De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Nederlanddag

Ons land heeft twee nationale feestdagen. Dat is bijzonder. Helemaal apart is dat die ook nog eens binnen goed een week gevierd worden. De vlaggen voor Koningsdag zijn nog niet opgeborgen of ze moeten voor Bevrijdingsdag al weer de mottenballen uit.

Nagenoeg elk land doet het met één nationale feestdag; veelal onafhankelijkheidsdag geheten. Daarop wordt– met het staatshoofd als middelpunt – de nationale onafhankelijkheid gevierd. Wij vieren op Koningsdag de verjaardag van het staatshoofd en onze ‘eenheid onder Oranje’. Op Bevrijdingsdag staat onze bevrijding in 1945 van de Duitse en Japanse bezetting centraal. Daarnaast bezinnen we ons die dag op het belang van onze (kwetsbare) vrijheid.

In de praktijk wordt Bevrijdingsgdag, niet eens altijd een vrije dag, overschaduwd door Koningsdag. Nu er plannen leven om Koningsdag een andere vorm te geven, is het een uitgelezen kans daarbij ook Bevrijdingsdag te betrekken. Een eerder idee om Koningsdag en Bevrijdingsdag te laten opgaan in één nationale feestdag kan dan worden afgestoft. Mogelijke naam: Nederlanddag.

Dodenherdenking

Aan de vooravond van zo’n Nederlanddag kan een Nationale Dodenherdenking op de Dam in Amsterdam in zijn huidige vorm behouden blijven. Aanvankelijk herdachten we op 4 mei alleen ‘de Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog’.

Sinds 1961 worden daarbij ‘ook de Nederlandse slachtoffers van de oorlogssituaties en vredesoperaties die na de Tweede Wereldoorlog hebben plaatsgevonden herdacht’, zoals het Nationaal Comité 4 en 5 mei het formuleert. De gebruikelijke herdenkingsbijeenkomst in de Nieuwe Kerk, voorafgaand aan de kransleggingen bij het Nationaal Monument, zou opgewaardeerd kunnen worden met een toespraak van de koning . Omlijst met verdiepende reportages, allemaal live op TV natuurlijk.

Daags erna zou dan de Nederlandse nationale feestdag zijn. In het programma van die Nederlanddag kunnen elementen van Koningsdag en Bevrijdingsdag in een nieuw verband worden opgenomen.

Provincies centraal

Ons land is onafhankelijk geworden op basis van een samengaan van provincies: de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden of Zeven Verenigde Provinciën. Via de Tachtigjarige Oorlog tegen de Spaanse overheersing met Vader des Vaderlands Willem van Oranje als inspirator werd Nederland op 15 mei 1648 bij de Vrede van Münster een onafhankelijk land en wel in de vorm van een federatie van provincies.

De strijd in eigen land tussen calvinisten en katholieken, een traumatisch aspect van onze langdurige onafhankelijkheidsstrijd, ligt intussen ver achter ons. Wat wezenlijk blijft, is de grote rol die de provincies en de Oranjes (als stadhouders en legeraanvoerders) hebben gespeeld bij het ontstaan van Nederland.

Om die weer eens naar voren te halen, zouden bij een gecombineerde Koningsdag en Bevrijdingsdag de provincies een centrale plaats moeten krijgen. Op basis daarvan en met ingrediënten uit eerdere invullingen van Koninginnedagen en Bevrijdingsdagen zou een aansprekende en attractieve Nederlanddag kunnen opbloeien.

Gouden Koets

Een mogelijkheid is dat de koning en koningin, vergezeld door hun kinderen, op die ene nationale feestdag elk jaar een provincie bezoeken. Belangrijk onderdeel daarvan zou een rit met de Gouden Koets op een voor de betreffende provincie karakteristiek traject moeten zijn.

Dat levert beelden op van de Gouden Koets op de Afsluitdijk, de Gouden Koets in de aan de zee ontworstelde IJsselmeerpolders, de Gouden Koets op de Oosterscheldedam, de Gouden Koets bij de Dom in Utrecht en ga zo maar door.

Ter afwisseling kan gekozen worden voor een traject over water met de ‘Gouden Koets te water’ zoals een binnenkort verschijnend boek de Koningssloep noemt. In het provinciehuis zou de koning op elke Nederlanddag vervolgens in hoogst eigen persoon een aantal gedecoreerden uit de bezochte provincie een lintje kunnen opspelden. Vervolgens zou er ruimte moeten zijn voor een defiléachtige provinciemanifestatie en voor een rondgang in een de provincie kenmerkende plaats. Te denken valt ook nog aan aandacht van de koning koopman voor een in het oog springende provinciale bedrijfssector van.

