De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Troonrede zonder bede ligt in de rede

Volgende week dinsdag is het Prinsjesdag. 200 jaar Prinsjesdag zelfs. Traditiegetrouw houdt de koning dan in de gezamenlijke vergadering van de Eerste en Tweede Kamer zijn jaarlijkse Troonrede. Daarin worden de kabinetsplannen voor het komende begrotingsjaar ontvouwd.

Het is ook traditie, al is daar soms van afgeweken, de Troonrede te eindigen met wat ‘de bede’ is gaan heten: het door het staatshoofd aanroepen van Gods steun voor het met wijsheid beoordelen van de aangekondigde plannen.

Er zijn intussen evenwel gegronde redenen om die bede te schrappen. Dat zou namelijk het seculiere karakter van onze samenleving, waarin godsdienst een strikt particuliere zaak is geworden, onderstrepen en de grondwettelijke scheiding van kerk en staat beklemtonen. Daar komt nog bij dat koning Willem-Alexander zich sinds zijn aantreden heeft doen kennen als een uitgesproken seculiere vorst. Het ligt in de rede die opstelling ook via een Troonrede zonder bede te laten doorklinken.

Seculiere koning

Er bestaat een eeuwenoude band tussen de Oranjes en het Nederlands protestantisme. Koning Willem-Alexander is Nederlands Hervormd gedoopt en lid van de fusiekerk PKN (Protestantse Kerk in Nederland).

Koningin Máxima is weliswaar rooms-katholiek, maar de kinderen van de koning zijn protestants gedoopt. Ze zitten niettemin op een openbare basisschool. Echt kerkelijk actief is het koninklijk gezin niet. Onlangs liet de PKN weten dat de koning zich te weinig publiekelijk uitlaat over zijn geloof en kerkelijke achtergrond.

Inderdaad heeft Willem-Alexander het in zijn toespraken – vergeleken met zijn voorgangers – opvallend weinig over God, godsdienst en kerk. De voorzichtige en genuanceerde kritiek daarop van protestantse zijde viel echter op rotsige bodem. Velen lijken de seculiere ambtsuitoefening van ‘de koning van alle Nederlanders’ juist goed te vinden.

Steeds meer Nederlanders zijn buitenkerkelijk en/of ongelovig en voor zover ze wél geloven, doen ze dat in verschillende goden. NRC-Handelsblad concludeerde in een hoofdredactioneel commentaar: “De publieke terughoudendheid van Willem-Alexander in religieuze aangelegenheden is te prijzen en valt aan te bevelen.” Tegen deze achtergrond zou het weglaten van de bede in de Troonrede niet onlogisch, maar zelfs consequent zijn.

Bedeloos tijdperk

Op een tweetal ‘vergissingen’ in 1869 en 1917 na eindigde de Troonrede tot nu toe als regel met een bede waarin direct Gods zegen werd afgesmeekt of waarin indirect werd opgeroepen tot gebed ter verkrijging van kracht en Gods steun. Afgezien dan van een bedeloos tijdperk van vier jaar.

In 1972 besloot koningin Juliana de Troonrede nog zo: “Met de bede dat God U wijsheid en kracht moge geven verklaar ik deze zitting van de Staten-Generaal geopend.” Maar van 1973 tot en met 1977 – de zittingsperiode van het kabinet Den Uyl (PvdA) – was God uit de Troonrede verbannen. Juliana’s Troonredes eindigden toen zo: “Met het uitspreken van de hoop dat wij daartoe de kracht zullen ontvangen, verklaar ik deze zitting van de Staten-Generaal geopend.”

Deze ingreep deed veel stof opwaaien. Ook de twee christelijke partijen (KVP en ARP), die met vier ministers deel uitmaakten van het meest linkse kabinet dat ons land ooit kende, zaten er mee in hun maag.

