De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Droomstart voor nieuwe koning

Het koningschap van Willem-Alexander is onder een goed gesternte begonnen. De nieuwe koning heeft een droomstart gemaakt. De troonswisseling had af en toe zelfs trekken van een nationaal verbroederingsfeest. Met dank aan de televisie die iedereen in staat stelde het evenement vanaf de eerste rij mee te beleven.

Nederland leek zich als vanouds om de Oranjetroon te verenigen. Voor even dan. Onze ware volksaard laat zich op den duur niet verloochenen. Via een uitgekiende monarchiemarketing is het koningschap van Willem-Alexander als een uniek AA-merk doeltreffend ‘in de markt gezet’. Na een koude lente en te midden van een dooretterende economische crisis leek ons land toe aan een nationaal feestje.

De sociaaldemocratische burgemeester van Amsterdam Eberhard van der Laan (PvdA) en de liberale premier Mark Rutte (VVD) – hun partijen werken ook samen in het kabinet  – hielden de rijen gesloten. Een pijnlijk incident was de onnodige aanhouding van twee republikeinse demonstranten waarvoor onmiddellijk excuus werd aangeboden. Tussen al het feestgedruis door schetste de nieuwe koning de contouren van zijn koningschap.

Oranjeblauwdruk

In het televisie-interview voorafgaand aan de troonswisseling en in zijn inhuldigingsrede presenteerde de nieuwe Oranjevorst een blauwdruk van zijn ambtsopvatting. Kernpunten van die ‘oranjeblauwdruk’ zijn een apolitiek koningschap (“Lintjes knippen kan heel inhoudelijk zijn”), minder nadruk op protocollair vertoon (“Ik ben geen protocolfetisjist”), het belang van tradities voor de Oranjemonarchie (“Voortbouwen op de tradities van mijn voorgangsters”) en bovenal de verbindende rol van de monarchie (“Op allerlei manieren proberen dat samenbindende element in de samenleving te zijn”).

Ten overvloede beklemtoonde Willem-Alexander nog maar eens dat het koningschap geen duobaan is, er haastig aan toevoegend dat hij bij zijn ambtsuitoefening wel rekent op de steun van zijn populaire vrouw. Máxima is immers al jaren het geheime wapen van de monarchie in Nederland.

In zijn inhuldigingsrede wees Willem-Alexander opnieuw op de uitgangspunten van zijn ambtsopvatting. Hij maakte tegelijk duidelijk dat hij anders is en dus anders zal handelen dan zijn moeder: “Iedere koning geeft een eigen invulling aan het ambt. Hij is een andere persoon, in een andere tijd. Het koningschap is niet statisch.”

Bij zijn inhuldiging en bij de eerste viering van Bevrijdingsdag onder zijn bewind, maakte de nieuwe koning zijn woorden, die pas echt gaan spreken als ze worden vertaald in zichtbare signalen en herkenbare statements, meteen al een beetje waar. Met name tijdens de festiviteiten op 30 april en 5 mei zagen we een opvallende vermenging van en verbinding tussen ‘hoge’ en ‘lage’ cultuur.

Daar leek in de aanloop naar de troonswisseling, die voor Willem-Alexander en Máxima niet als een verrassing kwam, al goed over nagedacht. De nieuwe koning lijkt zich een wat meer volks imago aan te meten dan zijn moeder Beatrix had.

Amusementskoning

Overigens dreigde er aan het begin heel even een valse start in plaats van een droomstart. De stammenstrijd die ontstond rond het Koningslied van componist John Ewbank en ‘een keur van Nederlandse artiesten’, dreigde uit de hand te lopen. Het lied, dat een collectief nationaal project moest zijn, werd mikpunt van spot en meewarigheid met als aanjagers daarvan vertegenwoordigers van wat de gevestigde culturele elite wordt genoemd.

