Hoezeer we ook probeerden als buitenlandse correspondenten tenminste een keer een gesprek met hem los te peuteren, hij haalde er onverschillig zijn schouders over op. En hij was niet alleen bot tegenover de binnenlandse en buitenlandse media. Ook staatshoofden en regeringsleiders moesten het ontgelden.

Hij beledigde de toenmalige president van Zuid-Afrika, Thabo Mbeki, door hem uren te laten wachten op het vliegveld. Mbeki liet tenslotte de motoren van het regeringsvliegtuig weer starten en vertrok zonder ook maar uit te stappen. Kirchner schoffeerde ook onze eigen koningin Beatrix door tijdens het staatsbezoek niet op te komen dagen bij de zogenaamde contraprestatie, een uitvoering van het Nationaal Ballet in het beroemde Teatro Colon van Buenos Aires.

Nestor Kirchner won met het laagste percentage ooit de presidentsverkiezingen in 2003 omdat zijn tegenkandidaat, Carlos Menem, zich terugtrok bij de tweede ronde.

Wat hem grote waardering opleverde was het feit dat hij direct bij zijn aantreden een van zijn verkiezingsbeloftes waarmaakte: het afschaffen van de amnestieregelingen voor de militairen die in Argentinie huishielden tijdens de ‘Vuile Oorlog’. Met de wind van de wereldeconomie in de rug lukte het hem ook om het land uit het diepe dal van een enorme economische recessie te trekken.

Door die successen kon hij heel stevig de teugels in handen nemen van de Peronistische beweging en daarmee het voortbestaan garanderen van wat wel de ‘Kirchner dynastie’ werd genoemd. Nestor Kirchner had weliswaar de volledige politieke macht, werd ook wel door een deel van de bevolking gewaardeerd, maar is nooit echt populair geworden. Hij mocht zelf maar een termijn president zijn en liet zich daarom opvolgen door zijn vrouw Cristina.

Vriend en vijand waren het erover eens dat hij op de achtergrond de dienst bleef uitmaken. Het plan was dat hij op zijn beurt Cristina weer zou opvolgen bij de verkiezingen in 2011. Die mooi bedachte opvolgingscyclus van de dynastie is nu ruw verstoord. Door het wegvallen van Nestor Kirchner is de belangrijkste politieke beweging, de Peronisten, voorlopig stuurloos. Daarmee gaat het land voor de zoveelste keer in de recente geschiedenis onzekere tijden tegemoet.

In het vliegtuig naar Argentinië (luchthavens Chili zijn dicht) komen we de collega van de Duitse zusterzender  ZDF tegen. ‘Hé Karsten, zullen we straks met zijn viertjes een auto huren? ’ Niet begrijpend staart hij me aan:  ‘Auto huren?’  Dan begint hij te lachen.  ‘Mensch, wij hebben een helikopter gehuurd. Bovendien zijn wij met zijn achten. ’

Miniatuur generator
Wanneer José en ik veertien uur later in de Argentijnse stad Mendoza onze sporttasjes van de bagageband vissen, zien we wat Karsten bedoelt: Producers van ZDF laden de ene na de andere kist  van de band af.  Ijzeren kisten vol batterijen, satelliet telefoons, en mobiele internetapparatuur. Ze hebben zelfs een miniatuur generator om stroom op te wekken, vertelt Karsten.

Taxichauffeur
‘Auf wiedersehen, dan maar’ .
Terwijl Karsten en de zijnen nog  torens van kisten op hun bagagekarren bouwen, zijn José en ik al op zoek naar een auto.
Met onze lichte bepakking duurt niet lang voor we een taxi-chauffeur vinden die zo gek is om ons naar Chili te brengen.
Hij heet Vicente: ‘Zoals Vincente Van Gogh, maar dan met twee oren’, lacht hij gemoedelijk.
Vicente is Chileen. Gevangen en gemarteld tijdens de dictatuur van Pinochet. Later over de Andes naar Argentinië gevlucht, en met een lokale schone getrouwd.
‘Ik kan niet wachten om te zien wat die schok met mijn land heeft gedaan’, zegt Vicente.
En zo worden we met zijn drietjes  een ploeg.

Grens
Behendig stuurt Vicente zijn rammelbak over de Argentijnse vlakte. Bij een benzinestation pin ik zoveel geld als ik kan, en tanken we de auto helemaal vol. Twee extra jerrycans voor straks in Chili, en een heleboel water en eten.
Na zeven uur rijden kruipen we eindelijk de Andes op. Slingerende wegen. Soms bezaaid met  rotsblokken die door de aardbeving  zijn losgeslagen. We moeten opschieten, want de grenspost gaat om 6 uur ’s avonds dicht, weet Vicente.
Gelukt!  Klokslag 6 uur. Een paar kleumende douaniers tussen de lama’s. Ze nemen ons voedsel af, want de invoer ervan is verboden.

Maar Vicente is uitgelaten. ‘Ruik je het verschil? De Chileense lucht?’, roept hij hangend uit zijn opengedraaide raampje. Hij slaat rechtsaf een onverhard pad op. Hobbelen door het uitgestorven maanlandschap van de Andes.  Ik ruik nog geen Chili, maar wel een regenbui. ‘Vicente, weet je zeker dat we goed zitten?’  Behalve de roofvogels niemand om het aan te vragen.

Spookstad
Om 12 uur ’s nachts rijden we dan eindelijk de eerste Chileense stad binnen. Talca is een  spookstad geworden. In het licht van de maan zijn de omtrekken van ruines te zien. Struikelen over omgevallen telefoonpalen, electriciteitsdraden. Hier en daar een vuurtje. Mensen  voor hun ingestorte huizen.  We filmen. Ik maak nog wat radio.
Maar heeft het zin? Hoe spelen we dit door naar Hilversum, zonder stroom?
Gelukkig doet mijn Braziliaanse mobieltje het nog. De mobiele van José is leeg, en die van Vicente krijgt geen signaal. Snel de radio bellen voor kruisgesprek in de ochtend. Dan slapen. Op de vloer, in een voormalig hotel. Het schijnsel van de maan, geen eten. Na een paar uurtjes weer op, om te filmen hoe de stad zich bij het aanbreken van de dag aan ons onthult.

Radiostation
Verwoesting. Dolende mensen. Hele families slapend op straat. Toch lijkt de ramp niet zo erg als Haïti. Of word ik blasé? Geen tijd om te denken. We moeten monteren. Stroom moeten we hebben. Is er ergens een plek met een generator misschien?
‘Probeer het radiostation’, zegt de oude man op de stoep tussen de spulletjes die hij uit zijn huis heeft gered. ‘Zij zonden gisteren de hele dag uit.’

