Zoektocht naar IED’s
Door verslaggever Niels de Jager
Bermbommen worden in Uruzgan een steeds groter probleem. Drie jaar geleden werd in het grootste deel van de provincie nog hevig gevochten tussen NAVO-militairen en de Taliban. Maar omdat de NAVO die vuurgevechten vrijwel altijd won, hebben de Taliban hun aandacht steeds meer verlegd naar het maken en plaatsen van bermbommen (of IED’s zoals militairen ze noemen).
Van de 21 Nederlandse militairen die tot nu toe in Uruzgan zijn omgekomen, werden er acht getroffen door een bermbom. De genisten – de militairen die bermbommen proberen op te sporen – merken dat ze deze maanden een stuk meer IED’s vinden dan de afgelopen jaren. En het zijn er niet alleen meer, maar de bermbommen zijn ook ingenieuzer gebouwd. Om metaaldetectoren te foppen zijn sommige bommen zelfs van hout gemaakt.
Hooiberg
Vandaag ben ik meegeweest met een voetpatrouille door Chora. Dat is een district ongeveer twintig kilometer ten noorden van de provinciehoofdstad Tarin Kowt. Bij twee hooibergjes halverwege de wandeling pakken de genisten die meelopen hun metaaldetector erbij. Zo’n heuveltje is namelijk een goede plek om een bom in te verstoppen.
Ineens komen ze met een noodgang onze kant op gerend. Wat blijkt: de metaaldetector was gaan loeien en nadat ze de aarde een beetje opzij hadden geschoven, zagen ze twee witte draadjes.
Wat ze hebben gevonden, weten de genisten nog niet. Maar ze willen de gok niet wagen. Ze wachten tot collega’s een apparaat brengen die alle telefoon- en radiosignalen blokkeert. Zo wordt de kans een stuk kleiner dat de mogelijke bom van afstand tot ontploffing wordt gebracht.
Pressure plate
Als die versterking er is, gaan de bermbomruimers verder. Plat op de buik liggend maken ze met een kwastje hun vondst zichtbaar. Het gaat om een pressure plate. Dat zijn twee stukken metaal die contact maken als iemand erop staat of als een wagen er overheen rijdt. Een veelgebruikte methode voor bermbommen.
Ze doorzoeken ook de rest van de hooiberg, maar vinden geen explosieven. Dit is dus geen kant-en-klare bermbom, maar slechts een deel daarvan. Waarschijnlijk is de pressure plate daar alleen verstopt om later nog eens echt te kunnen gebruiken.
De genisten zijn tevreden. Als ze deze pressure plate niet hadden ontdekt, had die zomaar morgen op de weg kunnen liggen. De vondst herinnert iedereen er ook weer aan dat er in Uruzgan nog altijd gevaar dreigt. In sommige gebieden is het rustig, maar toch duiken die bermbommen regelmatig op.
Trainingsbaan
Op Kamp Holland is ook een speciale trainingsbaan voor genisten. Daar kunnen ze oefenen met het speuren naar bermbommen. Deze baan heet de Mark Leijsen IED-lane, vernoemd naar de militair die op 7 september 2009 overleed na een bermbomaanslag. Ik heb meegekeken met zo’n training.
Download Bermbom
Verslaggever Niels de Jager van NOS Headlines is in Uruzgan. Hij maakt daar reportages voor 3FM/NOS Headlines. Ook houdt hij een weblog bij over wat hij ziet en meemaakt.
Hebben we nu nog niks geleerd van 2.500 jaar pogingen tot onder de duim krijgen van die zandbak?
Al die dooie soldaten zijn voor niks gestopt met roken, als Alexander de Grote het niet lukte, het Nazir Shah van Perzi”e niet lukte, het Brezhnev en Gorbachov + het hele Rode Leger en een zooi sociopaten van de KGB niet lukte, dan moeten wij het al helemaal op epische wijze tot falen brengen.
Afghanistan is al tientallen keren veroverd door de op dat moment technologisch, militair, en wetenschappelijk meest ontwikkelde cultuur van de wereld.
Elke keer wisten de boeren en herders dit vernuftig technotuig eruit te schoppen, gewapend met wapens die vergeleken met die van hun veroveraars ouderwets zijn.
Het verschil tussen pak ‘m beet de campagne van Alexander de Grote, en die van de NAVO, is dat de NAVO relatief MINDER ver voor loopt op technologisch gebied, op de Afghanen.
Immers werken de meeste legers met materiaal dat in de jaren ’70 en ’80 werd gebruikt. En laten we nu net sinds die tijd heel Afghanistan vol hebben gestouwd met het best mogelijke wapentuig… tegen de Sovjets. Ja ammehoela, die kogels die voo Ivan bedoeld waren splijten nu Yankeeschedels….
Gewoon iedereen weghalen uit dat gebied, muur eromheen bouwen, en alleen vrouwen die (al dan niet met kinderen) vluchten voor onderdrukking, eruit laten.
Misschien kan Niels eens peilen onder de uitgestuurde soldaten, wel anoniem natuurlijk anders komen de jongens en meiden aldaar nog in de problemen voor het eerlijk voor hun mening uitkomen, wat zij van dit soepzootje van een Kabinet vinden, die hun daarheen hebben gezonden om zodoende de dames en heren politici internationaal wat meer aanzien te geven plus natuurlijk een baantje hier en daar.