Gastvrij
Door Niels de Jager Wat verwacht je in een oorlogsgebied als Afghanistan? Schietpartijen, angst, bermbommen, dood, verderf en vijandige bevolking. En natuurlijk kom je dat in delen van het land tegen. Maar het kan ook anders, merkte ik een paar dagen geleden. Tijdens een bezoek aan een bergdorpje in Uruzgan maakte ik kennis met het gastvrije gezicht van Afghanistan.Ik trek die dag op met Kapitein Toine. Hij is één van de zes leden van het Provinciaal Reconstructie Team (PRT ) in het district Chora, ongeveer 20 kilometer ten noorden van de provinciehoofdstad Tarin Kowt. Toine neemt een kijkje in het dorpje Awi-laag. Begeleid door tientallen militairen wil hij zien hoe het ervoor staat met een waterwinningsproject en de bouw van een nieuwe school.
Shura
Zodra het rijtje pantserwagens bij het dorpje aankomt, lopen twee mannen meteen naar ons toe om even gedag zeggen. De rest van de dag worden we omringd door kinderen, die ons met grote ogen aankijken. Eenmaal in het hart van het dorp is spontaan een shura opgezet. Dat is een soort dorpsvergadering, waar vooral de oudste en wijze mannen van het dorp bij elkaar komen voor overleg.
De dorpsoudsten begroeten Kapitein Toine uitbundig. En als hij eenmaal zit, wordt hij overladen met thee en snoepjes. En omdat ik met mijn camera ernaast zit, word ik ook met al dat lekkers verwend.
Rochel
Die shura is trouwens een raar tafereel. Het ene moment prijzen ze Toine en zijn PRT de hemel in en even later klagen ze met veel misbaar over hun slechte situatie. En wat ook even wennen is: het maakt niet uit hoe oud, wijs en gerespecteerd die dorpsoudsten zijn, om de zoveel minuten hoor je een luide ‘grrrrnnnk’ uit hun keel, waarna ze een dikke rochel uitspugen.
Als de shura erop zit, loopt de hele groep naar de school in aanbouw. En na een rondje in en om het gebouw, staat er ineens een lunch klaar. Toine kijkt een beetje ongemakkelijk. De militairen kunnen niet allemaal meelunchen en zij hebben ook honger. Maar het zou onbeleefd zijn om de lunch te weigeren, dus er zit niets anders op. Toine, zijn tolk en ik nemen plaats op het kleed en krijgen naanbrood en een eimengsel om dat in te dippen. Best lekker!
Tijdens het eten praten dorpsoudsten door over hun ervaringen en wensen. Ondertussen dwalen mijn gedachten af. Deze gastvrijheid was wel het laatste dat ik had verwacht toen ik naar Afghanistan reisde. Een smakelijke, maar vooral heel bijzondere ervaring.
Wat verwacht je dan van het rijkste, meest ontwikkelde en meest welvarende land ter wereld als je daar komt als vreemdeling verwacht je gastvrijheid en een warm onthaal en dat maak je mee maar het kan ook anders zie je dan als je naar de TV kijkt en je begrijpt dat 65% tegen andersgekleurden en vreemdelingen is en van plan is om op een racistsiche xenofoob te gaan stemmen. Nergens wordt je op de koffie of thee en al helemaal niet op een gezamenlijk diner uitgenodigd. Als je hier wilt komen moet je op een tijdelijk visum nadat je een verzekering hebt afgesloten en een retourticket hebt getoond en je moet je eerst bij de vreemdelingenpolitie melden.
Dan komen de buren op bezoek in het kader van het gelijknamige tv-programma:
Ze praten met je over het eten hier: hutspot met klapstuk, mmm heerlijk, moet je eens proeven zeggen ze terwijl ze een in varkensvet doordrenkte lepel met aardappeldrab voorhouden terwijl je dat van je Hindoestaanse/Joodse/Islamitische/Boedhistische geloof niet mag eten.