De weblogs van de NOS worden niet langer bijgewerkt.

Voor nieuws Over de NOS kunt u terecht op over.nos.nl.
Voor de overige berichtgeving kunt u terecht op NOS.nl.

Wetenschap en journalistiek: mijn feiten

Onlangs brachten enkele tientallen wetenschapsjournalisten een bezoek aan de redactie van NOS Nieuws. Dit naar aanleiding van een paar opmerkingen van mij over wetenschapsjournalistiek en over de ontmoeting tussen wetenschap en journalistiek. Van dat bezoek verscheen een paar dagen geleden een verslag van een van de deelnemers aan dat bezoek.

Een enkel dagblad schreef ook over het bezoek. Ik zou op alles kunnen reageren, maar ik houd het maar even bij dit stuk en bij de kern. Want ik zie onjuistheden in dit stuk dat de schrijver zelf ongetwijfeld feitelijk vindt. Of op zijn minst zo heeft bedoeld.

Ik heb niet gezegd dat er misschien niemand op onze redactie is met een wetenschappelijke opleiding. Dat zijn er namelijk vele tientallen, misschien wel meer dan de helft. Ik heb gezegd dat er misschien wel niemand is (ik weet het niet, ik heb het niet gecontroleerd) met een beta-opleiding, zoals sommigen van het gezelschap hadden. Dat is heel wat anders.

Dan word ik als volgt geciteerd: “Het is mijn opinie dat feiten niet bestaan.”

En dat wordt neergezet alsof het de kern van mijn (journalistieke) denken is. (Zo lees ik dat stukje, voor mij is het beeld dat daar in de tekst ontstaat een feit zou ik bijna zeggen).

Maar dat citaat is feitelijk onjuist; ik lees het als suggestief en insinuerend.

Ik vind het niet en heb het nooit gevonden. Het is voor de zoveelste keer een onjuiste verdichting van een lang betoog. Alsof ik als hoofdredacteur niet geïnteresseerd zou zijn in feiten. Dat is onzin. Feiten proberen vast te stellen, journalistiek onderzoek en research, hoor en wederhoor doen we de hele dag. Dat is een kern van onze journalistieke taak. En dat moeten we ook willen doen.

Wat heb ik dan wel betoogd?

In deze al wekenlang slepende discussie over wetenschapsjournalistiek en tijdens jullie bezoek heb ik beschreven, dat er een verschil kan zijn tussen een wetenschappelijke benadering en een journalistieke. Zeker als het gaat om het bedienen van een breed miljoenenpubliek, zoals NOS Nieuws 24 uur per dag, 365 dagen per jaar op alle media doet. En dat beide niet altijd gelijk te leggen zijn.

Dat verschil heb ik aan de hand van veel voorbeelden bediscussieerd. Van de Q-koorts tot medische ontdekkingen. Interessant en voor ons als redactie op een aantal punten zeer leerzaam.

Los daarvan heb ik opgemerkt dat daar waar de wetenschap veel onzekerheden kent, steeds vragen stelt, blijft stellen en moet stellen en bovendien mensen vaak andere percepties hebben van gebeurtenissen of verschijnselen, je op een hoog abstractieniveau, een filosofisch niveau eigenlijk, zou kunnen betogen dat feiten niet bestaan. Maar dat dat heel wat anders is dan niet feitelijk willen berichten of de waarde van wetenschappelijk onderzoek niet inzien.

Dat heb ik gezegd, dat heb ik bedoeld, niet meer en niet minder.

Ik snap natuurlijk dat het het op Twitter wel lekker doet, dat de hoofdredacteur van NOS Nieuws niet aan feiten doet en dat allerlei columnisten er snel weer een stukkie mee vol hebben, maar het doet mij geen recht.

Voor mij is het feitelijk onjuist. En alleen al daarom zou iedereen die over mij heen is gevallen, omdat ik feiten niet belangrijk zou vinden, er iets mee moeten.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


29 reacties op “Wetenschap en journalistiek: mijn feiten”

  1. Bas zegt: 16-07-12 om 15:07

    Volgens mij is het gebruikelijk in de betawereld om je te realiseren dat feiten bestaan, maar mogelijk niet kenbaar zijn.

    Het koperatoom heeft een massa, maar is dat inderdaad de waarde 63,546? Wellicht zullen we het nooit weten, maar de kans is zeer groot dat het inderdaad 63,546 – dat wil zeggen ergens tussen 63,5455 en 63,5465 in is. Want anders zouden bepaalde resultaten niet behaald kunnen worden.

    Mijn persoonlijk probleem is dat wetenschapsjournalisten de hierboven gegeven problemen – gebruik van een getal impliceert niet een waarde, maar een marge en erkennen dat er altijd onzekerheden overblijven – niet kennen of negeren.

    Wetenschapsjournalistieke stukken zijn altijd zo opmerkelijk helder, duidelijk. Maar ook vaak met elkaar in tegenspraak, omdat het wetenschappelijke voorbehoud na een paar jaar terecht bleek..

  2. Ik begrijp niet zo goed wat ik met de zinsnede in de titel “‘mijn’ feiten” moet, maar dat daargelaten wordt het mij niet echt duidelijk of de NOS nu wel of niet de wetenschappelijke ‘consensus’ wil belichten in haar nieuwsuitingen. En of er nu wel of niet een wetenschapsredactie nodig is.

    Goed, ik begrijp dat dit artikel niet aan mij gericht is. De ‘jullie’ zijn immers de bezoekers. (Stuur ze een mail, zou ik zeggen, voor een breder publiek is dit toch bijna niet te lezen zonder context van het besprokene?)

