De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Een Oranjegeneratie verdwijnt uit beeld

Onder de titel ‘Beatrix met hart en ziel’ organiseert het Nationaal Comité Inhuldiging op 1 februari in Ahoy in Rotterdam een bijeenkomst met zang en dans als ‘dankbetuiging’ voor prinses Beatrix. De manifestatie had afgelopen september moeten plaats vinden, maar werd vanwege het overlijden van prins Friso uitgesteld.De avond wordt samengesteld door de artistiek leider van het Nederlands Blazers Ensemble Bart Schneemann en door de NOS live op TV uitgezonden.

Volgens de organisatoren mag de manifestatie niet als een ‘afscheid’ van Beatrix gezien worden. De afgetreden koningin heeft immers nadrukkelijk gezegd aan het werk te blijven. Bij de aankondiging van haar aftreden op 28 januari vorig jaar zei ze: “Gesterkt voel ik mij door de gedachte dat het plaatsmaken voor mijn opvolger niet betekent dat ik afscheid neem van ú. Ik hoop dat ik velen van u nog dikwijls kan ontmoeten.”

Niettemin heeft het evenement ‘Beatrix met hart en ziel’ wel degelijk ook trekken van een nationaal afscheid van de gewezen vorstin. Het kan gezien worden als de onderstreping van een geleidelijk uit beeld verdwijnen van een Oranjegeneratie, die van de prinsessen Beatrix, Irene, Margriet en Christina.

Beatrix hulpkoningin

Dat het Beatrix menens is om na haar aftreden door te werken, laat ze overduidelijk zien. De bijna 76-jarige prinses verblijft, zoals de Rijksvoorlichtingsdienst bevestigde, weliswaar steeds vaker op haar ‘pensioenkasteel’ Drakensteyn, maar is nog niet echt naar Lage Vuursche verhuisd.

Ook na die verhuizing zal Beatrix blijven beschikken over een speciaal voor haar vlakbij Paleis Noordeinde ingericht woon- en werkappartement. Van daaruit zal ze ter verlichting van het werk van koning Willem-Alexander en koningin Máxima als ‘hulpkoningin’ voorlopig nog representatieve taken blijven verrichten.

Voor deze maand staan in haar agenda bijvoorbeeld het jubileumconcert van de Koninklijke Landmacht, een jubileum van het Friesch Paarden-Stamboek, het Balletgala van de Stichting Dansersfonds en de opening van het Holland Dance Festival. Ook is Beatrix aanwezig bij de twee nieuwjaarsontvangsten van koning en koningin voor respectievelijk Nederlandse genodigden en buitenlandse diplomaten.

Daarbij geven ook prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven acte de presence. Margriets aanwezigheid daar heeft, net zoals op Prinsjesdag, te maken met het feit dat zij en haar man nog steeds lid zijn van het Koninklijk Huis. Dat bestaat sinds het aantreden van de nieuwe koning nog uit tien personen: het nieuwe koningspaar en hun drie kinderen, prinses Beatrix, prins Constantijn en diens vrouw prinses Laurentien en prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven.

Afscheid prinses Margriet

Na meer dan dertig jaar van trouwe dienst als ‘hulpkoningin’ van Beatrix heeft prinses Margriet (70 jaar) duidelijk een stap teruggezet. Ze treedt na het aantreden van de nieuwe koning nauwelijks nog in het openbaar op. Haar tot nu laatste representatieve klus als lid van het Koninklijk Huis was op 2 december vorig jaar bij de kap van een kerstboom voor het Rotterdamse Sophia Kinderziekenhuis.

Opvallend was dat Willem-Alexander in zijn kersttoespraak prinses Margriet en haar man nadrukkelijk bedankte voor bewezen diensten: “Mijn oom en tante hebben zich naast hun eigen werkzaamheden met verve ingezet ten dienste van het Koningschap, in lichte en donkere perioden. Zij verdienen een bijzonder woord van dank.” Dat heeft veel weg van een afscheid.