Naschok
Het is of je gedronken hebt zonder te drinken. Gillend rent iedereen bij de naschok uit het radiostation naar buiten. Voor José en mij eindelijk de tijd om eens te hóren wat we nu eigenlijk monteren.
Eén vierkante meter, op de vloer, tussen de WC en de directiekamer hadden we van de eigenaar van het radiostation toegewezen gekregen. Om ons heen chaos. Roepende mensen. Autoriteiten die hun mobieltjes bij het enige stroompunt in de stad komen opladen. Wanhopige mensen die de deuren van station proberen te forceren.
Maar de naschok geeft even lucht. Snel het verhaal af-monteren. Want met deze schok heeft ook de generator het begeven. ‘Hier een adres waar ze internet hebben’, steekt de directeur van de radio ons een briefje toe.

Eureka
‘Vicente, Vicente, jouw rijkunst betekent straks het verschil tussen wel of geen reportage uit Chili.’ In Nederland is het nu kwart over zeven ‘s avonds. Nog drie kwartier tot het Journaal. Hopeloos verloren rijden we door de verwoeste straten. Daar, daar is het: een internetcafé!
Helaas.  Gesloten. ‘Als ik stroom had gehad, zouden jullie mijn internet zelfs gratis hebben mogen gebruiken’, zegt een behulpzame buurvrouw.
‘Stroom’, roept Vicente. ‘Eureka, dat is het! Stap in, stel konijnen. Ik ga jullie uitzending redden!’
Met piepende banden scheurt hij weg. Vicente vertelt  hoe hij, op zoek naar benzine, gehoord heeft dat er in een klein deel van de stad nog stroom is. ‘En dús misschien internet.’

Kushand
De klok tikt. En mijn hart verzakt. In Nederland is het nu half acht, kwart voor acht…Dit gaan we niet redden!
‘Vicente, waarom stóp je? Waar ga je heen?’ Op zijn korte beentjes zien we hem de straat over rennen.  Een minuut later is ie weer terug.  ‘Snel, dit is de kaartverkoop van een busmaatschappij. Ze zijn al gesloten. Maar ze hebben stroom, én internet.’
Terwijl ik met de verblufte verkoopsters praat, is José al over de toonbank gesprongen, en heeft de internetkabel in de computer gestopt.
‘Shit Marjon, de ftp-site van de NOS gooit me eruit!’
‘Stuur dan naar Nova. Daar kunnen ze bij!’
Zonder te ademen, kijken zes paar ogen gespannen hoe de site onze bites binnenslurpt. Ping. ‘Overdracht gelukt’. Zeven voor acht. We zijn gered!
‘Dames, dit is het snelste internet dat ik ooit in Latijns Amerika heb gezien’, complimenteert José de kaartjesverkoopsters met een kushand.
(Hier het tv-verslag)

Verwoeste kustplaats
We gaan weer verder. Naar de totaal verwoeste kustplaats Constitución.
We filmen de  doden in het sportcomplex. Het zoeken naar overlevenden. Die vrouw die haar dochtertje en vijf andere famlilieleden is kwijtgeraakt. Dit verhaal moet verteld worden. Maar hoe?

Brandweerfamilie
Opnieuw is Vicente onze redder. Dit keer vindt hij een kaserne van de vrijwillige brandweer. Een schattige brandweerfamilie onthaalt ons met: stroom, internet, water en appeltjes. Gastvrije liefde. Want ons geld is op.Wie accepteert er nu in een aardbeving Argentijnse Pesos, of Braziliaanse Reals?  Onze dollars zijn gespendeerd aan benzine. En Vicente heeft ook zijn laatste Chileense Pesos aan ons gegeven.
(hier het tv-verslag)

Benzine en appels
‘Ga naar Concepción’, adviseert de bureauredacteur in Hilversum me over een stervende telefoonlijn. ‘Dat is een grote stad. Daar moeten ze alles hebben.’
De weg naar Concepción is op veel plekken verwoest. En bij de benzinestations staan kilometer lange rijen. Al hadden we geld. Het zou ons een dag kosten om te tanken. Dus zuigen we onze benzine uit een gekantelde vrachtwagen op. De boomgaard erachter biedt verse appels voor honger en dorst.

Staat van beleg
‘Uw vergunning alstublieft’. Met getrokken geweren houden de militairen ons die avond op de snelweg tegen. In Concepción heerst de staat van beleg. Vanwege plunderingen, mag niemand meer de stad in of uit. Maar wij hebben papieren. José heeft de militaire laissez passer van een collega vervalst. Een vergunning die hij op zijn naam van opperbevel in Santiago had gekregen. Nu staan ónze namen, en nummerbord van Vincente erop. Zo rijden we die nacht, na 7 militaire blokkades, opnieuw een donkere spookstad binnen.

Rugzakcorrespondenten
We willen filmen, maar zien geen hand voor ogen. ‘Daar’, roept Vicente. ‘Een lichtje.’ In het donker doemt een Hans en Grietje-achtig huis met een puntdak op. We zien schemerlampen en wijn-drinkende mensen achter de ramen. Totaal krankzinnig in deze verwoesting.
‘Marjon?’, vraagt een donkerharige man als we de volle zitkamer binnenstappen. ‘Hoe kom jij hier?’ Hoofschuddend komt hij overeind uit zijn leunstoel. Nu pas herken ik hem. Het is Jeffrey, de correspondent van het Amerikaanse tv-network ABC. Drie weken geleden heeft hij nog bij mij bier gedronken.
Wat doet híj hier, wil ik weten. En waar haalt hij de electriciteit vandaan?
‘We  hebben dit gehuurd voor onze crew‘, wuift hij. ‘Generator ingevlogen. Maar waar is jóúw crew?’
Trots wijs ik op José en Vicente.
‘Nee!’ Lachend staart hij me aan. Dan begint hij in zijn handen te klappen: ‘Mensen, mensen, even stilte! Kun je de rest van onze mensen ook uit de kamers halen? Want ik wil dat jullie dit allemaal zien:  Deze drie. Zien jullie ze? Hier staat  de hele ploeg van de Nederlandse televisie.’ Bulderend van de lach schenkt hij iedereen bij. ‘Rugzakcorrespondenten’, roept Jeffrey. ‘Echte rugzakcorrespondenten! Dat geloof je toch niet?’

