De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Het koopkrachtplaatje van de koning

De strijd over het verdelen van de financiële crisispijn houdt politiek Den Haag in zijn greep. De koopkracht van veel burgers is opnieuw in het geding. Dat geldt niet voor de koning. Diens koopkracht blijft ruimschoots  intact, stijgt zelfs iets, want koning Willem-Alexander krijgt een hogere staatsuitkering dan zijn moeder als staatshoofd kreeg. Een vergelijking van de rijksbegrotingen voor 2013 en 2014 maakt dat duidelijk.

Door de troonswisseling zijn er uiteraard forse onderlinge verschuivingen tussen de belastingvrije uitkeringen die Willem-Alexander, Máxima en Beatrix uit de staatskas ontvangen, maar gedrieën gaan ze er volgend jaar op vooruit. De rolwisseling tussen Beatrix en Willem-Alexander verloopt betrekkelijk budgettair neutraal,  maar Máxima  gaat er fors op vooruit.

Van bezuinigen op de monarchie is dus geen sprake. De nieuwe koning zal het met genoegen genoteerd hebben. In het televisie-interview aan de vooravond van zijn aantreden zei hij namelijk: “Als je gaat bezuinigen op de kosten van de monarchie, betekent dat vrijwel onmiddellijk bezuinigen waardoor wij hier mensen moeten gaan ontslaan. Want uiteindelijk gaat het toch allemaal hoofdzakelijk naar salarissen van mensen die voor ons werken. Dus dan zullen bepaalde dingen niet meer uitgevoerd kunnen worden.”

Plussen en minnen

Het eerste hoofdstuk van de Rijksbegroting meldt de geraamde jaaruitgaven voor de koning en diens entourage. Die komen, los van in andere begrotingshoofdstukken ‘verstopte’ uitgaven voor bijvoorbeeld paleizen en beveiliging, al jaren uit op zo’n 40 miljoen per jaar. Daaronder vallen ook de kosten van de Dienst van het Koninklijk Huis (hofhouding) en de doorbelaste kosten die andere departementen maken voor het Koninklijk Huis (Kabinet van de Koning, Rijksvoorlichtingsdienst e.d.).

Als we voorbijgaan aan tussentijdse bijstellingen, dan zien we dat de begroting voor de monarchie in 2014 (39.987.000 euro) per saldo 54.000 euro hoger uitkomt dan die in 2013 (39.933.000 euro): een stijging van bijna 1,5 procent, waar veel overheidsdiensten moeten inleveren. Dat is de uitkomst van veel plussen en minnen.

Een paar voorbeelden. Koning Willem-Alexander krijgt een iets lager inkomen dan Beatrix als koningin kreeg, maar vanwege prijsindexatie een fiks hogere onkostenvergoeding. Koningin Máxima krijgt, zoals gezegd, een veel  hogere uitkering dan ze kreeg als echtgenote van de Prins van Oranje. Op de vliegkosten voor leden van het Koninklijk Huis wordt overeenkomstig eerder gemaakte afspraken opnieuw gekort.

Uitkeringsgerechtigd

Zoomen we in op wat de drie ‘uitkeringsgerechtigde’ leden van het Koninklijk Huis (Willem-Alexander, Máxima en Beatrix) samen aan inkomen en vergoedingen voor personele en materiële uitgaven (allemaal netto/belastingvrij) ontvangen, dan komen we voor 2013 uit op 7.277.000 euro en voor 2014 op 7.614.000 euro. Een stijging dus van meer dan drie ton. Dat is ruim 4,5 procent. Zelfs met een verwachte inflatie van 2 procent mag je dan niet mopperen.

Op de begroting 2013 was voor, toen nog, koningin Beatrix 5.233.000 euro uitgetrokken. De begroting 2014 komt voor de nieuwe koning vanwege een hogere onkostenvergoeding uit op 5.286.000 euro: 53.000 euro meer dus. Dat levert, los van de inflatie, een koninklijk koopplaatje op van een dikke plus 1 procent.

Met de koopkracht van de nieuwe koning voor 2014 is dus weinig aan de hand. Zeker niet als men zich realiseert dat hij tweeverdiener is en zijn vrouw fors in inkomen omhoog is gegaan. Bovendien verhuist hij binnenkort naar een gratis paleis en beschikken hij en zijn familie nog over een fors vermogen, waarop ingeteerd kan worden.