Feitelijk is Beatrix dus nu de nieuwe ‘hulpkoningin’. Maar ook voor haar nadert de tijd dat zij het, al dan niet noodgedwongen, kalmer aan zal doen. Al was het maar om meer tijd aan haar acht kleinkinderen, onder wie de twee dochtertjes van haar overleden zoon Friso, te kunnen besteden. En met het klimmen der jaren krijgt ze als oudste van de vier dochters van koningin Juliana en prins Bernhard wellicht ook behoefte aan meer terugblikkende contacten met haar zussen Irene (74 jaar) en Christina (66 jaar).

Omdat zij voor hun (later in scheidingen uitgemonde) huwelijken in respectievelijk 1964 en 1975 geen toestemming van het parlement kregen, vielen Irene en Christina weg uit de lijn van de troonsopvolging en zijn ze geen lid van het Koninklijk Huis. Mede daardoor zijn zij, mét hun kinderen en kleinkinderen, al langer min of meer uit beeld geraakt. Want hoe verder van de troon hoe minder publicitair aantrekkelijk; zelfs voor de gossippers en de roddelbladen.

Prinses Laurentien

Onbeantwoord is tot nu toe de vraag wie de representatieve invalkrachten van de druk bezette Willem-Alexander en Máxima zullen worden zodra Beatrix het bijltje erbij neerlegt. In het verleden is wel geopperd dat prins Constantijn als ‘hulpkoning’ van zijn broer zou gaan optreden, maar daar is tot nu toe geen sprake van.

Constantijn is in april afgelopen jaar kabinetschef geworden van Eurocommissaris Neelie Kroes (VVD) en lijkt het in Brussel, waar hij met zijn gezin woont, goed naar zijn zin te hebben. Het lijkt erop dat prinses Laurentien zich wél gereed houdt om op termijn als een soort hulpkoningin te gaan optreden.

De officiële website van het Koninklijk Huis meldt over haar, dat ze ‘naast haar activiteiten als lid van het Koninklijk Huis’ onder meer werkt als ‘zelfstandig communicatieadviseur’. Zij heeft onlangs afscheid genomen als voorzitter van de door haar opgerichte stichting ‘Lezen en schrijven’ die laaggeletterdheid wil terugdringen. Laurentien heeft nu dus meer tijd om koning Willem-Alexander en koningin Máxima de helpende hand te reiken bij het vervullen van representatieve taken.

Oranjegeneratiewisseling

Hoe dan ook breekt voor prinses Beatrix over een jaar of wat onvermijdelijk het moment aan dat ze ook als hulpkoningin zal (moeten) terugtreden. Al gaat het op 1 februari in Rotterdam dan officieel niet over een afscheid van Beatrix, het ligt voor de hand die bijeenkomst toch te zien als een markering van een oranjegeneratiewisseling en dus als een afscheid van het tijdperk-Beatrix.

Uiteindelijk wees zijzelf er in de toespraak bij de aankondiging van haar aftreden op, ‘dat de verantwoordelijkheid voor ons land nu in handen van een nieuwe generatie moet liggen’. En dat impliceert dat de Oranjegeneratie van de zeventigers Beatrix en Margriet verder uit beeld verdwijnt.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


9 reacties op “Een Oranjegeneratie verdwijnt uit beeld”

  1. Mariska zegt: 13-01-14 om 10:46

    Mooi geschreven!

  2. Bas van Stapelberg zegt: 13-01-14 om 11:01

    Laurentien als hulpkoningin, alleen de benaming al. Kunnen ze niet met heel die familie graai uit beeld verdwijnen.

