Seculiere Turken, gaat u rustig slapen
Zondag kiezen de Turken een nieuw parlement. Voor hetNOS-dossier Turkije Kiest schrijft universitair hoofddocent Kutsal Yesilkagit een gastanalyse. Hij doceert bestuurs- en organisatiewetenschap aan de Universiteit Utrecht.
“De bescherming van de Republiek is onze heiligste opdracht”, luidt één van de aan Atatürk toegeschreven spreuken die op veel plaatsen in Turkije te lezen zijn. Voor het niet-godsdienstige deel van de Turkse bevolking is deze opdracht actueler dan ooit. Eigenlijk is het al te laat, vinden ze.
De AKP, de politieke partij die uit de conservatieve islamistische beweging is voortgekomen en sinds 2001 de meerderheid van de zetels in het parlement in handen heeft, stevent af op een derde achtereenvolgende verkiezingsoverwinning komende zondag.
De vrees onder seculiere Turken is dat de AKP deze keer een tweederde meerderheid weet te behalen en daarmee Turkije volledig kan omtoveren in een theocratische samenleving naar Iraans model.
Het leger
In vroeger tijden had seculier Turkije nog een belangrijke troef in handen, namelijk het leger. De opdracht om de republiek te beschermen was bij uitstek in goede handen van de militairen. De republiek is welbeschouwd al sinds de dood van Atatürk langs de randen van het ravijn gescheerd. De kogels kwamen letterlijk van alle kanten: uiterst links, extreem-rechts en de politieke islam.
Maar telkens was daar het Turkse leger dat de republiek wist te redden en haar terug op de sokkel plaatste. En de politici? Als zij niet uit de politiek werden verwijderd, schikten ze zich naar de realtiteit van de Turkse democratie waar het samenleven met de Turkse strijdkrachten als een fact of life werd beschouwd.
Veranderende tijden
Maar de tijden lijken veranderd. De AKP en haar leider Tayyip Erdogan hebben de strijd aangebonden met de verworvenheden van het leger. Het hoogste veiligheidsorgaan heeft niet langer agendavormende bevoegdheden en ook geen militaire meerderheid meer.
De jurisdictie van de militaire rechtbanken is sterk gereduceerd en als klap op de vuurpijl is een hele menigte (oud-)generaals beschuldigd en wegens vermeende coupplannen opgepakt en voor het gerecht gesleept. En zolang de AKP de economische motor van Turkije gaande weet te houden, zal zij een dergelijke harde lijn tegenover het leger weten te handhaven.
Geen staatsgreep
Het zal nooit meer zoals vroeger worden, maar toch zullen de militairen niet snel een staatsgreep tegen de AKP als vervulling van hun heilige opdracht gaan beschouwen. In de eerste plaats profiteert het leger, dat zelf een heel arsenaal aan bedrijven bezit, van de economische ontwikkeling.
In de tweede plaats heeft het leger baat bij de relatieve zwakte van de AKP. De partij kan om de grootste te blijven niet alleen op de religieuze stem vertrouwen en heeft de nationalistische stem hard nodig. En de nationalistische stem wil dat de kop van de Koerdische beweging wordt ingedrukt. Zonder het leger gaat dat in ieder geval niet lukken.
Kortom, seculieren gaat u rustig slapen. De republiek blijft nog wel bestaan, ook al is dat niet helemaal volgens uw smaak. Daar zorgt een pact tussen Turkije’s uiterste ideologieën wel voor.
Lees ook: Het nieuwe Turkije houdt oude problemen, door Murat Isik
NOS houdje bezig met nederland ieder TURK heeft hekel aan NOS shit hahaha daarmee staan jullie bekend bij de turken .
Dit lijkt mij een prima analyse. En inderdaad: in de hele Islamitische wereld heeft het leger vanwege dictatoriale politiek en inmiddels het vele bezit nu een sleutelrol in de economie. Dankzij vaak postkoloniale politieke verdeeldheid en corruptie verder groot geworden en al zou je het willen dus nu niet meer weg te denken. Ook niet door de AKP. Mede daarom zal ook Turkije mi. nooit echt bij de EU passen. Een gepasseerd station, hopelijk ook steeds meer voor de Turken zelf. Juist vanwege de strategische ligging tussen diverse werelden lijken vergaande handelsaccoorden veel meer in ieders voordeel. Zeker als de ‘Arabische lente’ doorzet en vrij ondernemerschap echt gestimuleerd wordt. Niet in de laatste plaats heel interessant voor de snel groeiende economie van Turkije zelf. Hun handelsgeest kan het land nog ver brengen.
Zinvollle opmerkingen, Ricardo.
Een leger met een grote greep op de economie – zoals hierboven aangegeven – dat past niet bij de EU
Het blijft uitermate complex hoe de haast radicale seculiere principes stand houden binnen Turkije. Dank voor deze bondige en verhelderende blog over de huidige situatie.
heldere analyse, dank.
