Een tweede referendum over Lissabon?
Interessante ontwikkeling in Ierland. Dick Roche, de Ierse staatssecretaris van Europese Zaken, heeft in een interview met de Irish Independent gezegd dat een tweede referendum het “juiste antwoord” is op de huidige politieke crisis.
Even de geheugens opfrissen. In juni ging Ierland als enige EU-land naar de stembus om een oordeel te vellen over het Verdrag van Lissabon, de opvolger van de Europese Grondwet. Het werd een welluidend ‘nee’: ruim 53 procent stemde tegen.
Laten we nog geen keiharde conclusies trekken uit de opmerkingen van Roche. Hij zegt: “My personal view is that a referendum is the appropriate response to the position we are in. This is very much a personal view at this stage.” Vanochtend zette Roche op de Ierse radio zijn standpunten nogmaals uiteen.
Hij benadrukt dus dat het zijn persoonlijke opvatting is, hij vertolkt niet de mening van het Ierse kabinet. Dublin heeft beloofd om in oktober met een antwoord op de crisis te komen. Op dit moment worden allerlei enquêtes gehouden om uit te vogelen waarom een meerderheid van de Ierse stemmers heeft tegengestemd. Dat is geen lastige opgave. Zoals ik al in een eerdere blog constateerde gebruikte het nee-kamp een keur aan argumenten.
Een tweede referendum zou niet bepaald bijdragen aan de populariteit van de Ierse regering, want het wekt de indruk dat je het oordeel van je kiezers niet serieus neemt. Toch is de opmerking van Roche vrij logisch. Ierland (en de rest van Europa) heeft namelijk slechts drie keuzes:
1. Er komt helemaal geen Verdrag van Lissabon, Europa handhaaft de status quo.
2. Europa wil alsnog het Verdrag van Lissabon in onveranderde vorm invoeren. De Ierse wet schrijft nu eenmaal voor dat de bevolking geraadpleegd moet worden over verdragen en wetten die leiden tot een verandering van de Ierse grondwet. De Ierse regering kan niet zoals Nederland en Frankrijk beslissen om helemaal geen referendum te houden. Een tweede volksraadpleging is dus onvermijdelijk.
3. Er komt een aanpassing van het Verdrag van Lissabon om aan de Ierse bezwaren tegemoet te komen. Dat zou betekenen dat alle EU-landen het verdrag opnieuw moeten ratificeren. Ook in dit scenario zou Ierland gedwongen zijn een tweede referendum te organiseren.
Waarschijnlijk zit geen enkele Europese regering op de laatste optie te wachten. Blijft over optie 1 en 2. Het is geen geheim dat de Ierse regering en bijna alle oppositiepartijen groot voorstander zijn van het Verdrag van Lissabon. Blijft over optie 2: een nieuw referendum. Eigenlijk verwoordt Roch dus wat tot nu toe niemand in de Ierse politiek durft te zeggen.
Welke “briljante geesten” hebben besloten dat we nu juist over dit soort enorm ingewikkelde zaken een referendum moeten houden? Het zou toch zolangzamerhand uiterst duidelijk moeten zijn dat dit soort vraagstukken niet aan “de gemiddelde burger” is uit te leggen.
Als je een referendum wilt houden, doe dat dan over “verhogen/verlagen van de maximum snelheid” of “verhogen van de pensioengerechtigde leeftijd” of iets dergelijks. Maar nee, daar wordt gewoon beslist. En nou gaan we het hier onszelf ineens moeilijk maken….
@ Steven
Waarschijnlijk de briljante geesten die oprecht in het begrip ‘democratie’ geloven en niet het volk voor dom verslijten..
Er wordt tijd dat de politieke partijen luistert naar hun kiezers. Niet luistern naar kiezers, meteen aftreden. In plaats van ego’s, zou men een computer moeten laten beslissen, dan heb je ook niet meer te maken met ja, maar….aftreden dus. Men zegt in een democratie te leven, maar niets is minder waar, de kiezers hebben niets te zeggen.
