De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

De laatste Koninginnedag

Eind deze maand vieren we de eerste Koningsdag in de geschiedenis van ons land. Maar je kunt het net zo goed de laatste Koninginnedag noemen (tot Amalia koningin wordt). De Koningsdag met Willem-Alexander in de hoofdrol zal er immers nagenoeg hetzelfde uitzien als alle 32 Koninginnedagen onder koningin Beatrix eruitzagen. Alles wijst er echter op dat het roer daarna omgaat.

Koningsdag zal een ander karakter krijgen dan de Koninginnedagen waaraan we onder koningin Beatrix gewend zijn geraakt.

Hetzelfde

Vanwege de troonswisseling op 30 april vorig jaar verviel de geplande Koninginnedag 2013. Dat was een lelijke streep door de rekening van Amstelveen en De Rijp, waar de koninklijke familie zou aantreden. Maar de teleurstelling was van uiterst korte duur.

Nog op de dag van de aankondiging van het aftreden van Beatrix, op 28 januari 2013, kregen deze plaatsen te horen dat uitstel voor hen geen afstel zou zijn. De nieuwe koning en zijn familie zouden de eerste Koningsdag in Amstelveen en De Rijp komen meevieren. “Deze gemeenten kunnen gebruikmaken van het programma dat al is ontwikkeld voor de geplande viering van Koninginnedag op 30 april 2013”, aldus de Rijksvoorlichtingsdienst.

En zo gaat het gebeuren. Alles rond Koninginnedag – sorry: Koningsdag – blijft zo’n beetje hetzelfde. Dit jaar tenminste. Over wat er daarna gaat gebeuren, is officieel nog niets bekend. Maar er hangen duidelijk veranderingen in de lucht. Net als zijn moeder zal Willem-Alexander het anders willen gaan doen.

Anders

Eén veranderingetje is er al. Toen Beatrix koningin werd, handhaafde zij Koninginnedag als eerbetoon aan haar moeder op de verjaardag van Juliana: 30 april. Natuurlijk had het er ook mee te maken dat de verjaardag van Beatrix in januari klimatologisch niet zo attractief was voor een nationale feestdag.

Koning Willem-Alexander herstelde de in 1890 gestarte traditie dat Koninginnedag/Koningsdag samenvalt met de verjaardag van het staatshoofd. Deze eerste keer lukt dat nog niet, want Willem-Alexander is op 27 april jarig en dat valt dit jaar op een zondag.

Veel protestanten zien het vieren van een nationale feestdag als een God onwelgevallige inbreuk op de zondagsrust. “Koningsdag wordt dit jaar gevierd op zaterdag 26 april, omdat 27 april op een zondag valt”, aldus de Rijksvoorlichtingsdienst in een persbericht. Nadere uitleg ontbreekt. Die wordt kennelijk (nog steeds) bekend verondersteld.

De grote Koninginnedagverandering die Beatrix in 1981 doorvoerde was dat zij het defilé van het volk langs het bordes van paleis Soestdijk, met daarop een voortdurende uitdijende Oranjefamilie, afschafte. Die alsmaar grotere Oranjefamilie ging voortaan op Koninginnedag het land in om het feest met de onderdanen mee te vieren; elk jaar in een paar andere gemeenten en met veel straathandel, volksvlijt en erfgoedvermaak.

Deze erfenis van zijn moeder houdt de nieuwe koning dit jaar nog in ere, maar daarna zal hij vrijwel zeker andere wegen inslaan.

Tipje van de sluier

Pieter van Vollenhoven lichtte onlangs in het EO-programma ‘Blauw Bloed’ al een tipje van de sluier op. Volgens hem zal het dit jaar de laatste keer zijn dat de hele Oranjefamilie er op Koningsdag bij is. “Volgend jaar is het koninklijk gezelschap kleiner”, aldus de oom van de koning.

Eerder al berichtte het in hofkringen goed ingevoerde dagblad De Telegraaf, ‘dat de komende Koningsdag de laatste is in de opzet die tijdens koningin Beatrix gebruikelijk was’. Het blad noemt het waarschijnlijk dat ‘Koningsdag definitief wordt ingevuld met verschillende grote evenementen waarbij meer jongeren betrokken zijn’.

Een paar dagen later (7 maart jongstleden) zei de aftredende voorzitter van de Koninklijke Bond van Oranjeverenigingen, Michiel Zonnevylle, dat er in hofkringen ‘druk overlegd wordt over een nieuwe vorm voor Koningsdag’. Hij bleek er niet gerust op en hoopt dat via gemeentebezoeken de koninklijke familie ‘te zien’ blijft, al hoeven ook van hem ‘alle neven en nichten van de koning’ er niet meer bij te zijn.

