De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

‘Royal baby boy’ is achtererfprins

Een voorzichtige verjongingskuur lijkt zich meester te maken van de vorstenhuizen in Europa. Het begon met de troonswisseling in ons land. Goed voorbeeld doet volgen. België volgde. De druk op de geplaagde koning van Spanje om ook het veld te ruimen neemt met de dag toe. Verjonging is een teken van vitaliteit. In het koningshuis van Groot-Brittannië volop vitaliteit, maar geen verjonging.

Bij de Britten zitten, na de geboorte van de ‘royal baby boy’, maar liefst drie generaties troonopvolgers in de wachtkamer. Drie mannen tussen de 64 en 0 jaar die toezien hoe die ene 87-jarige vrouw – koningin Elizabeth II – kwiek en monter doorgaat. Op die bijzondere situatie is de monarchale taalschat niet berekend.

De beoogde opvolger van een zittende vorst heet kroonprins. Diens opvolger noemen we doorgaans erfprins. Maar hoe noemen we de erfprins van de erfprins? Achterachterkroonprins? Laten we het bij gebrek aan beter en naar analogie van de trits kind, kleinkind en achterkleinkind maar houden op achtererfprins.

Koningen en koninginnen

Niets wijst erop dat de Britse koningin er ook maar aan denkt plaats te maken voor haar opvolgers. Abdicatie is tegen de in Engeland gekoesterde traditie en ook juridisch en organisatorisch lastig. Elizabeth, al meer dan 60 jaar op de troon, is behalve van het Verenigd Koninkrijk ook koningin van nog een hele reeks landen en landjes, waaronder Nieuw-Zeeland, Canada en Australië. Als ze zou aftreden, zou ze dat in al die landen met allemaal hun eigen regels en procedures moeten doen. Dat is nogal gecompliceerd.

Door aan te blijven echter stuwt ze de gemiddelde leeftijd van de koningen en koninginnen in de acht grote monarchieën van Europa – kleintjes als Monaco en Liechenstein laten we maar buiten beschouwing – krachtig omhoog. Zo beklijft het beeld van oude vorsten die maar op de troon blijven zitten.

Vóór de abdicatie van koningin Beatrix en koning Albert was de gemiddelde leeftijd van de regerende vorsten in Groot-Brittannië, Spanje, Noorwegen, Zweden, Denemarken, Nederland, België en Luxmenburg 73,7 jaar. Na het aftreden van Beatrix en Albert was die met 6,9 jaar gedaald tot 66,8. Als de 87-jarige koningin Elizabeth plaats zou maken voor de 64-jarige prins Charles zou dat gemiddelde met nog eens 2,8 jaar tot 64 dalen.

Zou Charles zijn beurt voorbij (moeten) laten gaan voor de 31-jarige prins William, dan zou er pas echt van een vorstelijke Europese verjongingskuur sprake zijn. De gemiddelde leeftijd van de koningen en koninginnen zou 59,8 zijn. Het ‘passeren’ van Charles voor William wordt hier en daar gesuggereerd, maar is niet aan de orde.

Bij aftreden of sterven van de Britse vorstin is de eerste in de lijn van de opvolging (Charles) automatisch de nieuwe koning. Zo werkt het ook in ons land. Veruit de jongste vorst in Europa is koning Willem-Alexander met zijn 46 jaar, gevold door Filip/Philippe van België met 53 jaar.

Kroonprinsen en erfprinsen

De kroonprinsen van de genoemde acht Europese vorstenhuizen waren vóór de troonswisselingen in Nederland en België gemiddeld 45 jaar oud; daarna 35,2. Een daling dus met bijna 10 jaar. De Nederlandse Amalia (Prinses van Oranje) is met haar 9 jaar nu de jongste van het kroonprinselijk gezelschap, gevold door de 11-jarige Belgische prinses Elisabeth.

Met afstand de oudste van de club – het is genoegzaam bekend – is de Britse prins Charles. Die wordt in november 65 en is dankzij de ‘royal baby boy’ van de hertog en hertogin van Cambridge nu ook nog eens opa.

En dan de ‘kroonprinsen van de kroonprinsen’. De erfprinsen (m/v) dus. Door de troonswisseling in Nederland en België promoveerden Amalia en Elisabeth van erfprinses tot kroonprinses. Van de acht grote monarchieën in Europa hebben er nu nog vier een erfprins. Dat zijn de Britse prins William (31), de Noorse prinses Ingrid Alexandra (9), de Spaanse prinses Leonor (7) en de Zweedse prinses Estelle (1). Hun gemiddelde leeftijd is 12 jaar.

Zwaarwegend daarbij is de ‘inbreng’ van de jonge vader prins William. Zonder hem zou de gemiddelde leeftijd van de erfprinsen uitkomen op 5,6 jaar. Al weer: een troonswisseling in Engeland zou pas echt een verjongingskuur in vorstelijk Europa betekenen.

Achtererfprins

De 0-jarige Britse achtererfprins – tamelijk uniek – zal volgens globale berekening en menselijkerwijs gesproken zowat een halve eeuw moeten wachten op de troonsbestijging waarvoor hij letterlijk in de wieg is gelegd. Stel dat prins Charles binnenkort, al wijst niets daar nog op, zijn moeder opvolgt en 20 jaar koning blijft. Dat is tot zijn 85ste.

William neemt dan op zijn 51ste het stokje over en blijft aan tot – laten we zeggen – zijn 81ste. Dan zijn we een halve eeuw verder, schrijven we 2063 en is de huidige Britse achterfprins – al op zijn 50ste ! – aan de beurt.