Dure apparatuur
Als wij om half vijf  ’s ochtends met onze appel-buiken uit bed kruipen, liggen Jeffrey en zijn 20 man sterke ploeg nog te slapen.  We willen de plunderingen en de gewapende volksmilities in verwoeste havenstad bij Concepción filmen.
‘Geen sprake van dat ik mij met onze dure apparatuur daarin waag’, had Jeffrey gezegd.
Tegen de tijd dat de zon schijnt, hebben we alles gefilmd, en zijn we vriendjes met plunderaars. In het vluchtelingenkamp op de heuvel wisselen we telefoonnummers met de daklozen uit. En de burgermilities hebben ons koffie gegeven en hun wapens getoond. (Hier het tv-verslag)
Zover ik heb kunnen nagaan heeft nog geen van de grote netwerken in de haven gefilmd. So far voor de rugzak-journalisitiek.

Schaduw
Ik zag een tankwagen met water, en de onafzienbare slang mensen met bakjes en emmers ervoor. Alweer stonden de mensen in de blakende zon.  Aan het begin van de rij, waar het water de bakjes in ging, werd wat geschreeuwd, geduwd en getrokken.
‘Waarom zetten jullie die mensen in de brandende zon en niet in de schaduw?’ vroeg ik de hulpverleners. Zelfs een getrainde woestijnkameel zou gek worden in zo’n hete rij, bedacht ik. Maar de hulpverleners begrepen het niet. Verbaasd keken ze me aan.
Toen zag ik: alle schaduw werd ingenomen door hun eigen geparkeerde pickups en 4 by 4’s.

Palestijnen-sjaal
En natuurlijk heb ik ook de Amerikanen gezien. De eerste keer dacht ik de militairen een lid van Al Quaida hadden opgepakt. Tussen de mariniers op de legerauto een volledig in Palestijnen-sjaal gewikkeld hoofd, met een grote zonnebril erop.  Pas later zag ik hoe de sjaal zichzelf langzaam afwikkelde, en verschenen de bleke contouren van een Amerikaanse soldaat  die zich in zijn vermomming tegen stank en stof beschermde.
Ook zag ik de Amerikanen een oudere vrouw rondrijden. Een hele colonne, voor één blanke goeddoener in een bloemetjes broekpak.

‘Gevaarlijk’
Natuurlijk hebben wij nog geen fractie gezien van wat er op Haïti te zien is. Misschien is het toeval, of is onze ploeg op de ‘verkeerde’ plekken geweest. Maar nooit, helemaal nooit in de afgelopen 10 dagen hebben we boze, plunderende, of ‘gevaarlijke’ mensen gezien. Nooit hebben we ons bedreigd gevoeld. Ook niet in het ‘gevaarlijke’ Cité Soleil.
In haar artikel ‘Help: arme sloebers!’ heeft de journalist Linda Polman het over de angst en krampachtigheid waarmee op Haïti hulp wordt verleend. Ik denk dat Polman gelijk heeft.

Zelfrespect
Wij zagen geen ‘arme sloebers’. Wij zagen vrouwen die weer krulspelden inzetten. Meisjes die elkaars haren vlochten. We hoorden hun kokette lachjes als cameraman Dolph ze fotografeerde. We zagen zelfrespect. De marktjes: vrouwen die 3 uien en 1 aardappel verkochten. Mensen die zelfs tussen de varkens van de kapotte haven een handeltje opzetten. Ze hielden hun hand niet op. Niet die roetzwarte houtskoolboer. En ook niet die man met zijn trotse plant op zijn hoofd. Als een wandelende ananas liep hij door de hele stad om  –Joost mag weten waar-  zijn vracht te bezorgen.

Bedelaar

De enige die bedelaar ik ben tegengekomen was rijk. De blanke eigenaar van het huisje waarin we zaten. Hij had een auto en woonde in een grote villa die niet was geraakt. Voor veel te veel geld mochten wij in één van zijn kleine huurhuisjes. Elke ochtend, middag en avond kwam hij zuigend binnen. Handje contantje geld ophalen. Zeuren dat het niet genoeg was. Jammeren dat ie zulke kosten maakte. Voor de generator (die het meestal niet deed). Voor de internetverbinding (die er niet was). Pas na dagen gaf hij ons een emmer en dweil, zodat we de grond waarop we sliepen schoon konden maken. ‘Ik heb u toch gezegd dat ik iemand kan leveren die dat voor u doet’, zei Benjamin. Hij vertelde hoe hij zijn personeel 100 dollar per maand betaalt. Maar toen we hem voorstelden ons voor 40 dollar met zijn auto ergens naartoe te brengen, weigerde hij gekwetst.
Dát vond ik een beetje enge bedelaar.

‘Ha ha, eigenlijk is het geen echte geen weg’, heb ik eindelijk beet. Hij geeft zelfs wat tips door de krakende telefoonlijn: ‘Reis onder geen enkele omstandigheid in het donker. En als je niemand meer ziet. Stoppen en schuilen.’
‘Waarom?’
‘Want dan zijn ze weer met overvallen bezig.’

Zo’n voorbereiding betekent je hangmat luchten, en muggen-spul inslaan.
Het betekent alles lezen wat je over het gebied kan vinden. Maar het betekent vooral dromen.

Coca-bladen kauw-wedstrijd
Ik wil coca-boeren spreken. Dat moet wel lukken, toch? Heb inmiddels een afspraak met de boeren-organisaties dat ik op hun coca-festival mag komen. Ze houden er zelfs een coca-bladen-kauw-wedstrijd.
Maar ik wil ook laten zien hoe de coca groeit. Dat een boer me op zijn veldje vertelt hoe hij voor een kilo coca-bladeren drie Euro krijgt, en maar één voor een kilo koffie. Dat je coca vier keer per jaar kan oogsten, en koffie maar één.
Kan ik iemand vinden die me dat durft te vertellen?

‘Basis-pasta’
En dan. Ja, dan droom ik er ook van een coca-laboratorium te zien. Zo’n houten hut-geval met tonnen en vaten waar ze de ‘basis-pasta’ in maken. Dat is de eerste ruwe bewerking, voordat de coca in gesofisticeerde laboratoria met echte chemici tot het witte poeder van de cocaïne wordt geraffineerd.
In Colombia heb ik wel eens gezien hoe ze die pasta maken. De boer beschreef me de procedure als een recept: ‘Hak de bladeren goed klein, neem een vat benzine, en meng het. Daarna voeg je cement toen, en wat natrium chloraat,  een scheut amoniak…’
De uitkomst van zijn recept had hij zelf nooit geproefd, vertelde hij.
Wist hij wel waarvoor het gebruikt werd?
‘Jawel’, zei de boer. ‘Voor pop-sterren in Amerika, zodat ze beter gaan zingen.’