    Door weer de focus te leggen op jouw beeld, en een wetenschapsfilosofische verhandeling over feiten, (Een vrij beperkte verhandeling, de wetenschap werkt natuurlijk met hypothesen en theorieën die inderdaad nooit ultiem bewezen kunnen worden, maar we doorgaans aannemen als ‘feit’ totdat het tegendeel bewezen wordt. Overigens -een groot misverstand- niet zonder eerdere onderbouwingen.) krijg ik op mijn beurt toch weer het idee dat er graag een mooi verhaal geschetst wordt, in plaats van het tot dan toe bekende wetenschappelijke verhaal af te draaien.

    Dat mag natuurlijk, en daar sta ik niet per se onsympathiek tegenover: ik vind het misschien zelfs wel een te verdedigen, goede keuze, maar dat is niet zozeer een wetenschappelijk controversiële uitdaging, als wel een journalistieke. Je gaat dan van objectieve berichtgeving naar het voorleggen van ‘jouw feiten’. Hetgeen volgens mij vaker een journalistieke keuze is dan ‘de journalistiek’ wil toegeven. Nogmaals: wat mij betreft niet per se iets mis mee, maar misschien is het een (bredere) journalistieke wereld die je dan met aanspreken.

  3. Fijn dat er door u gereageerd wordt, meneer Gelauff. Ik trek me de sneer over “columnisten die snel weer een stukkie vol hebben” even persoonlijk aan, omdat ik bij mijn weten de enige columnist ben die er een column over schreef (in Trouw) en ik had gezien dat er op twitter mensen waren die met deze column in de hand u de woorden in de mond legden dat u niet om feiten gaf.
    Echter, dat staat helemaal niet in mijn column. In tegendeel: reeds in de eerste alinea heb ik ruimte gemaakt voor de nuancering die u aanbracht op de uit hun verband gerukte woorden die u eerder sprak over de feiten. Ik citeer even mijn eigen column:

    “De uitspraken die hij eerder in een interview met het TU-blad Delta deed – “Wij doen geen simpel feitenonderzoek. Absolute waarheden bestaan niet.” – nuanceert hij nu we voor zijn neus staan. Natuurlijk zijn feiten belangrijk voor het ‘NOS Journaal’. Van de suggestie dat hij dat niet zou vinden, wordt hij ‘echt pissig’.”

    Mijn column gaat verder over het feit dat u en uw redacteuren geen wetenschappelijke publicaties nalezen; een handelingswijze waarvan ik nog steeds vind dat u die zou moeten heroverwegen, omdat zo veel fouten te voorkomen zijn.

    Maar ik verzet mij dus tegen de suggestie dat ik een makkelijke column zou hebben getikt waarin ik gezegd zou hebben dat de feiten er voor NOS/Gelauff niet toe zouden doen. Het lijkt me wel raadzaam om voortaan voor het sneren de hele column te lezen.

  4. Rene Hoogerwerf zegt: 16-07-12 om 16:26

    Beste Marcel,

    Een dappere poging om onjuiste verslaggeving te corrigeren, goed om te doen ook.
    Helaas zal het niets veranderen aan het gegeven dat te veel mensen, en ook te veel journalisten een gebeurtenis slechts gekleurd door eigen voorkeur of overtuiging kunnen weergeven, zelfs als het een uitspraak betreft die zijzelf gedaan hebben. Maar dan nog, goed om te doen, nooit mee stoppen ook Marcel. Daar overigens ook filosofie als wetenschap is geaccepteerd, is het een feit dat feiten niet bestaan, maar onveranderd weergeven wat je waarneemt wordt daar niet door gehinderd, en zo hoort het ook.

  5. Beste Marcel,

    Goed om te lezen hoe je deze – nu openbare – discussie ervaart. Het uitgebreide verslag van Sander Voormolen (NRC) waar je naar verwijst in je link, heb ik anders gelezen dan jij. Ik lees er geen insinuaties in, en ik vind het een vrij zakelijk en ‘droog’ verslag van een bijeenkomst waar ik ook bij was.

    Het door jou gewraakte citaat staat in dat verslag in een context, die je hier nu weglaat. Dit is het hele citaat:

    “Het is mijn opinie dat feiten niet bestaan. Als ik de wetenschapskaternen van de kranten lees, lees ik vooral wat er nog meer onderzocht moet worden en wat er eigenlijk anders zit dan we altijd gedacht hadden. Als je nieuws brengt over de uitkomsten van een wetenschappelijk onderzoek dan zijn er altijd mensen die zeggen dat het niet klopt of dat de verkeerde invalshoek is gekozen.”

    Zo heb ik het ook gehoord. Ik denk dat niemand van de aanwezigen op die bijeenkomst van mening was of is dat het NOS-journaal ‘in het algemeen’ geen feiten checkt. Dat is core business, voor élke journalist. Daarover lijkt me geen enkel misverstand.

    Het vervolg van het citaat vond ik overigens opmerkelijker: “Als ik de wetenschapskaternen van de kranten lees, lees ik vooral wat er nog meer onderzocht moet worden en wat er eigenlijk anders zit dan we altijd gedacht hadden.“ Het kwam op mij over alsof je wetenschap daarmee diskwalificeert als ‘nieuwswaardig’, omdat er telkens weer iets nieuws, of iets anders, te vertellen valt. Tja. Dat geldt, sterker nog, voor de politiek (Wilders zegt dit, Roemer zeg dat) en de Tour de France (wie rijdt er vandaag weer in de gele trui?). Het kwam op mij over alsof je, waar het wetenschappelijk nieuws betreft, alleen de verkiezingsuitslag van 12 september, en de winnaar van de Tour de France journaalwaardig acht.

