De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

De vier paleizen van de koning

Er had boven dit stukje net zo goed kunnen staan ‘Koning zonder paleis’ of ‘Het huurpaleis van de koning’ of ‘De bruikleenpaleizen van de koning’. Het is allemaal waar, maar allemaal ook slechts een deel van de waarheid. Dat de situatie rond de woon- en verblijfplaatsen van ons staatshoofd verre van transparant is, valt na raadpleging van de beschikbare feiten niet te ontkennen.

Zeker is dat hij vier ‘paleizen’ in gebruik heeft: Villa Eikenhorst,  paleis Huis ten Bosch, paleis Noordeinde en het paleis op de Dam. Over het verdere koninklijk vastgoed van de Oranjes, al dan niet in de vorm van beleggingen, bestaat al helemaal geen duidelijkheid.  Verre van gebruikelijk is het hoe dan ook dat de koning van Nederland met zijn gezin woont in een huurpaleis. Voorlopig althans.

Huurpaleis

De vaste woon- en verblijfplaats van koning Willem-Alexander is op dit moment Villa Eikenhorst op het  Landgoed de Horsten in Wassenaar. Omdat er een koning woont is die villa een paleis. Het landgoed is sinds jaar en dag in handen van de Oranjes. Koningin Juliana erfde het van haar moeder Wilhelmina en koningin Beatrix erfde het van haar moeder Juliana. Villa Eikenhorst werd gebouwd voor  de jongste zus van Beatrix,  prinses Christina.

Het pand stond een tijd leeg en is sinds 2003 het woonverblijf van Willem-Alexander en Máxima. De officiële website van het Koninklijk Huis meldt klip en klaar dat het grote Wassenaarse landgoed ‘eigendom van prinses Beatrix’ is, zij het met de beperking dat haar zus Margriet het eeuwigdurend recht van erfpacht en opstal heeft van een tweetal boerderijen op het landgoed.

Andere telgen uit de Oranjefamilie hebben er wel oren naar op het landgoed te gaan bouwen en wonen, maar stuiten daarbij vooralsnog op procedurele problemen. Alleen prinses Margarita woont er al. Voor het overige is deze wel heel speciale ‘Oranjewijk’ nog volop in ontwikkeling.

Grote vraag is wie er in Villa Eikenhorst trekt als de koning ‘op termijn’ verhuist naar paleis Huis ten Bosch in Den Haag. De naam van prinses Mabel valt in dit verband. De verhuizing van de koning naar Den Haag is echter niet aanstaande, want eerst zal paleis Huis ten Bosch nog ingrijpend gemoderniseerd worden.  Hoeveel dat gaat kosten, is niet bekend.

Er is volstaan met de zeer vage mededeling  dat ‘de uitgaven worden opgevangen binnen de rijksbegroting’.  Tot nader orde woont de nieuwe koning dus nog in een van zijn moeder gehuurd pand: een huurpaleis.

Eigen paleisje

Vrij uniek is het ook, dat koning Willem-Alexander  in Nederland geen eigen ‘paleis’ meer bezit sinds hij zijn stadsvilla Noordeinde 66 (nu onderdeel van paleis Noordeinde) in 2008 aan het rijk verkocht.

Naast de paleizen die het rijk aan hen ter beschikking stelde hadden de koninginnen Wilhelmina en Juliana gedurende hun koningschap steeds paleis Lange Voorhout in Den Haag in particulier bezit. Juliana verkocht het in 1991 aan de staat en nu zit er het Escher-museum in.

Als 21-jarige prinses kocht Beatrix in 1959 kasteel Drakensteyn in Lage Vuursche. Tijdens haar koningschap hield ze het in eigendom en nu geniet ze er van haar oude dag.  Koning Willem-Alexander moet het echter doen met de bruikleenpaleizen van het rijk en het huurpaleis van zijn moeder.

Wél bezit hij sinds 2012 een luxe vakantievilla (vraagprijs 6,5 miljoen euro) in Griekenland en is hij – samen met zijn broer Constantijn en de erven van zijn broer Friso – eigenaar van een boerderij in het Toscaanse Tavernelle. Koningin Beatrix is daar vaak tijdens de zomervakantie.

Vastgoedbelangen heeft de koning ook nog in Máxima’s geboorteland Argentinë en vanzelfsprekend zal een deel van zijn fortuin ook belegd zijn in vastgoed. Maar dat is geheim.