De politiek moet de problemen van burgers oplossen in plaats om ze nog groter te maken. Wij leven in een AmeroEuropa en niet in een Europa; alle belangrijke beslissingen worden genomen door VS middels NAVO zo ook economische structuren. Wat heeft een Europa te betekenen, niets. Zie recente oorlogen. Weinig landen hebben er niet aan meegedaan, maar helaas, nu doet ook Frankrijk aan mee. Wat Europa? Stelt niets voor.
De gewone burger ziet het en weet dat hij te maken heeft met allerlei invloeden, maar weet niet meer wat te doen? Niet stemmen meer, is de enige optie.
@ Jaap:
Democratie? Een referendum heeft volgens mij niets met democratie te maken. Democratie betekent volgens mij dat het volk mag kiezen wie namens hen de beslissingen neemt. Het volk is niet dom; het volk heeft alleen geen tijd om naast de dagelijkse werkzaamheden ook nog alles te weten over politiek, staatsrecht en dergelijke. Daar hebben we de volksvertegenwoordiging voor…we betalen ze genoeg, volgens mij.
@ Steven
Democratie (demos krateo = het volk regeert) is juist bijna een synoniem voor het woord referendum. Daarbij hoeft het volk uiteraard niet alles te weten over staatsrecht e.d., het heeft echter wél het recht om mede te bepalen wat de globale koers is van hun land. ‘Lissabon’ is heel ingrijpend, en rommelt aan de soevereiniteit van een land, zodoende zou juist nu het volk mogen bepalen of ze deze koers wel willen.
De politici sturen het land, het volk bepaalt echter de richting.
Ik sluit mij helemaal bij steven aan, ik heb zelf eens een poging ondernomen om een groot deel van het verdrag te lezen, maar daar gaat complete werkdagen tijd in zitten, die tijd heb ik niet en u ook niet.
Toch is het wel nodig om die tijd te steken in het lezen/begrijpen van zo’n verdrag, anders kan je je niet een goed beeld vormen van wat er eigenlijk in staat, laat staan een gefundeerde mening vormen.
Beste mensen, er is in Europa een land waar het referendum bij wet is ingevoerd dan wel bij genoeg verzamelde handtekeningen gehouden moet worden. Dat land bestaat al sinds 1291.
@ Jaap
Misschien wil je eens aangeven waar “Lissabon” rommelt aan de soevereiniteit?
Uit democratisch oogpunt is juist de grotere grip van het Europarlement op het beleid -na invoering van “Lissabon”- zeer gewenst.
Hmm, ik sluit mij volledig aan bij Jaap, rondom het Ierse referendum heb ik het hier ook al over gehad, en daar kunt u vinden welke soevereniteit aspecten aan getornd wordt, ik vind het opvallend dat deze vraag steeds maar blijft terugkeren, het telkens vragen naar onderbouwing met referenties van iemands mening geeft niet bepaald blijk van vertrouwen.
Ik moet Alexander wel gelijk geven, de tekst van de grondwet is nu niet bepaald gemakkelijke stof, maar dat komt natuurlijk door de vorm waarin een dergelijk verdrag geschreven dient te worden qua structuur, logica en rechtspraak. Dit is natuurlijk bij uitstek een taak voor de overheid, informatievoorziening, waarin ons landje overigens schromelijk tekort schiet. Het is niet al te moeilijk om een groot deel van de voorgestelde resoluties te vertalen naar ‘kroegtaal’ laat staan taal die voor iedere burger begrijpelijk is, maar in dergelijke vorm kun je natuurlijk geen verdrag schrijven.
Om overigens Erics wantrouwende vraag te beantwoorden, sowieso gaat het om wetgeving op gebied van milieu, defensie en infrastructuur. Maar het gaat ook gewoon over complementaire wetgeving op gebieden als onderwijs en gezondheidszorg, dat lijken mij allemaal dingen die soeverein zouden kunnen zijn, (soevereniteit -> omstandigheid dat een gezag, van geen ander gezag afhankelijk is (vandale))
@ Paul Gies; juist. Een goed functionerende confederatie waar wij op meerdere vlakken een voorbeeld aan kunnen nemen.
