De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Paniek op de Dam. En angst aanjagen.

Voor de tweede keer in iets meer dan een jaar registreerden de camera’s tijdens een grote live-uitzending een angstaanjagende gebeurtenis. Beide waren anders, natuurlijk, maar beide waren ze volstrekt ontregelend.

Karst Tates vorig jaar, en zijn aanslag per auto. Een schreeuwende en verwarde man dit jaar, die paniek veroorzaakte. In beide gevallen was de koningin en waren leden van haar familie dichtbij, en werden ze in veiligheid gebracht. In beide gevallen reageerden ze sterk, op een wijze die onaantastbaarheid toont.

Belangrijk is, bij zo’n rechtstreekse uitzending, hoe de toon vervolgens is. Paniekzaaiend, of rustig en afgewogen.

Ik vond dat er sprake was van afgewogen berichtgeving.

Kranten vonden van niet.

Die bekritiseerden vooral verslaggever Marieke de Vries, omdat zij gevraagd had naar de man met de koffer (die gearresteerd was en even werd vastgehouden). En de vraag had gesteld of iemand met een koffer wel op de Dam had mogen staan.

Dat vonden de kranten onverantwoorde paniekzaaierij.

(Ik vind het op mijn beurt weer wat gemakzuchtig van diverse krantenjournalisten en recensenten. Het is wel erg het gelijk van de leunstoel, 2 dagen later. Op Twitter werden de kranten overigens wat geplaagd: waar waren ze eigenlijk? Waarom verschijnen ze eens in de 5 jaar niet op 5 mei?  En dan nog: wordt het gegeven de rolwisseling in de afgelopen jaren eigenlijk niet tijd dat de tv de kranten recenseert, in plaats van andersom? Is het niet wat aanmatigend, dat recenseren?)

Maar goed. Ook sommige kijkers reageerden met kritiek, waar anderen juist met waardering kwamen.

Dit stond in een van die mails:

“Hierbij wil ik mijn grote ongenoegen uiten over de tendentieuze vragen die uw verslaggever selde op de persconferentie (…). Sinds wanneer acht de NOS zich verantwoordelijk voor publieke veiligheid?  (…) Wat heeft dergelijke verslaggeving nog te maken met journalistiek? Zou u de betreffende verslaggever erop willen wijzen dat de dondenherdenking en bevrijdingsdag primair dienen om ons te herinneren aan de ellende die absolutistische regimes in de moderne tijd teweeg kunnen brengen, en dat wij juist vieren dat wij onze vrijheid waarderen en verdedigen – daaronder begrepen de vrijheid om te gaan en staan waar wij willen, met koffer en zonder?”

Dat vieren, dat klopt. Maar toch is er wat meer over te zeggen.

Soms hebben we te maken met individuen die de weg kwijt zijn. Karst Tates was de weg kwijt, deze man op de Dam vml ook, en misschien ook wel de man die in New York een bomauto neerzette, hoewel dat onderzoek nog volop loopt. Individuen, kleine groepen, leveren op dit moment meer daadwerkelijke dreiging op dan het georganiseerde terrorisme -zeggen althans de mensen die er verstand van hebben.

Misschien dat mede daardoor de samenleving wat gespannener is dan, pakweg, tien jaar geleden. De kans dat er wat gebeurt is statistisch gezien heel klein, maar desondanks gebeurt er af en toe wat, en nog wel voor onze ogen.

Er wordt anders mee omgegaan. Tien jaar geleden, bij verkiezingsdebatten, kon zowat iedereen in- en uitlopen. Nu organiseren we debatten en staan er detectiepoortjes.

Risico’s zijn niet uit te sluiten, en overreacties mijns inziens niet wenselijk. Maar toch hebben we poortjes. En sinds de bomaanslagen in de Londense metro wordt er anders gekeken naar mensen met een rugzak.

Dat minister-president Balkenende meldde dat er iemand die een koffertje liet vallen was aangehouden, was een daadwerkelijk feit. Dat een koffertje misschien even bekeken moet worden, kan dat ook zijn. Er mogen ook geen auto’s meer in de buurt van de koninginnedagvieringen komen sinds vorig jaar.

Vrijheid om Koninginnedag te vieren, en 4 en 5 mei te laten plaatsvinden, betekent ook nadenken over risico’s, en risico’s zo veel mogelijk voorkomen, met maatregelen.

Dat een verslaggever vervolgens vraagt naar dat koffertje, vraagt of dat wel zou moeten kunnen, vraagt of er anders gecontroleerd zou moeten worden, is niet onlogisch. Daarmee zegt zij -of de NOS- niet dat wij vinden dat dat voortaan zou moeten. Maar daarmee stellen we een vraag die die avond, hoe vervelend ook, relevantie had gekregen.

Dat is iets anders dan paniekzaaierij.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


35 reacties op “Paniek op de Dam. En angst aanjagen.”

  1. Saskia zegt: 06-05-10 om 17:38

    Paniekzaaierij vond ik het niet, ietwat domme vragen over detectiepoortjes en het verleden van deze man wel. En ook de koffer vraag vond ik vergezocht. Maar er werd (was het door Welten?) snel en helder op gereageerd. Inderdaad flauw als kranten haar vervolgens van paniekzaaien betichten. Dan onderschatten die kranten toch het niveau van de kijkers een beetje denk ik.

  2. Petra zegt: 06-05-10 om 17:44

    Nonsens. De vraag of koffertjes, tassen en aanverwanten nog wel mogen is niet relevant omdat het simpelweg niet valt te handhaven. Als een journaliste van een hoog in aanzien staand medium als de NOS een dergelijke vraag toch stelt, wekt zij daarmee de suggestie dat het wel mogelijk is. Een veel relevantere vraag was geweest waar de balans tussen vrijheid en veiligheid kunnen vinden.

