De kranten en NOS-Nieuws. Een oplossing?
De kranten hebben het niet gemakkelijk, en dat is een understatement. In een brief aan minister Plasterk (onderwijs, media) schrijven hoofdredacteuren en uitgevers het een en ander over de Publieke Omroep, en ook over NOS-Nieuws, impliciet.
Ik werk weliswaar bij de NOS maar kom uit de kranten voort. Ben bij de PZC in Zeeland begonnen, heb ook voor het Brabants Nieuwsblad gewerkt, en daarna ging ik naar het Utrechts Nieuwsblad. Dat waren goeie en trotse kranten, vooral Utrecht. Alleen de PZC bestaat nu nog (op half formaat en met veel minder gelegenheid de eigen ambities waar te maken).
Als mensen mij een pistool op de borst zetten en dwingen te kiezen zeg ik: -diep in mijn hart ben ik een schrijvend journalist, en in m’n bloed zit nog wat drukinkt.
Het gaat me zeer aan het hart, wat er de laatste jaren in de krantenwereld gebeurt, in die zin dat regionale dagbladen zijn verdwenen en landelijke dagbladen heel veel lezers kwijtraken. De schrijvende journalistiek is verarmd. Maar er gebeuren ook leuke, hoopgevende dingen, zoals bij NRC.Next, en op vele websites. En ja, GeenStijl hoort daar ook bij.
Bij de kranten is sprake van kredietcrisispaniek. Het gaat heel slecht. Logisch dus dat ze voor hun voortbestaan vechten.
Ze doen dat door, in essentie, de publieke omroep, en dus ook de NOS, ter discussie te stellen. In eerste instantie door de STER-inkomsten weg te willen halen, maar ook door de internetactiviteiten te willen stoppen, want dat zou valse concurrentie zijn.
Een paar kanttekeningen:
Het is de Tweede Kamer die dit bestel heeft gecreeerd en dus instandhoudt of verandert. STER-geld gaat overigens niet naar Hilversum, dat gaat naar Den Haag. Den Haag (Plasterk) stelt het budget vast (gecontroleerd door de Kamer); als er veel STER binnenkomt, zoals in dit jaar, dan heeft Plasterk mazzel (en de belastingbetaler achter hem -en zelfs de kranten, want die krijgen een innovatiefonds van 8 miljoen).
TVreclamegeld gaat, als het hier verdwijnt, niet naar de kranten en tijdschriften, maar blijft op de tv-markt. Dat kan de bedoeling zijn, om SBS of RTL of een nieuwkomer te versterken, maar het redt de kranten niet. Misschien voelt het prettig aan, maar dat is het niet.
Het kost me overigens geen moeite om vast te stellen dat je over het systeem van financiering van de publieke omroep kunt discussieren, altijd, en het idee van publieke omroep geheel kunt verwerpen. Dat dient de wetgever dan uiteindelijk te regelen of te verwerpen.
Internet
Vreemder vind ik de opvattingen over internet. Letterlijk wordt gezegd dat wij, dus ook NOS-Nieuws, geen websites mogen bouwen.
Wie een beetje oplet ziet dat, op heel veel plekken in de wereld, nieuwsvoorziening losraakt van de oude plekken: alleen maar de krant, of alleen maar de tv of radio.
Nieuws doet zich op alle plekken en op alle tijden voor. Nieuwsorganisaties zijn niet alleen meer ‘van de krant’ of ‘van de tv’. Nieuwsorganisaties veranderen in nieuwsmerken die overal te vinden zijn. Op de laptop, het mobieltje, in bussen en treinen, overal. Uitgebreid in de Achtuurversie, kort en snel in de headlinesvariant, en alles daartussenin. Op de plek waar het publiek dat wil, of het nu om grote groepen of om individuen gaat. (en met allerlei nieuwe relaties met het publiek, dat ook).