@ Eric Bremer; om Tante Truus aan te vullen en het even bij Ierland te houden: De ‘No-campaign’ in Ierland was gebaseerd op het feit dat dit land 68 vetorechten zou verliezen, en rond de 60% aan ‘stemgewicht’ zou inleveren bij allerlei wetsvoorstellen die direct invloed hebben op Ierland zelf. Dat is uiteraard een verlies van soevereniteit.
Waren we hier ook nog maar in die bevoorechte positie, onze op democratische wijze gekozen volksvertegenwordigers heeft ons dit demokratisch middel ontnomen, misschien is Ierland wel de redding voor ons kleine vaderlandje
@ Steven
Volksvertegenwoordiging, dan moet dat wel het volk vertegenwoordigen.. Ierland heeft ‘Nee’ gezegd en dat moet dan gerespecteerd worden. En niet zoals bij verdrag van Nice, waar de Ieren ook eerst hadden ‘Nee’ gestemd, en vervolgens dus weer naar de stembus mochten omdat het niet de juiste keuze was.. Gelukkig konden Nederland en Frankrijk toen nog ook hun ‘Nee’ laten horen.
Ook vind ik dat er bij een democratie politieke partijen moeten zijn die van elkaar uiteenlopen.. Dat heb je wel in NL maar niet hier in Ierland, ze zijn allemaal een beetje hetzelfde.. en echt het volk vertegenwoordigen doen ze niet.. Maar waarom wordt er dan toch op hun gestemd? Omdat het volk geen betere keuze krijgt..
Ik ben het er mee eens dat het verdrag van Lissabon niet te begrijpen is, zelfs politici geven dit toe.. Waarom zou je het dan invoeren als de helft het niet eens begrijpt of aan het volk kan uitleggen? Ik kan heel goed begrijpen waarom het Ierse volk ‘Nee’ heeft gestemd, en waarschijnlijk bij een herstemming weer ‘Nee’ zal stemmen.
Lukt ‘t 2e referendum niet, dan kunnen we eventueel ook verder gaan zonder Ierland. Ierland heeft ‘t recht “nee” te zeggen, maar niet ‘t recht de hele rest van Europa het “nee” op te leggen.
vraag mij af hoeveel druk vanuit brussel op de ierse regering is uitgeoefend om ze te dwingen voor een volgend referendum te gaan mischien het afpakken van wat grote subsidies of het persoonlijk uitsluiten van zgn belangrijke snoepreisjes.
Precies Mieke. Hoe kun je in vredesnaam een (grond)wet naleven als je hem niet eens snapt, bijvoorbeeld omdat het voorgestelde rechtssysteem niet overeenkomt met wat door het merendeel van de bevolking als rechtvaardig wordt betiteld?
Europa is begonnen als een samenwerkingsverband tussen regeringen die elkaar goed genoeg (wilden) begrijpen om tot een akkoord te komen over enkele specifieke punten. Op het moment is het een trein waar steeds maar nieuwe passagiers instappen, terwijl niemand weet waar het gevaarte heendendert. Stilstand is achteruitgang? Helemaal niet! Tijd voor bezinning, terug naar de basis!
Dit soort “roulette democratie” lijkt de standaard methode te worden in Europa. Even ter vergelijking wat dit eigenlijk betekent? We hebben Tweede kamer verkiezingen, de zittende regering bevalt de uitslag niet en schrijft terstond nieuwe verkiezingen uit. Het simpele feit, dat herhaaldelijk en van hoog tot laag (Barosso heeft na het debacle in Frankrijk en Nederland dit ook al meer dan eens geroepen) geeft al aan welk democratisch gehalte aan dit Europa verbonden kan worden. Niet alleen nu, maar zeker ook in de toekomst.