  3. Hans Laroes zegt: 06-05-10 om 17:49

    @petra: los van de vraag of het wenselijk is (die idd het belangrijkst is), het is wel mogelijk. check het een op een fouilleren voor voetbalwedstrijden

  4. Louis zegt: 06-05-10 om 17:55

    Ik vond de reportage van Marieke, direct na het incident in het journaal, ronduit walgelijk. Er werd stemming opgebouwd in plaats van informatie gegeven. Het leek eerder een soap dan een nieuwsitem.

    Ik verwachtte dat dat een incident zou zijn, een vergissing van het journaal en dat Marieke wel bijgestuurd zou worden. Nee dus.
    Later op die avond weer een journaal waarin opnieuw eerder sprake was van een spannend verhaal vertellen dan informatief en zakelijk het nieuws brengen.

    Het NOS journaal heeft zich voor mij gediskwalificeerd.

  5. Hans Laroes zegt: 06-05-10 om 17:59

    @louis: check einde 8 uur, 4 mei. dat was via marieke net zo informatief als op dat moment bekend was

  6. Jammer dat er geen radio-recensenten zijn. Radio 1 met Menno Reemeijer en Lucella Carasso (?) deden het fantastisch. Rustig en een goed overzicht gevend.

  7. Ik vond de verslaggeving van de NOS niet zo verkeerd, het waren namelijk logische vragen m.b.t het geringe aantal feiten wat op dat moment bekend was. (hoewel de vraag over tassen en controle ietwat ridicuul overkwam)

    Ik heb me persoonlijk meer geërgerd aan de repo’s van NOVA (diezelfde avond nog) en Netwerk (de dag erna). Nova kon namelijk niks nieuws brengen, en herhaalde tot vervelens toe de beelden van de panieksituatie. Netwerk stelde als centrale vraag of we dodenherdenking nog wel zo open kunnen vieren en of we niet nog strenger moeten beveiligen. Daarin vond ik de vraagstelling en de toon veel te veel naar sensatie hangen, typisch een gevalletje hypejournalistiek/(vraag naar) incidentenpolitiek.

  8. marsha zegt: 06-05-10 om 18:51

    Jeroen Overbeek was voorbeeldig, hij bleef onderkoeld verslag doen. Chapeau. Marieke de Vries legde teveel waardeoordeel en speculatie in haar betoog. Gelukkig niet zo erg als schoolvoorbeelden van slechte smaak Pauline Broekema en Marjon van Royen. Die vind ik echt verschrikkelijk, met dat sensatiebeluste emo-toontje van ze.

  9. robert lagendijk zegt: 06-05-10 om 18:53

    Wat ik vreemd vind, dat geen journalist stil staat bij de organisatie van het evenement Dodenherdenking. Organiseer een festival of evenement en je krijgt te maken met eindeloze regels en voorschriften van ambtenaren.

    4 Mei wordt door diezelfde ambtenaren georganiseerd, en geen journalist die zich afvraagt waarom er geen zogenaamde MOJO-barriers staan.

    Hadden die (ze kunnen niet omvallen) er gestaan, was de paniek minder en ook het aantal botbreuken. En natuurlijk ook het aantal klachten aan jullie adres.

  10. Willem zegt: 06-05-10 om 18:56

    Het ‘roosteren’ van Marieke de Vries is een terechte eerste reactie, maar het moet er niet bij blijven.

    Want die reactie zit uiteindelijk in dezelfde hoek als de zondebok-reflex waar veel journalisten -Marieke bepaald niet alleen- werktuigelijk in schieten als ‘er wat gebeurt’.

    De uitnodiging aan Journalistiek Nederland ligt er: kijk eens een tijdje kritisch in de spiegel.

    Mogelijk zijn zowel de hijgerige ‘belevingsjournalistiek’ als het gelijkhebberige gemoraalridder toe aan een herziening.

    Een wat afstandelijker en neutraler berichtgeving zou niet misstaan.

    Een vrije pers is en blijft één van de bewakers van de democratie. Maar de oude vraag “Wie bewaakt de bewaker?” is opnieuw aan de orde.

  11. Petra zegt: 06-05-10 om 19:15

    @Hans Veiligheid is de maakbaarheid van rechts. Het is wel mogelijk om alle dertigduizend bezoekers van een dodenherdenking te visiteren maar ik wil het niet graag meemaken. Dan nog hou je een schreeuwlelijk niet tegen. Ik heb er ook een blogje aan gewijd. http://dwjm.nl/morbide/blog/2192/

  12. Doortje Messing zegt: 06-05-10 om 19:34

    Ik sta een beetje ambivalent tegenover de NOS-uitzendingen van afgelopen 48 uur, maar ben zeker teleurgesteld in dit blog van de hoofdredacteur.

    Ik ben het grotendeels eens met de recensenten van Volkskrant en NRC, evenals met Van Jole op joop.nl (en dat is uitzonderlijk). Met name waar het, en hier moet ik helaas persoonlijk worden, Marieke de Vries betreft.

    U stelt: “Dat een verslaggever vervolgens vraagt naar dat koffertje, vraagt of dat wel zou moeten kunnen, vraagt of er anders gecontroleerd zou moeten worden, is niet onlogisch. Daarmee zegt zij -of de NOS- niet dat wij vinden dat dat voortaan zou moeten. Maar daarmee stellen we een vraag die die avond, hoe vervelend ook, relevantie had gekregen.”
    Ik vond de vraag onnozel, en niet relevant. Natuurlijk is de vraag of de beveiliging adequaat was relevant, maar de gewraakte vragen van uw verslaggeefster waren heel erg concreet (‘detectiepoortjes’, ‘meervoudig misdadiger’, ‘koffer!’) en juist daardoor werden ze irrelevant. Omdat een beetje gezond verstand kan leren hoe het antwoord op die vragen zal luiden, gezien het karakter van de 4-mei herdenking.
    Natuurlijk mag een journalist irrelevante of zelfs onnozele vragen stellen. Dat kan een heel effectieve exercitie zijn: de bevraagde is en blijft verantwoordelijk om over de kwestie een positie in te nemen (zoals Welten hier deed). Maar in dit geval werd Marieke de Vries uit zichzelf zo ontzettend concreet, dat ik niet anders kan dan concluderen dat het een zeer weinig doordachte roep om extra ‘veiligheid’ was, die haar deze vragen deed stellen. Om díé reden is het mijns inziens inderdaad ‘paniekzaaierij’.

