Haagse Rituelen
Had me voorgenomen om te schrijven over de Nieuwspoortcode: de afspraak tussen Haagse journalisten, voorlichters en politici om de dingen die je in het perscentrum Nieuwspoort hoort niet direct te gebruiken, niet direct toe te schrijven aan degene die je wat influisterde.
Zodat we -politici, voorlichters, journalisten- lekker onder ons zouden kunnen blijven: een borrel en een hapje onder de Haagse kaasstolp. En misschien later een stukkie zonder bronvermelding; alweer een ‘scoop’.
Maar er is een ander gerelateerd thema, ook voortkomend uit afspraken tussen overheid en pers: de Prinsjesdagstukken, de gezamenlijke afspraak om niet te publiceren uit de stukken die we op vrijdag krijgen, zodat we ze kunnen gaan lezen, totdat het dinsdagmiddag is, de koningin de Troonrede heeft uitgesproken en de minister van financien de stukken uit z’n koffertje bij de Tweede Kamer heeft bezorgd.
Toch, eerst die Nieuwspoortcode, Prinsjesdag komt zo. Laat ik zeggen dat ik die code zo langzaamaan achterhaald vind. Vroeger heeft-ie misschien een functie gehad: in alle rust eens wat dingen doornemen en eens wat bijpraten.
Er is echter nogal wat veranderd. Lekkende ambtenaren, spindoctors die aan de waarheid draaien, imagobouwers die hun man of vrouw hier en daar wat proberen bij te verven. Die ontwikkelingen vereisen een afstandelijker, kritischer journalistiek, ook tegenover degenen voor wie we werken: het is helemaal niet in ons belang een beeld te koesteren waarbij haagse politici en haagse journalisten een gezamenlijk belang lijken te hebben, onder dezelfde deken bivakkeren. Het is, heb ik al vaker gezegd, veel meer oorlog tussen spindoctorij en journalistiek dan we ons soms realiseren.
Dat wil niet zeggen dat je geen afspraak kunt maken over vertrouwelijkheid, over bronbescherming, dat er geen gesprekken gevoerd kunnen worden die alleen voor de achtergrond bedoeld zijn, maar het automatisme dat ieder gesprek vertrouwelijk is lijkt mij onwenselijk.
In die zin mag de Nieuwspoortcode van mij weg. Danwel vervangen worden door een logischer, intelligenter uitgangspunt: alles is te gebruiken, in het belang van lezers, kijkers en luisteraars, en alleen als er aparte afspraken worden gemaakt kan vertrouwelijkheid gelden.
De Prinsjesdag-embargoregeling is ook zo’n Haagse afspraak, die op zichzelf redelijk lijkt: tijd om rustig te lezen en voor te bereiden.
Er is veel mee geworsteld, de laatste jaren. Omdat andere media, bijvoorbeeld RTL en NRC, eerder publiceerden, omdat ze bijvoorbeeld een eerder concept hadden.
Om die reden werd de embargoregeling afgeschaft en kregen we de stukken zes uur van te voren. Dat vond de Tweede Kamer, ook geraakt door het embargo, weer niets: ze lezen daar met z’n allen langzamer dan journalisten.
En nu is de regeling er weer: vrijdag stukken, dinsdag publicatie. En je tekent voor geheimhouding. NRC tekende niet, legde toch de hand op alle stukken, en publiceerde zaterdag. Even de hoed af: chapeau.
Tot de embargoregeling hoort echter ook de afspraak dat er niet gepubliceerd mag worden, zelfs als een ander medium publiceert en het embargo op die manier doorkruist. In alle gevallen, behalve hier, is dan de stelling: dan is ieder ander medum ook vrij om te publiceren. Wat de overheid nu afdwingt is tegen iedere andere regeling in, en eigenlijk onhanteerbaar.
Het rare is bovendien: veel nieuws is er niet meer te vinden in de Miljoenennota. Ja, de details, de toelichtingen, de overwegingen. Maar niet de besluiten in essentie: die lekken in de zomer uit, als de ministers hun besluiten nemen en de minister van financien z’n getallen definitief optelt en aftrekt.