Als apotheose van zo’n nationale feestdag zou in het grootste stadion van de provincie een cultureel festijn georganiseerd kunnen worden met nationale, maar ook met ‘provinciale’ artiesten en met een mooie mix van ‘hoge’ en ‘lage’ cultuur. Ook dit moet allemaal live op TV. Dat spreekt vanzelf. En al even vanzelf spreekt dat elders in het land volop feest gevierd kan worden op de manier waarop dat tijdens Koningsdag en/of Bevrijdingsdag traditie is geworden.

De datum

Als de in Leiden afgestudeerde historici Willem-Alexander en Mark Rutte tot zo’n nieuwe nationale feestdag besluiten, zouden ze geschiedenis schrijven. Rest de datum. Het kan op 27 april, de huidige Koningsdag, maar ook op 5 mei, de huidige Bevrijdingsdag. Het nadeel van de verjaardag van de koning is dat die telkens weer verandert.

Amalia, de Prinses van Oranje, is op 7 december jarig en dan zijn we in ons land net al druk geweest met Sinterklaas en (zwarte) Piet. In aanmerking komen ook data uit onze onafhankelijkheidsstrijd. In eerdere disputen gingen stemmen op voor de dag waarop Het Plakkaat van Verlatinghe (de tegen de Spaanse koning gerichte Nederlandse onafhankelijkheidsverklaring) werd gepubliceerd: 26 juli 1581.

Of de dag waarop Nederlandse provincies via de Unie van Utrecht de handen ineen sloegen om de Spanjaarden te verdrijven: 23 januari 1579. En natuurlijk de al genoemde Vrede van Münster waarbij Nederland onafhankelijk werd: 15 mei 1648. De data 26 juli (zomervakantie) en 23 januari (winter) lijken minder geschikt.

Blijft over: 15 mei. Een prima datum voor een nationale feestdag c.q. onafhankelijkheidsdag. Oranjehistoricus Coos Huijsen opperde in zijn proefschrift ‘Nederland en het verhaal van Oranje’ nog een ander idee: 24 april. Dat is de geboortedag van Willem van Oranje. De keuze tussen 15 mei en 24 april is voer voor vaderlandse vakhistorici.

 

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


11 reacties op “Nederlanddag”

  1. bas zegt: 30-04-14 om 14:17

    Ik vind het wat zot om te schrijven dat de Oranjes Nederland tot een eenheid hebben gemaakt.

    Na de 80jarige oorlog kwam de Republiek van de 7 verenigde Nederlanden

    7 inderdaad, Limburg was een kolonie, bijvoorbeeld. Dat zie je nog aan de gouverneur. Ik meen dat Drenthe ook een dergelijke status had.

    Pas toen de Fransen hier binnenkwamen, ik bedoel Lodewijk Napoleon, toen is Nederland een geworden – toen de Oranjes in Engeland zaten.

    Nadat de Fransen verjaagd zijn, niet door de Oranjes, maar door de Pruisen, bleef Nederland een eenheidsstaat, in 1814.

    Dus het bovenstaande is wel een heel erg gekleurd verhaal.

    Terzijde, als we op zoek gaan naar een nieuwe nationale feestdag, zoek er dan een in het najaar, rond half oktober: die periode is namelijk erg arm aan feestdagen, terwijl het voorjaar toch al extreem gevuld is.

  2. Bas van Stapelberg zegt: 30-04-14 om 14:50

    Ik stel voor 20 augustus.

  3. Ricardo zegt: 30-04-14 om 15:40

    Een combinatie van koningsdag en bevrijdingsdag lijkt me een heel goed idee. Evenals bezoeken met gouden koets in de afzonderlijke provincies. Vooral bevrijdingsdag maar ook koningsdag zijn m.i. verregaand verworden tot vrij oppervlakkige ‘zuip en vreetfeesten’. Ook in die zin kan het dus best in een dag, scheelt een verplichte vrije dag voor hen die liever niet meedoen en ongetwijfeld flink wat ziekteverzuim.