    De volgende dag stond er schuin tegenover het podium op de Amstel een NOS-straalwagen met opnieuw Marieke de Vries en crew (uren wachten, 2 minuten live). Nu zullen live-verbindingen wel relatief goedkoop zijn tegenwoordig, en als je ze hebt gelegd wil je ze ook gebruiken, dat snap ik. Maar het was hier overbodig, zoals zo vaak met live-verbindingen tegenwoordig. Een samenvatting van de ontwikkelingen in het onderzoek tot nu toe had volstaan, daar is geen op-locatie-stand-upper-vanaf-een-boot voor nodig. Nu werd er dus gemeld dat er niets was gebeurd, hier op de amstel. Dat kon iedereen op Nederland 2 zelf al zien.

    Dan over Jeroen Wollaars’ item van de volgende dag. U complimenteerde hem daar via Twitter mee. Mijns inziens terecht. Het waren helder gebrachte feiten. Ik concludeerde: de voortplantingssnelheid van een paniekgolf is circa 20 meter per seconde. Mooie animatie, heldere uiteenzetting, rustig, compact, duidelijk, klaar. Totdat daar het ‘relaxen bij het Wilhelmus’ om de hoek kwam kijken. En de prachtige vondst met ‘vrij onverveerd’. Mijn complimenten, want mooie observaties. Voor in een column, of luckytv, of de RapService. Niet voor de NOS, zo is mijn indruk.
    Zoiets geldt ook voor Jeroen Overbeek. Zijn commentaar was bewonderingswaardig rustig, beheerst en waardig van toon. Maar toch vond ik sommige observaties niet bij de NOS passen. Dat woord ‘aangedaan’. En ‘fier’.

    JP Geelen noemde het polygaanjournaal. Ik had die assosciatie ook, maar hier begint mijn beoordeling van uw uitzendingen ambivalenter te worden. Ik zit nu na te denken over de omschakeling tussen NOS-evenementen verslag en NOS-nieuwsverslag. Die omschakeling vind in die ene seconde van uitbrekende paniek plaats. Ook in alle journalisten ter plaatse. En in zeker zin ook in alle burgers ter plaatse, en alle kijkers, burgerjournalisten en mediaconsumenten als wij zijn. Wat is de rol van de NOS-commentator na de omschakeling? Wat is precies de rol van de (reeds aanwezige) journaal verslaggeefster. Ik ben er nog niet zo goed uit, al was het maar omdat het fenomeen dat er zo ontzettend veel live-op-zender nieuws gemaakt wordt (waarbij iedereen ook zelf commentator kan zijn, velen twitter hebben meelopen etc.) vrij nieuw is. Het behoeft fundamentele overdenking. In elk geval dissoneerde hierin dat ‘fier’.

    Net zoals ik vrij zeker weet dat ik op de Dam net zo in de paniekgolf zou zijn meegegaan als iedereen (om die reden ben ik het met Arnold Karskens oneens), weet ik vrij zeker dat ik op die persconferentie geen zinniger vraag had kunnen formuleren dan Marieke de Vries. Dat betekent nog niet dat ik er geen kritiek op kan of mag hebben. Om die reden is uw plaagstoot-tussen-haakjes (‘leunstoel’) naar de kranten volstrekt misplaatst: een drogreden. (Bovendien zijn alle recensenten het verrassend met elkaar eens, net zoals ontzettend veel mensen op Twitter (ik weet: niet representatief, maar toch) en internetreageerders her en der).
    Voor wat betreft u opmerkingen over kranten vs TV:
    Hadden de krantensites niet eerder relevante ooggetuigeverslagen verzameld dan uw nieuwsorganisatie (Paul Brill met VK-banden, maar ook NRC)?
    Over welke rolverwisseling heeft u het precies, en wat wilt u daarmee suggereren?
    Als kranten al minder bereik of impact zouden hebben gekregen de afgelopen jaren (wat niet zo is, m.i.), waarom zouden ze dan minder recht hebben TV te becommentariëren?
    Wat let omroepen om andere media te recenseren? Is DWDD niet al ontzettende meta-media?

    Mijn idee: natuurlijk is recenseren aanmatigend, dat is de aard van het vak. Het spel is dat ‘de TV’ die recensies toch elke dag leest (zoals ook artiesten doen), en er nu zelfs op reageert. En het is terechte aanmatiging, zeker in het geval van de NOS, met zijn miljoenenpubliek en (door mij overigens gesteunde) pretenties onafhankelijke journalistiek te bedrijven. Hoge bomen vangen veel wind.

    PS (en beetje mierenneukerig, geef ik toe): na de applaus-gate van vorig jaar hadden jullie wellicht beter kunnen melden dat in de uitzendingen vanaf 10 uur De Schreeuw en in mindere mate De Gil akoestisch zijn versterkt om ze hoorbaar te maken.

  13. Je bevestigt nu wel een beetje het beeld dat journalisten maar slecht kritiek kunnen hebben Hans.

  14. Bas Pels zegt: 06-05-10 om 20:26

    Het is hier, in mijn ogen, de kunst niet de boodschapper te doden, en de boodschap te vergeten

    Daarom ben ik het, uit principe, niet eens met Louis, die de life-reportage knalhard afkraakt.

    Of kritiek gepast is, dat weet ik niet, het is mijn vak niet. Maar het was life, zonder enige voorbereiding op zoiets, en dan is het logisch dat er woorden vallen die, na een goede voorbereiding op alle onmogelijkheden niet gevallen waren. We zijn allemaal mensen.