Slagveld met Lichtend Pad
Maar dat was tóén. In Colombia. Nu is de ‘Vergeten Vallei’ in Peru een slagveld van drugsbaronnen, leger, politie, en sinds kort ook het weder-opgestane Lichtend Pad.

En dan begin ik pas echt te dromen. Zou het mogelijk zijn de nieuwe maoïstische guerrilleros te ontmoeten? Het idee alleen al, dat je nog steeds in Mao als ‘grote roerganger’ gelooft. Hmmm. In de jaren tachtig waren ze wel de meest bloedige guerrilla-groep die er hier ooit de kop op stak. Hele dorpen moordden ze uit. Meer dan 30.000 mensen werden het slachtoffer van hun wreedheid.
Zoekend op internet vind ik nog filmpjes uit die tijd. Zoals deze. Het lijkt meer Noord-Korea dan Latijns Amerika, deze marcherende meisjes van Lichtend Pad.

Guerrilla-baas gevangen
Ik vind ook een foto van de toenmalige ‘grote roerganger’ van Lichtend Pad: Abimael Guzmán. Dit is vlak na zijn arrestatie in 1992. De toenmalige half-dictator van Peru, Alberto Fuijimori, liet een speciale leeuwenkooi voor hem bouwen. Hij stopte de guerrillabaas in een gestreept bovenpak, en toonde zijn gekooide ‘prooi’ zo aan het het publiek.

De ‘vangst’ werd het begin van het einde van Lichtend Pad. Maar tevens van tienduizenden onschuldige boeren. In zijn ijver om het terrorisme van Lichtend Pad ‘uit te roeien’, vermoordde het leger van Fujimori nog eens 40.000 mensen.
Een ‘vuile oorlog’ waarvoor een krijsende Fujimori onlangs tot 5 jaar gevangenisstraf is veroordeeld. Luister maar naar mijn portretje.

Betálen de kippen nu
En nu is Lichtend Pad dus toch weer terug. In dezelfde ‘Vergeten Valei’ waar ik naartoe ga.
Niet voor niks financieren ze zich nu met opbrengsten van de cocaïne-handel. En daardoor schijnen ze ook veranderd te zijn: ‘Vroeger stalen ze je kippen. Nu betalen ze ervoor. In ‘narco-dollars’, vertelt een boer die ik op internet vind.

Kind-soldaatjes
Onlangs lukte het een Peruaanse journalist om bij ze te komen. Voor het eerst. Hij filmde in het kamp van de nieuwe Lichtend Pad-leider, en kwam er tot zijn verbazing kind-soldaatjes tegen. Dit radio-verslagje maakte ik erover.

En hier kun je ze zelfs zien. Kinderen van acht of negen jaar oud die roepen leuzen over ‘proletarische wereld-revolutie’, en het ‘marxisme, leninisme, maar vooral het maoïsme’…

Dromen
Dus droom ik weer. Stel toch eens dat ook de NOS lukt dit te filmen. Ik vraag rond, en bel.
Maar helaas. Deze droom gaat zeker niet door. De Peruanen hebben er 9 dagen over gedaan om met hun camera bij Lichtend Pad te komen. Lopen door de bergen, wachten op een contact, weer eindeloos lopen.
Al zou het me lukken dezelfde contacten als zij te krijgen. Zoveel dagen heb ik niet.
Helaas, helaas.

Code
Net als in Italië, geldt ook hier in Latijns Amerika de code: wat een politicus met zijn seksleven doet, moet hij zelf weten. Bovendien is het ook hier: hoe meer vrouwen de man heeft, hoe meer macho hij is.
Dus uitgelekte affaires, minnaressen, buitenechtelijke kinderen. Het draagt alleen maar bij aan de populariteit van de politicus.

Oenige foto’s
Meestal dan. Want senator Armando Espínola moest zijn nieuwe baantje eraan geven. Dit weekend pakte de Paraguayaanse roddel-krant Popular uit met foto’s van de liberale senator op een vrijgezellen-feestje.
Een beetje oenige foto’s van vrouwen die zijn broek proberen af te sjorren. Gemaakt nog vóórdat hij in de politiek zat. Foto’s waarop hij met ontbloot bovenlijf en een gele pruik op zijn kop ronddanst. Of een een geheel geklede vrouwen-bil likt. Een stuk minder minder ‘heet’, dan de geluidsopnames die de Italiaanse escort-dame van haar nacht met Belusconi maakte, in elk geval.

En toch moest hij opstappen
Niet in de laatste plaats omdat hij uitgerekend in Chili ambassadeur zou worden. Eén van de meest orthodoxe katholieke landen die er nog bestaan.  Zo werd daar pas 4 jaar geleden het verbod op echtscheiding afgeschaft.
Maar er was meer. Twee jaar geleden werd Espínola in de senaat van Paraguay betrapt door een fotograaf. Terwijl hij met één hand zat te stemmen, zat hij met zijn andere op zijn laptop plaatjes van blote vrouwen te kijken.
‘Ik heb een lesje geleerd’, zei hij achteraf. ‘Als publiek figuur sta je onder controle van de pers. Ik zal in de toekomst voorzichtiger zijn.’

Vrouwelijke president van Chili
Het is niet uitgesloten dat de zeer liberale, maar wel vróúwelijke president Michele Bachelet van Chili de komst van deze gluurder niet zag zitten. In elk geval stond zijn benoeming op de agenda van het gesprek dat de Chileense presidente vandaag zou voeren met de Paraguayaanse president Fernando Lugo.

De priester-president
En daarmee komen we aan het volgende hoofdstuk. Lugo, de linkse priester-president van Paraguay.
Vorig jaar werd hij met veel enthousiasme gekozen, na meer dan 60 jaar alleenheerschappij van de corrupte Colorado-partij van dictator Stoessner.
Tien jaar lang was Lugo bisschop in de armste provincie van Paraguay. Hij werd er geliefd en aanbeden door zijn parochianen.  In 2007 besloot hij een politieke beweging op te zetten, en een gooi naar het presidentschap te doen. De ‘priester van de armen’ werd hij liefkozend genoemd in Het motto van zijn presidentiële campagne was:  ‘Lugo heeft een hart!!’