Amusementskoning Joop van den Ende van het Nationaal Comité Inhuldiging, bekend om zijn gevoel voor timing en als geen ander wetend wat een groot publiek wil, greep in en zei dat het Koningslied (“Ik vind het een rete commercieel goed lied”) ondanks eerdere terugtrekking ervan toch uitgevoerd zou worden. En zo gebeurde het.

In zekere zin droegen alle culturele activiteiten rond de inhuldiging en op Bevrijdingsdag het stempel van de vaderlandse amusementskoning die zijn op bewezen kunde gestoeld vakmanschap en zijn artistieke netwerk onvervaard inzette voor de nieuwe koning. Dat hij zich daarbij gesteund wist door de miljoenen van de Nationale Postcode Loterij zal zeker geholpen hebben, maar toch.

Na dit incident kon de omarming van lichte en klassieke muziek (dj Armin van Buuren en het Koninklijk Concertgebouworkest, Nick & Simon en mezzosopraan Maria Fisselier etc.) met het nieuwe koningspaar, tijdens de Koningsvaart ook nog eens vergezeld door hun kinderen, als eregasten onbelemmerd doorgaan. De nieuwe koning en koningin konden hun aankondiging een ‘verbindende’ rol te willen spelen meteen al enig musisch reliëf geven.

Aandachtspuntje

Blijft over een klein aandachtspuntje voor het nieuwe koningspaar. De duivel huist in de details. Afgezien van de eedsformule ‘Zo waarlijk helpe mij God almachtig’, was religie  – in tegenstelling tot bijvoorbeeld politiek, economie (sponsors!), sport en cultuur – tijdens de recente Oranjefestiviteiten opvallend afwezig.

Toch moeten de hervormde koning en katholieke koningin beseffen dat hun trouwste aanhangers zich nog altijd bevinden in het protestantse deel van de natie en dat de eeuwenlange verbondenheid van ons land  met de Oranjes alles te maken heeft met godsdienst en godsdienstige twisten. Ongetwijfeld zal bij de komende festiviteiten rond 200 jaar monarchie in Nederland dit aspect nog belicht worden.

Het koningschap van Willem-Alexander is nog maar net begonnen. Hij heeft menselijkerwijs gesproken en trouw blijvend aan de tradities der Oranjes nog wel zo’n 25 jaar te gaan. Minimaal.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


8 reacties op “Droomstart voor nieuwe koning”

  1. pam zegt: 13-05-13 om 12:09

    De nieuwe koning steun ik in zijn niet benijdenwaardige taak, maar zijn intentie om “volkser” te zijn dan zijn moeder acht ik onverstandig. Zelfs in de moderne tijd verlangt een monarchie exclusiviteit. Dus de nodige afstand tussen de gewone burger en de koning .Als dat aspect wegvalt door teveel gelijkschakeling (“popi-jopie-gedrag”) smelt de adoratie en het respect voor het koningshuis waarmee het zichzelf op den duur overbodig maakt. En daarmee is de weg geplaveid voor een republiek.

  2. De kroningsdag was een fantastische dag.

  3. U schrijft:
    “Toch moeten de hervormde koning en katholieke koningin beseffen dat hun trouwste aanhangers zich nog altijd bevinden in het protestantse deel van de natie en dat de eeuwenlange verbondenheid van ons land met de Oranjes alles te maken heeft met godsdienst en godsdienstige twisten.”

    U refereert hiermee idd een van de hoofdkenmerken van onze geschiedenis.
    Opmerkelijk dat juist de NCRV in Man bijt Hond de RMP in beeld bracht op 30/4 met Leve de Republiek.

    Bovenop de godsdienstige twisten was er natuurlijk allereerst de tegenstelling staatsen(republikeinen) en de orangisten.Ten dele zal dit parallel hebben gelopen aan de tegenstelling protestant versus katholiek/geen godsdienst

    Overigens is ook de Republikeinse Moderne Partij een uniek AA merk in Nederland met onze wereldberoemde Republiek van vroeger 1588-1806 en onze monopolie-positie tot dusver met de Republiek Nederland en een President.