    Het feit (sic) dat wetenschappelijk onderzoek telkens nieuwe uitkomsten brengen, wil niet zeggen dat er niet zoiets als wetenschappelijke consensus bestaat. Feiten, zo je wilt. Atomen bestaan uit protonen en neutronen. Homeopathie werkt niet.

    Isaac Newton werd 400 jaar later voorbijgestreefd door Albert Einstein. Dat maakt Newtons ontdekkingen niet minder waardevol. Sterker nog: Newtons wetten zijn voor de man (m/v) in de straat voldoende om de wereld om hem heen te snappen. Hij kan ermee biljarten, kleiduiven mee uit de lucht schieten of mortiergranaten doelgericht mee afvuren; André Kuipers kan ermee ‘spot on’ in de steppe van Kazachstan landen, en om een baby in een buggy voort te kunnen duwen heb je ook genoeg aan de 400 jaar oude kennis van Newton. Tenzij je die baby met de lichtsnelheid bij de crèche wilt krijgen natuurlijk.

    Geen enkele wetenschapper zal beweren de waarheid in pacht te hebben. Wetenschap is een bouwwerk. En wetenschappers bouwen op de kennis van reuzen. Zie ook het leuke boekje van Marcel Hulspas – geen connecties – die samen met Robbert Dijkgraaf een ‘schoolreisje’ (lhttp://martijnvancalmthout.wordpress.com/2012/05/24/boek-gepriviligeerd-schoolreisje/) maakte langs ‘de reuzen van de lage landen’ (http://www.nieuwamsterdam.nl/r.....age-landen)

    En zeker: bovenstaande geldt vooral voor de exacte wetenschappen. Geschiedenis, filosofie, en literatuurwetenschap bijvoorbeeld drijven vooral op herinterpretaties van interpretaties van oorspronkelijke bronnen. En ja, daarover kan je flink van mening verschillen. Er was eens een oorlog, er duiken twee oude foto’s op en met de kennis van nu kijken we wel of niet anders op die oorlog terug. Maar die oorlog wás er. Dat is een feit.

    Ik denk dat de meeste wetenschapsjournalisten, gevraagd om ‘over de streep’(http://overdestreep.kro.nl/) te gaan waar het ‘t Anglosaksische onderscheid tussen ‘science’ en ‘humanities’ betreft, de kant van ‘science’ kiezen. Ik denk dat de NOS zichzelf – en de kijker – te kort doet door de ‘sciences’, als intellectueel domein, over te laten aan wat ‘de’ wetenschapper bij het persbericht of het ANP-tje erover te melden heeft. En ja, ik vind, dat heb ik je eerder al laten weten, dat de NOS gebaat zou zijn bij een inimini-wetenschapsredactie. Vier man (m/v), een epidemioloog/statisticus, een natuurkundige, een medicus en een bioloog. Journalisten, bedoel ik. Met een academische achtergrond. Geen wetenschappers. Dat is ander volk ;-)

    Overigens hoop ik van harte dat de voorzichtige flirt tussen VPRO/NTR en de NOS tot een spannende relatie zal leiden. #higgs

    Met hartelijke groet, Jacqueline de Vree (wetenschapsredacteur @VPRO)

  6. prive zegt: 17-07-12 om 08:59

    Ik verbeeld mezelf weleens dat in de rechtbank mij een vraag gesteld wordt: “Maar, is het mogelijk dat verdachte A de moord gepleegd heeft?”.
    Een wetenschapper kan een vraag die begint met “Is het mogelijk” NOOIT met nee beantwoorden. Dus daar kan heel makkelijk misbruik van gemaakt worden door de oppositie. Daarom ga ik ervan uit dat op feiten en mogelijkheden en dergelijke ook een foutmarge zit.
    Waar die grens ligt hangt van het onderwerp af.
    “Heeft persoon A de moord gepleegd?” Als ik 99,99% zeker ben dat dat onmogelijk is beantwoord ik de vraag met “nee, onmogelijk, het is een feit dat verdachte A onschuldig is op basis van deze gegevens”.
    Een wetenschappelijk niet correct antwoord maar veel beter geschikt voor het doorgaans niet wetenschappelijk publiek.

  7. Arnout Jaspers zegt: 17-07-12 om 10:04

    Beste Marcel (ik gebruik je voornaam, omdat ik een van de wetenschapsjournalisten was die bij de NOS op bezoek kwam),

    ik ben met je eens dat we nu maar eens moeten ophouden met dat citaat ‘feiten bestaan niet’ te gebruiken als stok om de hond te slaan. Op filosofisch niveau is dat juist, in het leven van alledag doet het er niet toe, daar gaan we er van uit dat ‘feiten’ wel bestaan, en dat je die zo correct en begrijpelijk mogelijk moet rapporteren. Daarover kunnen we het niet oneens zijn, toch?

    Waar we het ook over eens zijn: inderdaad vroeg ik je tijdens dat bezoek niet of er redacteuren waren met een wetenschappelijke opleiding, maar of er redacteuren waren met een bèta-achtergrond.
    In je blog geef je je antwoord correct weer: misschien wel niemand, dat weet je niet zeker.

    Wat ik nog steeds onbegrijpelijk vind, is dat je dit niet als een ernstig manco ervaart. Wetenschap & techniek hebben een ongelooflijk belangrijke invloed op alle aspecten van het leven (de meeste Nederlanders zouden op dit moment niet eens meer in leven zijn zonder de verworvenheden van W&N), en jij beweert doodleuk dat het er dan niet toe doet dat je – op een redactie van 300 fte – voorzover jou bekend geen basiskennis op dat gebied in huis hebt.
    Het is toch ondenkbaar dat je een vergelijkbaar standpunt zou innemen als het gaat over politiek, financiën, Europa, sport of zelfs het koninklijk huis?

