De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Willem-Alexander kwam, zag en overwon

De euromunten en reguliere postzegels met zijn beeltenis zijn in productie. Een selecte groep kunstenaars werkt aan zijn staatsieportretten. Het jaar van de troonswisseling loopt ten einde met als (onbedoeld) slotakkoord de start van de tot in 2015 doorlopende viering van 200 jaar koninkrijk. Willem-Alexander kwam, zag en overwon. Sinds zijn inhuldiging eind april zijn de nieuwe koning en koningin eigenlijk voortdurend geprezen en bejubeld.

Nederland liep massaal uit voor Willem-Alexander en Máxima. Kritiek was er nauwelijks. De koning bleek op zijn best bij ontmoetingen met burgers op straat en maakte geen fouten bij zijn eerste lastige buitenlandse bezoek; dat aan de Russische president Poetin. Willem-Alexander profileert zich als een benaderbare, sociale, ‘menselijke’ koning.

Hollandse polderjongen

De nieuwe koning heeft een beetje de uitstraling van een stevige, goedlachse en energieke Hollandse polderjongen in een zondags pak, terwijl de koningin heel professioneel voor de nodige glamour en intelligente charme tekent. Van politieke voetangels en klemmen houdt Willem-Alexander zich verre, maar tijdens zijn bezoek onlangs aan de Caribische delen van het koninkrijk liet hij zich af en toe toch een tikje meeslepen door zijn eigen enthousiasme.

Dat bracht hem ertoe uitbundig de loftrompet te steken over de binnen het koninkrijk zelfstandige eilanden Aruba, Curaçao en Sint Maarten. Hij stelde die op één lijn met Nederland. Daarmee ging hij voorbij aan de in ons land al jaren klinkende kritiek op met name de corrupt geachte bestuurlijke cultuur in sommige Caribische delen van het koninkrijk.

De koning beklemtoonde de eenheid, zij het in verscheidenheid, van de Caribische gebieden met Nederland, terwijl een groot deel van politiek Den Haag aanstuurt op een veel lossere dan de huidige band. In commentaren werd daar tussen de regels door ook wel op gewezen, maar niemand nam het de aantredende koning echt kwalijk. Vooralsnog overheerst de euforie.

Caribische trip

De Caribische kennismakingstrip van het nieuwe koningspaar zal in ons nationale geheugen niet beklijven als het meest belangrijke Oranje-event van 2013. Toch toonde de nieuwe koning daar – meer nog dan tijdens zijn Nederlandse provinciebezoeken – misschien wel het meest onverhuld hoe zijn koningschap zich de komende jaren zal ontwikkelen.

Willem-Alexander  – vaak in hemdsmouwen en nooit een afstandelijk aristocraat – gunde zich met overgave en enthousiasme herhaaldelijk een ‘bad in de menigte’. Hij hamerde steeds op de band van de Caribische gebieden met Nederland en toonde als een ‘volkse’ en sociaal betrokken koning begrip voor de grieven van de mensen op straat. Hij ging zelfs praten – iets wat hij in Nederland nog niet deed – met demonstranten en betogers.

Tegen de in Nederland heersende politieke opvattingen in identificeerde Willem-Alexander zich behalve met de Caribische bevolking indirect ook met hun bestuurders, ook al worden sommigen van hen hardnekkig door corruptie- en andere schandalen achtervolgd. Dat deed hij vooral door zijn herhaalde aansporing ‘schouder aan schouder door te gaan met het bouwen en onderhouden van goede relaties in het Koninkrijk’. Een opvatting die op zijn zachtst gezegd in Nederland politiek niet onomstreden is.

De Telegraaf liet onder de enthousiaste kop ‘Oranjes stelen de show’ dan ook niet na er fijntjes de aandacht op te vestigen dat Willem-Alexander alsmaar beklemtoonde dat ‘wat hem betreft’ Aruba, Curaçao en Sint Maarten als zelfstandige landen binnen het koninkrijk moeten blijven. De Volkskrant zei het meer onverbloemd: “De uitspraken van de koning staan in schril contrast met een uitspraak van premier Rutte.” De premier namelijk zei eerder glashelder het niet erg te zullen vinden als Caribische eilanden uit het koninkrijk zouden stappen.