  4. Bart zegt: 13-05-13 om 20:32

    Waar komt toch dat idee vandaan dat het vooral de ‘culturele elite’ was die de spot dreef met het koningslied? Het koningslied was een ongelukkig brouwsel van een verder zeer getalenteerde tekstschrijver. Hij maakte de vergissing om uit een potpourri van kneuterige tegeltjesspreuken een lied samen te stellen. Vele tienduizenden mensen schaamden zich hun ogen uit hun hoofd voor het wanstaltige eindproduct. Dat waren tv-presentatoren, cabaretiers en collega-tekstschrijvers, maar ook bouwvakkers, huisvrouwen, studenten, en kleuterleidsters. Dat had echt niks met een culturele elite te maken.

  5. Prat zegt: 15-05-13 om 20:12

    Een droomstart in de crisis.
    In het nieuws is een inval bij shell. en andere oliemaatschappijen.
    Afspraken om prijzen hoger te houden dan nodig is.

    De oranjes bezitten een waanzinnig deel van het aandelenpakket van shell
    (En vele andere bedrijven) Ze maken droomwinsten.
    Droomwinsten die onrechtmatig zijn. En tijdens voor ons de crisis.

    Gehiemenis, dronken van de macht. Geen belasting betalen. Droomstart ?

    Als men meer dan 5% aandelen bezit, is men verplicht bij de wet om dit openbaar te
    maken. Maar als je al de aandelen netjes over meerdere mensen verdeelt, en onder
    brengt in stichtingen, dan kom er niemand boven die 5% uit, en hoeft het ook niet
    openbaar te worden gemaakt. Dus al zou je 20% hebben, en je verdeelt ze onder 6
    personen, zal niemand dat weten.

    Ooit werd het aandelenkapitaal van wilhelmina in shell op 25% geschat en is nooit
    tegengesproken.

    Het grote geheim is dat zij amper belastingen betalen alles is geheim ook voor de
    belastingdienst.

    Tante Elizabeth Koningin van Engeland Hoofd van de Roman Catholic church
    bezit BP Wat een droomsituatie. en wij maar dure benzine kopen terwijl patenten
    op alternatieven weggekocht werden door deze maatschappijen (Shell en BP)

    Wat een droom wereld is dit voor de elite ! En ik ? Ik moet mijn mond houden.
    Mag niemand uit de droom halen !

  6. Marcel zegt: 18-05-13 om 01:09

    Hoe eerder Willem de Laatste daadwerkelijk de laatste blijkt te zijn, hoe beter dat is. Wellicht zou hij ook als Willem de Mindere kunnen worden gerefereerd.

    Niet mijn ‘koning’, ik erken het discriminatoire concept van monarchie niet.

  7. Berta zegt: 20-05-13 om 08:42

    @Prat
    Goed dat je dit opschrijft. Hoe meer mensen het weten, des te beter. Ooit zal de vuile was buiten komen te hangen.

  8. Pieter zegt: 24-05-13 om 10:23

    @Prat
    Dat je geen voorstander van het koningshuis bent is duidelijk. Dat mag je ook laten weten, ieder mag zijn mening daarover hebben.
    Jammer is alleen dat je feiten niet juist zijn, dat maakt je verhaal niet sterker.
    Zelfs als Wilhelmina destijds 25% van de aandelen Shell zou hebben gehad, hoeft dat niet te betekenen dat de Oranjes dat nog hebben. Sinds die tijd heeft Shell nog vaak aandelen uitgegeven waardoor er veel meer aandelen zijn dan destijds.

    De tweede onjuistheid is dat Koninging Elisabeth niet hoofd is van de ‘Roman Catholic Church’ (Rooms Katholieke Kerk), dat is de paus in Rome!.
    De derde onjuistheid is dat zij niet eigenaar is van BP: 38% BP-aandelen is in bezit van Amerikanen, 35% in het bezit van Engelsen en de rest (27%) is in handen van andere nationaliteiten.

    Jammer, maar zo is je verhaal alleen maar stemmingmakerij en heeft geen inhoudelijke waarde.

Geef een reactie