Uiteindelijk (zover zijn we nog niet maar het gaat wel gebeuren), is het niet meer relevant of nieuws op tv of op internet wordt aangeboden. Het gaat om het nieuws zelf , de naam van de (gewaardeerde en betrouwbare) aanbieder, en overigens ook om interactie en discussie.
Wie het heeft over het verbieden van websites, raakt de core-business van NOS-Nieuws, van de Publieke Omroep. Als ik zie hoe het publiek naar ons kijkt, onze naam en onze activiteiten waardeert, dan weet ik niet of dit de meest logische stap.
Sterker: ik vind het een beetje dom en niet van deze tijd.
De NOS zit volop in die verandering, omdat wij ons publiek volgen en daar wat eigen ideeen bij hebben.
En voor wie denkt, zoals krantenhoofdredacteuren en uitgevers, dat wij dat doen met allerlei extra geld, is het misschien aardig te weten dat NOS-Nieuws in de afgelopen 3 jaar ongeveer 15 procent op zijn budget heeft moeten bezuinigen, maar daarbinnen geld heeft vrijgemaakt voor allerlei nieuwe activiteiten, omdat wij denken dat de nieuwe tijd dat van ons vraagt. We vinden het nog leuk ook.
Er is geen reden voor kranten om niet hetzelfde te doen: zo duur is het niet. Het vereist digitale mindset en toekomstdenken, dat wel.
Het Grote Geld
Er speelt in deze discussie nog meer. Wat observaties:
In het begin van deze eeuw dachten uitgeverijen veel geld te kunnen verdienen via internet. Ze investeerden flink, maar verloren al dat geld weer omdat de internetbubble (qua geld althans) tegenviel.
Toen de bomen tot aan de hemel groeiden, stak men z’n geld in vreemde overnames door hedgefunds etc, want zo ging het Grote Geld worden binnengehaald. De grote uitgeverijen dragen schulden met zich mee die ontstaan zijn door in mijn ogen niet zo erg handige financiele avonturen. Deze week verschijnt er een rapport aan de Ondernemingskamer in Amsterdam over handel en wandel van PCM; dat zal vast niet vrolijk zijn voor de toenmalig leidinggevenden.
Denk eens na wat er met al dat geld dat in die overnames is verdwenen had kunnen gebeuren?
Ontlezing doet zich al langer voor, los van de huidige crisis. Dat is niet de schuld van Publieke Omroep, maar een autonoom proces. Vooral jongeren vinden dat nieuws gratis moet zijn, en ze pakken niet meteen de krant. Behalve de gratis kranten in de trein, die weer wel.
Ook in een land als de VS, waar nauwelijks publieke omroep bestaat, hebben de kranten het heel moeilijk. De hele groten, die nog door echte uitgevers worden geleid (mensen met hart voor hun product), lijden zware verliezen: de New York Times bijvoorbeeld als eerste.
Een oproep
Moeten we alles dan zomaar laten gebeuren?
Nee, wat mij betreft niet.
Ik heb al eerder laten weten dat we kunnen kijken hoe kranten en wij zouden kunnen samenwerken. Hoe materiaal van ons de websites van kranten misschien kan versterken. Nu al geven we al ons uitgezonden materiaal gratis weg; -dat hoort ook bij publieke omroep. En we willen kennis delen over onze digitale toepassingen.
In tijden van crisis zie ik meer in creativiteit en kijken wat er samen ondernomen kan worden, in plaats van in pogingen om -uiteindelijk- het hart ook uit NOS-Nieuws weg te snijden, en de toekomst te blokkeren. Dat zou mijn oproep, mijn suggestie zijn aan andere hoofdredacteuren en krantenmakers. De toekomst hou je niet tegen door de deur op slot te doen, die moet je omarmen en er wat van maken.
De journalistiek is te waardevol om alleen aan dagbladuitgevers over te laten. Er zijn al genoeg kranten verdwenen.
.
