Wie wel eens een bezoek heeft gebracht aan het Britse Hogerhuis, kan met eigen ogen zien dat sommige clichés kloppen. Eerbiedwaardige grijzaards die eindeloos kunnen discussieren over paragraaf 1.3.4.6 van hoofdstuk zus, van wet zo. En inderdaad, op de achterste rijen mogen de weledele Lords wel eens knikkebollend een tukkie doen.

Niet bepaald een instituut dat je met omkoperij en corruptie in verband zou brengen. Maar zelf in dit eerbiedwaardige orgaan van de Britse democratie corrumpeert de macht. Verslaggevers van The Sunday Times hadden zich voorgedaan als lobbyisten van een buitenlandse firma en in die hoedanigheid benaderden ze een aantal leden van het Hogerhuis met het verzoek of ze een wetswijziging konden bewerkstelligen. Vier Lords hapten toe. Jazekers, die dienst konden ze wel verlenen. Maar dan wel in ruil voor een vergoeding die opliep tot 120 duizend pond. Hier een audio-opname over het wheelen en dealen in de theekamer van het Hogerhuis.

Quel horreur! De voorzitter van het Hogerhuis, barones Royall, kondigde meteen een diepgaand onderzoek aan. Als de beschuldigingen inderdaad klopten, zo zei ze, ja dan, euh, mmm, zou er, euh, eigenlijk helemaal niets gebeuren. In vergelijking met het Lagerhuis, die parlementsleden kan schorsen of voorgoed kan verbannen, is het House of Lords namelijk een tandeloze tijger. De zwaarste sanctie die het Hogerhuis zijn eigen leden kan opleggen is dat ze ten overstaan van al hun collega’s hun excuses aanbieden. Inderdaad: quel horeur! Alle vier de Lords hebben inmiddels hun excuses aangeboden, maar ze ontkennen overigens dat ze iets fout hebben gedaan.

Rare jongens, die Lords.

Maar misschien hebben de heren wel gelijk en deden ze niets fout. Want nu is ook pijnlijk duidelijk geworden dat er een enorm grijs gebied is wat de Hogerhuisleden wel en niet mogen doen (terwijl het Lagerhuis bijzonder strenge regels kent voor betalingen en onkosten). Het gebrek aan zelfregulering en transparantie heeft allemaal met de ontstaansgeschiedenis van het Hogerhuis te maken. In een nog niet zo ver verleden bestond het huis uit hoge adel en een kleine groep bisschoppen van de Anglicaanse kerk. Lidmaatschap was een geboorterecht dat je niet zomaar kan afnemen. Bovendien: het Hogerhuis was toch een soort gentlemen’s club van good old chaps die zich niet laten verleiden tot schandelijk gedrag

Hoe dan ook, het blijft een merkwaardig instituut. De Britten zijn het er al decennia over eens dat het niet bepaald democratisch is om een ongekozen kamer in het parlement te hebben, maar het Hogerhuis is desondanks immuum gebleken voor hervormingen. Toegegeven, het huis heeft niet zo veel macht meer en het blijft een mooi toneel bieden voor de grote Britse tradities, zoals de opening van het parlementaire jaar. Maar toch. De Lords kunnen wetgeving wijzigen of afkeuren zonder rekenschap te geven aan de kiezer.

Labour leek onder leiding van Tony Blair korte metten te maken met die ondemocratische traditie. Het grootste deel van de adel verloor in 1999 haar zetels (al zijn er nog steeds 92 adellijke Lords, wier zetel overdraagbaar is aan het nageslacht). Het overgrote deel bestaat tegenwoordig uit zogeheten life peers die voor het leven zijn benoemd door de regering, vaak oud-politci en captains of industry. Blijft het probleem dat het House of Lords ongekozen is. Deze regering heeft al talloze malen beloofd om er een (grotendeels) gekozen kamer van te maken, maar voorstellen hebben we nog steeds niet gezien.

Het corruptieschandaal zou daar wel eens verandering in kunnen brengen. Er lijkt in ieder geval een brede meerderheid in het Lagerhuis te vinden voor nieuwe wetgeving waardoor het mogelijk wordt sancties op te leggen aan Lords die een scheve schaats rijden. Voorstellen om er een gekozen kamer van te maken, worden weer nieuw leven ingeblazen. Tradities in Groot-Brittannië zijn hardnekkig, maar het zou me niet verbazen als we na ruim 300 jaar ook eens gekozen Lords gaan zien.