Great Britain is leading the world. Het zijn woorden die Gordon Brown graag en vaak in de mond neemt. Groot-Brittanië als lichtend voorbeeld voor de planeet. Maar waarin zijn de Britten dan leidend? Nou in zo’n beetje alles, als we de premier mogen geloven. In een Freudiaanse verspreking verkondigde Brown eerder dat hij zelfs de hele wereld zou redden. Aan ambities dus geen gebrek, maar ze beginnen wel steeds holler te klinken.

Het was de domineeszoon Brown die jarenlang vanaf zijn Londense kansel de zegeningen van de vrije markt en privatiseringen predikte. De Britse sociaal-democraten verpakten dat onder de term Third Way, als een middenweg tussen het snoeiharde kapitalisme van de Amerikanen en het socialisme uit het oosten. Maar in de praktijk was het een neo-liberaal beleid, waar voorganger Margaret Thatcher trots op zou zijn geweest.

Zo moest het dus, liet Brown de rest van de wereld weten en hij wees voortdurend op de stevige economische groei van het Verenigd Koninkrijk van de afgelopen vijftien jaar. Nog steeds vindt Brown dat hij in die bloeiperiode als minister van Financiën een wereldprestatie heeft neergezet. Ook met de huidige crisis zijn de Britten weer wereldleider en zal de premier laten zien hoe hij de wereld uit de recessie leidt. Door de bonuscultuur aan te pakken bijvoorbeeld. “We are leading the world in sweeping away the old short term bonus culture of the past and replacing it with a determination that there are no rewards for failure and rewards only for long-term success.”

Eerder deze week in New York legde Brown het nog eens uit aan de machtigste mannen en vrouwen uit de Amerikaanse financiële sector. Al zei hij het natuurlijk een stuk minder ferm.

Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.

Gemakshalve vergeet Brown dat hijzelf de financiële sector de vrije hand gaf en regulering op zijn zachtst gezegd gebrekkig was. Gemakshalve vergeet hij ook dat hij de bankiers, die hij nu tot de duivel zelve heeft verklaard, nog niet zo lang geleden omarmde. Zijn eigen beleid heeft mede geleid tot de bankencrisis van dit moment. Maar goed, Brown is niet een man die makkelijk zijn fouten toegeeft.

Milieubeleid. Ook zo’n mooi voorbeeld. Brown heeft ambitieuze doelen gesteld voor schone energie, zoals windenergie. “We are leading the world in offshore wind.” De praktijk wijst anders uit. Als het gaat om groene energie bungelen de Britten onderaan de Europese ranglijst. Vandaag werd eens te meer duidelijk dat die ambities niet meer dan woorden zijn.

Het begint steeds meer mensen te irriteren en niet alleen in Groot-Brittannië zelf. Volgende week is Brown voorzitter van de G20-top in Londen, waarop er wereldwijde afspraken gemaakt gaan worden (als het allemaal lukt) over de aanpak van de economische crisis. Browns inzet: een internationaal stimuleringsplan waarbij alle grote landen miljarden in hun economieën pompen. Die insteek is vooral ook voor de eigen politieke bühne, want een internationale afspraak zou een nieuwe ronde miljardenbestedingen in Groot-Brittannië rechtvaardigen.

Vorig jaar werd Brown nog als een held werd onthaald, maar hij komt nu steeds meer alleen te staan. De Tsjechische premier, die voorzitter is van de Europese Unie, noemde een nieuwe miljardeninvestering “de weg naar de hel”. Die uitspraak was weliswaar gericht op het Amerikaanse stimuleringsplan, maar het is Brown die de wereld ervan probeert te overtuigen het Amerikaanse voorbeeld te volgen. Mervyn King, de president van de Bank of England, heeft zich ook in de discussie gemeld. Hij zei eerder deze week dat een nieuwe ronde van miljardenbestedingen onverstandig was. Ook in het Europarlement, dat Brown eerder deze week toesprak, kreeg hij de wind van voren. Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.  

Brown doet alsof het hem allemaal niet deert. Maar één ding zal hem zeker raken. De Britse regering moet geld lenen om al die miljardeninvesteringen in de economie mogelijk te maken, maar de geldkraan lijkt langzaam dicht te gaan. Investeerders zijn minder bereid de Britse regering geld te lenen door middel van obligaties, zo werd gisteren pijnlijk duidelijk. En zo begint de regering steeds meer te lijken op een van die wankelende Britse banken die Brown probeert te redden.