In mijn ogen ‘betaal’ ik voor de programma’s die gelevrerd worden door de reclame over mij heen te krijgen
Dat betekent voor mij twee dingen:
1 dat het geld dus niet voor andere doelen besteed mag worden
2 dat ik moeite heb met reclame op een publiek net – daarvoor betaal ik namelijk al belasting
In mijn ogen moet een overheid het bedrijfsleven niet beconcurreren, maar dat wil niet zeggen dat de overheid niet de taak heeft om zich af te vragen of wat het bedrijfsleven doet genoeg is
De commerciële zendgemachtigden zenden, heb ik begrepen, goede soaps uit – en daarmee is dus, in mijn ogen, duidelijk dat het uitzenden vna soaps geen publieke (overheids) taak is.
Maar ze zenden geen goede kerkdiensten uit, en als gevondne wordt dat dat wel moet, is dit een publieke taak. Ik vind niet dat een dergelijk verplichting aan een bedrijf opgelegd kan worden.
Met dergelijke criteria – beconcurreert een publiek net en commercieel net met programma X vallen vele programma’s weg, en daarmee ook de ‘noodzaak’ om STER inkomsten in de omroep te stoppen – twee vliegen, met een klap.
Alleen is het jammer, dat de praktijk is dat de publieke omroep als opdracht van de overheid heeft om de commerciële netwerken te beconcurreren, in mijn ogen zonder goede redenen daarvoor.
Terug naar het echte onderwerp: nieuwsvoorziening. Is het televizienieuws een concurrent van de krant? Ik vind het in elk geval zeer verdacht dat het televisienieuws zeker 40 jaar bestaat, en nu aangevallen wordt
Blijkbaar was het vroeger geen concurrent. Als dan de kranten, wellicht, veranderen, moet je dan opeens met het televisienieuws ophouden?
ik denk van niet
Ook niet, omdat voor televisieprogramma’s geen bomen gekapt hoeven te worden
In de rest van Europa speelt dit ook, RTL Groupe en Pro7Sat1 zitten achter deze lobby.
Vroeg of laat wordt de reklame bij de PO vanuit Brussel verboden
Ik vraag mij af waarom de hoofdredacteuren van de kranten de brief nu pas hebben geschreven. Er is immers al decennia lang sprake van oneerlijke concurrentie van de publieke omroep (die naast de – door de belastingbetalers opgehoeste – 700 miljoen euro ook nog eens 200 miljoen euro STER-inkomsten genereert). En ook een deel van de motivering in de brief van de hoofdredacteuren is dubieus. In de betreffende brief wordt bijvoorveeld beweerd dat de “gedrukte media van vitaal belang zijn voor een pluriforme pers”. In Nederland is dat echter niet of nauwelijks waar. Met betrekking tot bijvoorbeeld politieke pluriformiteit verschillen de meeste kranten niet of nauwelijks van de actualiteitenrubrieken van de publieke omroep. De (linkse) signatuur van kranten als de Volkskrant, NRC Handelsblad en Trouw verschilt bijvoorbeeld niet of nauwelijks van de (linkse) signatuur van het NOS Journaal, EenVandaag, Netwerk, NOVA, P&W en Buitenhof.
Een volkomen juiste analyse van Hans Laroes.
@ james: kleinigheidje: het bedrag van 700 miljoen is inclusief de ster-gelden; dat komt er dus niet bovenop
Natuurlijk zijn journalisten belangrijk voor een controlerende functie op onze democratie. Maar als de lezer van mening is, dat het nieuws van het internet beter is en ook nog gratis, zie ik niet in waarom de overheid de kranten een helpende hand zou
De Nederlandse kranten zij het lezen echt wel waard, het probleem is echter dat ze veel te laat zijn ingegaan op de wensen van de moderne lezer. Niet dat de NOS daar nu zo fan-tas-tisch in is maar alles beter dan de krakende wagen die krantenland heet.