  4. G.B. zegt: 30-04-14 om 19:32

    We kunnen ook 1-mei invoeren, de dag van de arbeid waarop we de belastingbetaler eren.
    En dan laten we Willem Alexander de gouden koets schoonmaken en in de was zetten. Dan doet hij ook eens aan arbeid…

  5. F. Markestein zegt: 30-04-14 om 21:40

    Typisch een plan dat aan een bureau is bedacht en dat geen enkele basis heeft in de Nederlandse tradities. Koninginnedag, nu Koningsdag, dateert al uit de 19e eeuw, bevrijdingsdag vanaf de jaren veertig. Die dagen zijn uitgegroeid tot wat ze nu zijn doordat ze door de mensen zijn omhelst. Een plan is dit is veel te geconstrueerd en zou dan van bovenaf worden opgelegd. Een heel slecht idee.
    En verder ben ik van mening dat ook Zwarte piet moet blijven.

    F. Markestein

  6. J. Sirder zegt: 01-05-14 om 11:21

    Wat een onzin artikel weer, zoals zo vaak van de heer Van Asseldonk. Een beetje bla-di-bla-di-bla en dat was het dan weer. Nederlandag, hoe haal je het in je hoofd. Als het nu een bijdrage was aan een bestaande discussie, maar dat is het niet.

    Overigens vind ik het ook vervelend dat de heer Van Asseldonk nooit en te nimmer reageert. Wel van alles roeptoeteren maar weerwoord geven op reacties ho maar. Flauw.

  7. phonies zegt: 03-05-14 om 08:36

    Ik ben zelf wel voor twee nationale feestdagen. In andere landen mogen ze dan maar een nationale feestdag hebben, wel hebben ze vaak meerdere vrije dagen dan wij in Nederland. En wat is het probleem eigenlijk? Is het überhaupt een probleem of alleen mar een gevoel van “wat liggen die twee dagen dicht bij elkaar”. Dat maakt toch niets uit.

    Kortom, gewoon zo laten en niet iets nieuws bedenken omdat je zo graag iets nieuws bedenkt.

  8. JJM Timmermans zegt: 04-05-14 om 16:29

    @ J. Sirder

    Ik ben juist blij dat mensen een nieuwe discussie aangaan ipv maar door te zeuren over andere waar alles al over gezegd is. Want anders leefde we nog steeds in grotten als er niks nieuws bij zou komen!

    Overigens vind ik het ook vervelend dat mensen altijd commentaar moeten hebben zonder dergelijke argumenten. Flauw

    On topic:

    Ik ben het er met veel mensen eens dat onze feestdagen meer een zuip en eet feest is geworden, maar ik zie dit niet als slecht, buiten het feit dat onze economie een impuls krijgt (spaarcenten worden uitgegeven) en iedereen samen brengt, krijgen we ook nog een grote hoeveelheid cultuur naar ons hooft geslingerd dmv optredens.

    In veel sectoren van het bedrijfsleven is 5 mei niet eens een vrije dag.
    Enkel de overheid is nogal secuur in het naleven van vrije dagen.

    Hou het lekker zoals het is, we werken al genoeg, tijd om te leven.

  9. P. Verhoog zegt: 05-05-14 om 12:26

    Als we een ‘Nederlandse dag’ moeten hebben, waarbij we de vrijheid van ons en anderen hoog in het vaandel willen houden, dan stel ik voor: 1 juli, ter nagedachtenis aan de afschaffing op 1 juli 1863 van de slavernij in Nederland, de industrie waarmee dit land groot is geworden.

  10. M. den Uijl zegt: 08-05-14 om 10:56

    Natuurlijk weet ik dat columns er zijn om een mening naar voren te brengen, maar mijns inziens horen NOS-weblogs achtergrond en verdieping te brengen. Ik heb van de heer Van Asseldonk erg goede stukken van die aard gelezen, ook recent nog.
    De laatste tijd zie ik dat hij ook komt met eigen plannen, meningen en voorstellen. Dit stuk is daar een voorbeeld van: op welk nieuwsfeit sluit dit aan? Wat denken anderen ervan? Wat is de historische ontwikkeling van het onderwerp? En zo mis ik nog wel meer inhoud. In plaats daarvan lees ik een enorm verregaand en uitgedacht plan, dat niet realistisch is.
    Als meneer Van Asseldonk daadwerkelijk zoiets wil, kan hij dan niet beter een ander platform kiezen dan de weblog die ik vooral lees omdat ik geïnteresseerd ben in de achtergronden, niet individuele opinies? Voor mij komt het anders vooral over als hersenspinsel, een opvulstukje voor een naderende deadline.

  11. Nederland heeft nul ipv. twee nationale feestdagen, aangezien noch koningsdag noch bevrijdingsdag officiële vrije dagen. Dit laatste is een essentiele vereiste voor een nationale feestdag. Willen we een echte nationale feestdag, maak dan van 5 meil ieder gewoon een officiële vrije dag.

Geef een reactie