De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

De koning naar Polen

Het heeft even geduurd, maar binnenkort is het zover. Koning Willem-Alexander en koningin Máxima gaan op staatsbezoek. Polen krijgt op 24 en 25 juni aanstaande de primeur. Toen Beatrix, net als Alexander nu, een jaar op de troon zat, had ze al twee staatsbezoeken achter de rug. Dat duidt niet op luiheid of traagheid van de nieuwe koning, maar op een andere aanpak, een breuk met de traditie.

Bij de keuze een paar maanden geleden voor Polen als eerste land voor een staatsbezoek was de crisis in de Oekraïne nog niet geëscaleerd tot wat hij nu is: een forse dip in de verhoudingen tussen Oost en West. In die crisis speelt Polen door zijn ligging en geschiedenis een belangrijke rol. Daarom is wat anders een vermoedelijk wat voorspelbaar staatsbezoek van de ‘koning koopman’ aan het voor Nederland economisch belangrijke EU-land Polen was geworden, nu ineens – vooral geopolitiek – een stuk interessanter.

Andere aanpak

In het eerste jaar van haar koningschap legt koningin Beatrix twee staatsbezoeken af. In 1981 bezoekt ze, geheel volgens de geldende gebruiken, allereerst de ‘vorstelijke’ buurlanden Luxemburg en België. In het jaar daarna gaat ze op staatsbezoek naar de buurlanden Duitsland en Groot Brittannië en naar de grote trans-Atlantische bondgenoot Amerika. Daar is Ronald Reagan, bekend om zijn harde houding tegen het nog communistische Rusland (Sovjet-Unie) van Leonid Brezjnev, dan president.

Willem-Alexander doet het anders. Snel na zijn aantreden brengt hij een reeks eendaagse bliksembezoeken – geen echte staatsbezoeken dus – aan vorstelijke en niet-vorstelijke buurlanden en is hij vanwege de viering van 400 jaar Nederlands-Russische betrekkingen en de Olympische Winterspelen maar liefst twee keer in het Rusland van president Poetin.

Bezoeken die niet onopgemerkt blijven, maar eveneens geen staatsbezoeken zijn. Die eer, vanuit Nederlands gezichtspunt bezien in elk geval, valt Polen te beurt.

Staatsbezoek

Binnen de soorten bezoeken van een staatshoofd/koning aan het buitenland zijn de ‘uitgaande’ staatsbezoeken veruit het meest gewichtig en prestigieus. Het zijn ontmoetingen van staatshoofden, vergezeld door hun partners, en hebben min of meer vaste onderdelen zoals een aankomst met (militair) ceremonieel, een kranslegging bij een monument voor gevallenen, een staatsdiner met toespraken, een ontmoeting met de Nederlandse gemeenschap en met, als ‘contraprestatie’, een door de bezoeker aangeboden culturele manifestatie.

Een minister, meestal die van Buitenlandse Zaken, vergezelt de koning als die op staatsbezoek gaat. Via een zogeheten ‘advance party’ wordt tevoren in het te bezoeken buitenland alles tot in detail geregeld en afgesproken.

Een staatsbezoek heeft – in de woorden van de rijksoverheid zelf- als doel ‘de goede relatie tussen landen te bevestigen en verdiepen, het wederzijds begrip te versterken en mogelijkheden tot verdere samenwerking te onderzoeken’. Per jaar legt de koning gemiddeld twee staatsbezoeken af.