Fascistishe secularisme kan nooiet duurzaam terroriseren. Ook niet in europa. Jullie moeten eerst koninkrijken afschaffen en dan 100 jaar later mischien over Turkije en 1000 jaar later over Islam praten. Als jullie zo ver zijn:)…
Over de vraag waarom jullie meteen fascistisch gedragen (ook jullie socialistischten)kan er alleen maar een antwoord gegeven worden: JULLIE ZIJN NOOIET GECIVILISEERD. JULLIE BLIJVEN PIRATEN(KOLONIALISTEN,…, ENZ) DAT ZIT IN JULLIE GENEN. IK HEB HET OVER DE NOORDELIJKE DEEL VAN WERELD.EU-RUSLAND-VS ENZ.
Turkije heeft geen enkele interesse om nog lid te worden van de EU. Dit is ook geen issue hier tijdens de verkiezingen!! Turkse politici gebruiken dit nog als een politiek spel,ik begrijp niet dat dit nu nog steeds niet duidelijk is bij de bevolking in Europa / Nederland.Hier verwelkomt men het zwarte geld uit Europa,mensen kopen hier hun 2e vak. woning…kat in het bakkie !!! Er is geen enkel belang bij Europa dat zich samen met Amerika met de rest van de wereld bemoeit en in financiele problemen verkeert.’Woon hier nu bijna 4 jaar ,en ook ik ben absoluut niet bang voor een staat vergelijkbaar met İran. Goed blog.
Naast de verdeling wel en niet religieus lijkt me de scheiding van turken die in het binnenland wonen en zi9j die aan de kust wonen en gewend zijn aan blote borsten, schaarse kleding en homo’s en verworven moderne inzichten van belang.
Wat een onzin Ricardo. Ook de hele weblog is een grote onzin, een groot paranoia denkbeeld. De AKP is net zo seculier als de CDA en een net zo godsdienstige partij. Waarom steeds het seculiere naar boven halen ? Dit is niet eens de issue, dit gebeurd in Nederland toch ook niet ? Ja in Turkije zijn er idd staatsgrepen geweest omwille van de seculariteit, maar das is einde historie. In America is de stemrecht voor vrouwen ook pas jarenlang NA Turkije ingevoerd en zwarten konden helemaal niet stemmen, moeten we daar nu ook steeds over beginnen ?
Ophouden met de seculariteit, politieke vrijheid is wat de mensen kiezen en welke partij dan ook moge winnen, de meerderheid wint en dat is democratie.
En trouwens heeft Turkije Europa niet eens nodig. Kijk maar eens naar Bulgarije en Roemenie, dat zijn landen die qua poltiek en eoconmie ver onder Turkije liggen en die nu al toegetreden zijn tot Europa, dat klopt toch niet ? Europa gaat achteruit met de economie en de democratie. Kijk maar naar de opkomst van Wilders. Hitler was ook totaal democratisch verkozen. Turkije is momenteel een van s’werelds snelst groeiende economieen…
Turkije moet zijn eigen economsiche unie gaan opbouwen, dat is de sleutelwoord.
Wat ik dus niet snap is het deel waarin we rustig kunnen slapen? Geef een goede reden hiervoor?!
Je kan zeggen wat je wilt, maar de Arabische lente gaat geen vrije ondernemingsschap opleveren, dankzei de dictators van de Arabische wereld konden westerse bedrijven met name de Amerikaanse bedrijven hun gang in de Arabische wereld, maar nu de volkeren in opstand komen zal daar snel een einde aankomen.
Tenslotte zal hierdoor langzaam maar ook zeker de Arabische wereld weer actief mee gaat bemoeien in de Israel-Palestijnen conflict en zal de Arabische landen hun pijlen richtten op Israel en dusdanig ook de westerse invloed in het Midden-Oosten.
De Arabische lente betekent uiteindelijk in samenvatting eigenlijk het einde van de Amerikaanse invloed in de Arabische wereld. Want er komen echte Arabische regeringen die het wil van het volk vertegenwoordigen, en daar zal alles behalve Israel baat bij hebben
Toch vreemd, zelfs Israel dat volledig in Azie ligt en dat zich aan geen enkele VN resolutie houdt en geen IAEA in haar kerninstallaties toelaat wordt genoemd als kandidaat voor de EU, bovendien voetballen ze mee in de europacup en doen ze mee met het EU songfestival…
Er wordt duidelijk met 2 of meer maten gemeten.
Eser,
die opmerking over rustig slapen is inderdaad nergens op van toepassing.
Het is jammer dat ik niet kan stemmen in Nederland. Als ik zou kunnen stemmen, dan zou ik als Atheïstische seculiere NederTurk zijnde stemmen op de enige partij die Turkije verdient te leiden; de AKP.
@ Nate, dat de Arabische landen regeringen krijgen die een afspiegeling zijn van de wens van het volk lijkt mij een hele goede zaak.