Het is aan de nieuwe, net benoemde thesaurier-generaal van Willem-Alexander – de gewezen RABO-bankier  Edwin Brouwers (49) – daarover te waken.  Zijn voorganger in die functie, Joop Baars (67), blijft de financiële raadsman van prinses Beatrix; aan hem de schone taak om te zijner tijd de miljoenenerfenis van de ex-koningin te regelen.

Bruikleenpaleizen

Als koning/staatshoofd kan Willem-Alexander in elk geval beschikken over de hem door de staat gratis ter beschikking gestelde ‘bruikleenpaleizen’ Huis ten Bosch (woonpaleis), paleis Noordeinde (werkpaleis) en het Paleis op de Dam (representatie- en abdicatiepaleis).

Dat die, net als onder meer de vroegere Oranjepaleizen Het Loo en Soestdijk, van Oranjebezit staatsbezit werden, is overigens niet te danken aan een kloek besluit van Nederlandse autoriteiten.  Die grootscheepse ‘paleizennationalisatie’ dateert uit eind achttiende, begin negentiende eeuw toen de Fransen in ons land de lakens uitdeelden.

Typisch Nederlands is het dat van al de koninklijke bruikleenpaleizen alleen dat op de Dam in Amsterdam ook het predicaat ‘koninklijk’ voert, terwijl juist dat door de koning het minst gebruikt wordt. Natuurlijk heeft dat te maken met die andere, historisch gegroeide Nederlandse eigenaardigheid dat onze regering en parlement niet in de hoofdstad zetelen.

Het wachten is nu op de verhuizing van de koning van zijn huurpaleis Eikenhorst naar zijn ’bruikleenwoonpaleis’ Huis ten Bosch.

Koninklijke huursubsidie

Grote vraag is of de koning uit de staatskas een geldelijke bijdrage (een soort koninklijke huursubsidie eigenlijk) ontvangt zolang hij in de Eikenhorst blijft wonen.

Strikt genomen lijkt hij daar op basis van de Wet Financieel Statuut Koninklijk Huis aanspraak op te kunnen maken. Die bepaalt in artikel 4, lid 2 namelijk dat de koning naast paleis Huis ten Bosch, paleis Noordeinde en  het paleis op de Dam ‘ten laste van het Rijk  tijdelijk andere woon- en werkverblijven tot gebruik ter beschikking kunnen worden gesteld’.

Misschien een aandachtspuntje voor de nieuwe thesaurier-generaal van Willem-Alexander…

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


20 reacties op “De vier paleizen van de koning”

  1. Jaap zegt: 24-02-14 om 20:27

    Waarom moet de staat de modernisering van een woonhuis betalen?
    Waarom is dit niet voor rekening van de huurder.

  2. Bas van Stapelberg zegt: 24-02-14 om 21:56

    Als mensen eens zouden weten wat de familie bezit, denk dat iedereen spontaan uitslag zou krijgen.

  3. ben risus zegt: 25-02-14 om 20:10

    Interessant voor fiscalisten en rentmeesters om de continuïteit v.w.b. de vermogenspositie van het Huis van Oranje te waarborgen. Het zal een behoorlijke klus zijn met al die nu nog jonge Oranjetelgen die hoogstwaarschijnlijk geen bezwaar zullen hebben om een stukje van de taart mee te consumeren.

  4. Jan zegt: 25-02-14 om 21:33

    Misschien ook interessant om te weten dat deze bruikleenpaleizen officieel van de staat zijn, zodat de koninklijke familie geen cent aan onderhoud hoeft te betalen. Mocht echter ooit Nederland een republiek worden of een andere familie de kroon overnemen, dan vervallen deze paleizen wederom automatisch aam de Oranjes.
    Met andere woorden ze zullen feitelijk altijd bezit blijven van deze familie, ze hebben alleen een ingenieuze constructie bedacht zodat ze er geen cent voor hoeven te betalen.
    De Oranjes, het zijn net Hollanders, maar da`s natuurlijk niet waar, een blik op hun voorouders toont dat ze door en door Duits zijn.Wel goed geintegreerd, dat dan weer wel..

  5. Peter zegt: 26-02-14 om 15:44

    Als er ergens ter wereld een koning, president of andere staatshoofd wordt afgezet of verdreven, dan komt vaak in de openbaarheid in welke ongekende rijkdom deze figuren hebben geleefd. De nederlandse media en politiek staat dan vooraan om dat te veroordelen en daarover schande te spreken. Mochten de Oranjes ooit in ongenade vallen dan zal het verblinde Nederlandse volk de ogen open gaan over hoe de Oranjes, de media en de politiek het volk 200 jaar voor de gek heeft gehouden wat betreft de macht, de rijkdom en het vermogen van de Oranjes.