Na de val van het kabinet-Den Uyl en het aantreden van het centrum rechtse (CDA, VVD) kabinet Van Agt-Wiegel werd de bede dan ook prompt weer in ere hersteld. Met lichte variatie in de formulering sprak het staatshoofd weer elk jaar de wens uit dat velen zullen bidden om kracht, wijsheid en zegen en/of zei hij te hopen dat Gods zegen op het werk van kabinet en parlement zou rusten.

Beatrix en Willem-Alexander

Net als Beatrix in haar Troonredes placht te doen, eindigde Willem-Alexander – zich aansluitend bij een lange traditie – vorig jaar zijn eerste Troonrede dan ook met de woorden “U mag zich in uw zware taak gesteund weten door het besef dat velen u wijsheid toewensen en met mij om kracht en Gods zegen voor u bidden”.

De protestantse Willem-Alexander zegt daarmee, zij het ietwat indirect, dus dat hij in God gelooft en bidt. Dat is minder seculier en veel religieuzer dan de koning zich in zijn andere toespraken pleegt uit te laten. Voor een goed begrip dient daarbij vermeld te worden dat de koning met zijn uitspraken en zeker in de Troonrede niet per se zijn eigen mening uitdraagt, maar daarbij aan de constitutionele leiband van het kabinet loopt.

Op dit moment regeert het kabinet-Rutte van de seculiere partijen VVD en PvdA. Deze partijen zouden principieel gezien geen bezwaar kunnen hebben tegen een bedeloze Troonrede, al hebben ze natuurlijk wel te rekenen met de gedoogsteun van de christelijke partijen Christen Unie en SGP. En die zitten uiteraard niet te wachten op een Troonrede zonder God.

Politiek signaal

Behalve vanwege de gebleken (onomstreden) seculiere opstelling van de koning en het sterk veranderde kerkelijke landschap in ons land (ontkerkelijking, opkomst van de islam e.d.) is er nóg een reden de bede in de Troonrede voortaan maar achterwege te laten. Alom in de wereld zien we dat het aanroepen van God in politieke zaken tot diepe verdeeldheid en grote instabiliteit kan leiden. Hoe explosief en gevaarlijk het mengsel godsdienstig fundamentalisme en radicaal nationalisme vaak is, merken we dagelijks.

Het weglaten van God en religie uit de Troonrede zou een politiek signaal daar tegen kunnen zijn. Pijnlijk en ons tot grote bescheidenheid dwingend is het overigens weer wél dat ons land eeuwen geleden zélf is voortgekomen uit een gewelddadige strijd waarin godsdienst en nationalisme hoofdrollen speelden. Maar er is natuurlijk niets tegen om te laten zien dat je van de geschiedenis geleerd hebt. Voor een koning van alle Nederlanders, zelf historicus, al helemaal niet.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


41 reacties op “Troonrede zonder bede ligt in de rede”

  1. Johanfrederik zegt: 08-09-14 om 11:19

    Hr. van Asseldonk heeft blijkbaar ook begrepen, dat kerk en staat gescheiden dienen te zijn en religieuze uitspraken van het Staatshoofd niets hebben te zoeken in de troonrede. Religie heeft in het verleden dan ook genoeg ellende veroorzaakt en doet dat nog steeds, zie opkomst van religieuze fanatici en de gebeurtenisen in b.v. de R.K. kerk. Bravo, eindelijk eens een positief bericht na eindeloze, zinloze diskussies over vakantiehuizen en bootjes, daarbij de werkelijke vediensten van het Koningspaar buiten discussie te stellen.

  2. Door het gelijk stellen van de bede in de troonrede

    (“Alom in de wereld zien we dat het aanroepen van God in politieke zaken tot diepe verveeldheid en grote instabiliteit kan leiden. Hoe explosief en gevaarlijk het mengsel godsdienstig fundamentalisme en radicaal nationalisme vaak is, merken we dagelijks.”)

    aan godsdienstig fundamentalisme, ontkent de schrijver dat er ook gematigd en liefdevol geloof bestaat. En daarmee stelt de schrijver stelt de schrijver miljoenen gelovige Nederlanders gelijk aan de verschillende fundi’s in andere delen van de wereld. Een verwerpelijke gedachtegang.