    Wij kwamen daar niet omdat we een baantje bij het Journaal wilden, maar omdat we ons oprecht zorgen maken over het niveau van jullie verslaggeving zodra daar een beta-wetenschappelijk aspect aan zit.

    Ik waardeerde enorm dat jullie ons hebben uitgenodigd, de discussie aangingen, de zaak blijkbaar ook serieus wilden nemen, maar ik heb die middag en ook later niet het idee gekregen dat het kwartje werkelijk gevallen is.
    Dat moeten we ons deels ook zelf verwijten: er zaten daar 30 individuen die allemaal hun eigen punt wilden maken, we zijn geen actiegroep met een partijprogramma, dus kwamen we op jullie misschien over als een onbelangrijk clubje betweters.

    Hoe onbelangrijk je wetenschapsjournalisten ook moge vinden: buiten kijf staat dat wetenschap en techniek in deze samenleving enorm belangrijk zijn, en als je de vakkennis niet in huis haalt of inhuurt om daarover adequaat te berichten – voor een breed publiek, jazeker, maar dat is daarmee niet in tegenspraak, integendeel – dan is dat verwijtbare nalatigheid.

  8. Quote de Vree >>En zeker: bovenstaande geldt vooral voor de exacte wetenschappen. Geschiedenis, filosofie, en literatuurwetenschap bijvoorbeeld drijven vooral op herinterpretaties van interpretaties van oorspronkelijke bronnen. En ja, daarover kan je flink van mening verschillen. Er was eens een oorlog, er duiken twee oude foto’s op en met de kennis van nu kijken we wel of niet anders op die oorlog terug. Maar die oorlog wás er. Dat is een feit.<<

    Zelfs 'feiten' van dit niveau kunnen bediscussieerd worden. Lees bijvoorbeeld eens "Baudrillard, Jean (1995). The Gulf War Did Not Take Place, Bloomington: Indiana University Press". In de filosofie is het ontkennen van het op een feitelijke manier bestaan van de wereld aan de orde van de dag, denk aan het perspectivisme van Nietzsche. Hier kan uitgebreid over gediscussieerd worden, maar het is een beetje de vraag of dit zo interessant is voor de gemiddelde nieuwsreporter.

  9. Rob Baartwijk zegt: 17-07-12 om 11:31

    Het lijkt mij dat de schrijver de begrippen ‘feit’ en ‘absolute eeuwige waarheid’ door elkaar haalt.

    Op de(wetenschappelijke) vraag “Is een atoom splijtbaar” is het antwoord “Ja”. En dat zal morgen ook nog zo zijn.

    Het lijkt mij nu juist dat het niet de taak is van NOS Nieuws is om achtergrond-documentaires te produceren a la BBC Horizon, maar dat het er juist is om over de nieuwste ontwikkelingen in de wetenschap te berichten. Dat die nieuwste ontwikkelingen vaak weer worden achterhaald in inherent aan doorlopend onderzoek, aan wetenschap dus.

    Als NOS Nieuws de wetenschappelijke ontwikkelingen niet kan bijbenen, laat zij dan helemaal wegblijven van dit soort nieuws. Want als je er wel over bericht dan moet je dat gedegen en goed onderbouwd doen.

  10. Ger Wieberdink zegt: 17-07-12 om 11:49

    Hoe fantastisch het brede miljoenenpubliek van de NOS bediend wordt, bleek bij het 8-uur journaal van 9 juli maar weer eens, in het op twitter al uitgebreid becommentarieerde item over homeopathie. Aanleiding was een nieuw voorschrift van het ministerie van volksgezondheid: op het etiket van een homeopathisch geneesmiddel mag voortaan niet meer staan tegen welke kwaal het bedoeld is, tenzij met degelijk wetenschappelijk onderzoek bewezen is dat het daar inderdaad tegen helpt. En regel die al sinds jaar en dag geldt voor reguliere geneesmiddelen. Wat schotelt het 8-uur Journaal zijn brede miljoenenpubliek voor?
    1 Een ‘homeopathische kweker’ (wat dat ook moge zijn): “als het je weet dat het helpt is het wetenschappelijk onderbouwd”.
    2 Een man van de vereniging van producenten van homeopathische geneesmiddelen: “voor homeopathische geneesmiddelen gelden homeopathische wetten en daar worden ze op beoordeeld, niet op wetenschappelijke”.
    3 Een woordvoerder van de vereniging tegen kwakzalverij die slecht uit zijn woorden komt en niets meer zegt dan “het is niet bewezen want ze dènken alleen maar dat het helpt”.
    4 Een enthousiaste voorbijgangster: “alles wat je uit je eigen omgeving neemt is altijd veel beter voor je”.
    Vier meningen dus (waarvan twee van mensen met directe commerciële belangen en één irrelevant), geen enkel feit. Terwijl het er in deze zaak juist om gaat dat de vermeende werking van homeopathische geneesmiddelen door hun producenten nooit afdoende aangetoond is (feit) en dat de minister vindt dat voor alle geneesmiddelenproducenten dezelfde regels moeten gelden (ook een feit). Is het niet de taak van een journalist om 1) die feiten te melden en 2) die feiten te duiden? Bij de NOS blijkbaar niet. De baarlijke nonsens die de homeopathische drankjesmenger uitslaat blijft onweersproken, niemand legt uit waar de schoen wringt bij homeopathische claims. Hoe bewijs je de werking van een geneesmiddel? Waarom zouden homeopathische geneesmiddelen aan andere wetten mogen voldoen dan reguliere? Allemaal vragen die niet gesteld worden. Blijkbaar zijn meningen het enige wat telt.
    Je hoeft echt geen wetenschapsredacteur te zijn om zo’n item in elkaar te zetten. Zelfs is het niet noodzakelijk dat je een exacte wetenschap gestudeerd hebt (hoewel het wel helpt). Het is een kwestie van meningen van feiten kunnen onderscheiden, en zin van onzin. Basale journalistieke vaardigheden dus, die bij het NOS-Journaal blijkbaar niet zo vanzelfsprekend zijn als zijn chef doet voorkomen.