Overigens: over dat vermogen, mits niet fiscaal in ‘veiligheid’ gebracht, moeten de leden van het Koninklijk Huis wél belasting betalen. Maar weer niet over ‘vermogensbestanddelen die dienstbaar zijn aan de uitoefening van het koningschap’.

Transparantie

Op de totale kosten van de monarchie is ondanks pogingen tot meer transparantie, zoals in 2009 bepleit door de Commissie-Zalm, nog steeds geen echt zicht. We hebben het dan niet eens over incidentele kosten zoals gemaakt door rijk, provincies en gemeentes bij speciale evenementen (troonswisseling, kennismakingsbezoeken aan de provincies, 200 jaar monarchie, Koninginnedag), maar over zulke zaken als vaste kosten rond beveiliging van leden van het koninklijk huis en het onderhoud van paleizen die de overheid gratis ter beschikking stelt van het Koninklijk Huis.

Wil je die meetellen, dan ben je aangewezen op schattingen en kom je al gauw uit op zo’n 110 miljoen euro per jaar. Dat zou Nederland in totaal jaarlijks aan de monarchie kwijt zijn. Wie de illusie koesterde dat het sinds 2010 verschijnende ‘Jaaroverzicht Koninklijk Huis’ meer zicht zou geven op de uitgaven voor de monarchie, weet intussen beter.

Dat jaaroverzicht (kosten: 50.000 euro) bevat niet veel meer dan een rijk geïllustreerde, positief getoonzette opsomming van de activiteiten van de leden van het Koninklijk Huis. Het telt zo’n 150 pagina’s. Cijfers over de kosten van de monarchie staan er niet in; geen enkel.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


20 reacties op “Het koopkrachtplaatje van de koning”

  1. Brand zegt: 30-09-13 om 12:30

    Oftewel, ondoorzichtig wat het kost en wat ze al aan vermogen hebben opgebouwd in de afgelopen 200 jaar.

  2. Piet deze man heeft het zwaar, speelt mee dat hij ook het Bilderberg- circus moet sponsoren dus hij kan wel wat gebruiken.

  3. dickjan peters zegt: 30-09-13 om 15:26

    Hoewel ik erg voor de monarchie ben, en veel waardering voor met name koningin Beatrix had, denk ik bij het lezen hiervan toch: kan het nou niet iets minder? 110 miljoen is 2 miljoen per week…dat moet de nieuwe koning zelf toch niet willen? Maak eens een gebaar, zou ik zeggen…..

  4. Freek zegt: 30-09-13 om 15:38

    De koning heeft ongetwijfeld gelijk dat het korten op de kosten van de monarchie al gauw over mensen gaat. Maar dat geldt ook voor bijna alle andere bezuinigingen die de overheid de laatste jaren heeft doorgevoerd. Als je als regering eenmaal de beslissing hebt genomen dat het acceptabel is om mensen door bezuinigingen hun inkomen af te nemen, dan zie ik niet in waarom de koning daarvan zou moeten worden uitgezonderd.

  5. erik geursten zegt: 30-09-13 om 20:21

    ik wordt niet goed van dit soort verhalen. wie wordt hier nou beter van? wat levert dit op?
    de staat der nederlanden heeft meer dan 30 miljard euro in de banken gestopt en nog 200 miljard euro in het europese garantiesysteem.
    En dat allemaal zodat we kunnen blijven lenen en de hypothecaire lasten van de banken door ons worden betaald.kortom,zodat we op de pof kunnen blijven leven.Kijk naar de bezuinigingen.Zo ongeveer het bedrag wat in de banken is gestopt.
    Er is in Nederland bijna geen enkele bank meer die zonder steun overeind is gebleven.Ga je daar druk over maken.Want die rekening gaan jullie allemaal betalen.Of je dat nou wilt of niet. En bedenk tegelijkertijd dat alle banken op dit moment bij de ECB tegen 0% geld lenen en dit aan jou voor het volle pond uitlenen. Als ze dat al doen.
    De kosten van het koningshuis vallen daarbij in het niet. En ze doen best een hoop.kijk naar hun agenda.Maar a.u.b. geen gezeur over de kosten.Alles kost geld.Ook overbodige ict managers, zorgmanagers, verkoopmanagers noem maar op.er lopen in dit land heel veel mensen rond die hun geld verdienen met slap geouwehoer en die berokkenen de maatschappij meer schade dan het koningshuis voor zover daar aantoonbaar sprake van is .
    Toezichthouders, protocollen, kwaliteitssystemen met daarop weer controle, en controle op controle.
    Ga je met die kwalijke ontwikkeling bezig houden i.p.v de vliegkosten van het koninkilijk huis.
    Vliegen onze bankdirecteuren en companen gratis? Of betalen we dat via onze jaarlijkse verplichte bijdrage aan de bank? Ik zou me eerder druk maken over het feit dat we moeten betalen om ons eigen geld van de bank te kunnen opnemen.

