Een zweem van stank en rottigheid hing al een tijdje rond het Britse Lagerhuis. Maar nu is de beerput toch echt opengetrokken. De onkostenvergoedingen van de Britse parlementariërs liggen op straat. De ene declaratie is nog absurder dan de andere.

Al sinds maart is duidelijk dat een diskette met daarop de declaratiegegevens en bijbehorende bonnetjes van alle Britse parlementariërs uit het Lagerhuis is gestolen. De diskette werd vervolgens voor veel geld aangeboden aan verschillende Britse media, maar niemand durfde zijn vingers eraan te branden. Het was immers gestolen waar.

Tot vorige week. De Daily Telegraph besloot de gegevens te publiceren en die sloegen in als een bom. Laten we eerste vooropstellen dat de meeste declaraties van de ‘honourable’ parlementariërs volledig binnen de regels van het Lagerhuis vallen. Je mag namelijk nogal wat op kosten van de belastingbetaler in rekening brengen. Een kleine opsomming:

• De Britse Lagerhuisleden krijgen een basissalaris van 63.291 pond (71.500 euro) per jaar
• Alle parlementariërs vertegenwoordigen een kiesdistrict en hebben daarom in het Britse parlement een eigen kantoor met personeel. Voor die personeelskosten mogen ze maximaal 90.505 pond (102.000 euro) per jaar declareren
• Je mag een maximum van 24.000 pond (27.000 euro) per jaar declareren als Additional Cost Allowance. Dat is een regeling waarmee je de kosten van je tweede woning op de belastingbetaler mag verhalen. Daarover later meer.
• Voor communicatiekosten (telefoon, fax, e-mail) mag je 10.000 pond (11.000 euro) per jaar declareren.
• Voor kantoorartikelen mag je 7.500 (8.500 euro) per jaar pond in rekening brengen.
• En dan is er nog zoiets als de Incidental Expenses Provision, een regeling waarmee je de kosten voor een kantoortje in je kiesdistrict mag declareren tot een maximum van 21.339 pond (ruim 24.000 euro) per jaar.

Als ik dat goed optel, dan mogen geachte Members of Parliament per jaar 141.804 pond per jaar aan onkosten declareren. Nogmaals, dat is allemaal volkomen legaal. Sterker nog, de meeste onkostenvergoedingen die nu gepubliceerd zijn, zijn allemaal goedgekeurd door de financiële afdeling van het Lagerhuis.

Niets aan de hand dus.

Nou ja, toch wel. Het Lagerhuis heeft jaren geprobeerd om de openbaarmaking van deze onkostenvergoedingen tegen te houden. De afgelopen dagen hebben we gezien waarom, want het declaratiegedrag van de ene parlementariër was nog absurder dan de andere. We kunnen dit gedrag in ruwweg twee categorieën indelen. De eerste categorie heeft betrekking op de volksvertegenwoordigers die vonden dat zo’n beetje alles declareerbaar was. Zo liet de echtgenoot van de minister van Binnenlandse Zaken gehuurde pornofilms in rekening brengen, declareerde een Conservatief parlementslid de brokken voor haar hond en liet een andere Conservatieve politicus een pijpleiding onder zijn privétennisbaan repareren voor bijna 2.500 euro op kosten van de belastingbetaler. De lijst is eindeloos.

Categorie twee heeft vooral betrekking op de onkostenregeling voor de tweede woning. Nu is het op zich niet vreemd dat de meeste Britse parlementariërs een tweede huis hebben. De meesten wonen in kiesdistricten op grote afstand van Londen en hebben een tweede woning in de Britse hoofdstad nodig om hun werk in het parlement te kunnen doen. Maar tientallen parlementariërs lijken de regeling te misbruiken om hun woningen op kosten van de belastingbetaler op te knappen en zo hun bezit in waarde te laten vermeerderen.

De Britse media noemen het ‘flipping’ en dat gaat ongeveer zo. Stel je hebt een woning in het kiesdistrict Glasgow en vertelt de administratie van het Lagerhuis dat je een tweede woning in Londen hebt aangeschaft. Vervolgens laat je die woning opknappen (nieuwe keuken, hippe tegels, lekker ruim ligbad, enzovoorts) voor het maximaal toegestane bedrag van 24.000 pond. Het werk is gedaan en vervolgens verhuur je die woning door en koop je een derde huis, die je vervolgens tot tweede woning nomineert en zo kun je weer een leuke opknapbeurt op kosten van de belastingebetaler laten uitvoeren. Enzovoorts. Dit is door verschillende leden van het Lagerhuis gedaan.

Het ergste voorbeeld is dat van Hazel Blears, nota bene een lid van het kabinet. Zij ging nog een stapje verder. Tegen het Lagerhuis vertelde ze dat een huis in Londen haar tweede woning was, zodat ze de renovatiekosten kon declareren. Vervolgens verkocht ze haar woning met winst (45.000 pond), maar tegen de belastingdienst vertelden ze dat het haar ‘primaire’ woning was, zodat ze geen vermogenswinstbelasting hoefde te betalen. Voor de winst die je maakt met de verkoop van een tweede woning moet je namelijk 18 procent belasting betalen, maar dat omzeilde ze dus zo. 

Geen wonder dat woede groot is. Zowel premier Brown als oppositieleider David Cameron haastte zich hun verontschuldigingen aan te bieden. Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.

Maar het is “too little, too late”. Het parlement praat al langer over een nieuwe, sobere declaratieregeling, maar door partijgeruzie is er nog helemaal niets van de grond gekomen. En zo kan het gebeuren dat er met geen woord gerept wordt over de aanstaande Europese verkiezingen, maar alles in het teken staat van dit schandaal.

De imagoschade lijkt onherstelbaar en is vooral de Labour-regering die lijdt. Volgens twee recente peilingen (hier en hier) zijn de sociaal-democraten helemaal onderuit gezakt en schommelen ze ergens tussen de 23 en 27 procent. De Conservatieven staan met een straatlengte voor. Het duurt nog waarschijnlijk een jaar voordat er parlementsverkiezingen zijn, maar het lijkt bijna ondenkbaar dat Labour nog kan terugkrabbelen.