De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

De koning als diplomatieke speelbal

Nu de betrekkingen tussen Nederland en Rusland door een opeenvolging van ernstige incidenten en irritaties met de dag verslechteren, dreigt koning Willem-Alexander een diplomatieke speelbal te worden. Lastig voor Nederland en pijnlijk voor de jonge koning. En dat is nog niet alles.

Door openlijk uitgesproken en van elkaar afwijkende opvattingen van parlementsleden over de vraag of het voorgenomen bezoek van de koning en koningin aan Moskou wel of niet moet doorgaan wordt Willem-Alexander ook nog eens een speelbal van onze binnenlandse politiek. Al met al geen benijdenswaardige positie voor iemand die als symbool van nationale eenheid geldt en die in het buitenland voor het boegbeeld van ons land moet doorgaan.

Vriendschapsjaar

Het buitenlands beleid van Nederland heeft als belangrijke pijlers het bevorderen van handelsbetrekkingen en het bevorderen van de naleving van mensenrechten. De geloofwaardigheid en doeltreffendheid van dit tweesporenbeleid staat nu met betrekking tot Rusland fors onder druk. Uitgerekend in het Nederland-Ruslandjaar.

Dat wordt ‘ter verdieping en verbreding van de eeuwenlange samenwerking’ gehouden op initiatief van de Russische Federatie. “De twee landen willen in de toekomst verder werken aan een innovatief partnerschap. Het programma rust op drie pijlers: economie, cultuur en politiek & maatschappij.”, aldus een persbericht van de Rijksvoorlichtingsdienst .

De opening van dit ‘vriendschapsjaar’ behelsde een bezoek van de Russische president Vladimir Poetin begin april jl. aan Nederland met (toen nog) koningin Beatrix als gastvrouw. Verschillende organisaties demonstreerden bij die gelegenheid tegen met name ‘de positie van homoseksuelen’ in Rusland. Daarna zijn de betrekkingen tussen Rusland en Nederland in snel tempo verder verslechterd; met de omstreden aanhouding van een Russische diplomaat in Den Haag , het molesteren in zijn eigen huis van een Nederlandse diplomaat in Moskou en een inbraak in een door de Russische ambassade beheerde Haagse woning als (voorlopig) dieptepunt.

Met als gevolg de oplaaiende publieke en (partij)politieke discussie over het geplande bezoek – ter afsluiting van het Nederland-Rusland jaar – van de koning en de koningin aan Moskou op zaterdag 9 november aanstaande.

Risicobezoek

Het bezoek van Willem-Alexander aan Poetin wordt hoe dan ook risicovol, heeft een hoog afbreukgehalte voor de koning en daarmee voor Nederland. Afgelasten is eigenlijk geen optie. De handelsbelangen voor met name de energiesector en de agrarische sector zijn te groot om de Russen voor het hoofd te stoten. Een afgelasting via het voorwenden van een ‘diplomatieke verkoudheid’ kan, na al wat er gebeurd is, niet meer.

Daar komt bij dat het machtige Rusland niet vies is van spierballendiplomatie en na het succes rond de uitbanning van chemische wapens in Syrië in een overwinningsroes verkeert en zijn herwonnen zelfvertrouwen niet door Nederland zal laten aantasten. In dit verband klinkt het hoofdredactionele commentaar van NRC-Handelsblad onder de kop ‘Rusland verdient een beheerst maar ook hard antwoord’ een beetje als ‘Nederland waarschuwt China voor de laatste keer’. De krant pleit ervoor Rusland met ‘een voorwaardelijk bezoek’ diplomatiek de wacht aan te zeggen en onder druk te houden en schrijft, dat ‘afzeggen kan tot op de dag van vertrek’.

Uitgerekend de Volkskrant, vroeger nogal eens getuigend in de weer, stelt zich dit keer zeer realistisch op en betoogt dat Europa en Nederland politiek en economisch niet om Rusland heen kunnen. “In Rusland zaken doen en tegelijk je geweten sussen met symboolpolitiek gaan moeilijk samen”, aldus de krant. Het is de eeuwenoude tegenstelling in de Nederlandse buitenlandse politiek tussen de dominee en de koopman. Dat de nieuwe koning het meest heeft met de rol van koopman, heeft hij een- en andermaal duidelijk gemaakt. Dat laat onverlet dat zijn bezoek aan Moskou begin november voor hem en zijn entourage een diplomatieke vuurproef wordt waarbij zijn aanzien in het geding is. De verdeeldheid in eigen land maakt het er voor hem nog moeilijker op.

Geen staatsbezoek

Het bezoek van de koning aan het Rusland van Poetin is overigens een ‘gewoon’ officieel bezoek en geen staatsbezoek. Dat is een (klein) voordeel. Als de Russen Nederland op hun nummer willen zetten door koning en koningin niet op het allerhoogste niveau (president Poetin) te ontvangen, dan is dat diplomatiek gezien minder beledigend en schofferend, want het betreft immers geen staatsbezoek. Maar dat is voor de fijnproevers.

