Publiek in de Toekomst (1)
Vandaag heeft de hoofdredactie van NOS Nieuws zijn nieuwe plannen gepresenteerd in de beleidsnotitie Publiek in de Toekomst.
Daarin onze opvattingen voor, laten we zeggen de komende drie jaar, over de NOS en over journalistiek.
Publiek in de Toekomst is een vervolg op de eerdere beleidsnotities Ten Aanval (2002, destijds voor alleen het NOS Journaal), en Hooggeëerd Publiek (2006), de eerste plannen voor de toen samengevoegde NOS Nieuwsafdelingen.
In de komende vier dagen zal ik de vier essentiële hoofdstukken publiceren. De puur interne afspraken (concrete maatregelen –bijvoorbeeld: ‘wanneer veranderen we het format van Achtuur’’-, tijdtabellen, personeelsbeleid) laat ik hier weg.
Hierbij hoofdstuk 1, over de gebieden waarop wij ons de komende tijd zullen concentreren:
Deel I: Dit gaan we doen
NOS Nieuws wil altijd beter worden, zijn grenzen verleggen, door meer mensen in alle leeftijd- en publieksgroepen gevonden en gewaardeerd worden. En tegelijk de nieuwspartner van zoveel mogelijk mensen zijn, op zoveel mogelijk plekken en momenten. Wil nieuwe vormen vinden om verhalen te maken en om bronnen aan te boren.
Wij zijn een sterke nieuwsorganisatie die vertrouwd wordt en dat willen we blijven.
Op z’n minst. Wij willen relevant zijn.
Kijkend naar de manier waarop ons publiek (beter, al die individuen en groepen die samen ons publiek vormen) met nieuws omgaan, kunnen we niet anders zeggen dan dat de huidige tijden revolutionair zijn en nieuwsorganisaties er niet op kunnen rekenen dat zij zonder meer kunnen blijven voortbestaan.
Er zijn volop kansen, maar je kunt ze verknoeien.
Publiek centraal
Essentieel is dat wij in alles wat we doen ons publiek centraal stellen, met onze beide benen midden in hun wereld staan. En dat wij meer groepen bereiken, in jongere leeftijdscategorieën. Want de verdeling is scheef en te grijs.
Het is daarbij niet zo dat ons publiek bepaalt welke verhalen wij brengen. Het gaat erom dat wij hen weten te bereiken, op al die diverse, wisselende plekken en tijdstippen waar zij zich bevinden. Dat we aansluiten bij wat zij weten. Dat ze ons beschouwen als hun logische nieuwspartner. En dat we ons realiseren hoe divers ons publiek is en we vele vormen moeten vinden om hen te kennen en te bereiken.
Vijf gebieden
De volgende vijf gebieden zijn kenmerkend voor de NOS van dit moment en voor de richting die we willen gaan in de komende drie jaar. Hierop willen wij ons concentreren:
- De 24 uurs-nieuwsvoorziening. Op dit punt zijn we snel –bij voorkeur sneller dan de anderen, voortdurend bezig met updates, actief, live. We zijn ondanks de gewenste snelheid foutloos, vermijden hypes, geven zoveel mogelijk context mee.Wij ontwikkelen nieuwe vormen.Teletekst is er al 30 jaar en bestaat dus sinds mensenheugenis. Maar we zijn ook actief op Twitter, met bulletins op 3FM, en ontwikkelen nieuwe vormen: 60 sec-bulletins bijvoorbeeld gedurende de dag, op mobieltjes, op internet. Wij zijn altijd overal.
Ons gezag ontlenen we aan snelheid en juistheid.
- De grote samenvattende aanpak. Ook al is het denkbaar dat Achtuur op termijn niet meer door die grote groepen van nu om exact acht uur wordt bekeken of Radio 1 op vaste tijdstippen wordt beluisterd, toch voorzien wij altijd behoefte aan samenvatting en verklaring, context, ruimte om het verhaal te vertellen, op alle media.
Hier brengen we samenhang aan, nemen we de tijd om uit te zoeken, mengen we onze nieuwsagenda met de agenda’s van de buitenwereld.Ons gezag ontlenen we aan de kwaliteit van onze selectie, de manier waarop we uitleggen en verklaren, de toegankelijkheid van onze verhalen, de kwaliteit van de duiding. - Interactie en contact. Deze tijden kenmerken zich door de empowerment van individuen. Mensen met hun mobieltjes, hun YouTubefilmpjes, hun blogs en hun kennis, zijn op ad hoc-basis gelijkwaardig aan grote nieuwsorganisaties.Wij willen hun activiteiten deels faciliteren: het moet bij de NOS gebeuren. Wij willen hen betrekken bij de manier waarop wij verhalen vertellen. Wij willen van hun kennis en ideeën profiteren. Wij willen discussiëren en antwoorden geven, uitleggen.