Maar waar de Oranjeverenigingen in de gemeenten echt bang voor zijn, is dat zij nog meer aan de kant komen te staan. Het steekt deze trouwe en actieve clubs van Oranjefans dat ze bij de festiviteiten rond de troonswisseling niet of nauwelijks een rol mochten spelen. Het zou inderdaad wel eens kunnen dat het nieuwe koningspaar andere partners op het oog heeft voor de realisatie van de nieuwe Koningsdag dan de traditionele, gemeentelijk georganiseerde Oranjeverenigingen.

Oranjefonds

Een belangrijke rol voor de vormgeving van een Koningsdag nieuwe stijl zou wel eens weggelegd kunnen zijn voor het invloedrijke en schatrijke Oranjefonds, bekend van de Oranjeappeltjes en de manifestatie NLdoet. Deze club, een huwelijksgeschenk van het Nederlandse volk voor Willem-Alexander en Máxima, ligt het koningspaar na aan het hart en groeide de voorbije jaren als kool.

Het fonds heeft een belegd vermogen van bijna 200 miljoen, huist in een prestigieus pand aan de Maliebaan in Utrecht, heeft zo’n veertig mensen in dienst, wordt bestuurd door topmensen uit het bedrijfsleven en geniet de steun van machtige sponsors, waaronder de Postcodeloterij. Elk jaar steunt het Oranjefonds duizenden projecten ‘die sociale cohesie bevorderen, waarbij mede wordt gelet op de pluriformiteit van de samenleving’.

Het is denkbaar dat dit fonds, waarvan de koning beschermheer en de koningin beschermvrouwe is, bij een nieuwe Koningsdag een belangrijke rol krijgt. Koningsdag zou dan een feest van nationale cohesie kunnen worden. Via een regierol van het Oranjefonds zouden gemeentelijke festiviteiten en vrijwilligersactiviteiten daar een aandeel in kunnen krijgen. Ten slotte zijn gemeenten eraan gewend dat ze meer en meer uitvoerders zijn van in Den Haag bedachte plannen.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


12 reacties op “De laatste Koninginnedag”

  1. bas zegt: 31-03-14 om 14:55

    Laten we hopen dat het inderdaad de laatste Koninginnedag wordt.

    En dat WA dus de laatste monarch is die Nederland ooit zal hebben.

    Ik wil niets negatiefs zeggen van de Oranjes, ik ken ze niet, maar een functie krijgen op grond van geboorte, dat kan niet, dat klopt niet.

    Ik verwijs maar naar art 1 van onze Grondwet. We zijn allemaal gelijk.

  2. Marion zegt: 31-03-14 om 17:17

    Ja, deze reactie is waarschijnlijk van iemand die dan zegt, “en dat allemaal van MIJN belastinggeld”.
    Onze koning is een goede handelskoning. Hij heeft zo hier en daar heel wat goodwill bij elkaar gesprokkeld. Moest anders Rutte doen, tsja……..

  3. Dj’s en dancemuziek vinden ze ook leuk. Zoals Armin van Buuren en tijdens een provinciebezoek draaide Sidney Samson voor ze. Als ze de dag met meer jongeren willen vieren dan ligt dat voor de hand. Op Q-day… of K-day dan nu, zijn er in het hele land dj’s.

    Dat kreeg Beatrix de laatste jaren toch ook al regelmatig te zien? Dj’s, rappers, hiphopdans, enzovoorts. Koninginnedag was ook al lang niet meer alleen koekhappen en hinkelen.

    Dit jaar is er in het Olympisch Stadion een groot dance-feest. Op dergelijke locaties kunnen ze vanaf 2015 makkelijk langsgaan. Bezoekers worden op zulke evenementen sowieso al gecontroleerd bij binnenkomst. Dat is heel strak georganiseerd, soms al inclusief camera’s en grote beeldschermen. Dat hoeft dan allemaal niet nog eens apart geregeld te worden.

    Voor kinderen en sport doen ze al de Koningsspelen, dus als ze met jongeren willen feesten dan denk ik: wat minder koekhappen en wc-pot-gooien, en wat meer dj’s, hiphoppers en dat soort optredens. Want dat is wat veel jongeren doen op de nationale feestdag.

  4. Bas M. zegt: 31-03-14 om 22:17

    Aan mijn naamgenoot: Ik ben het niet met je eens. De monarchie is een uitstekende representatie voor het land en zegt véél meer dan een president. En bedenkt eens wat het voor het toerisme betekent! Nee, wat mij betreft blijft Nederland een monarchie, al zou het van mij wel wat meer louter ceremonieel mogen.