Maar geen condooms
Nog geen acht maanden na zijn inauguratie, zegt een 26-jarige vrouw dat president Lugo de vader is van haar 2-jarige zoontje. Ze kende Lugo al vanaf haar 16-de, vertelde ze, en ze was zijn huishoudster.
‘Laster’, riepen de aanhangers van Lugo. ‘Een truuk van de verslagen Colorado-partij om de president door het slijk te halen.’
Tot ieders verrassing gaf Lugo nog geen 5 dagen later toe dat hij de vader was. Hij had seks gehad met deze vrouw, terwijl hij officieel nog priester was.
‘Het menselijk ras is niet perfect’,  verklaarde Lugo.  ‘We hebben allemaal onze zwaktes. En ik ook.’

Vol bewondering
Paraguay was sprakeloos, maar ook vol bewondering. ‘Wat een moed om je vaderschap te erkennen’, was de meest gehoorde reactie in de straten van Asunción. Vooral de vrouwen:  ‘Daar kunnen de meeste mannen nog een puntje aan zuigen.’

Lawine van vrouwen
Maar binnen een week verschijnt er een tweede vrouw op het toneel. Ook zij beweert een kind van Lugo te hebben. Een zoontje van 6. Ze zou Lugo om hulp hebben gevraagd, toen haar echtgenoot haar had verlaten. ‘Hij heeft gebruik van mijn armoede gemaakt’, zegt deze vrouw die wasmiddelen verkoopt in een sloppenwijk.
En ze is nog niet uitgesproken, of er dient zich alweer een dérde vrouw aan. Oók met een kind van Lugo, zegt ze.

‘Prachtig en zorgzaam’
Deze derde vrouw is -net als de eerste overigens- vol lof over de priester-president. Hoewel ze hem na haar zwangerschap nooit meer gezien heeft: ‘Hij was prachtig en zorgzaam. Een explosie van gevoelens waaruit, zoals God wilde, een vrucht werd geboren.’
Anders dan vrouw  nr. 2 wilde zij geen geld van Lugo. ‘Alleen de erkening voor wat anders toch wel uitgekomen zou zijn.’
Vanaf dat moment is het hek van de dam. Minstens 9 vrouwen eisen nu het vaderschap van Lugo voor hun kinderen op.

Grappen
In Paraguay leidt het tot grappen. ‘Laat de kinderen tot mij komen.’
En: ‘Lugo, zaadbed van Latijns Amerika’.
Of die foto van de president, met de ondertitel: ‘Hij geeft zelf aan hoeveel kinderen hij heeft.’
Maar niemand, behalve de top van de verslagen Colorado-partij, lijkt hem zijn geslachtelijke productiviteit kwalijk te nemen.
En daarmee voegt zich ook dit bijzondere geval van een celibatair,  in de lange lijst Latijns Amerikaanse presidenten met ‘onwettige’ kinderen.
(Evo Morales van Bolivia, Lula van Brazilië, Alan García van  Peru, ex-Menem van Argentinië, ex-Toledo van Peru)

En de arme senator Espínola?
Waarchijnlijk waren het de foto’s. Dat half blote gedans, kun je toch nauwelijks macho noemen.
Zoals president Menem van Argenintië ooit zei: ‘Een vent is een vent. In bed en daarbuiten.’

Hard tegen hard
De spanningen lopen steeds verder op. De verjaagde Zelaya met zijn cowboyhoed dreigt vandaag terug te keren: ‘Het is míjn land’.
Zijn vroegere vriend en partijgenoot Micheletti, die zich het presidentschap maar al te graag toeeigende  zegt: ‘Alles. Behálve de terugkeer van landverrader Zelaya’.
Een bloedbad dreigt.
Alle bemiddeling-pogingen tot nu toe mislukten.

Voetbaloorlog
Aanleiding tot de voetbaloorlog van 1969, waren de kwalificatie-wedstrijden voor het WK in Mexico.  Niemand ter wereld nam notitie van het duel tussen de Midden- Amerikaanse landjes.
Maar in Honduras en El Salvador was het een kwestie van leven en dood.

Stenen
De eerste wedstrijd werd gespeeld in Honduras. De hele nacht werd het Salvadoraanse elftal in zijn hotel belaagd door Honderese fans. Die schoten vuurpijlen af, beukten met stokken op blikken, en smeten stenen door de ramen. De volgende dag verloor een onuitgeslapen El Salvador met 1-0 tegen Honduras.
In El Salvador rent op dat moment de jonge Amelia Bolaños naar het kantoor van haar vader, pakt een pistool, en schiet zichzelf dood.
Ze wordt acuut een volks-heldin.

Revanche
Een week later is de revanche in El Salvador. Ook nu fans die -dit keer de Hondurése selectie uit hun slaap houden. Weer stenen, en ook dooie ratten die door de ramen van worden het hotel worden gegooid. De volgende dag verliezen elf doodsbenauwde Hondurezen met 3-0.

Even later is het oorlog. El Salvador bombardeert de hoofdstad van Honduras. Honduras vecht terug.
Resultaat: meer dan 5000 doden, 10.000 gewonden en 50.000 mensen dakloos in minder dan vier dagen.

Aanleiding staatsgreep
Zo futiel als de voetbaloorlog, lijkt nu ook de aanleiding tot de coup tegen president Zelaya. Wie ter wereld lette erop, dat de man-met-de-cowboyhoed  een níét bindende volksraadpleging wilde houden, over de vraag of er in november een écht referendum gehouden moet worden… over de vraag of  de Hondurese grondwet in de tóékomst veranderd mag worden?
Het presidentschap van Zelaya loopt in januari officieel af. En een procedure tot grondwet-wijzing duurt wel een jaar of wat.
Toch vonden het Hondurese parlement en hooggerechtshof het nodig het leger op Zelaya af te sturen:
‘Hij wilde die volksraadpleging houden om voor eeuwig aan de macht te blijven.’

Voetbaloorlog had ook ándere reden:
In 1969 was in Honduras  de zoveelste militaire bananen-dictatuur aan de macht: operette-presidenten die de Amerikaanse bananen-belangen in het land beschermden. Maar de Hondurese boeren waren onrustig, en eisten land.
Toen bedacht het regime een manier om de kool en de geit te sparen. Niet de grote bananen-bedrijven zouden land inleveren. Maar de 300.000 keuter-boertjes uit het overbevolkte El Salvador, die zich in de loop der tijd in Honduras hadden gevestigd. Ze moesten acuut het land verlaten.
Tegen de tijd dat El Salvador aanviel, trokken er tienduizenden berooide en mishandelde Salvadoraanse boeren de grens over. Arme boeren, waar ook het Salvadoraanse regime geen zin in had.