Politiek argeloos

Ondanks het heersende chagrijn in de politieke relaties tussen Den Haag en de Caribische delen van het koninkrijk is niemand over de opstelling en woorden van de koning gevallen. In elk geval niet in het openbaar. Ook de met hem meereizende minister Plasterk (PvdA) van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties niet.

Willem-Alexander zal niet uit geweest zijn op het geven van een politiek signaal, maar reageerde kennelijk vanuit zijn enthousiasme en ‘menselijke’ betrokkenheid. Noem het politieke argeloosheid of een milde, apolitieke vorm van populisme.

De koning was echter nog maar net terug in Nederland of het VVD-kamerlid André Bosman kwam met het voorstel op de proppen  de inwoners van Aruba, Curaçao en Sint Maarten een Nederlands paspoort met een andere, onderscheidende kaftkleur te geven. Een sterk van de eenheidspleidooien van de koning afwijkend plan dus. Het is niet echt kansrijk, maar illustreert nog eens dat Willem-Alexander met zijn Caribische toespraken een politiek gevoelige snaar raakte.

Het werd hem niet nagedragen. Maar in de toekomst zal hij met zo’n optreden minder gemakkelijk wegkomen. Ook aan de wittebroodsweken van een nieuwe en met enthousiasme binnengehaalde koning komt vroeg of laat een eind.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


12 reacties op “Willem-Alexander kwam, zag en overwon”

  1. Bas van Stapelberg zegt: 02-12-13 om 10:27

    De problemen die de Antillen opleveren worden toch wel onderbelicht. De Nederlandse elite heeft profijt gehad van de Antillen, de voorouders van WA met de kliek die zij om zich heen hadden. Denkt er nou werkelijk iemand dat de arbeiders en keuterboertjes in Nederland, die amper te eten hadden, ook maar iets gemerkt hebben van het bezit van de Antillen. De tol die betaald wordt door het feit dat Antillianen extreem vertegenwoordig zijn in criminaliteit en drugshandel in Nederland en waar de nazaten van diezelfde arbeiders de dupe van worden op grote schaal, zeker in steden met grote Antilliaanse gemeenschappen, wordt maar even vergeten door WA de populaire polderjongen, schei a.u.b.. uit met die onzin en wordt wakker.

  2. Bert van Polderen zegt: 02-12-13 om 15:12

    Wat heeft hij dan overwonnen? Was er iets wat in de weg stond dan? Waarom doen we net alsof deze overgang een zware taak is. Het pad voor Amalia is toch ook gewoon vastgesteld. Het stond al jaren vast dat Willem Alexander eens koning zou worden. Bijna niemand in Nederland durft deze poppenkast te bekritiseren of die enkele criticaster wordt door de rest van Nederland in de hoek gezet alsof het een schertsfiguur is. Ook deze journalist doet weer lekker mee aan verheerlijking van de poppenkast. Man durf eens een echt verhaal te vertellen.

  3. bas zegt: 02-12-13 om 15:35

    Mijn medeBas heeft gelijk dat de baten van het kolonialisme door een hele kleine elite zijn opgestreken.

    De nadelen ervan – in NL – worden gedragen door de onderklasse, die in elkaar geslagen wordt, en zo verder.

    Ik zou het toch minimaal logisch vinden als de afstammelingen van die kolonialisten zich bescheidener opstellen, of ze nu koning zijn of iets anders doen

  4. Chris zegt: 02-12-13 om 17:46

    In juni 1814 herdenken we dat het Koning Willem I was die de handel in slaven verbood. Op aandringen van Engeland, maar toch.

    Voor het eerst in de geschiedenis begonnen mensen, mede mensen als mede mensen te zien.

    Oranje bracht ons niets dan goeds. Dat kan van politici niet altijd gezegd worden

  5. Marcel zegt: 02-12-13 om 22:19

    Ik ga me steeds meer ergeren aan die stukjes DDR-achtige propaganda van de heer van Asseldonk. Ulbricht en Honecker hadden ook van dat soort lieden om hen heen die altijd schreven dat ze zo geweldig waren en populair.

    Wanneer gaat hij het discriminatoire karakter van monarchie eens aan de kaak stellen? Er wordt immers onderscheid gemaakt op grond van afkomst wanneer het op de functie van staatshoofd aankomt.

  6. Martin zegt: 03-12-13 om 13:25

    Van Asseldonk signaleert terecht een apolitieke argeloosheid van de koning. Alleen is het woord argeloosheid niet terecht. Het is erger, want van het Nederlandse staatshoofd mag worden verwacht dat hij juist niet argeloos rondwandelt. Argeloosheid is een mooi woord voor onschuld, maar het past in genen dele bij een volwassen staatshoofd,
    ook al is het nog zo enthousiasmerend bedoeld.