  3. Jan van den Brink zegt: 08-09-14 om 12:08

    Dhr Van Asseldonk trekt de conclusie dat de bede vanzelfsprekend uit de Troonrede gehaald kan worden. Indien de maatschappelijke ontwikkelingen de enige norm zijn geworden om (publieke )besluiten te nemen, ligt dit inderdaad in de rede.

    Echter – zonder dat dit scheiding van kerk en staat ondergraaft – kan een persoon die een publieke taak uitvoert – in dit geval de koning – op elk moment in woord en daad laten merken wat zijn diepste motivatie of beweegredenen zijn. Zelfs als we hem een geheel voorgekookt verhaal laten vertellen, is hij het nog altijd zelf – de individu Willem Alexander – die dit doet. Hij is daarin geen pratende robot.

    Mijn mening is dat zodra we motivatie, beweegredenen, passie uit de publieke ruimte weglaten we de mens zelf uit het oog verliezen. Ieder mens heeft waarden, normen en beweegredenen. Laten we juist de grote variatie daarin in de samenleving erkennen en waarderen. Zo blijven we de individuele mens in het oog houden en verliezen we ons niet in algemene termen als ‘de’ maatschappij.

  4. Maas zegt: 08-09-14 om 13:11

    En de paarse periode van 1994-2002 dan? Ook geen

  5. ben risus zegt: 08-09-14 om 13:25

    “Over geloof en politiek moet je nooit praten” was vroeger een vaak gehoorde opvatting. “Daar komt altijd gedonder van”. Niet alleen mijn grootvader, die als restaurateur veel met mensen omging, leerde me dat.De geschiedenis geeft hem gelijk. Wat kunnen mensen toch emotioneel worden als deze onderwerpen aan bod komen. Zelfs op verjaardagen in familie- of vriendenkring kunnen, zeker als de alcoholische versnaperingen eenmaal op tafel zijn gekomen, verhitte discussies ontbranden over zaken die bij mensen een gevoelige snaar kunnen raken. En dat betreft vooral politiek en geloof. Daarom is het wijs dat de koning geen positie inneemt. Laat iedereen maar voor zichzelf uitmaken waaruit hij/zij kracht en wijsheid haalt.

  6. Sam zegt: 08-09-14 om 14:00

    “de grondwettelijke scheiding van kerk en staat ”
    In de grondwet staat geen scheiding van kerk en staat. Die stond in de grondwet van de Bataafse Republiek, maar niet in de huidige grondwet. Met het weglaten van God creëert Willem-Alexander natuurlijk wel een filosofisch probleem: de koning regeert bij de gratie Gods en als die God niet bestaat heeft hij (de koning) geen recht van bestaan.

    In de praktijk regeert de koning natuurlijk bij de gratie van het parlement en de grondwet, dus niemand zal er wakker van liggen.

  7. Bas van Stapelberg zegt: 08-09-14 om 15:39

    ben risus
    Je kunt over geloof en politiek je hoofd in het zand stoppen maar voorlopig draait het nog steeds om de 3 k’s. Neem aan dat je weet waar het voorstaat. En dit geldt zeker voor onze Haagse familie.

  8. marijke zegt: 08-09-14 om 16:45

    Laat ons blijven bidden of God ons land wil zegenen. Laat ons allen terugkeren tot God en de Bijbel. Als we ons verder van God afkeren dan zullen we Zijn straf ondervinden maar op wie op Hem vertrouwt op Hem alleen wordt omringd met Zijn goedertierenheden

  9. Nick zegt: 08-09-14 om 17:57

    Als je niet (meer) in God geloofd, waarom ben je dan nog lid van de protestantse kerk? Door iedereen te vriend te houden maak je geen vrienden. Als deze koning niet voor zijn principes uitkomt, is het een slappeling.

  10. bas zegt: 08-09-14 om 20:50

    Of WA persoonlijk kerkelijk is of niet – als koning kan hij het niet zijn.