    Maar waar ik mij vooral aan gestoorbd heb zit opgesloten in het volgende citaat van Hans Laroes

    Misschien dat mede daardoor de samenleving wat gespannener is dan, pakweg, tien jaar geleden

    Ik denk dat de samenleving enorm gespannen is. Uit de reactie op een schreeuw van een idioot – zeer onfatsoenlijk, maar meer is het niet – is te zien dat men, blijkbaar de herdenking ging bijwonen met het idee ‘als het maar goed gaat’

    Dit gevoel van onzekerheid is waar terroristen op uit zijn, en dit gevoel van onzekerheid is wat wij te ‘danken’ hebben aan de terrorismebestrijders

    In Londen is een paar jaar terug een aanval gedaan op de metro. Een dag later was die metro weer voor de voole 100 % in gebruik, met exact even lange rijen als altijd. De beroemde, onvolprezen, stiff upper lip van de Britten zort ervoor dat men zoiets negeert

    Ik vind dat wij, Nederlanders, dat ook moeten doen. Een gek zwaait met een pistool? Arresteren, mag met geweld en voor de rest negeren. Want we moeten ons niet door idioten, waanzinnigen, activisten en terroristen op de kop laten zitten, maar we moeten vooral weigeren onze normale leefpatronen om te laten gooien

    Persoonlijk vind ik, bijvoorbeeld, het enkele feit dat vorig jaar een gek een aanslag per auto pleegde – die mede mislukt zal zijn door de schade aan de aanslag- auto afkomstig van de dranghekken, dus door de getroffen maatregelen – geen reden is om de bewaking dit jaar zo extreem te maken als hij was. Het is echter mogelijk dat er andere argumenten waren -die ik uiteraard niet ken

  15. Rop zegt: 06-05-10 om 20:31

    Hans,

    Ik vond met name de toon van de vragen tijdens de persconferentie storend. Natuurlijk kunnen er vragen gesteld worden over de veiligheid, maar de manier waarop deed mij plaatsvervangend schamen. Ik vroeg mij op dat moment werkelijk af of het niet een beginnende BNN stand-in was die de vragen stelde.

  16. Fedor Roovers zegt: 06-05-10 om 20:34

    Ik vond de vragen die werden gesteld zeer legitiem. Ik ben me al langer aan het afvragen of het zo verstandig is om krampachtig door te gaan op de manier waarop het altijd was. Het ís namelijk niet meer zoals het was. De gebeurtenissen die de ‘nieuwe’ Nederlandse maatschappij hebben bepaald: moorden op Pim Fortuyn en Theo van Gogh, koninginnedagdrama en nu de damschreeuwer hebben voor een spanning gezorgd waar we nu eerst mee moeten leren omgaan. Zeker de spanning die heerst onder de mensen heeft dit laatste drama veroorzaakt.

    Ik heb het wel vaker meegemaakt dat stiltes worden onderbroken door een schreeuw. Hier nodigt een stilte bij enkele mensen toe uit. Vroeger werden deze mensen gewoon genegeerd. Ik roep de NOS op om in het archief te gaan zoeken naar damschreeuwers bij eerdere 4 mei herdenkingen.

    Zolang wij in spanning leven met ons zelf en met anderen moeten we alle openbare masale evenementen anders gaan benaderen en misschien een overdreven veiligheidsgevoel creëren, al is het vals, om in ieder geval de spanning te laten zakken. De reële dreiging is misschien niet zo groot, maar in onze maatschappelijke belevenis is die er wel.

    Ik zou dus op willen roepen om de komende jaren zoveel mogelijk veiligheidsmaatregelen te treffen tot wij eer allemaal tot rust zijn gekomen.

  17. Zeer goede reactie van ceremoniemeester en wijs besluit koningin.

    In de stad leven en wonen veel mensen die ook daar aanwezig waren

    Bezoekers en bewoners zijn onmogelijk allen te controleren.

    Vette pluim Politie!

  18. Bart zegt: 06-05-10 om 22:24

    Niet zo krampachtig vasthouden aan het gelijk van de NOS, het was echt niet allemaal goud wat er blonk.
    In één van de uitzendingen werd gezegd dat vóórdat het incident plaatsvond, er al “iets in de lucht hing”. “Stil is het maar niet rustig …. De gedachten van het publiek lijken naar mate de tijd verstrijkt steeds minder naar binnen gericht”.
    Dat kun je toch afgewogen berichtgeving noemen? Dat is stemmingmakerij vermengd met psychologie van de koude grond.

  19. Remco zegt: 06-05-10 om 23:41

    U gaat m.i. te snel en gemakkelijk voorbij aan de vraag in hoeverre de ‘individuen die de weg kwijt zijn’ ook een gevolg zijn van een gespannener samenleving. En welke bijdrage de media, ook het NOS Journaal, daaraan leveren.

    Ook ik vond de vragen van uw verslaggever neigen naar hysterie: ze was ongetwijfeld ontzettend geschrokken van de gebeurtenissen op de Dam, maar had dan niet een collega met een koeler hoofd naar die persconferentie moeten gaan? Waarom heeft u daar niet voor gekozen, alleen al uit het oogpunt van objectiviteit?

    De eerste vraag van uw verslaggever was nog relevant: waarom werd de man met de koffer aangehouden? Wat gebeurde daar nu precies? De vervolgvraag natuurlijk niet (of iemand met koffer op de Dam mag staan), dat was vragen naar de bekende weg: welk antwoord had zij verwacht? Ook het doorvragen van de pers naar de veiligheid op 5 mei was absoluut irrelevant: het was immers duidelijk dat deze daad compleet op zichzelf stond. De aanstichter van alle paniek was – zo bleek duidelijk uit de verklaring van dhr. Welten – een dakloze met een psychiatrisch probleem, die op de verkeerde plek op de verkeerde tijd overlast veroorzaakte.

    Kortom: na de verklaring van dhr. Welten bleek het één grote storm in een glas water. Maak er dan als journaal niet méér van – zeker niet als je écht een bijdrage wilt leveren aan een veiliger samenleving. Niet of nauwelijks over dit soort zaken berichten lijkt dan bijzonder effectief, zo blijkt uit de interessante (anti)terrorismestudie Theater van de Angst van Beatrice de Graaf.