  7. Bert van Polderen zegt: 03-12-13 om 14:15

    Wat een onzin Cris, denk je nu werkelijk dat Willem I in zijn eentje de slavenhandel verbood. Als het aan Willem I zelf gelegen had, was het verbod er niet gekomen. Dit is nu precies hoe de poppenkast dat Koningshuis heet werkt. Alleen het volk laten denken dat het koningshuis niets dan goed is. Dat de slavenhandel verboden werd is te danken aan de door jou verguisde politici. En ja er zijn ook politici die wel wat weten waar te maken.

  8. Ricardo zegt: 03-12-13 om 22:44

    Inderdaad, vanaf nu moet het voor de nieuwe koning en koningin moeilijkere deel nog komen. Want laten we eerlijk zijn, zoals zo vaak in de geschiedenis lijkt het een schier onmogelijke opgave voor de Oranjes om het Nederlandse volk te helpen verenigen terwijl de aloude verdeeldheid weer in alle hevigheid opspeelt.

    Monoculturaliteit is allang weer even lastig als multicultualiteit. Een spatje naar “links’ is even lastig als naar ”rechts’. Waar het om de toekomst gaat in een feitelijk ouderwets verdeeld land is een als vanouds even verdeeld als gevaarlijk ‘mijnenveld’. Al snel doe je in zo’n klimaat het voor alle partijen weer verkeerd wat je ook doet of uitstraalt. De huidige ‘publieke’ toegangkelijkheid van het koningspaar verbindt niet alleen maar maakt ook kwestbaar, veroordeling door voor- en tegenstanders ligt ‘ouderwets’ op de loer. Dat linkse antimonarchisten tegenwoordig het koningshuis zo nadrukkelijk omarmen helpt niet. Sinds de opkomst van de PVV heeft Nederland immers meer te duchten van van de mensen van rechts. Die zoals Wilders fijntjes aanvoelt voorlopig juist weinig verbondenheid voelen met een koningshuis dat het multiculturalisme zo prominent en wellicht overdreven op de agenda zet.

  9. Bas van Stapelberg zegt: 04-12-13 om 09:28

    Ik wil echt wel objectief naar de oranjes kijken Chris. Het enige waar ik in 200 jaar op kan komen is dat Juliana samen met Den Uyl het voor elkaar kreeg om te zorgen dat mensen uit arbeidersmilieu konden gaan studeren. Zou graag eens horen van je wie van de familie, buiten Juliana, nou een positieve bijdrage heeft geleverd aan de Nederlandse samenleving. Even dit tussendoor voor de dames van de AIVD- ik vind het knap vervelend dat jullie steeds inbreken op mijn computer.Zou zeggen ga je baas Opstelten of Plasterk pesten.

  10. Antje zegt: 04-12-13 om 17:55

    Het zal best maar na de houten klaas premier, de lachende premier zitten we nu met de koning die hier op aansluit.
    Als je de Lucky TV parodiën over Willy ziet is het schokkende dat je denkt dat het helemaal geen parodie is.

  11. John van Dokkumburg zegt: 06-12-13 om 11:03

    citaat : Willem-Alexander – vaak in hemdsmouwen en nooit een afstandelijk aristocraat .

    Tuuurlijk , maar dat is gemakkelijk wanneer je al een afspraakje hebt .

    Maar ik zou het wel weten als ik die rol moest spelen .. ik probeer zo veel als nodig de hulp van mijn volk in te roepen om te laten zien waar ik voor sta … dan zijn we samen lekker heel gewoon .

  12. Marcel zegt: 09-12-13 om 19:07

    Ik zou het ook wel weten als ik in zijn rol zat. Ik had dan namelijk het fatsoen om te zeggen dat volgens mij geerfde titels niet hoorden te bestaan en ik per direct afzag van alles wat daarbij hoorde.

    Maar ja, ik ben dan ook fatsoenlijk en geloof in gelijke rechten en gelijke kansen en ben tegen discriminatie. Iets wat we blijkbaar niet van Willem-Alexander kunnen zeggen, want hij meent immers wél aanspraak te mogen maken op privileges op grond van een geerfde titel.

Geef een reactie