    De koning staat voor waar het land voor staat, en NL telt iets van 20 % Rooms Katholieken, net zo veel Moslims van allerlei stromingen en dan nog eens 15 % protestanten – van diverse pluimages

    De rest? Geen geloof of een ander geloof – hindoeïsme, boeddhisme, Jodendom

    Veel van de mensen die zich als gelovig kwalificeren zijn gematigd, en vinden een religieuze uitspraak in een troonrede helemaal niet nodig

    De niet gelovigen vinden het zeker niet gepast

    Dus zouden we neuzen tellen ,dan zou de uitkomst zijn – schrappen

    Zouden we de voorstanders vragen hoe hij zou moeten luiden, dan krijg je honderden uitkomsten, die elkaar waarschijnlijk zullen uitsluiten.

    Dus het volgen van de meerderheid is tevens verreweg de gemakkelijkste oplossing

    En toch wekt het wrevel????

    Ik snap het dus niet

  11. R van der Heijden zegt: 08-09-14 om 21:07

    Praat nooit over geloof, politiek en geld , daar komt gedonder. Kijk om je heen, landen genoeg die in oorlog zijn en volksstammen genoeg die worden uitgemoord om geloof of politiek

  12. Rene zegt: 08-09-14 om 21:16

    l.s., het is telkens weer verrassend wat de heer van Asseldonk ter berde brengt. Het zal me niet verbazen dat hij het binnenkort heeft over de tweets van Mabel. De nieuwe heilige van de lage landen.

  13. christen zegt: 08-09-14 om 22:06

    Het doet mij, als christen, veel verdriet en pijn dat de (anders altijd zo neutrale) Nederlandse Omroep Stichting (NOS) zich zo fel tegen God en het christelijke geloof en alles wat daarmee te maken heeft, uitlaat. Ik hoop van ganser harte dat de ‘troonbede’ tot in vele lengte van jaren in de troonrede vermeldt blijft. Mijn wens en bede is dat de God van het voorgeslacht en de Koning der koningen in de harten van onze koning, zijn familie, de regering en heel het Nederlandse volk wil werken en dat Gods lof en eer verhoogd zou mogen worden! Wat zou ons land er goed mee zijn!

    Zie Psalm 75 vers 2 (berijmd):

  14. Martijn zegt: 09-09-14 om 09:42

    “uit een gewelddadige strijd waarin godsdienst en nationalisme hoofdrollen speelden” Nationalisme bestaat pas sinds de 19de eeuw ! De afhankelijkheid van “Spanje” of überhaupt zelfbestuur is geen wens van de eerste minuut. Maar meer een proces van meer dan 20 jaar wat begon met de wens om de privileges die verschillende edelen zoals Willem van Oranje (nogal Middeleeuw’s zou ik zeggen) hadden te eerbiedigen, tegenover een Koning die juist meer wacht wilde ten kosten van lagere edelen. Dit proces is uiteindelijk met veel tegenzin (denk maar aan de Pacificatie van Gent) uitgemond in de Acte van Verlating.

  15. Bernard Visser zegt: 09-09-14 om 15:43

    Grappig hoe ongelovigen over religie schrijven. Religie heeft niets met geloof te maken, laat dit duidelijk zijn. Religie is niets meer dan een verzameling gewoonten. Triest hoe een natie de relatie met de God van de schepping heeft ingewisseld voor de goden “eigen mening”, “laat mij met rust” en bijvoorbeeld “Apple” en “menig discussie op verjaardagsfeestjes en blogs”.

    De Koning weet diep van binnen dat hij afhankelijk is van God, het is zijn keuze om daar uiting aan te geven.

  16. Lydia zegt: 09-09-14 om 20:47

    Laten we God, onze schepper blijven bidden om Zijn zegen. De koning, in de troonrede, en wij als Nederlanders ,allemaal prive. Dan alleen zal het goed gaan met ons land.