  20. Jaap zegt: 07-05-10 om 00:04

    En waar is het artikel over de door Marokkanen in elkaar geslagen homo op bevrijdingsdag?

    Niet het vermelden waard meneer Laroes?

    Voor het niet politiek correcte nieuws, zie:

    http://www.elsevier.nl/web/Nie.....terdam.htm

  21. Ed Harms zegt: 07-05-10 om 00:39

    Waarom toch alle reacties niet opgetekend met het gevoel van het moment op 4 mei??

  22. Willem Meiners zegt: 07-05-10 om 03:31

    Meneer Laroes, ik woon in Amerika, sla nooit de twee minuten stilte over, zag de paniek naderhand op uw website in m’n laptop, en daarna Marieke live tijdens uw uitzending. Er is niks mis met uw verslaggeefster. Het Amerikaanse staatshoofd verschijnt regelmatig in het openbaar temidden van duizenden of tienduizenden burgers. Al die mensen gaan eerst door poortjes. Niemand mag een koffertje meenemen. En iedereen hier vindt dat heel gewoon. Geen wonder. Er zijn immers poortjes in scholen, in tal van bedrijven, in ziekenhuizen, zelfs voordat je gaat trouwen. En als je naar het stadion gaat, halen ze eerst moeders tas ondersteboven. Dat noemen sommigen “Amerikaanse toestanden”. Hier noemen we het logisch. Maakt niemand bezwaar tegen, want het verhoogt ieders gevoel van veiligheid. Vooral als het staatshoofd in de menigte is. Ik was eerlijk gezegd verbaasd dat het nog niet was overgewaaid naar Nederland.
    Marieke de Vries heeft meer van de wereld gezien, vermoed ik. Haar vragen getuigden van gezond verstand.

  23. Bart zegt: 07-05-10 om 06:04

    In dit tijdperk van sensatie televisie, waar Nederland nu erg sterk in mag worden, is dit een uitvergoting van een ( dronken ??) man die zijn zelfcontrole verliest.
    Afhankelijk van het camera gebruik en commentaar, kan je hier een incident van maken in de presentatie, of een nationaal drama, waar ook in 4 verschillende praatprogramma’s nog een week of 4 doorgezanikt kan worden.
    In een beetje bananen republiek is de televisie toch iets informatiever.

  24. Ruud zegt: 07-05-10 om 07:18

    Laten we het eens hebben over de “paniekzaaier” in kwestie. Die betuigd nu spijt en komt er waarschijnlijk met een typische Nederlands “foei, niet meer doen” vanaf. Laten we dat eens journalistiek volgen i.p.v. spijkers op laag water zoeken over de verslaggeving op 4 mei tijdens de herdenking.

  25. jaja zegt: 07-05-10 om 09:42

    Het NOS journaal van de volgende dag meldt dat de viering van 5 mei in Amsterdam gewoon doorgang krijgt, dit ondanks de gebeurtenissen van de avond ervoor…. als je alle mietjes op de redactie moet ontslaan, heb je waarschijnlijk geen personeel meer. Intussen kijk ik alvast uit naar de dag dat ik emigreer. Nederlanders zijn mij te lafhartig, sorry

  26. Hans Laroes zegt: 07-05-10 om 10:26

    @ allen: kon pas net reacties plaatsen, was even zonder computer. vind prettig dat er zoveel komen; vind ze alle -de meesten althans- sterk beargumenteerd. vind prettig dat we in alle openheid en vrijheid hier kunnen discussieren; ik hoef in ieder geval geen gelijk te hebben/te krijgen; mij gaat met om de uitwisseling van standpunten. sowieso afgesproken dat we de uitzending, volgende week, met groepje verder gaan ‘fileren’

  27. juzo zegt: 07-05-10 om 10:57

    Complimenten voor de uitstekende berichtgeving en regie door Clairy Polak. Te hopen dat zij er (nog) weer is, als er weer iets ergs gebeurt. Nieuwslezers Journaal kunnen daar niet aan tippen.

  28. Tim zegt: 07-05-10 om 12:37

    Platte verslaggeving tegenover Stemmingmakerij.

    Ik snap niet dat mensen er zo´n probleem van maken. Als er iets ergs gebeurt mag er geen stemming gemaakt worden. Maar als we bevrijdingsdag nu eens zo feitelijk verslaan:

    Dag waarop Nederlanders massaal naar festivals en pleinen trekken waar ze zich volgieten met alcohol en sommigen de meest walgelijke dingen roepen naar andere nuchtere mensen die wel komen vieren waar het om gaat, een deel ervan tegen de dodenherdenking is maar wel onder het excuus van “Bevrijdingsdag” kompleet los van de wereld gaan zonder te beseffen dat zonder die doden die wij de dag ervoor herdenken wij helemaal misschien wel niet een feestje zouden hebben. Bevrijdingsdag in een notendop.

    Of beschrijven we het liever minder feitelijk, en zeggen we dat het weer een mooie dag was met weinig incidenten.

    Hoe feitelijk wil je je nieuws hebben? Een dronken man die de dodenherdenking verstoort mogen we ons aantrekken als een nationaal drama. We zijn zo ver gezonken dat we die man dronken bij een herdenking laten staan zonder hem op zijn verantwoordelijkheden naar andere wijzen. Maar omdat onze hele maatschappij graag schopt naar een ander, maar zijn verantwoordelijkheid zelf ook niet neemt, wordt het al snel belachelijk gevonden dat men er zo mee omgaat. Alles om ervoor te zorgen dat “dronken zijn” gewoon mag, net als “stoned zijn”. Want tenslotte willen we dat de volgende dag allemaal graag doen.

    De NOS is er niet om ons op onze normen en waarden te wijzen, maar zelf doen we het niet. Dus ik kan me er prima in vinden dat ze het wel doen. Beetje fatsoen in de wereld, als het aan de burger zelf lag bestond dat alleen als het ze uitkwam.