Natuurlijk werken de Haagse collega’s dan hard aan het boven tafel krijgen van de gegevens.
Maar ze zaaien niet op rotsige bodem: iedereen kwaakt, ook en met name de regeerders.
Die garanderen koopkracht, of niet. Beloven infrastructuur, van alles. Soms zeggen ze het zelfs in het openbaar, met de microfoons en de camera’s erbij, want helden zijn geen helden als ze niet herkend worden door hun volgelingen. Soms doen hun woordvoerders het, of andere ambtenaren. Soms doen de regeringsfracties het, om hun successen uit te venten en de nederlaag van de ander impliciet te benadrukken.
Zo is het Haagse spel, zo wordt het overal gespeeld. Waarbij het aan ons is achter de aangeboden hapklare brokken de werkelijke gang van zaken te achterhalen -en soms lukt dat, soms niet. (en zo gaat het al jaren hoor, niet alleen bij dit maar bij ieder vorig kabinet).
Tegen die achtergrond is de huidige, strikte embargoregeling achterhaald en hypocriet, net zoals de Nieuwspoortcode achterhaald is.
Dan maar, wat mij betreft de stukken op dinsdagochtend om zes uur ‘s morgens, hoe lastig dat ook is. Nu kunnen we van vrijdag tot en met dinsdag geen echte journalist zijn, maar zijn we lezers in stilte. Dat knaagt en voelt niet goed.
Kreeg vanuit Den Haag een smsje van een collega: ,,Laat de regering nou maar regeren en de NOS rapporteren; dat werkt t beste”.
Hoog tijd inderdaad voor ‘t herzien van de afspraken. Rituelen zijn alleen nog nuttig als ze enige functie hebben.
Van wie kreeg je dat sms’je dan, Hans. Of valt dat ook onder de nieuwspoortcode?
En waarom neem je het de overheid kwalijk dat ze het maximale uit de embargo-onderhandelingen probeert te halen? Je kunt als medium toch zeggen: “We gaan wél publiceren als een ander medium de regeling schend/de stukken publiceert.” Dat kun je toch gewoon in het akkoord op laten nemen?
De overheid heeft namelijk een even groot belang bij de lange ‘leestijd’ voor media. Hun goed-nieuws show moet goed verkocht worden aan het volk. Daar passen in mijn ogen geen overhaast gemaakte reportages/geschreven stukjes bij.
Ja, volledig mee eens. De frustratie moet torenhoog zijn.
Maar Hans, er is één geruststelling. En daar tornt niemand aan:
Koetsje Komt Zo !!
@ simon: van rob koster, chef haagse redactie
. Van een Goed-Nieuws-show van de overheid was eerder sprake bij korte reactietijd: dan is er uiteindelijk minder gelegenheid om achter de zinnen te lezen wat er verstopt zit. Dat geldt ook voor reagerende fractievoorzitters: die wilden meer tijd hebben om een tegenwicht te bieden, dan wel verder te gaan dan een eerste reactie.
dit meldt het anp zojuist (kortom: dat politieke systeem heeft zichzelf niet eens in de hand)
:
TWEEDE KAMER – PRINSJESDAG
Zie ook: Kamerleden spreken openlijk over miljoenennota
DEN HAAG (ANP) – - Voorzitter Gerdi Verbeet van de Tweede Kamer is
,,zeer teleurgesteld” dat enkele Kamerleden maandag openlijk voor
de radio hebben gesproken over de inhoud van de miljoenennota 2009.
Verbeet zal de betreffende Kamerleden hierop aanspreken. Ze heeft
dat maandag laten weten.
Verbeet wijst erop dat alle 150 Kamerleden een embargoregeling
hebben ondertekend waaraan ze tot dinsdagmiddag gebonden zijn.
Verbeet noemt het ,,treurig” dat niet iedereen zich hieraan houdt.