  17. arjan zegt: 09-09-14 om 21:40

    jammer dat alles wat met geloof te maken heeft weer zo’n stempel krijgt.
    heer van asseldonk vind dat we over geloof moeten zwijgen.
    zwijgt ook hij over zijn innerlijke overtuiging?
    in het uitdragen van zijn mening gaat hij zelfs zover, dat hij vind dat anderen zich daaraan moeten onderwerpen, in stilte.
    realiseer u dat u, hoewel a-religieus, toch ook “gelovige” bent, iets wat ik u overigens van harte gun.

  18. Billie zegt: 10-09-14 om 08:00

    Het zal tijd worden.
    Volgende stap mag zijn de verwijdering van het onzinnige “god zij met ons” van de Euro.
    En laten we daar niet stoppen.
    Prima artikel.

  19. Louisa zegt: 10-09-14 om 10:19

    Volkomen zinloze discussie, zoals altijd wanneer het geloof het onderwerp is.

  20. Theo Boer zegt: 10-09-14 om 15:48

    Het lijkt mij simpel: als de Koning om wijsheid bidt voor ons land, dan staat niets hem in de weg om dat te zeggen, ook de negentiende-eeuwse ergernis van van Asseldonk over godsdienstige taal niet.

  21. Hans zegt: 11-09-14 om 15:07

    Nederland loopt voorop als het roept om tolerantie, verdraagzaamheid en respect voor de medemens, maar dat lijkt inmiddels alleen maar voor het buitenland te gelden. De heer Asseldonk legt nu zijn wil op aan heel Nederland, zonder rekening te houden met de overtuiging van anderen, die naar Gods Woord willen leven en God ook dagelijks nodig hebben.

    Als de koning van Nederland de koning van alle Nederlanders is, en bovendien zelf ook een overtuigd christen is, dan spreekt hij deze bede uit, ook al zou het kabinet hem schrappen. Spreekt hij deze bede niet uit, dan negeert hij een behoorlijk deel van zijn onderdanen.

    Ik sluit me graag aan bij de vorigen, die reageerden: Theo, Arjan en Lydia, christen en Marijke enz.

  22. Falkon zegt: 11-09-14 om 16:27

    Waar we in ieder geval niets aan hebben is een koning die hypocriet -God aanroept, terwijl hij hier niet achter staat. Zo’n bede zal ook vast niet worden verhoord. De band tussen het protestantisme en de Oranjes is voornamelijk liefde van een kant. De Oranjes staan volgens mij niet bekend om hun vroomheid. Dat is in Luxemburg en België wel anders. Ook de Britse vorstin uit zich gelovig, maar Charles schijnt er niet meer zoveel mee te hebben.

    Maar je kunt toch beter een land hebben met een bede, dan een land waar het atheïsme de overhand heeft gekregen. Tsaristisch Rusland was menselijker dan de Sovjet-Unie. Solzhenitsyn observeerde dat dit was dat te wijten aan de vernietiging van het geloof.

  23. Louisa zegt: 11-09-14 om 18:56

    En ik herhaal dat dit een volkomen zinloze discussie blijft..

    Het heeft een paar uur geduurd voor de gelovigen ( ongetwijfeld na met elkaar te hebben overlegd via de moderne communicatiemiddelen, want daar zijn zij niet vies van) weer van zich laten horen en de oude riedel laten horen over hoe zij zijn miskend in hun geloof. Het is me toch wat.
    En dan nog door De Koning…

    Gelovigen zijn juist degenen die respect ontberen voor degenen die niet zijn gehersenspoeld zoals zij zelf. Zo zijn zij opgevoed…

  24. bas zegt: 11-09-14 om 21:03

    @ Hans

    Er zijn mensen, zoals jij blijkbaar, die de bijbel als een gezagshebbend boek zien, dat waarheden bevat en er naar willen leven.

    Er zijn ook mensen die dat niet doen.

    Wanneer, zoals jij wilt, de gelovigen feitelijk meer te vertellen hebben dan de ongelovigen, dan is er iets grondig mis met ons bestuur.