Nog een voorbeeld: burgers zouden een stemming over een onderwerp kunnen afdwingen als er voldoende handtekeningen zijn. Een Zweedse europarlementarier haalde er genoeg op tegen de vol-continue verhuizing van het Europees parlement. Ok, de grondwet was dan wel niet van kracht, maar had het niet van stijl getuigd als Europa dit signaal serieus had genomen. Had het niet getuigd van een diepgewortelde verlangen naar meer democratie en participatie van de burger binnen Europa?
De minachting van de democratische rechten van Europese burgers moet het ergste doen vermoeden. Nu al komt 60% van onze wetgeving uit Europa, iets waar wij als Nederlanders 0% invloed op hebben en – naar het zich laat aanzien – ook niet zullen krijgen. Nee, het nieuwe Europa zal zich er alles aan laten liggen de invloed van de burgers tot een absoluut minimum te beperken. Het verlies van onze veto rechten vertaalt zich niet – ook niet onder de grondwet of equivalent – naar meer democratie.
Een dergelijk Europa kan mij gestolen worden. En niet alleen mij. Het is geen wonder dat onze zwakke regering er onder druk van Europa van heeft afgezien om een tweede referendum uit te schrijven. Polls laten zien, dat niet alleen ik, maar ook een meerderheid zich ook tegen dit verdrag had uitgesproken. Een weldenkend mens stemt niet voor het afnemen van zijn moeizaam verworven democratische rechten.
@ Maurice:
Druk vanuit Europa op Ierland was er al voor het referendum. Een Franse minister had al gedreigd dat Ierland “de prijs zou betalen” als Ierland tegen zou stemmen. Officieel zeggen alle EU-landen dat ze het oordeel van de Ieren respecteren. Maar vorige maand liet president Sarkozy, de huidige EU-voorzitter, zich weer eens ontvallen dat er hoe dan ook een tweede referendum moet komen.
De Ierse regering staat dan ook voor een duivels dilemma. Alle Ierse politieke partijen (op een na) zijn voor het Verdrag van Lissabon, maar niemand wil zich natuurlijk laten koeieneren door de rest van Europa. Aan de andere kant: als de Ierse regering het Verdrag van Lissabon wil aannemen (al dan niet in aangepast vorm), dan zijn ze verplicht een referendum te organiseren.
Eerder vandaag sprak ik met voorzitter Nunn van de denktank Libertas die fel campagne heefrt gevoerd tegen het Verdrag van Lissabon. Hij stelt: “Wanneer betekent ‘nee’ nou werkelijk ‘nee’. Zo kun je eindeloos referenda organiseren.” Bovendien zegt hij: “Het is geen puur Ierse crisis. Het is een Europees probleem waar een Europese oplossing gezocht voor moet worden.”
Dus als er nu wel “ja” wordt gestemd dan is dat plotseling wel een verstandige keus van de bevolking, begrijp ik? Dat kan het dus inneens niet meer zo zijn dat er om heel uiteenlopende redenen voor is gestemd? En dan komt er dus ook geen onderzoek of er misschien een derde referendum nodig is (omdat er bijvoorbeeld om verschillende redenen voor is gestemd)?
Pure volksverlakkerij van een elitaire bende die het woord democratie op een vel WC papier heeft geschreven en daar zijn bips mee afveegt. De dictatuur is reeds uitgebroken en het heet …Europa!
Gelet op de oorspronkelijke doelen van de (voorloper(s) van de) Europese Unie, waarvan “voorkomen van een (wereld)oorlog” (volgens mij) de belangrijkste is, zal elke poging tot een betere werking van de Europese Unie zonder een deugdelijk begrip van de grondbeginselen van de maatschappij kansloos zijn. De veronderstelling “It takes three to tango” (leidde én) zal tot een andere oplossing voor deze problematiek, die teruggaat naar de grondslagen van de samenleving, leiden dan het beginsel “It takes two to tango”. Eenvoud is het kenmerk van het ware [lees: Authentieke dingen zijn ook eenvoudig (Truth needs no colours/Truth needs no rhetoric)].
En nog een referendum en nog een, en nog een,
Het wordt vanzelf een keer ja, als de neezeggers niet meer gaan.