  29. john zegt: 07-05-10 om 12:43

    Het zou de NOS sieren als ze daadwerkelijk nieuws vergaard en onderzoek doet. ook het stellen van kritische vragen horen hierbij.
    een vraag stellen of er wel of niet een koffertje zou mogen zijn is ronduit stemmingmakerij. we hebben immers het recht om bij ons te hebben wat we willen (hetzij een verboden voorwerp), dus wat wil de nos nou eigenlijk? koffertjes maar verbieden dan?

    waarom is trouwens het publiek zo in paniek geraakt? dat gebeurde echt niet door die schreeuw van die vent hoor. dat kwam door een zeer luide knal vlak bij die vent, pas daarna kwam er paniek na de paniek vielen pas de dranghekken om. (bron: nos filmpje van iemand die vlak bij stond)
    ga eens onderzoeken en vragen stellen wat die luide knal was? want dat was geen koffertje die viel.

  30. Ricardo zegt: 07-05-10 om 13:48

    Paniekzaaierij was het in de media niet, wel direct weer een ‘overkill’ aan herhaling van dezelfde beelden (daar doen idioten als zo’n pseudo rabbi het voor), zowel in het verslag als het NOS journaal, NOVA als Pauw en Witteman. Waarom vertrouwden in eerste instantie zelfs aanwezige journalisten niet even op wat thuis zelfs goed plaats- en hoorbaar was: die schreeuw en omvallende hekken voorafgaand aan de paniek? Om dat vervolgens te plaatsen in het geheel van toenemende feiten. Maar het bleef zelfs toen de menigte uit elkaar stoof in het NOS verslag nog even stil, om vervolgens direct over te gaan naar de diverse feiten en speculaties. Me dunkt dat de journalisten van vroeger met minder middelen wat beter in staat waren om met de juiste woorden in te haken op wat er om hen heen gebeurde. Staat het niet in het draaiboek dan lijkt het tegenwoordig erg lastig om snel de juiste woorden te vinden. En in NOVA was voorafgaand aan de persconferentie eigenlijk nog geen nieuw nieuws, dus maar weer uitgebreid herhalen van die beelden en speculaties. Kort na de persconferentie mocht de heer Asscher alweer snel aanschuiven bij Pauw en Witteman om eigenlijk niets zinnigs meer toe te voegen. Maar ‘we’ waren natuurlijk na 23.00 uur wel weer heel actueel bezig. Mijn pleidooi: iets meer struktuur en iets minder overkill brengt de boodschap helder genoeg. Heb je niets extra’s te melden, wacht dan even met het item.

  31. Merel de Vries zegt: 07-05-10 om 14:06

    @Bart: Er was niets tendentieus aan die opmerking in de analyse van de gebeurtenissen. Ik vond het juist goed waargenomen en het was me, ten positieve, opgevallen dat de NOS dit meldde. Dit was namelijk precies hoe het was. Zoiets kun je niet weten als je het op televisie ziet, dat is heel begrijpelijk. Daarom is het van belang het te melden. Vele van de negatieve reacties over de verslaggeving moeten van mensen komen die er niet bij zijn geweest. Ik kom al jaren naar de Dodenherdenking op de Dam. Zo ook dit jaar. En het was een buitengewoon onrustige herdenking in gespannen sfeer, zoals ik die nog nooit heb meegemaakt. Ook al tot het moment van ‘de schreeuw’. Het zou inderdaad interessant zijn te bekijken welke andere onruststokers/ schreeuwers er in het archief zitten en het dan af te zetten tegen deze keer.

    @allen: De relevantie van de koffer is wel degelijk groot. Niet voor niets heeft de bereden politie de koffer meteen uit het publiek verwijderd en moest het koninklijk gezelschap het op een rennen zetten. Stellen dat het een storm in een glas water was, is achteraf redeneren. Op het moment dat het gebeurde was het volstrekt onduidelijk wat er aan de hand was, hoeveel betrokkenen er waren en of de situatie doorlopend zou kunnen worden. Mensen die, zoals ik, achterin stonden, konden niets zien en hoorden alleen de schreeuw, het vallen van het hek (dat klonk alsof een auto ergens doorheen reed ofwel als schoten) en daarna het ronkende geluid van het achteruit deinzen van de massa. Daardoor werden zelfs mensen ter hoogte van het Paleis verdrukt, inclusief kinderen en politie, die ik op de grond naast mij zag liggen. Het enige wat wij hoorden was dat er iemand onwel geworden was en dat geloofde niemand om mij heen.

    Feit is, eens met Fedor, dat de toestand in onze maatschappij is veranderd. Daarom is het, zoals ook in andere landen, terecht dat er wordt nagedacht over extra voorzorgsmaatregelen. Die conclusie was al eerder getrokken, na o.a. twee politieke moorden en het drama van Koninginnedag. Al die gebeurtenissen had niemand enkele jaren geleden kunnen verwachten. En dus is het helemaal niet gek om een vraag over het toestaan van tassen en koffers of extra beveiliging te stellen. Het was ook een vraag die zeer leefde onder de aanwezigen. Ook al zijn er terechte vraagtekens te stellen over de wenselijkheid, de vraag is gezien alle feiten in de afgelopen jaren volkomen op zijn plaats. En de antwoorden van Welten en Asscher waren ook belangrijk om te horen. Die krijg je niet als je de vraag niet stelt.

    Experts zijn het erover eens dat zowel georganiseerd terrorisme als eenmansacties de komende tijd niet uit te sluiten vallen. Voor eenmansacties geldt verder dat er sprake is van zogenaamd ‘besmettingsgevaar’. Kortom, zijn er voorvallen geweest, dan zullen die er wegens besmettelijkheid voorlopig blijven komen. In de medische wereld worden bij besmettingsgevaar voorzorgsmaatregelen genomen ter preventie van uitbreiding van de haard. Het is ook hier noodzakelijk om dit te overwegen en dat gebeurt dan ook vast.

