie draait een hoop, maar om nou te zeggen dat de wereld daarom draait..
    Goedemorgen!

  14. Marco zegt: 26-04-13 om 22:06

    @Piet Zelissen
    Blijkbaar heeft het republikeinse geluid toch niet zoveel reden om te klagen.
    Ik stel voor dat we deze discussie weer eens beginnen tegen de tijd dat het koningshuis ons echt in de kou laat staan. Voor die tijd is elk alternatief m.i. voorbarig en stukken onzekerder dan de huidige vorm.
    @Ricardo: mooi gesproken!

  15. Ik ben minder tevreden met de democratisch gekozen kabinetten dan met het koningshuis. Dat is gemakkelijk gezegd omdat de volksvertegenwoordigers dus ook het kabinet bepaalt wat er gebeurt. En dat treft heel veel mensen rechtstreeks in hun bestaan, zeker in deze periode van bezuinigingen.
    Geen kabinet waarop niet valt te schelden, ook in tijden van voorspoed. Maar NL is mede het product van de eerste koning die een goed diplomaat was (Wenen). Een paar miljoen voor het koningshuis te kostbaar? Raadt eens wat zij aan zakelijke contracten en goodwill realiseren en NL status en een wij-gevoel geven. Het koningslied illustreert dit. Ja het is een mank geval. Zo zijn wij dus.

  16. bas zegt: 28-04-13 om 21:21

    @ Adriaan Douwes

    Als we een republiek waren, zou u op een Oranje voor president kunnen stemmen, en zij er genoeg mensen het met u eens, dat zou een Oranje staatshoofd worden. Tenminste, als een Oranje meedoet – iets waar ik 0,0 problemen mee zou hebben.

    Een Oranje zou mij wellicht zelfs kunnen overtuigen om op hem / haar te stemmen.

    Maar zijn er meer mensen het niet met u eens, en op een ander stemmen, dan zou een ander president worden.

    Het voordeel van een presidentieel systeem is dat je het staatshoofd krijgt waar een meerderheid mee kan leven.

    Dat is met een monarchie lang niet zeker

Geef een reactie