Wat zit er dan achter de staatgreep tegen Zelaya?
De belangen van dezelfde bananen-elite als toen. Couppleger Micheletti en zijnen vreesden de nieuwe populistische houding van Zelaya-met-de-cowboyhoed.
Zelaya komt uit een goed conservatieve grootgrondbezitters-familie. Als zodanig werd hij vier jaar geleden ook verkozen.
Maar halverwege zijn termijn bekeerde hij zich plotseling tot het radicale Latijns Amerikaanse links van Chávez (Venezuela), Morales (Bolivia) en Correa (Ecuador).

‘Beter voorkomen dan genezen’,
moeten ze in de Hondurese paleizen hebben gedacht. Dus lichtten ze Zelaya van zijn bed, en stopten hem in een vliegtuig. In het parlement werd intussen een valse verklaring voorgelezen, dat Zelaya ‘vrijwillig’ afstand zou hebben gedaan van zijn presidentschap.
Dus: om te voorkomen dat de democratie in Honduras gevaar zou  lopen, besloten ze hem maar vast te slopen.

Dat ‘negertje’ Obama
De wereld staat nu aan de kant van ‘de legitieme en gekozen president’  Zelaya.
Amerika accepteert geen coups meer in zijn achtertuin. Tevoren had Hillary Clinton lucht van de aanstaande staatsgreep gekregen. Maar de telefoontjes van haar ministerie werden eenvoudig niet door het Hondurese leger opgenomen.
Toen president Obama de nieuwe machthebbers veroordeelde, werd hij door hij door de coup-plegers uitgemaakt voor ‘dat negertje dat nergens van weet’.

Hoog spel
Niet al te handig in de  wereld van 2009.
Maar ook Zelaya  speelde hoog spel. Hij joeg het leger, het parlement én de rechtelijke macht tegen zich in het harnas.  In Honduras stond hij politiek alleen.

Als zijn tegenstanders niet op het idee van de coup waren gekomen, had hij alles verloren.

‘Democratische held’
Nu is Zelaya de ‘democratische held’. Omringd door de andere radicaal-linkse leiders van het continent, speelt hij voor ‘man van het volk’.

Het rulle zand van de politiek
Het is te hopen dat datzelfde volk zich niet wéér laat afslachten voor ‘het rulle zand van de politiek in deze contreien’, zoals de Poolse journalist Ryszard Kapuscinski het ooit noemde.
En toch.
‘De kleine landen van de derde, vierde en verdere werelden trekken pas  aandacht, als ze besluiten bloed te vergieten’, eindigde Kapuscinski in zijn verslag over de voetbaloorlog in 1969. ‘Een trieste waarheid, maar zo is het.’
Nog steeds.

Hij is dood. Jagers hebben het roze nijlpaard dat door de Colombia zwierf gedood. Net als zijn vroegere baas, de drugsbaron Pablo Escobar zonder pardon neergeschoten. In opdracht van de Colombiaanse overheid. Hij laat vrouw en kind na.

Die binnenkort ook zullen worden afgeschoten.
De Colombiaanse televisiezender Caracol laat in deze video foto’s zien van het dode nijlpaard, omringd door de trotste bounty-jagers. Uit piëteit voor de hippo hebben ze zijn dode kop weggeblokt.

Download Beeld van caracoltv.com

De Colombiaanse overheid had de jacht bevolen, vanwege het grote ‘risico dat deze individuen voor de gemeenschap inhouden’.
Individuen?
Ja ‘individuen’. Zo staat het in de speciaal opgestelde Nijlpaarden-resolutie 347.
‘De ingewanden van het individu dienen ter plekke te worden uitgesneden en begraven.. Het karkas dient vervolgens per vrachtwagen te worden overgebracht naar de privé-collectie van Federico Pfeil Schneider in Bogotá’.

Feredico Pfeil Schneider?  Ja. De vertegenwoordiger van het automerk Porche in Colombia. Hij verzamelt opgezette dieren.

In Colombia werd nijdig gereageerd. Goed, nijlpaarden horen misschien niet in Latijns Amerika thuis. En ze kunnen best gevaarlijk zijn. Maar ze waren er nu eenmaal.
Zoals de ratten en de konijnen ooit ook uit Europa kwamen, zo haalde drugs-baas Escobar in 1981 het nijlpaard uit Afrika, voor de privé-dierentuin bij zijn villa.

Na de dood van de baas ontsnapten het mannetje en vrouwtje, en kregen een kind. Ze leken zich prima thuis te voelen in de Colombiaanse rivieren.

Twee jaar geleden zei de minister van justitie nog dat de nijlpaarden niet ‘de schuld van hun baas’ dragen, en beloofde de dieren te te redden. Maar in Colombia wilde geen enkele dierentuin de narco-nijlpaarden hebben. Verschillende buitenlandse wildparken meldden zich aan. Maar nu worden deze ‘individuen’ dus toch als beesten afgemaakt.
Waarom?
‘Het zou een erg dure operatie worden de individuen in het buitenland te herinstalleren.’

Claudio moet echt op eieren lopen. Hij is verantwoordelijk voor alle nieuwsverhalen in El Alto; de satellietstad van La Paz waar de afgelopen 20 jaar meer dan één miljoen Bolivianen naartoe trokken op zoek naar een beter leven in de stad. De stad ligt op bijna vierduizend meter hoogte. Boven de boomgrens, dus geen enkel groen te zien. Sinds president Evo Morales de pers leugenaars heeft genoemd, is Claudio niet erg populair in El Alto. Zeker een paar keer per week sist of roept iemand wel leugenaar naar hem, en hij is meermalen echt belaagd door groepen bewoners.
Vandaag is het weer hommeles in El Alto. Buurtbewoners hebben de locoburgemeester in gijzeling en willen direct zaken doen. De man staat er een beetje bedremmeld bij en de politie kijkt gewoon toe. Kennelijk hebben de agenten ook niet veel zin in ruzie met deze mensen. Een van de buurtbewoners heeft duidelijk de leiding. Als hij leuzen begint te roepen, dan schreeuwt het hele clubje mee. Intussen stelt hij, met pen en papier, een ´contract´ op, waarin de gemeente zich verplicht om de weg te asfalteren en, nu ze er toch staan, nog wat andere grieven van de buurt oplost.