    In de psychologie/ psychiatrie is het een bekend fenomeen dat ontremde of gestoorde mensen neigen tot het resoneren op de angsten die er op dat moment in een situatie/ groep spelen. In die zin zijn zij, naast verstoorders, ook signaleerders van de spanning in die toestand. Dus ja, dit was een ‘dakloze psychiatrisch patient’, maar misschien was het ook iemand die impulsief ontremde om een reden. Tien jaar geleden waren er ook patienten bij herdenkingen. Maar toen gebeurde dit niet en de vraag is waarom.

    Tot slot; op 5 mei is er niet alleen een homoseksuele man mishandeld, maar is er ook iemand verwijderd van een lezing bij Felix Meritis, omdat hij zich verdacht zou hebben gedragen en een koffer bij zich had. Dit is nergens gemeld, maar het geeft te denken.

    Mijn complimenten voor de NOS en voor de mogelijkheid tot deze discussie.

  32. nijntje zegt: 07-05-10 om 14:08

    Wat ik zo opvallend is dat er eerst wordt gedaan dat er van alles aan de hand is (omdat op dat moment nog niets duidelijk was) maar wanneer het wel duidelijk is dan wordt er nog met veel drama berichtgeving gedaan. Dan is men aan het twijfelen over 5 mei vieringen, terwijl al vrij snel duidelijk was dat het een zwerver was en daarmee een eenmansactie zonder enig doel.
    Toch doet men vervolgens nog steeds alsof er een grote aanslag is gepleegd…. Natuurlijk is het erg wat er is gebeurd, maar dit moet je niet doortrekken naar andere dagen! Ook kan je zo iemand niet zomaar buitensluiten, hij had geen geweer of wat dan ook om een aanslag te plegen, op welke grond had men hem dan willen weren? Je kan moeilijk iedereen onderwerpen aan een psychologisch onderzoek. Dodenherdenking moet toegankelijk zijn voor iedereen.
    Het grootste probleem is de blinde paniek die daarna ontstond. Daardoor zijn het andere mensen geweest die o.a. de kinderen hebben “vertrapt” en niet deze verstrooide man.
    Hier wordt de bedreiging erg gehyped en doet mij erg denken aan de mexicaanse griep (ja er waren doden door die griep, maar die vallen ook door een “gewone” griep waar je nooit wat over hoort). Heb het gevoel dat we in een maatschappij leven waar alles heel snel een hype wordt waardoor paniek ontstaat. Deze paniek is het meest gevaarlijke en explosieve dat er is, dat blijkt wel uit de dodenherdenking……

  33. Henk zegt: 07-05-10 om 15:15

    Niet alleen waren de vragen van mevrouw de Vries tendentieus en gericht op sensatie, ook de constante herhaling van fragmenten van de ordeverstoring op Radio 1 bevordert m.i. de massale angstpsychose die het moderne Neder- land kenmerkt. Een verslaggever constateerde zelfs dat er op de Dam “iets in de lucht hing” i.t.t. voorgaande jaren. Onzin.
    De NOS moet weten welke gevolgen paniek zaaien kan hebben op de bevolking en daarom rustig, enigszins afstandelijk reageren. De NOS zou er goed aan doen concurrentie door middel van emotionele c.q. sensationele verslaggeving niet na te streven, maar dat over te laten aan commerciële zenders. Hen gaat het louter om adverteerders.

  34. Ted zegt: 07-05-10 om 15:56

    Die verslaggeefsters bij de NOS zijn om te huilen, Lidwien Gevers die op het stand van HvH aan snelrecht doet, die meid in Griekenland die zegt datGriekenland maar moet buigen voor het IMF omdat ‘ze niet anders kunnen’.
    Brandsma die de Poolse President zelf als schuldige probeert aan te wijzen van de crash, terwijl de zwarte doos nog niet gevonden was en Marieke de Vries die het KH bij alles wat er gebeurt als grootste slachtoffers neerzet

  35. Doortje Messing zegt: 08-05-10 om 02:41

    Ik kijk uit naar een verslag van de evaluatie volgende week, of een hoofdredactioneel commentaar/blog met diepgang hieromtrent. Al zou ik het ook begrijpen dat zoiets intern blijft.

    Ik zou in alle bescheidenheid willen aanbevelen, al zult u er vast al van op de hoogte zijn, het journalistenpanel van Villa VPRO van vrijdag. (link http://weblogs.vpro.nl/villavp.....ot-paniek/ ).
    De onvolprezen Govert van Brakel sprak behartenswaardige woorden over het verschil tussen sport- en nieuwsverslaggeving. Misschien vind ik hierin een begin van het antwoord op mijn probleem met de omschakeling tussen evenementen- en nieuwsverslag dat ik in mijn eerste reactie beschreef.
    De heer Tromp heeft het over het ‘overnemen en opvullen van gebeurtenissen’. Hier klinkt in door, maar dan beter geformuleerd, wat ik eerder ‘live op zender nieuws maken’ noemde.