  6. Jorfa zegt: 30-09-13 om 20:40

    Beter daar aanbesteed,dan aan Oorlogstuig!

  7. Hendrik zegt: 30-09-13 om 23:21

    Bah! Op en top Nederlands om weer te zeuren over de kosten van het koninklijk huis. Het vervult me met plaatsvervangende schaamte.

    Ja, het koningshuis kost 110 mln per jaar, ofwel tussen de 6 en de 7 euro per persoon per jaar. Daarmee hebben we een betrouwbaar en integer staatshoofd die ons land representeert en als ‘geweten van de staat’ functioneert. Kabinetten en politieke stromingen gaan en komen maar het koningshuis geeft de nodige continuiteit in het snel wisselende klimaat van geopolitieke verhoudingen.

  8. Freek zegt: 01-10-13 om 13:50

    Ik vind het enigszins misleidend om te stellen dat de monarchie ons €110 miljoen per jaar kost. Want dat suggereert dat we van die kosten af zouden kunnen door de monarchie af te schaffen.

    In de eerste plaats is een president natuurlijk ook niet gratis. Deze krijgt ook een salaris, heeft ook een staf, beveiliging, een kantoor of paleis, reiskosten, representatiekosten en noem maar op. Dat gaat ook al gauw om tientallen miljoenen per jaar.

    In de tweede plaats zijn de kosten voor de paleizen die de staat ter beschikking stelt sowieso voor de staat, of er nu een koning of president in zit of niet.

    In de derde plaats moet een president iedere paar jaar verkozen worden. Een rondje kamerverkiezingen kost momenteel naar schatting zo’n €50 miljoen, en verkiezingen voor een president zullen de schatkist waarschijnlijk een vergelijkbaar bedrag kosten. Dat kun je over een paar jaar spreiden (omdat je niet ieder jaar verkiezingen hebt), maar je hebt het toch al gauw over €10 miljoen per jaar. Dat zijn extra kosten, die we momenteel niet maken.

    En in de vierde plaats is het niet ondenkbaar dat het bedrag van €110 miljoen flink omlaag kan, zonder dat we daarvoor de monarchie hoeven af te schaffen. Ik heb geen idee hoeveel rek er in dat bedrag zit, maar ik vind, zoals ik in mijn eerdere reactie al heb opgemerkt, de vanzelfsprekendheid waarbij de koning bij bezuinigingen buiten schot blijft niet terecht.

    Tenslotte ben ik het ook eens met sommige andere reacties die zeggen dat €110 miljoen een druppel op de gloeiende plaat is als je het over de totale uitgaven van onze overheid hebt. Je hebt het over een paar honderdsten van een procent van het totale budget. Misschien zijn er best goede redenen om ons hele staatsbestel op de schop te gooien, maar de kosten van de monarchie zijn dat zeker niet.

  9. Pieter zegt: 01-10-13 om 15:48

    Wat is het doel van dit artikel? Onze monanchie afschaffen? Beschadigen? Hoe dan ook wij zullen kosten van een staatshoofd blijven houden. Of de opbrengsten, die niet in geld zijn uit te drukken, dan ook van het zelfde niveau zijn. Stel je eens voor President Wilders op handelsmissie in Indonesië of Turkeije…. We krijgen een ramp, President Wilders bezoek het rampgebied geeft hij de slachtoffer dezelfde troost als leden van ons koninghuis? Kan een president boven de partijen staan?

    Schrijf liever over de grote bonussen die opgestreken worden en goedgepraat. Bijvoorbeeld bankiers, zij speculeren met geld van een ander. Doen ze het goed dan strijken ze enorme bonussen op, doen ze het fout dan mag de maatschappij bijspringen….

