DUBLIN / INESHOWEN – Noem het de littekens van een geteisterd verleden. Het ruige landschap van Ierland is bezaaid met ruïnes van kleine boerderijen die Ieren de afgelopen twee eeuwen achterlieten. Hongersnoden, armoede en Britse onderdrukking joegen miljoenen arme sloebers naar verre oorden. Met de opkomst van de veel geroemde Keltische Tijger leek de leegloop voorgoed tot stilstand gebracht. Maar oude angsten laaien weer op. De wereldwijde financiële crisis slaat hard toe in Ierland. 

Eigenlijk zijn die angsten nooit helemaal verdwenen, zeker niet bij de oude generatie. Een jaar geleden bezocht ik het schiereiland Ineshowen, in het hoge noorden van Ierland. De kredietcrisis moest nog beginnen, maar de zorgen waren er al wel. Ierland mag dan een van de rijkste landen van Europa zijn geworden, die welvaart is ongelijk verdeeld. In Ineshowen is alleen werk te vinden in de landbouw of het toerisme. De werkeloosheid schommelt er al jaren tussen de 15 en 20 procent.

Ik sprak daar met de 70-jarige Denis McGonagle, een plaatselijk politicus. Hij liet me het geraamte zien van een textielfabriek die enkele jaren geleden was vertrokken naar Azië. Het was een van de weinige industriële werkgevers in de regio. Tweehonderd mensen kwamen op straat te staan. Volgens McGonagle zijn de verschillen met het arme verleden niet zo groot. “Onze zonen verlaten nog steeds hun geboortegrond. Vroeger zochten ze hun geluk in landen als Amerika, nu trekken ze naar Dublin om in de bouw te werken. We zijn nog steeds afhankelijk van het geld dat ze hier naartoe sturen.” Hier het radioverslag van toen: Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.

De oude McGonagle leek goed te begrijpen hoe kwetsbaar de economie in sommige delen van Ierland nog was. “Ik houd mijn hart vast als de klad in de bouw komt, dan zie je veel gezinnen hier in de problemen komen. Misschien zijn we dan weer gedwongen het land te verlaten. Ik hoop niet dat het zover zal komen. So help me God.” Een voorspelling die nu lijkt uit te komen. Kijk naar deze sombere berichten van County Donegal, de regio waar Ineshowen deel van uitmaakt

In Ierland zette de neergang zich eerder in dan in de omringende landen. De huizenmarkt staat al ruim twee jaar onder druk. Het is geen uniek probleem. Amerika, Spanje en Groot-Brittannië, het zijn allemaal landen met een zeepbel in de huizenmarkt die nu uit elkaar is gespat. Wel kun je zeggen dat de exploderende huizenmarkt het symbool was van de Keltische Tijger. Een kwart van alle huizen in Ierland werd de afgelopen tien jaar gebouwd. De bouwindustrie werd een van de belangrijkste werkgevers in het land. De boom leverde tienduizenden banen op. Tienduizenden banen die nu tocht staan of al verdwenen zijn.

Een paar maanden reisde ik in de omgeving van Dublin om verslag te doen van het referendum over het Verdrag van Lissabon. Zo ontmoette ik Liam Johnson, een aannemer die ontzettend rijk was geworden tijdens de boom. Johnson liet me zijn bouwplaats zien, die volstond met materiaal voor steigers en een zevental trucks en bestbusjes die er nu werkeloos bijstonden. “Een jaar geleden was deze plaats helemaal leeg, zo druk had ik het. Nu heb ik nog voor een paar weken aan werk.”

Het was het verhaal van talloze andere bouwvakkers. Hier het radioverslag van afgelopen zomer: Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.

Een week geleden belde ik met Liam Johnson om te kijken hoe hij er nu voorstond. “Ik heb gelukkig weer werk, ik ben de komende maanden wel zoet. Al moet ik daarbij wel zeggen dat het een bouwproject is in opdracht van de regering. We zijn nu afhankelijk van de overheid, in de commerciële sector staat alles stil.”

Wat moeten we hier nu uit opmaken? Wordt Ierland weer de arme boerenstaat die het vroeger was? Zoals ik al eerder betoogde, zal dat waarschijnlijk niet gebeuren. Ierland heeft meer gedaan dan alleen een bloeiende bouwindustrie opbouwen. Met hulp van Europa pompte het miljoenen in onderwijs en infrastructuur en maakt het land aantrekkelijk voor investeerders door de winstbelasting drastisch te verlagen. Tal van Amerikaanse ondernemingen hebbende afgelopen jaren zich hier gevestigd. De fundamenten van een moderne economie zijn gelegd. Het zal geen makkelijke tijd worden voor Ierland, maar het zal de storm uiteindelijk doorstaan.