Beste vrienden in Nederland,

Vanochtend heb ik afscheid genomen van de luisteraars op Radio1. Voorlopig dan, want je weet nooit wat er nog allemaal in Haïti gaat gebeuren. Het orkaanseizoen is ‘officieel’ begonnen, aan het einde van dit jaar zijn er verkiezingen en zo zijn er vast nog wel meer momenten dat ik u graag weer even bijpraat over hoe het eraan toegaat in mijn land. Maar op deze plek kunt u ook de komende weken en maanden op de hoogte blijven van hoe het met mij, met m’n familie en mijn land gaat.

Het afscheidsblog op de radio ging over een staaltje onvervalste Haïtiaanse bureaucratie. Om te laten zien dat er krachten werkzaam zijn in dit land die de wederopbouw van ons land nog tot een lastig en soms beschamend proces zullen maken.

De zus van mijn vrouw studeert volgende week af aan de universiteit. Ze woont in het buurland, de Dominicaanse Republiek. U weet misschien nog dat onze kinderen een paar maanden bij haar hebben gelogeerd na de aardbeving. Nou dat afstuderen is een hele ceremonie en mijn schoonzus heeft mijn vrouw en haar oma gevraagd om daarbij aanwezig te zijn. Dat is leuk, maar dan moet je wel een geldig paspoort hebben.

De oma van mijn vrouw woont in Miragoane, een havenstad 100 kilometer verderop naar het westen. Het is maar een kleine stad, maar de haven is wel de 3e van het land. Dus er is veel bedrijvigheid door de nationale en internationale handel. En toch kun je hier niet terecht voor een nieuw paspoort. Voor alle 6 miljoen inwoners van Haïti is er maar één kantoor waar je een paspoort kunt halen. En dat is in Port-au-Prince. Nu wilden we die oude dame zo’n lange reis besparen, dus ben ik maar aan de slag gegaan.

Stap 1: naar de immigratiedienst. Papieren laten controleren. Voor het kantoor van de immigratiedienst staan altijd 100’en mensen. Dat was dus 2 uur in de rij. Om binnen een minuut weer buiten te staan, want eenmaal aan het loket bleek dat het geboortecertificaat van de oma van mijn vrouw eerst moest worden gecheckt.

Daarvoor – stap 2 – naar het Nationaal Archief. Weer een enorme rij mensen, die wachtten op een geboortebewijs, een trouwakte, een overlijdenscertificaat. Deze klus heb ik maar overgelaten aan een racketeer, zo’n mannetje dat je voor dit soort dingen kunt inhuren. Die deed er uiteindelijk 5 dagen over om dat document te bemachtigen.
Stap 3: naar de belastingdienst om de leges te betalen. Weer een rij van een paar uur.

Stap 4: even kijken of ik alles heb: pasfoto, betalingsbewijs, het oude paspoort, geboortebewijs, trouwakte. Yes, maar helaas: vergeten een kopietje te maken van al die papieren. Bij de immigratiedienst doen ze dat niet voor je. Terug maar weer.

Als ook dat is gelukt denk je dat je er bent, maar helaas: er moet een vingerafdruk op het paspoort en dus moet Stephanie’s oma – stap 5 – alsnog een paar uur in de bus om hoogstpersoonlijk op het kantoor in Port-au-Prince haar vinger in een inktpot te steken.

Decentralisatie. Daar is veel over gezegd in alle plannen voor de wederopbouw. Laten ze in vredesnaam beginnen met een kantoortje waar je een paspoort kunt ophalen in Miragoane. En dan ook maar een in Cap Haitien, de tweede stad van het land. Dat zou al een aardig beginnetje zijn. Dat was het voor nu. Tegen de lezers van dit blog blijf ik zeggen: tot volgende week.

Salut!

PS: de muziek die in het radioblog te horen was is het nummer Istwa dwol van de beroemde Haïtiaanse zanger Belo. Istwa dwol is Creools voor: vreemde geschiedenis (Histoire drôle). Belo schreef het lied een aantal jaren geleden toen veel Haïtianen het land probeerden te ontvluchten op gammele bootjes. Daarbij zijn nogal wat slachtoffers gevallen. Het lied past ook naadloos op de huidige situatie: veel mensen zijn moe van het eindeloze gesappel, de armoede, de corruptie en weten nog maar één uitweg uit alle ellende. Een toekomst elders…

Beluister het weblog, ingesproken door verslaggever Roel Pauw.

Het weblog stopt voorlopig op de radio. Op dit weblog schrijft Handy Tibert wel verder over zijn belevenissen na de verwoestende aardbeving in Haïti van 12 januari.