    Geloof is iets persoonlijks. Daar moet de staat, de overheid zich niet mee bemoeien, maar omgekeerd, het is ook geen argument als je van een ander iets gedaan wilt hebben.

    Wil je dat ik op zondag de was niet buiten hang? Dan kan je het vriendelijk vragen, en vind ik je een geschikte vent, dan doe ik het. Misschien.

    Maar als je naar dat boek verwijst, dan is dat een vorm van godsdienstige intolerantie – die jij blijkbaar ook niet aanvaardbaar vindt.

    Daarom moet godsdienst uit de overheid geweerd worden. Geen rechters met kruisjes om de nek, geen ambtenaar met een keppeltje of hoofddoek. En geen religieuze symbolen, tekens of gebaren in een overheidsstuk zoals de troonrede.

    Alleen dan kunnen we proberen te bereiken dat iedereen zijn of haar overtuiging kan naleven.

  25. Coen zegt: 12-09-14 om 01:04

    Er is juist sprake van een religieuze opleving in ons land. Deze opleving komt alleen niet van Christelijke of Joodse, maar van Moslim zijde. De vlaggen en kreten waarin Allah aangeroepen wordt kent iedereen intussen en ze hebben de nodige angst gezaaid. Daarom is het juist heel goed om je helemaal NIET te schamen voor je Christelijke traditie,maar het met trots in stand te houden ook al geef je er je eigen vrijzinnige betekenis aan.

  26. Cor zegt: 12-09-14 om 04:53

    Een koning zonder bede, is als een schip zonder roer. Regeert alleen op basis van wat de meerderheid wenst ? Lijkt me gevaarlijk: als we morgen besluiten dat pedofilie kan, dan hebben we binnen no time een wet die dat reguleert……. de meerderheid beslist….. zonder enig zinnig referentie kader….

  27. W. Weiland zegt: 12-09-14 om 13:21

    In de tijd van het Nieuwe Testament verspreidt het christendom zich via vreedzame weg, namelijk via wonderen en overreding. Het groeit zonder dat een ander wordt gedwongen of een koppie kleiner wordt gemaakt, en is een beweging van burgers. Meestal zeggen mensen dan ik geloof dit wel of ik geloof dit niet en daar blijft het ook bij.

    De zwarte bladzijden van het christendom komen na de bijbel, als het christendom via de overheid wordt afgedwongen en verbreid. En dat dus terwijl het zo niet in de bijbel staat. Er is geen bijbelse grond voor christelijke overheden om een ander te dwingen tot uitingen van het geloof (winkels op zondag e.d.) of voor overheden om met het geroofde belastinggeld van een ander de goedzak uit te hangen. Dat laatste lijkt weer aan het socialisme te zijn ontleend wat je dan via je “christelijke” stemgedrag zomaar in een flinke dosis op de koop toe zou nemen. Hmmm.

    Is het echt heel erg als een koning dus eens een keer niet het christendom uit in een formele aangelegenheid? Ik vind van niet. De koning stijgt hiermee juist in mijn achting. Christendom kan best zonder, de hoop is daarbij wel dat een overheid dan ook precies halt houdt bij het scheiden van kerk en staat. Zo niet dan zal het christendom onmiddellijk sympathieker blijken dan een overheid. Dat dan weer wel.

  28. Jan zegt: 12-09-14 om 15:33

    Ik geloof niet in een God zoals het grootste gedeelte van de bevolking met mij. Als er echt een almachtige liefdevolle God zou bestaan dan zag deze wereld er heel anders uit. Zonder pijn verdriet en haat en dat mens en dier mekaar moeten opvreten en pijn doen. Nee, evolutie is de enige mogelijkheid, want waar zou die almachtige God zo maar ineens vandaan zijn gekomen. Dat er een Jezus heeft bestaan geloof ik wel. Een mannelijke soort moeder Theresa die goed voor de mensen was. Maar ook niet meer dan dat.
    Het is heel goed dat het niet meer zal worden uitgesproken want we wonen in een multicultureel land en hoeven ons niet door 1 groepje iets in mijn ogen zeer dubieus iets te laten opdringen.