Ik kan mij alleen niet voorstellen dat, bijvoorbeeld, Algerije zich echt druk maakt over Israel: ze grenzen niet aan dat land, en hebben genoeg echt belangrijke problemen op te lossen. Persoonlijk geloof ik niet dat burgers kiezen voor oorlog. Volgens mij willen mensen toch vooral hun kinderen op zien groeien en niet zien sneuvelen voor een of ander ideaal.
@ Dan
Of Israel genoemd wordt voor de EU – dat kan ik niet geloven, het zou in elk geval een heel slecht idee zijn, net als toelating van de Noord-Afrikaanse landen.
Maar Saddam negeerde 1, wellicht 2 VN resoluties, en we kennen het effect. Israel heeft er inderdaad tientallen genegeerd en mag vrolijk doorgaan met het onderdrukken van minderhden – in hun land en erbuiten
niet verdedigbaar
beste bram vermeulen doelstelling vandaag turkse verkiezingen in turkije recht en verworven vrijheden voor turkse burgers aanpassing wetgeving ronduit bencmarks europese unie turkije doet zijn best dit is een feit dit feit moet eu lidstaten serieeus nemen want na de verkiezingen wil turkse staat partijen opnieuw het turkse grondwet herzien en veranderen alles verandert wereld veranderd turkse generaties transformeren en veranderen ook turkije turkije han de menselijke waarden delen met eu waarom dit wanhoop tegen turkije als europa realiseert dat turkije anders is om de organen insitututen en instellingen schade brokkellen tegenover unie dan hebben de fransen nederlanders duitsers mis europa regerings staatshoofd en leiders willen turkije geen kleur erkennen kroatie word gesteund turkije niet waarom wat hen turkije misgedaan omdat ze hervormingen met zich brengen hoe dan ook sorry maar europese unie weet niet wat ze doen turkije vind europa arrogant wij moeten anders denken anders optreden meer idee hebben dat europese unie rascistisch kan zijn kroatie niet waarom waarom maakt europese unie onderscheid tussen lidstaten wij turkse bevolking vinden dit niet normaal wij mogen geen zeggenschap nhebben binnen unie geen besluiten kunnen brengen duitsland frankrijk waaronder fransen maken ons land belachelijk voor arabieren culturele dicriminatie waar blijf dan menselijke waarden tegen ons nationalisme vligensvlug societeit losdt niks op rascisme vanuit regherings staat en en leiders tegenovers turkse burgers agressie is turkije niet welkom turks streven zijn nabuurschap veiligheid vreedzaam harmonie cultureel sociaal relaties er is geen plek voor stenge vliegenvlug populisctisch rascistisch ideoligie in ons land turkije niet bij eu eu moet niet kwakkelen eerst soplidariteit alliantie menselijke waarden tonen
Met ‘rustig gaan slapen ‘ wordt bedoeld dat niemand bang hoeft te zijn dat Turkije een İslamitische staat wordt,vergelijkbaar met bijv.İran.De arabische lente is een omwenteling die onomkeerbaar is,en de machtsverhoudingen in de wereld steeds duidelijker laat zien.Amerika is failliet,China is nu de big brother,en İsrael zal een toontje lager gaan zingen.Uit schuld gevoel hebben de europeanen en Amerikanen İsrael gesteunt,hun economieen laten groeien mede met geld uit het midden-oosten ,en lijken daar nu voor te betalen.De wet van oorzaak en gevolg.
Erdogan is gek! Was hij niet de man die ooit zei: ‘Democratie is slechts de trein waarop we stappen totdat we onze doelen hebben bereikt’?
M.a.w., de democratie (mis) gebruiken om aan de macht te komen en daarna afschaffen.
Assimileren voor Turken in het buitenland hoeft volgens mr. Erdogan ook niet.
Een wolf in schaapskleding dus.
@Richard, met alle respect voor de vele goede dingen die onder Erdogan gebeuren blijft de vrijheid van meningsuiting en nieuwsgaring ook onder hem een groot probleem. Het is naief om dat maar even weg te wuiven. En de verwevenheid van het rijk geworden leger met de economie blijft een wel degelijk kenmerk van een Islamitische en niet echt democratische staat in de zin zoals de EU dat eist. Bulgarije kent dat niet.
Prima om met Turkije op veel punten nog nauwer samen te gaan werken, nog steeds niet goed om ook dit Turkije al bij de EU te willen halen. Steeds meer Turken willen dat zoals je terecht zegt zelf ook niet.
Met alle tekortkomingen die ook daar bestaan, zijn landen als Bulgarije geografisch en cultureel veel meer verankerd in het Europa dan Turkije ooit zal kunnen en willen. Je kunt evengoed beweren dat Ataturk wat dit betreft ook erg ver af stond van zijn land en volk. En (culturele)rechten van minderheden zoals Arabieren ook weer radicaal liet vallen.