Officiële bezoeken van buitenlandse staatshoofden aan Nederland heten ‘inkomende staatsbezoeken’. Dat zijn er veelal ook zo’n twee per jaar. Het eerste inkomend staatsbezoek voor Willem-Alexander en Máxima was dat van de Chinese president Xi Jinping vorige maand. De kosten van de inkomende en uitgaande staatsbezoeken (voor dit jaar geraamd op 2 miljoen euro) komen voor rekening van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Handelsdelegatie

Parallel aan een uitgaand staatsbezoek reist de laatste jaren bijna standaard een handelsdelegatie mee naar het te bezoeken land. Dat is – geheel in de lijn van de ambities van Willem-Alexander die een koning koopman wil zijn – in het geval van Polen ook het geval. Een vijftigtal bedrijven (meer kon niet) hebben ingetekend voor de economische missie die onder leiding van minister Ploumen van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking met het koningspaar mee naar Polen gaat.

Ze draaien zelf voor de kosten op en betalen daarnaast 950 euro voor hun deelname. De rijksoverheid zegt in haar uitnodiging aan ondernemend Nederland dat de missie ‘een uitstekende gelegenheid biedt om in contact te komen met potentiële Poolse zakenpartners’ en noemt Polen met zijn 38 miljoen inwoners ‘een vaak onderschatte handelspartner voor Nederland’; met name voor de sectoren water, transport/logistiek, agro/tuinbouw, energie en architectuur.

Over de netelige problemen rond de vele tienduizenden Polen die als goedkopen (seizoens)arbeiders in ons land werken gek genoeg geen woord.

Politieke lading

Vóór het uitbreken van de Oekraïne-crisis was de politieke lading van het staatsbezoek aan Polen nogal simpel en overzichtelijk. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie heeft Polen het communisme afgezworen. Het land wendde zich naar het Westen en werd een degelijk lid van zowel de EU als de NAVO. Ook de lastige kapitalistische test van de kredietcrisis heeft Polen met glans doorstaan.

Allereerst is het Nederlandse staatsbezoek een politiek onomstreden dankbetuiging aan de Polen die precies 70 jaar geleden- na de invasie van de geallieerden op de stranden van Normandië – meevochten bij de bevrijding van Zuid-Nederland. Maar door de crisis rond de Oekraïne heeft het bezoek aan Polen plots een sterkere politieke lading gekregen.

Polen, altijd beducht voor zijn machtige oosterbuur Rusland, stelt zich krachtiger op tegen Poetin dan Polens westerse buren Duitsland en Nederland zich dat – om economische redenen – kunnen veroorloven.

Het is bijna ondenkbaar dat de kwestie tijdens het komend staatsbezoek van de koning aan Warschau onbesproken blijft. Het is aan de meereizende minister van Buitenlandse Zaken Timmermans om ervoor te zorgen dat daarbij de diplomatiek juiste woorden gekozen worden. Voor de meereizende pers is het zaak elk woord van koning Willem-Alexander en zijn gastheer president Bronislaw Komorowski (een graaf uit het Poolse adellijke Huis Komorowski!) onder een diplomatiek vergrootglas te leggen.

Zo wordt het toch nog een interessant staatsbezoek.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


3 reacties op “De koning naar Polen”

  1. Gerard van Uitregt zegt: 12-05-14 om 15:48

    Zal de President van Polen blij zijn met de (Duitse) naam Warschau
    ipv van Warszawa.???

    Verslaggevers zouden hierop attent moeten zijn ?!!!!!!

  2. Han van Dongen zegt: 14-05-14 om 03:00

    In reactie op de reactie van de heer Van Uitregt merk ik gaarne op dat ‘Warschau’ de correcte Nederlandse spelling is voor de hoofdstad van de republiek Polen. Wij spreken niet van ‘Warszawa’, zoals wij ook niet spreken van London, Wien, Paris of Berlin.

  3. Hylke ten Cate zegt: 17-06-14 om 13:46

    Vondel dichtte over de stad Warssou en de rivier de Wijssel. Waarom een Duitse naam voor een Poolse stad gebruiken, als er ook een Nederlandse naam is.
    Er is overigens ook een Europees land, dat in de eigen taal Crna Gora heet en wij kennen onder de Italiaanse naam. We zouden daar Zwarte Berg moeten gebruiken.

Geef een reactie