Dit hele gedoe zal er uiteindelijk wel op uitdraaien dat Plasterk een grote zak met geld aan de kranten zal geven. We noemen dat dan een ‘fonds’ voor het één of ander, en het wordt gefinancierd met STER-geld (lees: uit de grote hoop staatsinkomen, waaronder uw belastingcentjes) De kranten zijn vervolgens tevreden, want hun geschooi werpt vruchten af, zonder dat ze hun product hoeven te verbeteren. En de publieke omroep is tevreden, omdat vanaf dat moment de criticasters van het huidige omroepbestel in de kranten niet meer aan bod zullen komen. Strakke actie vanuit het politburo in Den Haag om de media gelijkgeschakeld te krijgen, hulde alvast.
De opmerking van Laroes (“Het kost me overigens geen moeite om vast te stellen dat je over het systeem van financiering van de publieke omroep kunt discussieren”) is dan ook tamelijk gratuit, alsof kranten dat hele subsidie-circus nog ter discussie zouden willen stellen, terwijl ze zelf mee aan de ruif liggen.
Voor welk “Brabants Nieuwsblad” werkte U toch?
@ martin: Het Brabants Nieuwsblad dat in Roosendaal werd gemaakt en voor West-Brabant was bedoeld; is volgens mij opgegaan in Dagblad De Stem, later. Ik werkte als Haags redacteur voor het BN; hoewel formeel in dienst van de PZC. Zo werkten de beide regionale kranten die elkaar niet beconcurreerden toen samen. De Stem dat was destijds de gezamenlijke concurrent (gaat in mijn geval om de jaren ’78-’84. zo oud ben ik dus al
Ik vind dat Plasterk de kranten veel meer geld moet geven.
Het bestaan van diverse kranten is essentieel voor een goed werkende democratie waarin ieder zijn mening mag geven en iedereen mag lezen wat hij wil. De verschillende meningen moeten zicht-en hoorbaar blijven om de pluriformiteit zeker te stellen. En het grote voordeel van een krant is dat je hem rustig tot je kan nemen zonder achter een beeldscherm te hoeven kruipen en zo weer stroom te verspillen.
Ik vind wel dat de krant met zijn tijd mee moet en ben het met de heer Laroes eens dat er meer samenwerking moet zijn tussen de media-aanbieders.
Ik stoor me al tijden aan de concurrentievervalsing van de publieke omroep t.a.v. de commerciële TV zenders, gedrukte media en internet ondernemingen. Waarom moet de publieke omroep naast 500mio sponsorgeld ook nog 200mio reclame inkomsten toucheren? Waarom moet de publieke omroep 3 netten hebben? Waarom moet Lingo c.s. op de publieke omroepen uitgezonden worden? Waarom concurreren de publieke omroepen met de commerciëlen om de kijkcijfers op prime time TV met commerciële rukprogramma’s? Ik zie ook best wel een functie voor de publieke omroep voor de maatschappelijk relevante programma’s en actualiteiten, maar waarom de commerciëlen niet ook de kans geven om daaraan mee te doen?
Journaal, actualiteiten, achtergronden, geschiedenis, etc. Besteed de budgetten uit Den Haag maar openbaar aan. Ik durf te wedden dat RTLNieuws met de budgetten die de publieke ter beschikking heeft ook goeie dingen kan maken.
Voorstel:
-Publieke omroep nog maar één (of met goede reden twee) net(ten) met enken programma’s die niet (ook nog vaak beter) door de commerciëlen kunnen worden ingevuld (en dit ook periodiek evalueren). Dus geen Lingo, Boer Zoekt Vrouw, Showroom, alle programma’s van Frits Sissing, Sport etc. meer met belastinggeld sponseren (OK, korfbal misschien wel, maar zwaar commercieel voetbal wordt al genoeg gesponsord).
-STER afschaffen, de publieke omroep moet het doen met de sponsorgelden uit Den Haag.
-Van tijd tot tijd sponsorgelden uit Den Haag aanbesteden bij bijvoorbeeld verslag van verkiezingsprogramma’s e.d.