    Tot slot, en slechts zijdelings gerelateerd: ik heb genoten van de BBC verkiezingsuitzending van gisteren, met o.a. de blijkbaar slaaploze David Dimbleby (71!) en Jeremy Paxman. Fantastische TV, inclusief mooie, maar soms iets te gekunstelde, 3D-animaties, honderden dwingend inkomende liveverbindingen én live helikoptershots van autostoeten. Met die zaken leken de heren soms zelf een beetje ongemakkelijk te zijn: “That’s the magic of television” als halfhartig excuus voor het afkappen van een pundit, besmuikt glimlachend.
    In dat ongemak en die onderkoelde humor (die natuurlijk ook goed past bij de door harde confrontatie gekenmerkte relatie tussen pers en politiek in GB) schuilt de klasse van deze BBC uitzending. Natuurlijk kijken er, met name ‘s nachts, veel mensen die net als ik ook genieten van de TV (bijna als l’art pour l’art) en van het spel van de politiek. Tegelijkertijd is humor en ongemak de perfecte manier om ‘down to earth’ te komen, in dit geval naar de grote problemen waar GB zich voor gesteld ziet, en waar de kijker uiteindelijk ook in geïnteresseerd is.
    Soortgelijke overwegingen maakten dat ik de radiouitzending, naar ik meen met Bert van Sloten, in de nacht van de val van het kabinet, zo waardeerde.
    Soortgelijke overwegingen zou ik van toepassing willen laten zijn op elke speciale live uitzending van een nieuwsorganisatie. Misschien vind ik hierin een kleine relativering van de kritiek in mijn eerste reactie op dit blog: de vraag van Marieke de Vries was live, maar ingebed in Nova. Jan Tromp beschrijft goed de druk van zo’n live-TV moment. Het moment viel echter in Nova, met Clairy Polak en een Deskundige, waar in elk geval ruimte was voor relativering. Hier helaas niet optimaal benut, al meende ik het ongemak van niet-presentatrice Polak van het scherm te zien spatten.
    Op het gevaar af erg zweverig te gaan klinken nu een conclusie waar ik zelf nog even over moet nadenken en waarvan ik me zomaar afvraag of het een onhandige herformulering van een journalistieke basisregel is:
    Hoe rechtstreekser een journalist verslag doet, hoe minder zijn eigen bijdrage kan en mag betekenen.

Geef een reactie

 

    • Weblog Hoofdredactie

      Dit is het weblog van de hoofdredactie van NOS Nieuws. Die bestaat uit hoofdredacteur Marcel Gelauff, plaatsvervangend hoofdredacteur Giselle van Cann en de adjunct-hoofdredacteuren Aletta Oosten en Bart Leferink.
    • Reageren?

      Reacties op dit weblog zijn uiteraard van harte welkom.
      Wel is er een aantal spelregels:

      1) Alle reacties worden gemodereerd. Wij doen dat zelf. Het kan soms even duren voordat een reactie geplaatst wordt.

      2) Let op: Eenmaal geplaatst blijft geplaatst. Bijdragen aan een discussie worden door ons niet achteraf verwijderd, ook niet op verzoek. Schrijf dus geen dingen waar u later spijt van kunt krijgen.

      3) De blogs zijn een platform voor reacties en discussie, geen uitlaatklep voor scheldkanonnades. Houd het aub beschaafd. Reacties die beledigingen of scheldwoorden bevatten worden niet geplaatst.

      4) Houd het ook zakelijk, dat wil zeggen: niet nodeloos op de man spelen.

      5) Alleen inhoudelijke reacties op het onderwerp van een blogpost worden geplaatst. Met andere woorden: blijf on-topic.

      6) Het is de bedoeling dat reacties de discussie bevorderen. Steeds weer hameren op hetzelfde punt heeft geen zin, tenzij met nieuwe argumenten.

      Reacties die niet aan de spelregels voldoen worden niet geplaatst.
    • RSS NOS Nieuws

      • Cliffhanger GTST aangepast 'vanwege parallellen met de werkelijkheid' 18/06/2018
        RTL gaat de cliffhanger van Goede Tijden, Slechte Tijden opnieuw opnemen. Volgens de zender heeft het seizoenseinde van de soap "te veel overeenkomsten met een recente gebeurtenis in het echte leven". De laatste aflevering van het seizoen werd opgenomen op de NDSM-werf in Amsterdam. Daar kwam eind vorige maand een 32-jarige man om het leven door ee […]
      • Rutte bezoekt de Amerikaanse president Trump op 2 juli 18/06/2018
        Premier Rutte bezoekt op 2 juli de Amerikaanse president Trump. De Rijksvoorlichtingsdienst meldt dat het om een kennismakingsgesprek gaat waarbij onder meer wordt gesproken "over de goede onderlinge relaties, de handelsbetrekkingen en wederzijdse investeringen, en samenwerking op het gebied van defensie en veiligheid". Minister Kaag voor Buitenlan […]
      • Straks spelen de Rode Duivels, maar in België 'zie je daar weinig van' 18/06/2018
        Belgische pleinen en kroegen maken zich klaar voor de eerste WK-wedstrijd van de Rode Duivels. Om 17.00 uur is de aftrap van de wedstrijd tegen Panama. Supermarkten verwachten dat ze fors meer bier en barbecuevlees verkopen en er zal op veel plekken gezamenlijk gekeken worden, schrijven Belgische media. Maar daar is vooraf nauwelijks iets van te zien, zegt c […]
      • Vier jaar cel voor internetoplichter met honderden slachtoffers 18/06/2018
        Een 37-jarige man uit Leeuwarden is veroordeeld tot vier jaar celstraf, waarvan een jaar voorwaardelijk, voor grootschalige oplichting via internet. De ict-expert maakte in het hele land slachtoffers. Ruim vijfhonderd bedrijven en particulieren deden aangifte tegen hem. De man bouwde vanuit Leeuwarden en Sneek webshops voor bedrijven. Hij bouwde daar achterd […]
      • Raad voor de rechtspraak ziet niets in nieuwe wet voorwaardelijk vrijkomen 18/06/2018
        De Raad voor de rechtspraak ziet niets in het wetsvoorstel van minister Dekker, die de regels rond de voorwaardelijke invrijheidstelling van gedetineerden wil aanscherpen. De huidige regeling rond de terugkeer van gedetineerden draagt beter bij aan de bescherming van de samenleving dan het wetsvoorstel, concludeert de raad in een advies. De raad reageert op […]
      • Merkel krijgt tijd van zusterpartij CSU voor asieloverleg op EU-top 18/06/2018
        Bondskanselier Merkel krijgt van coalitiegenoot CSU de kans om op de Europese top van volgende week afspraken te maken over het asielbeleid. Dat is de uitkomst van intern overleg binnen de afzonderlijke partijen. Daarmee is een directe regeringscrisis afgewend. Merkel (CDU) en CSU-minister Seehofer van Binnenlandse Zaken liggen al enige tijd overhoop over he […]