  6. Ricardo zegt: 26-02-14 om 18:19

    En wat te denken van het nieuwe ‘speeltje’ van de koning? Een extreem luxe auto van bijna 6 ton! Misschien ook qua gewicht maar welteverstaan in Euro’s. Ik vind Willem Alexander nu niet alleen meer een frisse vlotte vent maar ook weer ‘zo’n spilzieke patser’ die geen begrip opbrengt voor het vergrootglas waaronder zijn functie ligt of voor de uitstraling die dit gedrag in deze tijd heeft. Met minder respect blijf ik graag republikein, dit Huis is schandalig veel te duur.

  7. Ricardo zegt: 26-02-14 om 18:38

    Koning Willem I was toch heel anders. Hij investeerde bijvoorbeeld ook zelf ruimhartig met engagement en visie in toen risicovolle nieuwe Nederlandse spoorweg infrastructuur. Geen ‘koning jetset’..

  8. Adger zegt: 27-02-14 om 14:30

    Wat een vreemd en suggestief artikel. Het wordt nergens uitgesproken maar de auteur laat toch duidelijk merken niet positief te zijn over de situatie rond de paleizen. In ieder land heeft het staatshoofd toch meerdere paleizen tot zijn beschikking? En ook daar betaald de staat de kosten. Net als een burgemeester nog vaak een ambtswoning heeft, net als een dominee. Bovendien vind ik het niet vreemd dat De Horsten nog eigendom is van prinses Beatrix. Ze mogen toch zelf weten hoe ze dit regelen? Om dan de Eikenhorst weg te zetten als huurpaleis wekt bij mij de suggestie dat de auteur hier negatief over oordeelt. Ik verwacht van de NOS niet van dit soort ‘gekleurde’ weblogs, jammer.

  9. Rick zegt: 27-02-14 om 17:47

    Koning Willem I anders?? Nee. Willem I kwam berooid en platzak in de Nederlanden aan. Hij kroonde zichzelf tot koning. Aan het eind van zijn regeerperiode bedroeg zijn vermogen 100 miljoen gulden. De staatsschuld van de Nederlanden was in die periode opgelopen van 0 tot 100 miljoen gulden. Wat dat betreft is er niets veranderd, of het nu gaat om Willem I, Willem 2, Willem 3 of Willem (-Alexander) 4.

  10. Jasper zegt: 27-02-14 om 22:34

    Ja hoor, daar heb je de beroepszeikers weer. Het Koninklijk Huis dient diverse belangen en is DE reclame en pr campagne voor Nederland. Ze zorgen voor bekendheid, handel en daarmee welvaart voor de bevolking. Bovendien heeft Oranje een sterke invloed op saamhorigheid. Een wereldwijd sterk merk dus.

    Kijk vervolgens eens naar de budgetten die multinationals stoppen in reclame en HRM om hun bedrijven te promoten en hun werknemers tevreden te houden. Denk dat het dan best nog meevalt wat we als multinational Nederland betalen aan de reclame en pr campagne die ‘Oranje’ heet.

  11. Jan heeft gelijk. Ik heb het niet paraat, maar middels een wet (ik meen uit 1954) is geregeld dat de Staat der Nederlanden eigenaar is van de kroondomeinen c.q. onroerende zaken maar dat het (gewezen) staatshoofd dan wel zijn of haar erven hier op elk moment een einde aan kunnen maken. De staat moet dan terugleveren of de waarde vergoeden. Verder inderdaad een typisch gevalletje van wel de lusten maar niet de lasten. Hoewel ik ‘ze’ geen ongelijk geef, zit er natuurlijk wel iets schandaligs in deze constructie…

  12. Marcel zegt: 28-02-14 om 22:14

    Yanukovich is er niks bij.

    Een ander voorbeeld van de man’s zogenaamde ‘betrokkenheid’ is m.b.t. de Olympische sporters, die bv belasting moeten betalen over de winstpremies. Dan bij de huldiging staat onze Viktor-Willem Alexanderovich er tussen alsof hij hoogstpersoonlijk zelf die medailles gewonnen hebben. Maar aangezien verschil er moet zijn, hij betaalt géén belasting. En in tegenstelling tot de sporters, voert hij geen klap uit.

    M.i. hebben we helemaal geen staatshoofd nodig, zeker niet in de huidige EU omgeving.