Ons gezag ontlenen wij aan onze toegankelijkheid en onze bereidheid hen werkelijk als partner te accepteren.
- Wij willen bij de nieuwe generaties horen. Jongeren in al hun diverse uitingsvormen en gedragingen gaan anders met nieuws om dan oudere generaties, al is de scheiding in leeftijdsgroepen en gedragingen niet zo strikt.We willen weten wat er speelt, willen daadwerkelijke contacten hebben, over nieuws en over de thema’s uit hun wereld spreken. Hier gaat het om de aanpak via Jeugdjournaal, Headlines, 3FM, J-op-3, Nieuws on Tour, Nieuwseducatie etc.
Gezag ontlenen wij aan gemeend en langdurig contact, het kennen van de thema’s, divers opereren richting zeer diverse doelgroepen, daadwerkelijk en permanent in hun werelden aanwezig zijn.
- Naast deze vier aandachtsgebieden kiezen we een volgende interne prioriteit: crossmedialiteit.
NOS Nieuws is niet zonder meer een optelsom van diverse media. Het is niet radio plus tv plus internet. Net zomin als de NOS enkel een optelsom is van diverse snelheden.NOS Nieuws is op dit moment een multimediale nieuwsorganisatie. Wij willen echter verder gaan dan dat, en ons in de komende jaren omvormen tot een crossmediale nieuwsorganisatie.
Dat is meer dan nu de eigen, specifieke mogelijkheden onderkennen van de diverse platforms, de diverse media, en de vele manieren van contacten met ons publiek. De verschillende manieren dus om een verhaal te vertellen en de verschillende manieren om alleen te vertellen, dan wel samen te maken.Het crossmediale denken begint al bij planning, het eerste moment waarop op een mogelijk verhaal wordt nagedacht.
Tegelijkertijd hebben we een journalistieke agenda, ontleend aan de actualiteit en de thema’s die zich aandienen. Dit zijn ze, in onze ogen (zie deel II –morgen en verder- voor nadere uitleg):
- de opkomst van met name China als economische grootmacht;
- de gevolgen van de financiële en economische crisis;
- verkiezingen in relatie met het afnemend vertrouwen in de politieke en maatschappelijke instituties;
- de klimaat- en energiecrisis;
- de moeizame ontwikkeling van een multiculturele samenleving

Social comments and analytics for this post…
This post was mentioned on Twitter by overdiek: @PatANP Lees zelf maar: Deel 1: http://weblogs.nos.nl/hoofdred.....komst-1/...
Middag heer, mevrouw
Bij deze wil ik u kenbaar maken, dat ik de presentatie van de journaals
erg goed,professioneel en uitgebreid vind.
Graag zou ik een keer mee willen lopen bij een van uw journaals.
Graag ook als interviewer op locatie of iets dergelijks.
Niets ten nadele van bv het RTL- journaal en in het verleden bv ook
bij sport7 of bij Talpa. Deze stations halen het niet bij de NOS!
mvrgr. P.J. Hartemink
Meneer Laroes,
Dit is een goed artikel. Ik kan er geen ‘gaten’ in schieten, MAAR…
Het had – op wat woordwijzigingen na – ook 30 of 20 of 10 jaar geleden geschreven kunnen zijn. En daar bedoel ik niet alleen mee dat het een tijdloos artikel is…
Maar ik wacht met verder commentaar op de volgende drie artikelen. Ik ben heel benieuwd.
@bigrooster
@ rafael. het is ‘n algemene -korte- inleiding. de eerste twee bulletpoints zijn (in mijn ogen) van alle tijden; die over interactie en contact, nieuwe generaties en crossmedialiteit vind ik tekenend voor wat er nu gebeurt. maar er komt idd nog meer.
Ik had verwacht in deze bijdrage te lezen:
“Het NOS TV journaal blijft het podium voor de overheids PR.”
Ik volg het nieuws over energie, klimaat, milieu en politiek heel goed.
En zie ook welk nieuws er elders wordt gebracht en wat er op internet te vinden is.