  11. Laurens de Vries zegt: 17-07-12 om 12:16

    Onjuistheden of niet, dit blog verandert weinig aan de strekking van het genoemde verslag.

    Arnout Jaspers legt de vinger al op de gevoelige plek. Dat u tijdens het bezoek niet wist of er beta’s in dienst zijn bij NOS nieuws is tot daar aan toe. Dat u in dit blog die vraag alsnog niet wil of kan beantwoorden bevestigt het idee dat de beta-wetenschap onbelangrijk is voor NOS NIeuws.

    Klimaat, milieu, grondstoffen, privacy, ict zijn allemaal tegenwoordig belangrijke onderwerpen waar een beta ‘mindset’ helpt om de verschillende aspecten te ontrafelen en uit te leggen.

    Misschien dat de leiding over NOS nieuws beter overgedragen kan worden aan iemand met een beta opleiding, of met een breder gezichtsveld.

  12. Bram Timemr zegt: 17-07-12 om 12:21

    Best een leuk item geworden zo. Is er nu wel of niet gezegd “feiten bestaan niet”. Feit is dat het gezegd is of niet. Onduidelijk welk feit er is gezegd. Duidelijk is dat het gestelde feit dat het gezegd is weerlegd wordt. Daarmee wordt een als feit gesteld gegeven feitelijk gesteld als geen feit.
    Daarom bestaan feiten niet en daarom is het feit dat het gezegd is of niet, niet relevant. Feiten bestaan niet. Dat is een feit.

  13. Ger Wieberdink zegt: 17-07-12 om 12:35

    Wat ik wil zeggen is: het probleem bij de NOS-verslaggeving is niet beperkt tot wetenschapsnieuws. Bij elk willekeurig onderwerp wordt tijd verdaan met vragen wat Henken en Ingrids (en af en toe een Mohanmmed) er eigenlijk van vinden. Bijvoorbeeld in dezelfde uitzending van 9 juli: in een item van nog geen twee minuten over betalingsachterstanden gaan de eerste 50 seconden op aan 5 interviewtjes met willekeurige passanten over of ze in hun omgeving mensen met betalingsproblemen kennen. Ja, wie niet? Terwijl dat nauwelijks iets bijdraagt aan kennis over de feiten of duiding ervan.

  14. Bas zegt: 17-07-12 om 13:45

    @ Ger

    Ik heb mij inderdaad aan die suggestieve berichtgeving knap geërgerd.

    @ Laurens

    De meeste Beta’s zijn weining leesbare schrijvers, en dat is een nadeel voor een beta bi de NOS aan de top.

    Maar in zijn algemeen krijgen Beta’s in Nederland nog minder het respect dat ze verdienen dan in het buitenland.

    Het is heel simpel. Dit blog zou zonder beta’s niet kunnen, bijvoorbeeld. De beta’s zijn feitelijk de kern waar onze technologische samenleving om draait. Niet de journalisten, politici, juristen en communicatoren die dat vaak lijken te denken.

    Want alles wat ze doen is zonder technologie weinig zinvol en in elk geval niet kenbaar. (ik ben overigens een jurist, die ooit chemie studeerde)

  15. Ricardo zegt: 17-07-12 om 18:07

    Deze discussie in aanvankelijk beperkte king heb ik niet gevolgd. Inmiddels al diverse interessante kanttekeningen en vaak al even lange tenen. Bij de NOS bespeur ik soms wat overgevoeligheid voor kritiek en men schiet dan al snel in de verdediging dat men journalistiek bedrijft voor een breed publiek. Daar wil ik niets aan afdoen maar zelfs in b.v. Met het Oog op Morgen wordt afzonderlijke journalisten hoorbaar veel vrijheid gegeven om zeer eigen deels ideologische accenten te leggen. Zelfs daar heeft nieuws dus ook altijd een beetje eigen kleur. Soms storend meestal niet zo erg, waardenvrije journalistiek is m.i. even zeldzaam als dito wetenschap.

    Het is altijd goed om naar een bredere context te kijken. Wie zegt wat, wat zijn zijn of haar achtergronden c.q. opdrachtgevers, hoe lopen de geldstromen. Soms wordt regelrechte fraude even heel goed zichtbaar. Ijllings belooft men dan meestal beterschap.

    Mij lijken de drang en dwang van kijk- en luistercijfers ook bij de NOS van grotere invloed als men toegeeft. Ook moeilijke onderwerpen dienen te passen in strakke formats van 2, 4, 6 of maximaal 8 minuten. Dat daarbij de nuance weleens verdwijnt is logisch. Dat men er vaak in slaagt om toch een redelijk raamwerk neer te zetten is een mooie prestatie. dat het vaak tegenvalt als je toevallig wat meer van een onderwerp weet is ook begrijpelijk. Dat het zendermanagement het afgelopen decennium veel invloed kreeg en de snelheid in het algemeen veel hoger werd kun je soms betreuren. Maar zelfs dat lijkt te passen binnen de vigerende tijdgeest. Wat niet wegneemt dat onderzoeks- en wetenschapsjournalistiek er m.i. vrij bekaaid vanaf komt. Relatief lage scoringscijfers zullen er vast ook een rol bij spelen. Hoe groot die is blijft ook bij de NOS verborgen.