Claudio gaat met draaiende camera op de groep af. Interviewt de woordvoerder, de locoburgemeester en schiet wat plaatjes. Als ik de mensen vraag wat ze van zijn zender ATB vinden, halen ze laatdunkend hun schouders op. “Het is allemaal niks, die pers”. Maar Claudio heeft een week eerder een reportage over deze wijk gemaakt, juist over de slechte staat van de wegen, en wordt dit keer vrij vriendelijk bejegend. Ze hebben hem nu nodig, dat blijkt wel. Die reportage, vertelt Claudio mij later, was op dringend verzoek van de bewoners. Het leek hem wel een goede investering om ermee in te stemmen…

Sinds de overwinning van de populistische president Evo Morales, in 2005, heeft het volk de macht in Bolivia. Zo voelt Claudio het ook. Hij probeert onafhankelijke journalistiek te bedrijven en in elk verhaal alle kanten aan bod te laten. Maar het is wel een kruitvat waar hij in moet opereren, en hij heeft geen enkele behoefte om ´het volk´ tegen zich in het harnas te jagen. Bovendien, zegt Claudio, als hij met zijn berichtgeving op de nationale televisie kan voorkomen dat de zaken verder escaleren, dan zal hij dat zeker doen. De gijzeling van de locoburgemeester behandelt hij als klein nieuws. “Er is in El Alto een gijzeling geweest, en de burgemeester heeft beloofd om een weg aan te leggen. “ Geen olie op het vuur en op naar het volgende onderwerp.
Ik probeer me als Nederlandse journalist in hem te verplaatsen. Een buurt die op zo´n grove manier z´n gelijk afdwingt, en er nog mee wegkomt ook? Ik zou zeggen: de opening van het Journaal en laten we ook eens aan de president/premier vragen of dit de democratie is die hij zich had voorgesteld. En waarom deed de politie niets? Maar we zijn in Bolivia. Een opstand, en je hebt al snel doden en gewonden. Ik benijd Claudio niet.

Verslaggever Eva Wiessing was voor het programma Nieuwsllink van Omroep Llink een week in Bolivia, waar ze meeliep met de journalisten van ATB.

Afgelopen week mocht ik vijf dagen meelopen met de journalisten van ATB voor een programma van omroep Llink. ATB is een commercieel televisiestation dat bekend staat als één van de meest betrouwbare en neutrale zenders in Bolivia. Maar wat zegt dat, in een maatschappij die zo tot het bot verdeeld is? Je bent hier of vóór president Evo Morales, óf tegen.

Zelfs als journalist is het (bijna) onmogelijk om niet partij te kiezen. In dit land van ruim acht miljoen inwoners, zijn er vele tientallen televisiezenders, radiozenders en kranten. Maar geen persbureau waar al het nieuws op een neutrale manier bij elkaar gebracht wordt. Voor hun nieuws moeten de ATB-journalisten het hebben van hun contacten. En die hebben allemaal een eigen agenda. Ik probeer er deze week achter te komen hoe de journalisten van ATB zich in dit geweld staande houden.

Politiek verslaggever Gustavo wordt vaak niet eens gebeld als er een persconferenties is in het presidentiële paleis. Want de voormalige coca-boer en indianenleider Evo Morales wil alleen nog zijn eigen staatszender Canal7 en de internationale pers bedienen. Hij noemt de Boliviaanse journalisten leugenaars.

Maar in de week dat wij met Gustavo meelopen, mag hij ineens toch naar binnen. Er is groot nieuws. Een ruzie met buurland Peru escaleert meer en meer. Een paar dagen eerder zijn in Peru hevige confrontaties geweest tussen de indianen en de politie waarbij 17 doden zijn gevallen, en volgens Peru zit Bolivia achter die indianenopstand. Op zijn beurt heeft Evo Morales Peru van ‘genocide’ beschuldigd, en de Peruaanse president Alan Garcia ‘de slechtste president ooit’ genoemd.

Gustavo hoopt voor het eerst sinds januari weer eens een vraag te kunnen stellen aan de president. Maar Evo Morales blijkt de pers alleen bij elkaar te hebben geroepen om vier wetten te presenteren die hij graag door het weerbarstige congres wil loodsen. Er is geen tijd voor vragen. Heel frustrerend, zegt Gustavo, maar hij kan niet veel meer doen dan een onderwerpje over die vier wetten maken. En even naar enkele parlementariërs toe om hun reactie te halen op de problemen met Peru.

Obligate reacties, want de politieke voorstanders van Evo schelden gewoon mee, en de tegenstanders wijzen op het belang van de vriendschap tussen beide landen. Het is wel lastig journalistiek bedrijven, zo, zegt ook Gustavo. ATB heeft geen geld voor een redactie die achter het nieuws kan aanjagen en zich kan verdiepen in de achtergronden.Email en internet? Ik heb hem er nauwelijks gebruik van zien maken. Gustavo is zo volledig afhankelijk van waar zijn contacten toevallig mee aankomen. Ik benijd hem niet.

Binnenkort deel twee: op stap met stadsverslaggever Claudio

Hier is hij dan. In één van de tientallen video’s waarin zijn heldendaden worden bezongen. De hoempa-muziek is rottig. Geen bewegend beeld. Alleen wat foto’s. Toch worden dit soort filmpjes twee, soms drie miljoen keer bekeken. Weinig popsterren die daaraan kunnen tippen.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Tomaten-kistje
‘El Chapo’ Guzmán komt uit de deelstaat Sinaloa. Een ruig en arm gebied van zwijgzame boeren, beheerst door macho-codes en bloedige clan-gevechten. Al meer dan een eeuw lang wordt in Sinaloa marihuana verbouwd. De vader van El Chapo was ook zo’n marihuana-boer. Doodarm. In tegenstelling tot de mannen die in de hippie-jaren zestig de marihuana naar de VS begonnen te smokkelen.
Het verhaal gaat dat de wieg van baby Guzmán een tomaten-kistje was. Als kind al moest hij op het land werken. De jonge Guzmán schopte het niet verder dan de vierde klas lagere school.

Sicilië van Mexico
In zijn jeugd wordt hij door zijn vader werd mishandeld. Maar op een dag loopt hij weg, en hij  komt onder de vleugels van de grootste marihuana-handelaren uit de streek: Felix Gallardo, bijgenaamd El Padrino.
Bij zijn ‘Peetvader’ maakt Guzmán snel carrière. Binnen een paar jaar heeft hij het geschopt tot luitenant van het Sinaloa-kartel.
De deelstaat Sinaloa is inmiddels uitgegroeid tot het Sicilië van Mexico: thuisbasis van een gevreesde maffia met vertakkingen door het hele land. De ‘gallos’ -letterlijk de hanen- van Sinaloa nemen de cocaïne-routes van de Colombianen over. Niet de Colombianen, maar de mannen uit Sinaloa zijn eind jaren 80 de belangrijkste smokkelaars van cocaïne naar de VS.