Het prestige en de statuur van koning Willem-Alexander zouden ernstig averij oplopen als hij niet door de president van de Russische Federatie zou worden ontvangen en/of begeleid. Ook zijn er nog genoeg andere pesterijtjes mogelijk om de koning en daarmee Nederland tijdens het komend bezoek aan Moskou in verlegenheid te brengen en gezichtsverlies te laten lijden.

Koningin Beatrix maakte zoiets mee tijdens haar bezoek – een staatsbezoek overigens – aan Indonesië in 1995. Het Indonesië van president Soeharto voelde zich onheus bejegend omdat Nederland dit bezoek niet wilde laten samenvallen met de datum waarop het land zich indertijd van ons land als koloniale overheerser losmaakte. Het gevolg was een kille ontvangst en het schofferen van de koningin door Soeharto die haar meermalen op zijn komst liet wachten of niet kwam opdagen.

Beatrix gaf geen krimp, maar de kranten spraken van een ‘desastreus verlopen bezoek’. Zoiets kan Willem-Alexander volgende maand in Moskou ook overkomen. Achter de schermen zal er alles aan gedaan worden dit te voorkomen, maar de ernstig verstoorde verhoudingen met Moskou bemoeilijken dit uiteraard. Koning Willem-Alexander dreigt het slachtoffer te worden van de verstoorde diplomatieke verhoudingen met Rusland. Het echte werk voor hem is begonnen.

 

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


9 reacties op “De koning als diplomatieke speelbal”

  1. JanDoedel zegt: 18-10-13 om 14:03

    Het is toch al een bal dus kan geen kwaad.

  2. Terechte opmerking van Piet van Asseldonk.
    Bezoek afgelasten is geen optie, derhalve een groot afbreukgehalte.
    Dus laat maar gebeuren….je kunt geen ommelet maken zonder een ei te breken…..

  3. WalterW zegt: 18-10-13 om 14:39

    Verstandig opgemerkt, dit alles. Maar waarom stop je bij de vraag waar het pas echt begint: wat -if anything- moet/kan de koning nu doen om de schade -ook voor zichzelf- zoveel mogelijk te beperken?

  4. Bas van Stapelberg zegt: 18-10-13 om 16:00

    ja Piet hij heeft het zwaar die man. Ze lachen zich verrot om zoveel onbenulligheid

  5. Bart zegt: 19-10-13 om 08:36

    Ik denk dat de koning gewoon de ministers en het politie apparaat tot de orde moet roepen.

    Het opsteken van een middelvinger en lange neuzen trekken door een minister verwacht je van pubers op een speelplein , maar niet op het Haagsche binnenhof.

    Die 6 mannen ( in uniform grijs gekleed ! ) met bivakmutsen welke de Greenpeace kooi pikten, mogen deze kooi wel hier om die minister plaatsen.

    Het is nu toch een ‘heen en weer ‘ van dit soort reacties tussen Nederland en Rusland . :)

  6. Marcel zegt: 19-10-13 om 18:41

    Poetin zou Nederland eens fijntjes moeten wijzen dat in Nederland zowel de burgemeesters, de ‘gouverneurs’ (provinciën), de premier en het staatshoofd geen van allen rechtstreeks gekozen worden.

    En als hij er dan ook nog op wijst dat monarchie feitelijk een systeem is dat discrimineert op afkomst (jij kunt geen staatshoofd worden want je wieg stond niet op de juiste plek), wat moet ‘koning’ pils daar dan tegen in brengen?

    En daarnaast, onze democratie is afgeschaft door de Brussel-adepten, waardoor we wetten opgelegd kunnen krijgen door buitenlandse politici. Ons parlement heeft niks te vertellen.

    Rusland is alles behalve perfect, maar qua vergelijking is het toch net wat democratischer dan Nederland.

  7. Mia zegt: 21-10-13 om 15:38

    Het is wel een gedoe, maar ja Zijne Majesteit moet gewoon gaan , maar als reactie op de voorgaande reactie wil ik wel even op wijzen dat: hier wel eens niet alles vlekkeloos verloopt maar dat het niet te vergelijken is met Rusland , als je daar een reactie plaatst zoals bovenstaande dan kun je er op rekenen dat je opgepakt wordt .
    Dus spreek niet van democratie in Rusland .
    Daarbij mogen we blij zijn met ons koningshuis en die opmerking van Prins Pils vind ik ongepast , wie maakt in zijn jeugd geen fouten

  8. ben risus zegt: 22-10-13 om 21:50

    Gelukkig, @Marcel, dat niet alles en iedereen rechtstreeks gekozen wordt. Jouw bijdrage is daarvan een goed voorbeeld.

  9. Marcel zegt: 27-10-13 om 15:21

    @ben risus

    Begrijp ik goed dat je het jammer vind dat we niet in een DDR achtige staat leven? De overheid bepaalt alles en het volk niks?

    Democratie is beter dan monarchie, en monarchie is per definitie in strijd met elke democratische waarde.

    @Mia
    als je aan iemand op grond van zijn geboorte refereert als ‘majesteit’ en aan iemand anders niet, dan discrimineer je. Zo simpel is het. Je maakt onderscheid op grond van afkomst en dat is discriminatie.

Geef een reactie