  3. Hans zegt: 13-01-14 om 11:58

    Een “werkpaard” gaat dood – waneer het stopt met werken. Die gaat niet leuk in de wei staan en niets doen. Ik hoop echt, dat in die geest de oud-vorstin gewoon net zo lang door gaat als het haar gezondheid toe laat. De afsprakendichte gaat misschien terug – maar echt stoppen??? Denk maar terug aan de woorden “zij is er geknipt voor” van een gouvernante jaren geleden. Dat is haar motor en smeermiddel tegen roest en ouderdom!

  4. bas zegt: 13-01-14 om 13:31

    Ik zal ze niet missen.

    Beatrix is voor mij de verpersoonlijking van de antidemocratische aspecten van een monarchie, en reeds daarom wat mij betreft per definitie teveel.

  5. Ben Armana zegt: 13-01-14 om 19:01

    Er wordt naar mijn mening voorbijgegaan aan het feit dat Beatrix het nat het veel te vroeg overlijden van Prins Claus allemaal in haar eentje moest doen, vandaar de inzet van een zogenaamde hulpkoningin.
    Alexander en Maxima zijn met zijn tweeën, kunnen veel taken verdelen.
    Ik zie daarom de noodzaak van een nieuwe hulpkoningin niet zo, lijkt me een beetje uit de lucht gegrepen.

  6. johan zwart zegt: 14-01-14 om 07:46

    Het zal voor prinses beatrix zwaar worden om de teugels te laten vieren, als koninging heeft zij vaak alleen de touwtjes in handen gehad gezien prins claus zijn depressiviteit, hoop dat ze veel mooie dagen mag doorbrengen op drakansteijn en nu echt kan genieten van haar pensioen en kleinkinderen, anders dan dat ik verwacht had doet Willem Alexander het erg goed, in den beginne van zijn koningsschap vond ik hem wat strakjes en formeel, hoort bij de functie, maar ook hij komt nu wat losser te staan en dat doet hem schijnbaar goed , het enige waar ik wel problemen mee heb is dat een niet van adel zijnde (mooie) vrouw regentes is en koningin genoemd wordt, dat stuit mij tegen de borst, adel hoort met adel te trouwen en niet een meisje van de straat, laat staan een dochter van een argentijnse massamoordenaar! maar zij doet het wel goed, en is erg leuk, lief en mooi, hoop dat ze samen nog lang en gelukkig mogen zijn.

  7. dick jan peters zegt: 14-01-14 om 17:19

    Volgens mij valt dat wel mee…..Beatrix heeft toch aangegeven zichtbaar in de samenleving aanwezig te willen blijven?
    Maar dat neemt niet weg, dat we haar als koningin kwijt zijn…en dat vind ik heel jammer. Zij was een ijkpunt, moeder van een natie. Ik mis haar charme en distinctie.
    Maxima heeft haar eigen kwaliteiten, maar om haar als koningin te zien, voelt toch een beetje als appels met peren vergelijken……

  8. max zegt: 14-01-14 om 22:26

    @johan in wat voor eeuw leef jij?
    adel met adel, pfff krijg je ook nog incest van, zie het rijke verleden van de oranjes, maar goed max en willem doen het goed, en ik hoop dat beatrix nog lang mag genieten van haar aanzien, en toch blijf ze koningin voor mij hetzelde wat ik had voor wijlen juliana, deze vrouwen hebben eigenlijk de modernisatie van de monarchie ingezet. hulde!!!

  9. Geert Jansen zegt: 15-01-14 om 06:45

    Het blijft een wonderlijk fenomeen dat “konings”huis. Een aantal willekeurige personen, die ergens in verleden een ver familielid hadden die zich uit eigenbelang heeft ingezet om macht te vergaren in Nederland, een positie te geven in ons staatsbestel. Maar in een land waarin we het journaal aandacht hebben voor de huwelijksproblemen van een voetballer met zijn vrouw, kun je natuurlijk alles verwachten.

    Ik ben benieuwd wanneer we als Nederland stoppen met onszelf voor de gek te houden met deze wonderlijke toneelvoorstelling.

Geef een reactie