Gelet op de langere levensduur van mensen en de hoge ouderdom die veel leden van de Britse Koninklijke familie plegen te bereiken, is dit nog een ‘conservatieve’ schatting. Het illustreert hoe bizar de erfelijke monarchie, zonder de traditie van abdicatie, kan uitpakken.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


10 reacties op “‘Royal baby boy’ is achtererfprins”

  1. Lodewijk zegt: 23-07-13 om 10:54

    In het Britse geval is de oplossing eigenlijk vrij eenvoudig. De nieuwe baby is erfhertog van Cambridge – zijn vader is immers hertog van Cambridge. Maar dat het kind van de kroonprins altijd erfprins is, is volgens mij niet het geval. Dit is alleen het geval als de kroonprins een “eigen” prinselijke titel heeft, zoals het geval is bij de Prins van Oranje, de Prins van Asturië en de Prins van Wales. Maar wanneer dit niet het geval is (bijvoorbeeld in België, daar is de vermoedelijke troonopvolger de Hertog van Brabant) is diens zoon ook geen erfprins. In België zou het kind van de vermoedelijke troonopvolger dan bijvoorbeeld ook de erfhertog van Brabant zijn (of gewoon Prins van België).

  2. Bizar en monarchie, eigenlijk een soort pleonasme. Beste mensen van de AIVD het is niet zo gemeend hoor, doe de groeten trouwens aan Ivo.

  3. Michel den Uijl zegt: 23-07-13 om 16:46

    Een interessant stukje statistiek, waarvoor dank. Volgens mij hebt u echter een kleine fout gemaakt door te zeggen dat er nog vier erfprinsen zijn. Er is in Denemarken immers nog een prins Christia(a)n (7 jaar), de zoon van kroonprins Frederik als tweede in lijn van de troon. Of heeft u die wellicht met reden niet meegeteld?

  4. Chris Hagen zegt: 23-07-13 om 18:19

    Onderwerp in het Nos journaal.

    Oma Diana is er niet meer.

  5. WilliamHarryDylanGeorgeCharly zegt: 23-07-13 om 22:47

    Inderdaad,

    een mooi helder stukje het is inderdaad een bizarre ontwikkeling
    ik ben blij dat we een verstandige (geweldige) Queen hebben gehad en nu een King en zijn prinses hebben, wie heeft dat toch verzonnen om een prinses opeens een koningin te noemen, nog wel van discutabele familie dat terwijl wij een prins hebben die zelfs geen prins mag worden genoemd, dat zou toch op zn minst een gezonde discussie moeten leveren..afijn..

    We zijn net als de Royals tegenwoordig een beetje op hol geslagen, hier in ‘t nuchtere nederland maar de goede stap is gezet…door onze Royals en de Belgische (kunnen we aub ‘de Belgen’ met respect gaan behandelen, aangezien ik iets te veel kinderachtig cynisme constateer bij sommige medewerkers, dat terwijl ze tweetalig worden opgevoed dat was toch zo ie zo slimmer!?

    anyway…terugkomende op het mooi geschreven stukje wat prettig leest.

    step aside Lady let ‘the young ones’ rule.

  6. Frank zegt: 24-07-13 om 08:03

    En… leeftijd doet ertoe, want… ?

    Misschien is Charles wel blij dat het zo lang duurt voor hij in de echte schijnwerpers komt.

  7. thea zegt: 24-07-13 om 10:46

    Koningin Elizabeth is over drie jaar net zo lang koningin als Victoria (koningin van 1837 tot haar dood in 1901). Misschien wil ze die mijlpaal wel halen. Ik denk dat Charles of William haar pas na haar overlijden zullen opvolgen. Wat de naam van de pasgeboren koninklijke baby betreft: die zou best eens naar zijn vader William genoemd kunnen worden. Hij of zijn vader zullen nl. naar alle waarschijnlijkheid koning zijn in 2066 en dan is het precies duizend jaar geleden dat Willem van Normandie (de Veroveraar) tot koning werd gekroond in Westminster Abbey en daar is onze achtererfprins nog steeds een verre afstammeling van!

  8. William en Kate kunnen nu ten minste rustig hun kind(eren) opvoeden, zonder de druk van het staatshoofdschap erbij. En George heeft ook voldoende tijd om zich op zijn taak voor te bereiden.

  9. Frederik zegt: 25-07-13 om 11:13

    Sorry, maar het is echt onzin dat Elizabeth alleen maar op de troon blijft omdat het anders zo ingewikkeld wordt met al die regels in al die landen, waar zij staatshoofd is. Dat kunnen haar ambtenaren heus wel aan. Het is zeker ook niet alleen maar “traditie” of omdat ze bang is dat Charles het niet zou kunnen. Laat staan dat ze voornamelijk een of ander record wil breken. Wij kunnen het ons moeilijk voorstellen in dit land, maar daar is de monarchie letterlijk “heilig”. Elizabeth is destijds gekroond én gezalfd en daarbij heeft ze een heilige eed gezworen. Ze sprak over het toewijden van haar leven “wether it be long or short” aan de dienstbaarheid aan al haar onderdanen. Ze deed dus een belofte aan God en aan al haar onderdanen gedaan. Die belofte kan en mag ze niet breken. Zoiets kennen we in Nederland niet want hier is het koningschap een ambt en een functie. En dat ligt dus fundamenteel anders. Als je gaat bloggen op de site van de NOS moet je niet zo maar wat roepen, vind ik.

  10. Overigens heeft Nederland geen “kroonprins”. Staat nergens. We hebben een “vermoedelijke troonopvolger”.

Geef een reactie