  29. Freek zegt: 13-09-14 om 11:20

    Toen ik een jaar of wat geleden in het huwelijk trad hebben mijn vrouw en ik uitgebreid gesproken over de vraag of we in de kerk zouden trouwen. Hoewel we allebei niet in God geloven, had mijn christelijke familie het waarschijnlijk zeer op prijs gesteld.

    Ik heb toen bewust besloten dat ik geen kerkelijk huwelijk wilde. Niet omdat ik iets tegen christenen heb, maar juist uit respect voor christenen. Ik respecteer dat de kerkelijke inzegening van een huwelijk voor sommige mensen een diepe betekenis heeft, en ik vond het niet respectvol dat heilige ritueel te gebruiken zonder zelf in die heiligheid te geloven.

    Waar Willem Alexander wel of niet in gelooft is zijn persoonlijke zaak, maar de aanname in sommige reacties op dit blog dat hij een ‘overtuigd christen’ is, vind ik nogal dubieus. Het heeft er juist alle schijn van dat hij dat niet is, en in dat geval zou het respectloos zijn om in de troonrede de God waar hij niet in gelooft aan te roepen.

  30. Gerda Rozendal zegt: 13-09-14 om 16:09

    Koning Willem-Alexander dient maar één god en dat is de Mammon.

  31. G.B. zegt: 13-09-14 om 22:32

    @Volkomen zinloze discussie, zoals altijd wanneer het geloof het onderwerp is@

    Helemaal niet zinloos. Maar die christenen – met hun intolerantie en hun overdraagzaamheid – beginnen altijd zo te janken wanneer ze hun zin niet krijgen en als ze niet vooraan mogen staan.

  32. Nick Laarakkers zegt: 14-09-14 om 17:02

    Van mij mag de bede blijven. Iedere schijn dat God achter het regeringsbeleid zou staan, moet echter vermeden worden. In het verleden, toen de confessionele partijen meeregeerden leek het er soms op dat de bede aan het einde van de troonrede een oproep was van “ga zo door, Ik sta achter uw beleid”. Hoewel het nationalisme een product is van de 19de eeuw is het al vaak genoeg voor gekomen dat het belang van ons landje vaak werd vereenzelvigd met de belangen van God (denk aan de 17de eeuw toen Nederland door sommigen werd gezien als een nieuw beloofd land, of wat te denken van het huwelijk van christendom en patriottisme in de VS waar de grondwet voor veel gelovigen geldt als het derde testament). Als de koning de bede wil (en mag) uitspreken, het sta hem vrij dat te doen. Als hij of de regering het niet nodig vinden, moet hij het niet doen. Ik neem er als belijdend christen geen aanstoot aan als de bede wordt weggelaten. De waarheid is nou eenmaal dat de overgrote meerderheid van de mensen in dit land niet-gelovig is of ‘ietsist’. En de meerderheid bepaald nou eenmaal wat er gebeurd. Zolang ik naar de kerk kan gaan en er vrijheid van godsdienst heerst in dit land, beklaag ik mij niet over de houding van de regering op dit gebied. (Hetgeen natuurlijk niet wil zeggen dat ik het regeringsbeleid zou onderschrijven. Als christen ga ik uit van het Bijbelse neen tegen het menselijke ja, maar dat is niet afhankelijk van welke regering – confessioneel of niet-confessioneel – dan ook.

  33. Nick Laarakkers zegt: 14-09-14 om 17:08

    Ik ben het eens met de stelling dat religie in het verleden voor veel ellende heeft gezorgd. Religie is dan ook ongeloof, zoals in het verleden al door de theoloog Karl Barth – in navolging van Marx – werd bepleit. Een volgeling van Christus zijn (dus niet zozeer iemand die tot een religie, zoals het christendom, behoort) heeft alles te maken met geloof, vertrouwen, niet met religie.