Ook begrijp ik dat de NOS elke dag vooraf moet kiezen waar hun reportage wagens naar toe gaan.
Ik blijf me er over verbazen dat het TV journaal altijd een podium is voor overheids PR.
Ook al zit er geen en keel nieuwswaarde in, en zie je het nieuws verder alleen op een website van het ministerie, afdeling persberichten. Toch pakt het NOS TV journaal groot uit.
Op zich niet erg om wat overheids PR te bedrijven,maar vertel dat er eerlijk bij.
“De minister van EZ vroeg on om te laten zien dat zij ….”
En kom dan niet aan met “het publiek centraal” Voor de NOS staat de overheids PR centraal.
Vraag je ook eens af waarom nieuws van de NOS bijna nooit in google news komt.
Het kan natuurlijk komen doordat mijn bril toevallig het echt belangrijke nieuws is, en jullie keus het net wat minder belangrijke nieuws.
Of omdat de PR pruttels van de ministeries ook niet zo opzienbarend zijn.
Verder vraag ik me af waarom de NOS als door de overheid gefinancieerde nieuwsvoooziening er niet duidelijk voor kiest om vooral het linkse nieuws te brengen, omdat de andere nederlandse nieuws brengers vooral en steeds meer, het rechtse nieuws kiezen.
Dat kun je motiveren, door de observatie te melden dat de meeste nieuwsredacties steeds rechtser lijken te worden, an dat de NOS zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid neemt, en als compensatie vooral het linkse nieuws brengt dat de rechtse zenders laten liggen, of zelfs negeren.
Daarnaast mag je best zeggen in een journaal, “RTL had dit, daarom laten wij de andere kant zien”
Echt nieuws moet ook objectief zijn, ook al zijn andere redacties soms zeer subjectief, op het clowneske af.
We hebben nu nog geen berlusconi, dus laat zien dat een publieke omroep zich bewust is van zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Die keuze heeft ook een opvoedende werking voor de rechtse redacties, die wellicht wat zullen bijtrekken, zodat de NOS zich daarna op een ander vlak kan profileren.
@Henk: “Verder vraag ik me af waarom de NOS als door de overheid gefinancieerde nieuwsvoooziening er niet duidelijk voor kiest om vooral het linkse nieuws te brengen”
Wake up Henk! De NOS wordt mede door een hele berg belastinggeld in stand gehouden en zou juist daarom al helemaal geen politieke voorkeur dienen te hebben maar juist zo objectief mogelijk verslag moeten doen.
Wat redacties van commerciele omroepen doen moeten ze zelf weten.
Ik ben trouwens van mening dat de NOS en specifiek het Journaal al decennia de linker zijde vaker en positiever belicht. Ondanks dat ik ook wat linksig ben, vind dat een kwalijke zaak.
Mooi voorbeeld is de klimaatdiscussie. Er is geen enkele aandacht voor de vele wetenschappers die sceptisch zijn. De NOS loop als een blind paard achter de overheid aan. Voorbeeld nr. 1001.
@ jaap: zie de journaaluitzendingen van maandag 14 december. daar vind je de sceptici terug.
@ henk: mijn werkelijkheid is echt een hele andere. kom maar dagje meelopen
Na een heleboel mooie woorden komt voor mij de essentie – aan welke onderwerpen gaat aandacht besteed worden – erg kort over
Tsja, dat is een keuze
Maar wat ik echt mis, en al heel lang mis, is een overgang tussen binnenlands nieuws en buitenlands nieuws, in de vorm van Europees nieuws
Problemen met een schouwburg in Tilburg zijn nieuws, maar als die schouwburg nu eens in Antwerpen, Duisburg of Luik had gestaan?
De realitieit is gewoon dat door de wegvallende grenzen er meer contact is over de grens, en dat dus ook meer interesse bestaat in wat er aan die overkant van de grens gebeurt
Maar minstens zo belangrijk, door de Europese Unie zijn ook beslissingen in andere EU lidstaten belangrijker geworden voor de Nederlandse burgers. Waarom kan bv de accijns op benzine niet omhoog (als alternatief voor de zeer ingewikkelde kilometerheffing?) Mede doordat de benzineprijs in NL niet veel hoger kan zijn als in Duitsland en België – en daar wordt op deze onderwerpen heel anders gedacht
Met meer kennis van wat er in Europese landen – en in Brussel – gebeurd, zal beter begrepen worden wat de EU voor ons betekent – waardoor ook beter overwogen gestemd zal worden
En daarom mis ik een voornemen meer aandacht aan binnenEuropees nieuws te schenken
@Hans: Dat we voor aandacht aan klimaatsceptici helemaal terug moeten naar 14 december vorig jaar geeft in feite haarfijn aan wat ik bedoelde.