M.a.w. de functie van de publieken terugbrengen tot een kerntaak en de rest over laten aan de markt.
Ik snap niet waarom geld van de publieke omroep naar buitenlandse investeerders en eigenaars van de desbetreffende kranten zou moeten gaan. Als ze niet genoeg verkopen dan gaan ze maar failiet.
Dagbladen en kranten zijn erg belangrijk om een breed spectrum van neutraal nieuws aan te bieden, desnoods met subsidie. Als dit niet gebeurt is het enige wat je straks kunt horen en lezen GeenStijl, Spits, Metro en SBS6, nu.nl en SkyRadio. De vraag is of kranten in de papieren versie nog bestaansrecht heeft. Op het moment dat t wordt gedrukt is het al achterhaald. Toch zeker nu steeds meer mensen mobiel internet hebben is dat misschien de toekomst.
het is een illusie dat adverteerders met een bepaald budget die bewust voor het medium TV kiezen, ineens in oldskool papieren kranten zouden adverteren om klanten te lokken.
Sacha
Geheel mee eens, los van kranten, en andere toestanden. Want Erwin heeft natuurlijk wel deels gelijk
Waarom verdoen kranten – en ook de NOS – allemaal nog steeds tijd en geld aan het bijhouden van een eigen nieuwssite, die niets biedt bovenop pak ‘m beet nu.nl? Zonde van het geld om al die ANP-berichten om te schrijven. Gewoon nu.nl kopiëren, of rechtstreeks het ANP en de kostbare middelen inzetten voor eigen nieuwsgaring.
Na het lezen van de berichten over mismanagement bij PCM zou bescheidenheid van de krantenwereld zeer op z’n plaats zijn. (Voor 300 miljoen euro kunnen aardig wat programma’s gemaakt worden.)
De aanval is de beste verdediging zullen ze wel denken: dus hup maar weer aanspraak maken op de Ster-gelden.Tegen dat lawaai zou vanuit Hilversum veel meer tegengeluid moeten klinken.Helaas:het is nog erg stil,te stil vanuit Hilversum.We horen nauwelijks iets.Verminderde inkomsten van de publieke omroep gaat traditioneel ten koste van de serieuze programma’s. Heel goed dat Hans Laroes tenminste een daad heeft gesteld!
@bas: Er moet ook helemaal geen geld van de publieke omroepen naar andere media. Dat is staatssteun en per definitie verkeerd. Als STER ophoudt met de markt te ontwrichten dan moeten de commerciële media hun eigen boontjes (blijven) doppen. Maar wel zonder de oneerlijke concurrentie van de al rijkelijk gesubsidieerde publieke omroepen.
Oh, en in mijn betoog was ik vergeten de radio stations te vermelden. Die worden natuurlijk ook gek gemaakt met die valse concurrentie in de ether (frequentieveilingen, 3FM vs. 538, etc).
De door de kranten en tijdschriften geëntameerde discussie is te bizar voor woorden. Eerlijk is eerlijk, ook ik – als hoofdredacteur van NU.nl – ben niet altijd blij met de met overheidssteun gemaakte publieke websites die (deels) rechtstreeks concurreren met mijn eigen NU.nl.
Maar dit legitimeert op geen enkele wijze de roep vanuit de dode bomen-sector om miljoenen. Die notabene moeten worden aangewend voor – ik citeer Pieter Broertjes – ‘mobiele telefonie en video’. Waarom zou jarenlang mismanagement en wanbeleid moeten worden gehonoreerd met overheidssteun?
Innovatie is heel goed mogelijk zonder Plasterks miljoenen. Bij NU.nl bewijzen we dat al jaren.
O, wat zijn de buitenlandse commercielen zielig, er staan 2 van de grootste mediaondernemingen achter RTL en SBS.
@ Hans Laroes
Als je de PO populair wilt houden, moet je benadrukken dat het de enige echte Nederlandse zenders zijn die we hebben, de anderen sluizen hun gelkd direct door naar het buitenland.