  16. Peer Zedenleer zegt: 18-07-12 om 05:16

    Wat een ongelooflijke hoeveelheid woorden over niets. Een goed journalist weet dat hij niet alles weet en raadpleegt dan de juiste bronnen. De aldus opgedane kennis verwerkt hij in een nieuwsmelding. Een goed wetenschapper weet dat hij zijn kennis niet goed kan verwoorden en laat dat aan de journalist.
    Dat goede journalisten en dito wetenschappers dun zijn gezaaid, is een feit. Een ervaringsfeit, dus niet wetenschappelijk onderbouwd.

    Wetenschappelijk nieuws is een contradictio in terminis – per definitie wordt er alleen verklaard wat al lang zo is. Vade retro, wetenschapper. En eindig niet elk onderzoek met de banenzekerstellende conclusie dat er meer onderzoek nodig is.

  17. marcel schrijft: “In deze al wekenlang slepende discussie over wetenschapsjournalistiek en tijdens jullie bezoek heb ik beschreven, dat er een verschil kan zijn tussen een wetenschappelijke benadering en een journalistieke.” maar er is voor zover ik weet niemand binnen de vwn (vereniging van wetenschapsjournalisten nederland) die dat bestrijdt. natuurlijk breng je al het nieuws op een journalistieke manier. waar het om gaat is de vraaf waarom je een goede journalisiteke benadering wél zou toepassen op nieuws uit de wereld van politiek, economie etc (werk met ter zake kundige journalisten die de juiste vragen weten te stellen en indien nodig de juiste duiding weten te geven, zodat de kijker goed geïnformeerd wordt), en níet op nieuws uit de wetenschap.

  18. Andrew zegt: 18-07-12 om 10:52

    Fundamenteel probleem in dit land is dat zowel in de journalistiek, als op managementposities (ook bij beta organisaties als banken etc!) als in de politiek (ministers, staatssecretarissen & kamerleden) alfa’s en gamma’s verre-verreweg de grootste meerderheid vormen.

    En als beta constateer ik dat het feitengehalte bij zowel hun berichtgeving als beslissingen op zijn allervriendelijkst gezegd over het algemeen ronduit bedroevend is. En m.n. bij die laatste 2 is dit gewoon ronduit schadelijk voor de samenleving.

    Marcel, dat op “hoog abstractieniveau” gefilosofeer dat “feiten niet bestaan” (en het dus meningen en percepties zijn die de dienst uitmaken) – dat is nou net precies wat de samenleving naar de verdoemenis helpt.
    Immers: de feiten zijn dan ‘slechts’ ook maar een mening, en iemand anders’ – niet met feiten onderbouwde – mening wordt vervolgens daaraan gelijkgeschakeld. Precies wat ook in veel van jullie berichtgeving gebeurd – dat stuk over homeopathie is een prachtvoorbeeld hiervan. Wat denken Henk en Ingrid nu na dat bericht? Nou dit: “Het is een mening of homeopathie werkt of niet. Sommigen zeggen van wel, anderen van niet”. Waarbij de mening van een homeopaat die *gelooft* dat water (ja: H2O) een ‘geheugen’ heeft (haha), wordt gelijkgeschakeld aan wetenschappelijk onderzoek dat *aantoont* dat die middeltjes 0,0 effect kunnen hebben omdat het niets anders dan ‘magisch’ water/alcohol betreft.

    Wat zijn de feiten?
    - Het is een FEIT dat 99% van de homeopathische middelen niet eens *kan* werken omdat er nog geen molecuul van de zogenaamde werkzame stof in zit.
    - Het is een FEIT dat als er vervolgens wel wat gebeurd dat niets anders dan een placebo-effect betreft.
    - Het is een FEIT dat iedere arts placebo’s heel veel goedkoper kan voorschrijven dan dit soort kwakzalvers aan homeopathische nonsense verkopen.

    Hoe kan het dat een zich journalist noemende grappenmaker dit soort essentiele FEITEN niet in zijn berichtgeving belicht, en daarmee bij jou als hoofdredacteur wegkomt? Weet je hoe dat komt Marcel? Omdat zowel jij als je journalisten alfa’s en gamma’s zijn. Die niet zo heel erg hechten aan feiten. Daarom.

  19. Marcel
    Hoofdredactie
    Marcel Gelauffgeeft duidelijk aan waar hij vandaan komt. Inderdaad, in de alfa en gamma hoek is dat een dogma, wat nogal eens gehanteerd wordt, echter in de betahoek is dat duidelijk niet het geval. Overigens Wittgenstein, een van de filosofen uit de Weense school, geeft in de Tractatus aan, dat de wereld uit “feiten” bestaat – en geeft zelfs een keurige definitie van een “feit”.

    Het gevaar bestaat dat dit uitdraait op een discussie over wetenschappelijke methoden. Het is een publiek geheim, dat beta’s neerkijken op de wetenschappelijke methodes van alfa’s en gamma’s, domweg omdat die voor hen niet acceptabel zijn.

    Het zou Gelauff gepast hebben om omzichtig met deze materie om te gaan, juist gezien deze gevoeligheden. Ik denk, dat na de recente schandalen in de alfa- en gamma wetenschappen, een zekere terughoudendheid zeker niet overbodig is. Want juist deze gaven aan, dat “feiten” in deze hoek als flexibel materiaal worden gezien.

