Het is het jaar 1389. Ik ben bij mijn ouders. Het is er erg druk. Familie en vrienden zijn bij elkaar gekomen om Nawrooz, het Nieuwjaar te vieren. We zetten de televisie aan om een beetje de sfeer van Nawrooz te proeven via de Afghaanse televisiekanalen. Er komt van alles voorbij; voorstellingen, concerten, bijeenkomsten, toespraken, noem maar op. Ik stop met zappen als ik een bekend gezicht zie van vroeger. Bekend van de televisie althans.

De beroemde zanger Farhad Darya is te gast bij een programma. De studio is omgebouwd tot een woonkamer. Op de extra grote salontafel staan allerlei lekkernijen die horen bij Nawrooz. En overal liggen tulpen, rode tulpen. Ze vallen niet echt op, want bijna alles in de studio is rood.

Darya wordt geïnterviewd door drie jonge vrouwen en een man. Ja, u leest het goed, één geïnterviewde en maar liefst vier interviewers.

 
Darya heeft een leven gehad waar je boeken over kunt schrijven. Een en al triest. Niet vanwege de oorlog, want toen hij nog in Afghanistan woonde, was er geen oorlog. Zijn leven is getekend door een onmogelijke liefde.

Ik was heel jong toen hij populair werd in Afghanistan. Zijn liedjes waren dagelijks op de televisie te zien. En die raakten mij, al had ik geen idee wat liefde, waar hij over zong, inhield. Het was misschien de blik in zijn ogen, de manier waarop hij naar de camera keek. Mensen zeiden dat hij via de televisie tegen zijn geliefde praatte.

De vader van het meisje van wie hij hield,  had hem verboden om contact te zoeken met zijn dochter. Hij vond ook dat Darya zijn dochter een slechte naam had bezorgd door alsmaar voor haar te zingen. Daar hield hij op een gegeven moment mee op. Hij zong niet meer voor of over haar en praatte er ook niet meer over. Darya verliet Afghanistan. Hij ging naar Duitsland en vandaar naar de Verenigde Staten. De vrouw van wie hij hield, was naar Canada verhuisd. “Hij is haar achterna gegaan”, zeiden mensen. Dat ontkende hij niet als hij werd geïnterviewd. Het onderwerp omzeilde hij op zijn manier en praatte alleen nog maar over zijn muziek. Na een tijdje hoorden we dat zij met een ander trouwde. Later deed hij hetzelfde.
 
Bij mensen bleven veel vragen onbeantwoord; wat gebeurde er toen hij naar de VS ging? Zocht hij contact op met haar? De invloed van de vader van het meisje was ongetwijfeld minder dan toen zij nog jong was. Heeft ze misschien geprobeerd om het goed te maken? Hebben ze elkaar nog gezien? Kortom: wat is er in al die jaren gebeurd? Het verhaal van Darya is net als een mooi boek waarvan de laatste bladzijden ontbreken. Mensen vertellen dat het verhaal triest afloopt, maar niemand weet waarom. De hoofdpersoon heeft hemel en aarde bewogen om te bereiken wat hij wilde. Niet met mooie woorden in zijn liederen, maar door die woorden om te zetten in daden. Waarom is het uiteindelijk toch niet gelukt? Misschien is het ontbreken van van het antwoord op die vraag de reden waarom het verhaal je niet loslaat.

Tijdens het interview op Oudejaarsavond verwijst hij naar één van zijn liedjes uit het verleden en zegt: “Ik denk dat zij toen had besloten om te doen alsof ze mij niet hoorde.” Hij geeft een aanzet, gratis en voor niets. Hét moment om door te vragen. Blijkbaar wilt hij erover praten, vertellen wat er toen gebeurd is. Maar hij heeft het niet echt getroffen met deze vier mensen die niet weten waar Darya het over heeft.
 
Want de vervolgvraag komt van een van de vrouwen die de hele tijd met een big smile naar de camera kijkt: “Wat is uw favoriete liedje, meneer Darya,” vraagt ze terwijl ze op haar veel te grote blocnote kijkt. U kunt zich niet voorstellen hoe ik voor de televisie zat. De details zal ik u besparen.

Ze sprongen van de hak op de tak en stelden ene na de andere rare vraag zonder enige logica. “Kunt u ons vertellen wat uw leukste herinnering is uit de tijd dat u net in de VS ging wonen”, zei één van de vrouwen die nog niet aan het woord was gekomen.  “Leuk is iets anders, maar ik zal u wat vertellen uit die tijd wat mij nooit meer los zal laten.” Hij neuriet het begin van een lied van een andere zanger. Het is een oud liedje:

“Mijn liefste, eindelijk ben je gekomen. Maar… het is nu te laat voor ons.”

Dayra zegt dat dit lied zijn leven heeft beheerst, omdat het heel erg van toepassing was op zijn situatie toen. En als hij dit gezegd heeft valt hij stil.U raadt nooit waar één van de vrouwen toen mee kwam:

meneer Darya, u heeft nog niet van deze lekkernijen geproefd…

Van ongeloof houd ik mijn beide handen voor mijn mond en loop weg. Dit is niet te verdragen. In de gang bel ik iemand die voor hetzelfde televisiestation werkt.

“Ze komen uit invloedrijke families”, is het antwoord. “Niets aan te doen. We willen niet dat de geldkraan wordt dichtgedraaid, of dat de mensen, die wel verstand van zaken hebben, worden ontslagen, omdat ze weigeren een onervaren iemand aan te nemen. Je moet eens naar het achtuur journaal kijken. Een jochie van 21 dat perse wil presenteren. En dankzij zijn rijke, machtige papa kan dat ook. Wie denkt dat er in dit land geen vrijheid is, heeft het mis,” klinkt het cynisch aan de andere kant van de lijn. “Hier is alles mogelijk waar jullie in het Westen niet eens over durven dromen.”

Trouwens, het is nu het jaar 1389 in Afghanistan. (Islamitische jaartelling).