  10. bas zegt: 01-10-13 om 16:48

    @ Freek

    Volgens mij lees ik in jouw stukje een oproep om transparantie. Als dat de bedoeling is, dan ben ik het daar hartsgrondig mee eens.

    Alleen, ik denk dat je kosten wel degelijk kosten moet noemen, en wellicht staan daar baten tegenover.

    Persoonlijk vind ik dat de kosten en baten niet van invloed zouden moeten zijn, immers de vraag monarchie of republiek zou los van de kosten en los van de persoon beantwoord moeten worden.

    Wat je schrijft over de kosten van een verkiezing, ik zou geen rechtstreeks gekozen president willen. Die president zou dan, niet onterecht, beweren de macht van ons gekregen te hebben, en een belangrijke invloed op de beslissingen krijgen.

    Niet fijn – zie de USA, Frankrijk en Rusland. Er is een veel mooier alternatief: de Duitse oplossing. De Duitse president wordt gekozen door de gezamenlijke volksvertegenwoordigers. Dan kost de extra zitting nagenoeg niets, en de president is een veel minder belangrijk figuur. De Duitse president heeft helemaal geen macht, alleen invloed.

    Lijkt mij een heel goed voorbeeld – en ja, dan nog kost het staatshoofd geld. Al is het maar omdat de oud-presidenten ook een rol hebben. Maar in een democratie zit je met kinderen en kleinkinderen van het staatshoofd die ook een rol hebben. Ergo – dat is lood om oud ijzer

  11. Jorfa wat is dat nou voor vergelijking?

  12. Bernard Visser zegt: 01-10-13 om 20:54

    Na drie contracten sta je op straat en mag je na drie maanden terugkomen, jammer dat daar niets over is gezegd. Zo bouw je al starter niets op en lachen de banken je uit … dag hypotheek en alles wat daarmee samenhangt. VVD? De rest mag u invullen …

  13. Derk de Jong zegt: 02-10-13 om 00:05

    Laat de koning maar belasting gaan betalen, dan helpt hij ook Nederland door de CRISIS. Maar ja . . . . dat zal wel weer niet. De duivel schiet altijd op de grote hoop.

  14. Danny zegt: 02-10-13 om 01:03

    @ Freek,

    Wat je schrijft is natuurlijk complete onzin. Cijfers die je uit je duim zuigt, net als de schatting van 110 miljoen in de eerste plaats.

    Persoonlijk heb ik niets met het koningshuis en wat iemand als Hendrik hier zegt kan me dus ook weinig boeien. Deze hele familie heb ik niets mee en ik zie ze ook niet als “beter” dan mij of wie dan ook, het zijn normale mensen die op basis van geschiedenis een uitzonderingspositie bekleden. Of dat eerlijk is of niet en of, wanneer je een balkenende-norm instelt en je stelt dat niemand die direct of indirect voor de overheid meer mag verdienen dan deze norm en er vervolgens 40x zoveel naar Willem Alexander alleen al gaat, dat geheel ter zijde. Maar hoe kun je in hemelsnaam iemand serieus nemen wanneer ie iets voor leest waarin hij stelt dat Nederland zware tijden tegemoet gaat en iedereen het in zijn of haar portemonnee zal voelen terwijl hij 5.250.000 per jaar krijgt aan uitkering? Zelfs met alle kosten en baten is dat gewoonweg een belachelijk bedrag. Ik zou zeggen, alle kosten aan beveiliging etc. voor de staat, uitkering enkel voor persoonlijke uitgaven en voor eten en schoonmaken mogen ze zelf wel handen uit de mouwen steken en niet 100 man personeel of wat dan ook hiervoor aannemen. Dan bespaar je gelijk al een aardig bedrag. ;)

  15. Peter zegt: 02-10-13 om 10:29

    Even ter vergelijking: De familie van Oranje kost de Nederlandse belastingbetaler zo’n 110 miljoen per jaar. Dat is het modale inkomen van 3000 gezinnen, een compleet groot dorp of een hele stadswijk. En dat terwijl de Oranjes met hun miljardenvermogen al tot de rijkste families ter wereld behoren.
    We zitten nu eenmaal met de Oranjes en het volk wil de Oranjes bejubelen en in ongekende rijkdom laten leven, maar dit is toch echt niet uit te leggen of te verdedigen.