  13. javank zegt: 01-03-14 om 10:17

    Voorgaande commentaren gelezen hebbende: Wat een kinnesinne allemaal! Laten we dan ook eens een vergrootglas leggen op wat tegenwoordig heet “De Quote 500″. Hoeveel kapitaal is daar via toegestane en vooral niet toegestane constructies bijeen geschraapt? Nou ja, geschraapt? Met kolenschoppen tegelijk in eigen jute baal geschept. En Jan met de pet de staatstekorten maar aanvullen via onontkoombare belastingconstructies.

  14. Menno zegt: 01-03-14 om 10:41

    Koning Willem I nam niet zelf het risico van die investeringen, die lag bij de staat. Hij werd er wel zelf rijk van:

    “Investeringen in zulke grote nationale projecten deed hij bij politieke tegenstand buiten de begroting om met behulp van het Amortisatiesyndicaat, waarin de kroondomeinen tot zekerheid waren ondergebracht. Winsten waren op deze wijze in zijn voordeel, verlies belastte deze staatseigendommen.[..]
    Willem was de eerste kapitalistische heerser van Europa, die met enigszins moderne methoden zijn inkomsten enorm vergrootte terwijl de arbeidersklasse verpauperde. Het vermogen van de koning werd in 1815 geschat op 10 miljoen en werd 25 jaar later geschat op 200 miljoen gulden, het twintigvoudige.” (http://nl.wikipedia.org/wiki/Willem_I_der_Nederlanden#Koning_der_Nederlanden)

  15. Lydie zegt: 02-03-14 om 08:24

    Eonduit belachelijk in deze tijd terwijl veel mensen bij de voedselbank lopen (daar hebben zij waarschijnlijk geen idee van).
    Kan Mark Rutte hier geen stokje voor steken, laten zij de verbouwingen lekker zelf betalen

  16. leen schmitz zegt: 02-03-14 om 08:48

    ik heb vaak in de paleizen en stallen gewerkt als Metselaar ook op Eikenhorst In de Jaren 80 als onderaannemer verbouwing het oude Hof (paleis Nord Einde) Huis ten Bos.deze laatste 2 paleizen daar is voor velen tien tallen miljoenen aan onvoorzien uitgave betaald (gefraudeerd)De rijks gebouw dienst wist bv niet dat de eiken houten balk lagen zwaar waren aangevreten door houtworm.Dat was gewoon verzwegen De kosten herstel waren tien tal miljoenen en ga zoo maar door Als Beatrix kwam kijken na de vordering lieten de opzichters hun ontlasting lopen bv schilderwerk weken weken arbeid door de beste schilders van Nederland keurde deze dame gewoon af ze vond het niet mooi ! Het was toch maar belasting geld Maar mijn vraag is Als men een begroting maakt voor de verbouw van 40 miljoen Hoe kan je uitkomen op 160 miljoen.Hoe kan je dat verkopen aan de belasting betaler??? He laas vind ik het een schaamteloze bende

  17. greta zegt: 02-03-14 om 20:40

    Heel belangrijk om je hier druk over te maken ga andere dingen onderzoeken , wat een nieuws.. Ik word er een beetje moe van.Ben blij met het Koningshuis, maar zou niet met ze willen ruilen. Julie moeten eens kijken wat echt geld kost!!! Kan ik nog wel wat opnoemen.
    Kijk eens hoeveel bolides er overal staan!

  18. De andere Nederlander zegt: 03-03-14 om 08:28

    Gelukkig ben ik niet zo’n Nederlander als de meeste mensen die reacties hebben geschreven. Wat een negativiteit en botheid. EN dan over hun Duitse achtergrond . . . De meeste Nederlanders hebben een buitenlandse achtergrond, dus dat slaat ook nergens op.

  19. Rick Evers zegt: 12-03-14 om 11:34

    Jammer dat meneer Van Asseldonk zo slecht op de hoogte is.

  20. JvdMerwe zegt: 18-03-14 om 16:54

    Ach, wat zou het. Ze hebben nu eenmaal een bijzonder recht. Natuurlijk worden Nederlanders boos, Nederlanders worden altijd boos als iets niet goedkoop is. Voor een dubbeltje op de eerste rang gaat nu eenmaal niet altijd. En die uitspraak dat de Oranjes geen nederlanders zijn slaat nergens op. Hoeveel generaties moet je in die koude hoek wonen voor je erbij mag horen!

Geef een reactie