  20. John van Dokkumburg zegt: 20-07-12 om 07:10

    Een wetenschapper kan vragen hebben , maar is hij dan nog een wetenschapper .. Journalist kan er een wetenschap op na houden maar is hij dan een goede journalist …

    Feiten zijn ( vroeger) vaststaande conclusies , maar je hebt ook veranderende feiten , natuur is het duidelijkst . Als de omstandigheden veranderen dan veranderd het resultaat. Ik heb het ook over de niveaus van verandering . De directe , dat wil zeggen , door menselijk falen of schending , en de indirecte die op termijn haar vruchten geeft . Nu kun je alleen maar naar de uitkomsten kijken , maar dan mis je de oorzakelijke verbanden . Dan word een verslag inwezen een verdraaing van feiten . Want , hoe komt het dat er zoveel mensen vaker bij de huisarts lopen vanwege geestelijke , relationele , ongedifinieerde klachten .. Heeft dat niet wezenlijk met de werking van onze samenleving te maken ? Maar nee, de mensen zijn ziek , en die moeten weer beter met hulp van de farma industrie . .. Dit is natuurlijk een goedkope analyse waar geen onderzoek werd aan besteed . Op zo een moment mag je jezelf niet tot slands nieuwsvertegenwoordiger rekenen , maar slechts verslaggever van een gebeurtenis .. totaal niet met de wetenschap bezich maar met een oppervlakkige voor de rest van Nederland .. nietszeggende ver van mijn bed gebeurtenis . Weet u wat wetenschap is ? dingen waar we allemaal wat aan hebben , en dat laatste bied de Nos totaal niet, zij hebben niets met een progressief, bindende toegangkelijke journalestiek.. zij loopt slechts de bepalende machten achterna ..

  21. John van Dokkumburg zegt: 20-07-12 om 07:35

    Zoals ik eerder in de geest van dit onderwerp … ergens .. heb geschreven, wat is uw ijkmethode , dat de mensen het leuk vonden ? Want dat is zoals zo vaak , een illusie , het even wegdromen in het idee dat wij/ de kijker niet net zo zijn zoals die overvaller had gedaan of zeg dief deed .. want net als een film komt er een onderzoek en hopelijk worden de wetsovertreders gepakt .. is dit feitenbeeld goed, goed voor het hart en geest ?? Is dit goed voor het geloof in elkaar , in de waarheid die onder al deze gebeurtenissen ligt ? is dit soort nieuws niet simpel gewoon een valse voorstelling van de echte feiten ? Moeten we de maatschappij verdedigen als we telkens weer dezelfde menselijke fouten tegenkomen ?

    Wat vind Nederland hier van, wat willen ze horen of waar hebben zij juist geen antwoord op mbt deze reactionaire probleem gebieden , want die vragen moeten gesteld , anders ontstaat er geen discussie .. maar blijft het hangen in letter, beeld , geluid en film maar niet in het globe bewustzijn.

  22. Jannenman zegt: 20-07-12 om 12:43

    “feiten bestaan niet”, mag niet worden verklaard of verdedigd buiten de filosofie. Het is niet iets dat is voortgekomen uit beta wetenschap, maar uit de filosofie zelf, beginnend met Aristoteles vaststelling dat onze zintuigen feilbaar zijn, tot Descartes’ Cogito ergo sum, Nietzsche die zelfs ons zijn afbrak middels onze moraal, tot de doodverklaring in afgelopen eeuw. Dit gaat over of de ultieme waarheid kenbaar is voor ons > nee, je kunt alles afdoen met het subjectiviteitsprincipe. Het onzekerheidsprincipe van Heisenberg en de methode van hypotheses en het weerleggen ervan uit de beta wetenschap (Newton was fout, de quantummechanica beter, maar daarmee is niet alles van Newton verworpen. Deze wordt nog steeds op grote schaal gebruikt. Er is op toegevoegd, niet vervangen) is iets heel anders.
    De verdediging uit de filosofie halen mag niet omdat het dan zichzelf diskwalificeert.
    Dus, wij moeten er vanuit gaan in het normale leven dat alles feitelijk is. Er is dus niet een jouw waarheid en mijn waarheid, zoals in de decennia rondom het millenium mode was; er is één waarheid en de taak van journalisten is die te achterhalen, zo goed als dat kan. Daarom moeten journalisten objectief zijn en daarom is het goed dat er een bepaalde hoeveelheid beta’s in de buurt is. Men mag van een deugdelijke beta wetenschapper verwachten dat deze zich bezig houdt met onderzoek van realiteit en daarvoor wetenschappelijke principes hanteert, itt tot het verheerlijken van de eigen ‘mening’.

  23. John zegt: 20-07-12 om 16:02

    Maak je niet druk

  24. copywriter zegt: 26-07-12 om 14:16

    Zolang de NOS redactie dit soort blunders …
    -
    http://www.staatvanhetklimaat......groenland/
    -
    …blijft maken kan Marcel Gelauff wellicht maar beter zijn mond houden.

  25. Gerben zegt: 26-07-12 om 15:41

    Wetenschappers hebben duidelijk tijd over als ik het zo lees…

  26. Armin van Hengel zegt: 26-07-12 om 16:22

    Wat mij aanvullend verbaast is het gebrek aan publicitair inzicht bij dhr Gelauff. Meestal ambiëren journalo’s bijverdiensten c.q. een vervolgcarrière als mediatrainer. Dat lijkt mij voor Gelauff nu een onbegaanbaar geworden weg. (Overigens hebben wij het over ‘gelijkstellen’ en niet over ‘gelijkleggen’, maar dat is zout op een -erg lelijke- slak.)