  34. Louisa zegt: 14-09-14 om 19:22

    @Hans: De heer van Asseldonk legt helemaal niet zijn mening op. In opdracht van de NOS schrijft hij gewoon een stukje. Hij houdt wel degelijk rekening met de mening van anderen.Hij stelt zich simpelweg de vraag of de Bede in de Troonrede nog wel volgens de rede is omdat de meerderheid van het Nederlandse bevolking niet meer gelovig is.
    En of u nu vindt dat dit gepast is of niet, doet niet ter zake.
    Gelovigen in onze samenleving wordt geen strobreed in de weg gelegd. Maar het is de vraag of hun mening….geldt voor alle inwoners.
    Begrijpt u ?

  35. Pieter Yntema zegt: 14-09-14 om 19:53

    Eigenlijk is God allang verdwenen uit de beslissingen die de meeste van onze regeringsleiders nemen. Het weglaten van de bede om kracht, wijsheid en zegen is voor de grote meerderheid een onnodige toevoeging van woorden. We kunnen wel zonder die woorden.

    Echter: Niemand kan zonder de kracht en de zegen van zijn Schepper (wie dat dan ook maar mag zijn). In stilte, als we goed nadenken, moeten we beseffen dat het leven zo uniek is, dat een zekere eerbied met of zonder woorden, voor een hogere macht niet mag worden vergeten.
    Het is die eerbied voor God en voor elkaar, die ons als volk verenigd…….. Juist nu, hebben we dat meer nodig dan ooit.

  36. Bastiaan zegt: 15-09-14 om 13:35

    Verzinsels uit het verleden worden helaas nog steeds als waar aangenomen het bekende rondje van horen zeggen en doorvertellen aan je buur eindigt altijd in een chaotisch en verwarrende tafereel .

  37. Louisa zegt: 15-09-14 om 19:51

    In ons land hebben wij een Joods-Christelijk-Humanistische traditie, met bijbehorende normen en waarden.Wij laten elkaar in onze waarden.
    Wij hebben de Grondwet, als het om Staatsrecht gaat. En verder volgen wij de Rechtsstaat: Wij hebben het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Strafrecht en, met alle haken en ogen houden wij ons hier aan. Ken de Vaderlandse geschiedenis !
    Er is ook scheiding van Kerk en Staat.

    Van A. doet niets meer en minder dan hier stukjes over schrijven, al moet mij wel van het hart dat hij dit op een beetje flauwe wijze doet.

    En voor degenen die , bij voortduring aan komen zetten met de Allerhoogste en deze onzichtbare, nooit bewezen Kracht menen te moeten opvoeren als geldend voor Ons Allemaal, missen dus het feit dat dit,met het oog op onze Rechtsstaat, niet voor allemaal geldt.

    Ik dank u voor uw aandacht . Morgen gezond weer op.

  38. G.B. zegt: 15-09-14 om 22:22

    De eerbied voor god die ons land verenigt?
    Meneer Yntema toch. Wat een arrogantie.
    Die god van u, verenigt alleen het kliekje waarvan u lid bent.
    Niet het land.

    De wandaden van het kalifaat IS komen voort uit een soortgelijke eigendunk.
    Zoals het tegenwerken van koopzondagen en het gesloten willen houden van zwembaden op zondag. Minder walgelijk, maar hetzelfde mechanisme.

  39. Lea zegt: 16-09-14 om 16:53

    ‘U mag zich gesteund weten door het besef dat velen u wijsheid toewensen en met mij om kracht en Gods zegen voor u bidden’.

    Prachtig afsluiting van de troonrede, nietwaar?? We kunnen niet zonder de zegen van God!

  40. G.B. zegt: 17-09-14 om 12:47

    @We kunnen @
    Het schijnt voor christenen erg moeilijk te zijn alleen voor zichzelf te spreken en niet voor anderen die niet in sprookjes geloven …

  41. Jammer dat mensen altijd moeilijk doen.

Geef een reactie