Volgens de Kamervoorzitter is de embargoregeling in de toekomst
niet langer houdbaar. ,,Ze is niet meer van deze tijd.” Verbeet
pleit voor een systeem waarbij de departementen de hoofdlijnen van
hun begroting bekendmaken op het moment dat daarover besloten is.
De troonrede moet wel geheim blijven tot Prinsjesdag.
151242 sep 08
Wanneer komt er nu eens ‘n einde aan dit gezeur? Van de embargoregeling wordt even vaak gezegd dat ze uit de tijd is als van de monarchie. Het verschil is, dat je het ene wat gemakkelijker afschaft dan het andere.
Met veel belangstelling heb ik opnieuw de gouden koets bewonderd met mijn kleuterklas.
Zelfs via de computer was het voor de kinderen een belevenis!
Wat hadden we graag aan de kant gestaan. Ook kleuters kan je al heel veel vertellen over prinsjesdag! Genoten.!
Hoe kan er bij Geert Wilders opeens een storing zijn via internet, en bij ALLE geen?
Misery loves company, dus de site had vooraf / achteraf moeten haperen, en niet opeens toevallig bij Geert Wilders.
Beetje verdacht..
Beetje boel.
Geen idee waar ik anders zou moeten zijn.
Wij keken via politiek24 naar HET debat.
Daar liep onderin het beeld een tekst met de boodschap dat de spreekbeurt van Wilders (smiddags blijkbaar door storing niet te bekijken geweest) direct NA het debat, zo rond 19.30 herhaald zou worden… Dus niet!
Zojuist is er herhaling begonnen van een Andere Tijden uit 2004.
Graag een antwoord.
Geen idee waar ik anders mijn vraag kwijt kan.
Wij keken na de maaltijd via politiek24 naar HET debat.
Daar liep onderin het beeld een tekst met de boodschap dat de spreekbeurt van Wilders (smiddags blijkbaar door storing niet te bekijken geweest) direct NA het debat, zo rond 19.30 herhaald zou worden… Dus niet!
Zojuist is er herhaling begonnen van een Andere Tijden uit 2004.
Graag een antwoord.
Voor degenen die vragen heben over de storing gister op Politiek24, toen dhr Wilders aan het woord was. De tekst is van het bedrijf Technicolor, dat voor ons werkt:
Technicolor – Nederland maakt bekend dat gisteren door een technisch falen de uitzending van het NOS kanaal Politiek 24 tijdelijk is weggevallen. Technicolor – Nederland levert de signalen voor dit kanaal aan de NOS en door een technisch falen is de verbinding verbroken geweest. Technicolor – Nederland betreurt het ten zeerste dat zij er niet in geslaagd is de dienstverlening aan NOS vlekkeloos te laten verlopen, juist op zo’n belangrijke dag als gisteren tijdens de algemene beschouwingen.
Technicolor betreurt het verder dat in de media de suggestie wordt gewekt dat NOS dit bewust heeft gedaan om zo de spreektijd van de fractievoorzitter van de PVV dhr Wilders te onderbreken.
Technicolor hecht eraan eenieder te verzekeren dat hier geenszins spraken van is geweest. Noch bij NOS, noch bij Technicolor – Nederland, noch bij iemand anders is er ook maar de intentie geweest bewust de uitzending te onderbreken. Technicolor – Nederland biedt haar oprechte excuses aan voor dit incident.
Technicolor bied haar excuses aan voor dit incident…Een incident is een op zichzelf staand iets. toevallig gaat het altijd mis aan de rechtse zijde van het spectrum..vorig jaar met een politieke partijen filmpje van het pvv. dat we een journaallezer in beeld zien ipv het spotje.
Jullie doen maar verder in hilversum. binnen de 5 jaar staat er ook op het mediapark een woedende menigte op de stoep die ontslagen eist. het monopolie op jullie primaire nieuwsvoorziening is weg sinds de midden jaren 90. Mensen worden wijzer Hans Laroes. Juliie systeem werkt alleen nog in landen die een gefilterd internet hebben zoals china en enkele latijns-amerikaanse landen