    Nog een correctie over de paleizen: De paleizen zijn door de Oranjes geschonken aan de Nederlandse staat onder de volgende voorwaarden: De staat draait op voor de kosten en het onderhoud, de paleizen mogen alleen bewoond worden door Oranjes en mocht het zo zijn dat de Oranjes het koningsschap wordt ontnomen dan moeten de paleizen worden teruggeschonken aan de Oranjes.

  16. pizzafried zegt: 02-10-13 om 11:33

    Even voor de duidelijkheid van die 110 miljoen, dat is wel een bedrag waarvan OOK de personeelskosten van worden betaald, waarvan ook de onderhoudskosten van worden betaald (werk dus). Als ik even uitga van de uitkeringsbedragen voor Prinses Beatrix, Koning Willem alexander en Koningin Maxima. dan kom ik op 90,5 miljoen per jaar. de overgebleven 20 miljoen zullen bijkomende kosten zijn waarschijnlijk. van die 90,5 miljoen is 19,5 miljoen voor de koning, zijn vrouw en zijn moeder en de overige 71 miljoen voor de hofhouding, onderhoud etc. waarschijnlijk komt die 20 miljoen daarbij op voor beveiliging en andere bijkomende zaken, vandaar 39,5 miljoen in het stukje hierboven. er wordt dus veel meer geld uitgegeven om mensen aan het werk te houden dan dat de koning zelf ontvangt dus. dus ja, ze zijn wel rijk ja. maar ze creeeren wel werk. en als je dan ook nog eens zo’n 5 miljard aan orders binnenbrengt door met je kop ergens te verschijnen, dan is 110 miljard echt een schijntje. bron voor de uitkeringsbedragen: http://www.koninklijkhuis.nl/nieuws/veelgestelde-vragen/

    Daarbij vraag ik me wel af hoe piet gerekend heeft. Want een uitkering bestaat uit een A en een B, waarvan de A inkomen is en de B voor materiele en personeelskosten. en die samen kom ik niet uit op jaarlijks 39 miljoen. OOK niet als ik Beatrix uit de berekeningen laat. ALLEEN als ik 20 miljoen overige kosten bij de inkomensdeel optel van alle 3 de uitkeringsgerechtigden… OF de bedragen die hij hier aanhaalt kloppen niet, of de bedragen op de website van het koninklijkhuis zijn niet helemaal eerlijk.en zelfs dan gaat het nog maar om enkele 100tallen of 1000 tallen, miniem verschil in de bedragen, en dan kom ik nog niet uit op 110 miljoen.

  17. Wietse zegt: 03-10-13 om 18:40

    Geniaal stukje! Lang leve de twee grootste uitkeringstrekkers van Nederland

  18. Marcel zegt: 04-10-13 om 23:48

    Het gaat er niet om wat het kost, het gaat erom dat monarchie een systeem van discriminatie is en alleen daarom al afgeschaft dient te worden.

    Voor functies als staatshoofd of regeringshoofd dient iedereen in theorie in aanmerking te kunnen komen, bij gebleken geschiktheid. Onderscheid maken op grond van afkomst is in dit geval simpelweg discriminatie.

    Monarchie en discriminatie zijn synoniem. De kosten zijn niet relevant.

  19. bas zegt: 07-10-13 om 15:38

    Helemaal gelijk Marcel.

    Maar, het is wel prettig dat een republiek ook nog voordeliger is. Voor minder principiële mensen.

  20. Freek zegt: 08-10-13 om 12:46

    Even als reactie op Bas en Danny en voor alle duidelijkheid: ik ben helemaal niet principieel tegen een republiek, zolang die maar op democratische wijze tot stand komt.

    En ik vind, net als Danny, dat het bizar is dat de monarchie om de één of andere reden niet hoeft mee te doen aan alle bezuinigingen. Dat de geschatte kosten van de monarchie in het niet vallen bij het soort bedragen dat Dijsselbloem probeert te bezuinigen doet daar niet aan af.

    En ik vind, net als Bas, dat geld nauwelijks een doorslaggevende factor moet zijn in de keuze tussen een monarchie en een republiek. Er zijn prima redenen voor een republiek, maar die liggen meer op het vlak van democratische beginselen, dan op het gebied van kosten en baten.

Geef een reactie