Tunnel onder de grens
Het vernuft van ‘El Chapo’ bewijst zich in zijn moderne smokkel-methoden. Zo laat hij de cocaïne verpakken aan de lopende band, en verstoppen in conservenblikken van rooie pepers. Hij laat ook tunnels graven.  Pal onder de grens tussen Mexico en de VS.
In 199o  werd zo’n tunnel tussen Tijuana en San Diego ontdekt. Honderden meters lang. Voorzien van een geavanceerd ontluchting-systeem, en opnieuw: lopende banden, waarmee de cocaïne ondergronds met tonnen tegelijk Amerika binnen rolde.
Uit voorzorg laat Guzmán de gravers van de tunnel afmaken.

Ruzie met de neefjes
De ‘Federatie’. Zo heette het samenwerkingsverband van ‘hanen’ uit Sinaloa, die inmiddels langs de hele grens met de VS hun drugs-kartels hadden opgericht. ‘Peetvader’ Felix Gallardo is de baas van het stel. Maar in 1989 wordt hij opgepakt. ‘El Chapo’ Guzmán volgt zijn Peetvader op als baas van de Federatie.
En dan gaat het mis. Guzmán heeft niet de diplomatieke kwaliteiten van de oude Felix Gallardo. Hij krijgt slaande ruzie met een paar van de neefjes van de gevangen Godfather: de broertjes Arellano Felix, die sinds een paar jaar het Tijuana-kartel runnen.

Eerste afgehakte hoofd
De oorlog gaat over territorium en drugs-opbrengsten. Maar ook over vrouwen.
Een clanlid van de neefjes uit Tijuana verleidt de vrouw van Guzmán’s rechter hand. Hij bedrijft de liefde met haar in een hotel in San Francisco. Daarna hakt hij haar hoofd af, en stuurt het in een koelbox terug naar haar man in Sinaloa.
Voor het eerst worden alle oude ere-codes van Sinaloa overtreden: een vrouw vermoord, en nota bene haar hoofd afgehakt.
Even later worden ook haar kinderen vermoord.
Het zijn dus de vijanden van Guzmán die de inmiddels ‘normale’ praktijk van het afhakken van hoofden in de Mexicaanse drugsmaffia introduceren.

‘Vergissinkje’
Guzmán slaat terug. Hij laat 9 familieleden van zijn oude ‘Peetoom’ vermoorden.
Voor de gevangen Godfather is nu duidelijk: zijn voormalige oogappel moet dood.
Op 24 mei 1993 nemen killers van de Felix-clan de auto van ‘El Chapo’ Gusmán onder vuur op het vliegveld van de stad Guadalajara. Maar wie valt er met kogels doorboord uit de auto? Niet Guzmán. Maar de aartsbisschop van de stad,  kardinaal Posadas. De killers hadden -per ongeluk of niet- de foute auto beschoten.
De moord op de katholieke geestelijke schokt het land. En voor het eerst wordt er serieus jacht op de drugsbazen gemaakt.
Twee weken later wordt Guzmán gepakt, en opgesloten in een superbeveiligde gevangenis.

Gevangenis als privé-paleis
Mobiele telefoons, restaurant-eten, vrouwen en viagra. Net als wijlen drugs-baas Pablo Escobar in Colombia, bouwt ‘El Chapo’ Guzmán  nu ook in Mexico zijn gevangenis om tot een privé-paleis. Eén van zijn minnaressen in de gevangenis, levert de enige directe getuigenis over het karakter van Guzmán: een analfabete romanticus.
‘Hij schreef me liefdesbrieven. Niet zelf, maar ik weet dat hij ze dicteerde’, vertelt de gevangen politie-agente Zulema Hernández. Ook zij kwam uit Sinaloa. En ook zij had een moeilijke jeugd.‘We begrepen elkaar’, vertelde ze tegen weekblad Proceso. ‘Dezelfde angst om terug te vallen in de armoede van daar. Vaak gingen we niet eens met elkaar naar bed. Dan hield hij me alleen naakt in zijn armen. En ik wist dat hij zin had om te huilen.’

Ontsnapt in wasmand
Jaren later wordt Zulema dood aangetroffen in de kofferbak van een auto.
Maar dan is ‘El Chapo’ Guzmán alweer vele vrouwen, en een spectaculaire gevangenis-ontsnapping verder.
Op 19 januari 2001 laat Guzmán zich, verstopt in een wasmand, de gevangenis van Puente Grande uitrollen.

Restaurants
De legendarische drugs-baas is sindsdien is hij vele malen gespot. Maar nooit meer gepakt.
‘Guzmán kwam het restaurant binnen, vooraf gegaan door zijn bodyguards’, beschrijven getuigen in een rapport van de Mexicaanse veiligheidsdienst. ‘Ze namen al onze mobiele telefoons in beslag, en niemand mocht weg.’
Als compensatie voor hun korte vrijheidsberoving, betaalde de boss wel de rekening voor de restaurant-gasten.

Hacienda
Guzmán brengt intussen regelmatig een bezoek aan zijn hacienda in de bergen van Noord-Mexico, zeggen de veiligheidsdiensten. Daar verbouwt hij nog steeds de marihuana van zijn vader. Er is een privé-landingsbaan, en tunnels om te ontsnappen.
De laatste keer is hij gespot met karavaan van zes auto’s, beschermd door onderdelen van hetzelfde Mexicaanse leger dat hem zou moet arresteren.

18-jarig koninginnetje getrouwd
Maar de meeste tijd brengt hij door in het onherbergzame gebied van zijn geboorte-staat Sinaloa. Vorig jaar trouwde hij in een minuscuul dorpje een met een 18-jarige  schoonheid-koningin. ‘El Chapo’ Guzmán had de schoonheidswedstrijd in het dorp zelf georganiseerd. Met veel van de traditionele hoempamuziek, cowboy-pakken, kratten whisky en wedstrijden ‘paardendansen’.

Als Bin Laden
En hier ligt uiteindelijk het antwoord op de vraag hoe een half analfabete boer de machtigste drugsbaas ter wereld kan worden:  door zijn geboortegrond Sinaloa.
De maffiose zwijplicht is er volgens de experts nog groter dan op Sicilië. Drugsgeld de enige rijkdom die er is, en de macht van de daar aanbeden ‘hanen’ onbreekbaar.
Even ongrijpbaar als Osama Bin Laden zit  ‘El Chapo’ Guzmán in de bergen van Sinaloa. Helikopters of een legerkaravaan kan hij kilometers ver al zien aankomen.