De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Jaaroverzichten kleuren oranje

De jaaroverzichten op televisie, in kranten, tijdschriften en in boekvorm zullen dit jaar sterk oranje kleuren. Dat zal niemand verbazen. Zowat het hele jaar was een groot deel van Nederland min of meer in de ban van de Oranjes. 2013 is een Oranjejaar dat zijn weerga in de recente geschiedenis niet kent. Het is het jaar van de troonswisseling, de dood van prins Friso en de start van de viering van 200 jaar koninkrijk.

De NOS zendt op zondag 22 december het gebruikelijke Oranjejaaroverzicht uit en op zaterdag 21 december ook nog een documentaire over de immense televisieoperatie rond de abdicatie van Beatrix en de inhuldiging van Willem-Alexander. Maar álle jaaroverzichten dit jaar zullen hoe dan ook sterk oranje kleuren.

Dat kan de verkeerde indruk wekken dat wij in staat zijn al het wel en wee van de koning en zijn familie op de voet te volgen. Niets is minder waar. Veel gebeurt en blijft achter de schermen.

Achter de schermen

Om te beginnen is er het door het ‘geheim van Noordeinde’ afgeschermde politiek getinte werk van de koning als staatshoofd. Of de nieuwe koning via onder meer zijn wekelijkse gesprek met de minister-president politieke invloed – echte politieke macht heeft hij niet – uitoefent en in welke richting die gaat; we weten het simpelweg niet.

We kunnen er bijvoorbeeld naar hartenlust over speculeren óf en hoe koning en premier recentelijk de weer opgelaaide en zich al tien jaar voortslepende affaire rond Edwin de Roy van Zuydewijn bespraken. Verder dan de mededeling van premier Rutte dat naar het doen en laten van de ex-man van prinses Margarita ‘op suggestie, niet op bevel’ van prins Bernhard door overheidsdiensten indertijd onderzoek is gedaan, komen we voorlopig niet.

Want een parlementsmeerderheid nam genoegen met deze uitleg. Verder blijven koning Willem-Alexander en koningin Máxima met actieve overheidssteun hun privéleven zorgvuldig afschermen. Zeker waar het gaat om hun drie kinderen. Hun aanwezigheid bij de inhuldiging van hun vader als koning was – los van de gebruikelijke film- en fotosessies aan het begin van koninklijke vakanties – een uitzondering op die ijzeren regel.

En de Rijksvoorlichtingsdienst regisseert alle publieke optredens van het koningspaar nauwgezet en blijft gespitst op het in strijd met de privacyregels publiceren van berichten en foto’s uit de privésfeer van de koninklijke familie.

Dood prins Friso

Over de dood van prins Friso werd (begrijpelijkerwijs) slechts summiere informatie verstrekt. Te billijken viel dat de uitvaartdienst voor de prins en diens begrafenis in Lage Vuursche, bijgewoond door zo’n tachtig mensen (voornamelijk familie en vrienden), niet openbaar was, laat staan rechtsreeks op televisie te zien.

Iets minder vanzelfsprekend was het, gelet op het brede medeleven van het Nederlandse volk met de verdrietige dood van Friso, dat ook de officiële herdenkingsbijeenkomst voor de overleden broer van de koning in Delft een besloten karakter kreeg. Die werd bijgewoond door zo’n 900 gasten, onder wie internationaal bekende mensen als bisschop Tutu, oud-secretaris generaal van de VN Koffi Annan en U2-zanger Bono.

Van beide bijeenkomsten werden met toestemming van de koninklijke familie slechts enkele door henzelf geselecteerde videofragmenten vrijgegeven. Al met al een vanuit journalistiek oogpunt gezien nogal ongebruikelijke gang van zaken. Vanwege de verdrietige privé-aard van de bijeenkomsten en omdat Friso na zijn huwelijk met Mabel Wisse Smit geen enkele aanspraak op de troon meer had, maakte niemand hier een punt van.

Regentes Máxima

Het aanwijzen van koningin Máxima tot regentes gebeurde pas in de formele slotfase publiekelijk en openbaar. Voordat het besluit daarover in de verenigde vergadering van Eerste en Tweede Kamer – zonder enig tegengeluid en met algemene stemmen -  viel  was het achter de schermen tot in de puntjes voorbereid en ‘uitonderhandeld’.

Mocht de koning komen te overlijden voordat zijn beoogd opvolgster, de net 10 jaar geworden Prinses van Oranje (Amalia), 18 jaar is, dan krijgt koningin Máxima, bijgestaan door een vijftallig college van toezicht, het ouderlijk gezag over haar kinderen. Als regentes wordt zij dan óók waarnemend staatshoofd. Ons land zou in dat onverhoopte geval een staatshoofd hebben met behalve een Nederlands ook een Argentijns paspoort.

Of er nog over gedacht is om niet Máxima maar de broer van de koning, prins Constantijn, die laatste rol te geven, zal pas over tientallen jaren bij het opengaan van de archieven duidelijk worden. Prins Constantijn is overigens wél benoemd tot plaatsvervangend regent voor het geval dat behalve Willem-Alexander ook Máxima overlijdt voor Amalia 18 jaar is. Verder kan Constantijn door de koninklijke familie zelf aangewezen worden als lid van het college van toezicht dat Máxima als regentes moet bijstaan.

Beatrix al bijna vergeten

Mede door de stormachtige en onberispelijke start van Willem-Alexander en Máxima raakt de oude koningin na haar 33 jaar koningschap langzaam maar zeker in de vergetelheid. Een treffende illustratie van het aloude adagium: ‘De koning is dood, leve de koning!’. Prinses Beatrix zal ‘op termijn’ in Lage Vuursche op haar kasteel Drakensteyn gaan wonen, al houdt ze een optrekje in Den Haag.

Ze blijft koninklijke, representatieve klusjes opknappen, maar voortaan steeds in de schaduw van het nieuwe koningspaar. Het geplande nationale afscheidsfeest voor haar in Rotterdam is vanwege de dood van prins Friso uitgesteld tot begin 1 februari volgend jaar. Beatrix zal dus ook nog wel figureren in de jaaroverzichten 2014, al zullen die redelijkerwijs gesproken minder oranje van kleur zijn dan die van dit jaar.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


5 reacties op “Jaaroverzichten kleuren oranje”

  1. ben risus zegt: 09-12-13 om 17:46

    Al met al een bewogen jaar voor de koninklijke familie. Niemand ontkomt aan zijn lot in ‘t leven, en dat is ook wel zo eerlijk.

  2. Zeker een jaar waarin veel gebeurt is. Zo veel onverwachtse situaties en gebeurtenissen. Ik vind dat het koningshuis op alles goed heeft gereageerd.

  3. Bas van Stapelberg zegt: 13-12-13 om 07:59

    Nou wat boffen wij toch met zo familie.

  4. Ricardo zegt: 13-12-13 om 18:47

    En volgend jaar direct weer met het WK voetbal. Ik begin deze kleur liever weer te zien als die van goede oude (nu verboden?) alles bedekkende anti corrosieverf voor met name metalen. Ook symbolisch gezien m.i. een aardige gedachte bij de kleur oranje.

  5. Volgens mij moet de lakmoes-proef nog komen….en dan zakt de hele bubs door het ijs…..!

Geef een reactie