  5. dik h uit wojcin zegt: 31-03-14 om 22:24

    ik vind de koning op alle gebied beter dan een gekozen president, alleen al vanwege z’n integriteit en politieke kleurloosheid.

    daarbij is het instituut koning vele malen goedkoper dan een president.

    voor mij dus een monarchie…rationeel gezien.

    daarbuiten vind ik dat WA het bijzonder goed doet….zeker gezien alle presidenten en andere machthebbers in den wereld… maar dat is mijn persoonlijke mening.

    verblijvend in het buitenland zie ik dagelijks wat het hebben van een president inhoud…de intriges, het bevoordelen van familie en bekenden etc… en dat elke nieuwe president weer opnieuw…de oud presidenten verkeren in konstante protectie en onderhoud ..incl hun kinderen etc…
    kortom een presidentschap is voor ons nuchtere nederlanders veeeeeel te duur.
    WA is een koopje…

    Koninginnedag en nu dus koningsdag is voor mij wat wij, de mensen , er van maken, en dat blijf hetzelfde, natuurlijk zal WA zelf zn draai eraan geven…prima..ik ga naar de koningskindermarkt op het pleintje in blerick…en dat zal zo blijven… WA maakt daar geen einde aan, zeker weten..

    en george orwel schreef in zijn albekende literair werk…animal farm,

    we zijn allemaal gelijk, maar somige zijn meer gelijk dan de andere…
    zo is het leven!!!!!!!!

  6. bas zegt: 01-04-14 om 09:10

    @ Marion

    Ik denk dat een president wat goedkoper is, maar het gaat mij niet om de centen.

    Als ik ‘en dat van mijn belasting geld had willen schrijven, dan had ik dat wel geschreven’

    @ medeBas – normaal gesproken zie je eerder dingen die er niet zijn, dan dat je je in slaap laat wiegen. Apart dat je dat op dit onderwerp niet doet

  7. Bas van Stapelberg zegt: 01-04-14 om 15:04

    Zal te maken hebben met de veiligheid. In naam van Willem wordt een grote groep Nederlanders uitgeknepen als een citroen. Met alle respect voor de hardwerkende Oranjes, maar ik hoop dat het inderdaad de laatste zal zijn.

  8. Aanhakend op het vorige bericht: een republiek kost de burger niet minder dan een monarchie. Het positieve van een monarchie is de verbondenheid met de geschiedenis. Wat een president nooit heeft als opgaand, blinkend en verzinkend personage. Het is verder belangrijk, dat de vorst laat zien wie hij is, waarvoor hij staat en zich onder het volk begeeft. Dus houden één keer per jaar zo’n nationale feestdag, wat mij betreft! Een erfelijk koningschap kan ook stabiliteit geven.

  9. martin zegt: 02-04-14 om 20:01

    de koning moet dan wel weer de kabinetsformatie lijden dan regeert de koning ook weer een beetje en de koning moet altijd aanblijven want koningin Beatrix was helemaal niks Maar Misschien wordt Koningin Amalia dat schatje echt een lekker alleen voor haar Koninginnedag. voor niemand anders. Willem doet het uitstekend.

  10. javaou zegt: 04-04-14 om 17:07

    Eerst even google mensen!

    Het Koninklijk Huis kost de Staat der Nederlanden in 2010 40 miljoen per jaar en is daarmee een van de duurste koningshuizen. Maar wat levert het op? Tussen de vier a vijf miljard, zo blijkt uit een onderzoek van professor Harry van Dalen, verbonden als econoom aan de Universiteit van Tilburg.

  11. esther zegt: 07-04-14 om 09:10

    Maar waarom leven de leden van het koningshuis boven de wet?

    Waarom besluiten ze niet uit zichzelf solidair te zijn met alle ingezetenen en gaan ook gewoon belasting betalen?
    Dat is wat mij het meest irriteert, iedereen moet inleveren maar zij niet….
    Waarom is er toch geen echte gelijkheid in Nederland? Als zij al niet eens het goede voorbeeld willen geven, hoe kunnen ze dan gelijkheid van ons verwachten…..

  12. Grappig, ik lees vandaag in de Volkskrant dat ze kijken naar de optie om Koningsdag in een jaarlijks wisselend stadion te organiseren. Onder meer vanwege de veiligheid. Dat schreef ik hier op 31-03 in mijn reactie. Ze mogen mij best inhuren voor adviezen hoor! Haha! ;)

Geef een reactie