Het was slechts bedoeld als een voorbeeld, een van de vele.
Er zijn veel discussies over de politieke voorkeur van de NOS. Dat gebeurt niet zomaar. Het is weliswaar een nuance maar hij is er onmiskenbaar.
Is het niet mogelijk om daar vanuit de NOS iets aan te doen? Ik denk dat de toekomstige politiek het gaat aanpakken en dan heb je het zelf niet meer in de hand.
@ Jaap. De wereld is niet verdeeld in 50 procent sceptici en 50 procent gelovigen mbt het klimaat. Wij volgen de bewegingen van wetenschap, politiek, bedrijfsleven en non-profitsector die vanuit hun overtuiging dat er maatregelen genomen dienen te worden om klimaatverandering beheersbaar te houden handelen en overleggen. Bijna alle beleidsmakers zijn ervan overtuigd dat er gehandeld dient te worden, en zij zetten(wat daar ook van zij) de agenda. Uiteindelijk hebben zowat 190 landen ‘Kopenhagen’ gesteund, en zij kwamen van links, rechts, het midden, boven en beneden. Er waren drie landen tegen. Sceptici komen een enkele keer aan het woord, maar hun (nu ga ik vloeken in de kerk) journalistieke relevantie is beperkter. Over 100 jaar als we terug kijken zien we waar het gelijk uiteindelijk lag. Persoonlijk: ik kom uit Zeeland en vind het verstandig dat de Deltawerken werden aangelegd, ook al komt de gevreesde superstorm waarvoor de zwaaste dijk is gebouwd maar eens in de 10.000 jaar voor. En dus msischien pas over 10.000 jaar, als zelfs mijn kleinkinderen niet meer leven
MBT de discussie: geen enkele journalistieke organisatie staat boven discussie. de NOS ook niet. Met mijn hand op mijn hart kan ik verklaren dat wij niet foutloos zijn, maar wel onbevangen en niet-afhankelijk van wie dan ook (behalve van de belastingbetaler). Het is niet voor niets dat de NOS de meest gewaardeerde nieuwsorganisatie is, ieder jaar weer.
Het 8 uur journaal is voor mij als ‘nieuwe’ generatie veel te sloom en te traag. Het nieuws op 3 is voor mij weer veel te kort. Voel me daar niet serieus genomen. Kijk daarom graag naar het RTL-nieuws die wat sneller, vlotter en afwisselender in hun onderwerpen zijn. Gezien het grote budget van de NOS vind ik het persoonlijk vreemd dat mijn doelgroep niet bediend kan worden door de NOS. Ook bovenstaande verklaring veranderd daar niets aan. Evengoed, veel succes gewenst!
De toonaard van ‘Het Journaal’ en Radio 1 is veel te zelfgenoegzaam. ‘Wij bepalen wat goed voor jullie is’ – zit ook opgesloten in de titel. Sinds de kijker terug praat en lang niet zo dom blijkt als waarvoor hij gehouden wordt zit de NOS met een probleem. Het andere probleem is, dat er een ‘journalistieker’ RTL Nieuws is en daarenboven het Internet. Van die laatste ontwikkelingen zou ‘Het Journaal’ moeten leren. Nieuws is 24 uur per dag beschikbaar in alle toonaarden. De redactie moet zichzelf de vraag leren stellen: “waarom zouden onze kijkers dit interessant vinden en hoe presenteren we het aan hen?”. Het is met andere woorden nu ‘NOS Nieuws’ en geen journalistiek nieuws.
@ ernst: beste ernst, wat is het probleem van de NOS dan? We zijn juist overal, op internet, teletekst, mobieltjes, de digitale kanalen, twitter, etc? Ons bereik is alleen maar toegenomen, kennelijk omdat ons publiek ons wel wil bereiken/door ons bereikt wil worden. ‘Wij bepalen wat goed is voor jullie” heet bij ons: journalistieke selectie. Iedere journalistiek organisatie selecteert. Misschien is het probleem in NL wel dat de selecties te veel op elkaar lijken/ in elkaars verlengde liggen. Dat het publiek terugpraat en partner is bij t maken van nieuws (zie andere hoofdstukken) beschouw ik als een groot goed, een van de mooie effecten van de digitale revolutie.