  27. Chiel zegt: 03-01-13 om 16:58

    kom op mensen…. we hebben het hier over een journaal met zomercolumns en straatinterviews….. we weten allemaal wat voor bedenkelijk niveau het NOS journaal al jaren heeft. dan zijn we toch niet verbaasd dat wetenschappelijk nieuws slecht wordt gebracht?
    ik waardeer de inzet van wetenschappers om slechte berichtgeving aan de kaak te stellen.Maar ik vrees dat het zonde van de tijd is.

  28. Harmen zegt: 03-01-13 om 18:15

    Nu is het niveau van de NOS sowieso bedroevend, maar de wetenschapsredactie brengt mij af en toe tot tranen.

  29. art zegt: 04-01-13 om 08:35

    Ik ben geen journalist, noch wetenschapper.
    Wat mij opvalt in het stukje van Gelauff is het pseudo-intelligente “eromheen geleuter”!

    En deze man moet een groep journalisten/onderzoekers leiden ???

Geef een reactie

 

    • Weblog Hoofdredactie

      Dit is het weblog van de hoofdredactie van NOS Nieuws. Die bestaat uit hoofdredacteur Marcel Gelauff, plaatsvervangend hoofdredacteur Giselle van Cann en de adjunct-hoofdredacteuren Aletta Oosten en Bart Leferink.
    • Reageren?

      Reacties op dit weblog zijn uiteraard van harte welkom.
      Wel is er een aantal spelregels:

      1) Alle reacties worden gemodereerd. Wij doen dat zelf. Het kan soms even duren voordat een reactie geplaatst wordt.

      2) Let op: Eenmaal geplaatst blijft geplaatst. Bijdragen aan een discussie worden door ons niet achteraf verwijderd, ook niet op verzoek. Schrijf dus geen dingen waar u later spijt van kunt krijgen.

      3) De blogs zijn een platform voor reacties en discussie, geen uitlaatklep voor scheldkanonnades. Houd het aub beschaafd. Reacties die beledigingen of scheldwoorden bevatten worden niet geplaatst.

      4) Houd het ook zakelijk, dat wil zeggen: niet nodeloos op de man spelen.

      5) Alleen inhoudelijke reacties op het onderwerp van een blogpost worden geplaatst. Met andere woorden: blijf on-topic.

      6) Het is de bedoeling dat reacties de discussie bevorderen. Steeds weer hameren op hetzelfde punt heeft geen zin, tenzij met nieuwe argumenten.

      Reacties die niet aan de spelregels voldoen worden niet geplaatst.
    • RSS NOS Nieuws

      • Hervatting onderhandelingen bij Unox-fabriek 20/11/2017
        De onderhandelingen tussen de vakbonden en Unilever over de verkoop van de Unox-fabriek in Oss worden vanochtend hervat. De stakingen gaan voorlopig nog gewoon door. Volgens vakbondsbestuurder Niels Suijker van FNV Voedingsindustrie geeft het aangepaste voorstel van Unilever aanleiding om het overleg te hervatten, maar wil hij niet op de uitkomsten vooruitlo […]
      • 'Belastingafspraken nauwelijks gedeeld met andere EU-landen' 20/11/2017
        EU-landen hebben de plicht om zogenoemde rulings - afspraken van de Belastingdienst met internationale bedrijven - met elkaar te delen. Maar Nederland meldt veel rulings niet. Volgens het dagblad Trouw lijkt 60 procent van die afspraken niet te worden uitgewisseld. Dat is opmerkelijk omdat EU-landen met elkaar hebben afgesproken om 'rulings met grensove […]
      • Voorkom familieruzie, bespreek erfenis aan goed doel 20/11/2017
        Nederlanders nemen steeds vaker goede doelen op in hun testament, blijkt onderzoek van 89 organisaties. Alleen durven ze dat veelal niet te vertellen aan familieleden. Daarom zijn de goede doelen een campagne begonnen om het onderwerp bespreekbaar te maken. "Het zijn nu eenmaal geen makkelijke kwesties", zegt Mischa Stubenitsky. Hij is woordvoerder […]
      • Spanning in Zimbabwe neemt toe, treedt Mugabe af of niet? 20/11/2017
        In Zimbabwe neemt de spanning toe. Vanochtend om 11.00 uur Nederlandse tijd verloopt het ultimatum dat regeringspartij ZANU-PF heeft gesteld aan president Mugabe om af te treden. Doet hij dat niet, dan begint de partij een afzettingsprocedure. Volgens de Amerikaanse nieuwszender CNN is Mugabe bereid om af te treden en is zijn ontslagbrief al geschreven. Volg […]
      • Israëlische minister: wij praten met Saudi-Arabië over Iran 20/11/2017
        Israël en Saudi-Arabië hebben in het geheim overleg over Iran. Dat bevestigt een Israëlische minister, nadat de Israëlische stafchef van de strijdkrachten Eisenkot vorige week Saudische media van het voornemen tot overleg op de hoogte had gesteld. Het was voor het eerst dat een Israëlische legerleider door Saudische media werd geïnterviewd. Gesprekken tussen […]
      • Drukste ochtendspits van het jaar door regen en ongelukken 20/11/2017
        De spits van vanochtend was de drukste van het jaar, meldt de ANWB. De lange files werden veroorzaakt door ongelukken en regen op veel plaatsen. Op het hoogtepunt van de ochtendspits, rond 08.00 uur, stond het verkeer over 889 kilometer vast. Twee uur later was de totale filelengte afgenomen tot minder dan 100 kilometer. Vooral in de Randstad en het zuiden v […]