De Britten, de Ieren en de koers van Europa

Europese vlag (foto: Rock Cohen)Het is geen geheim dat de Britten eurosceptisch zijn. Europe is not for granted. Met als gevolg dat dit land intenser en levendiger debatteert over de relatie met Europa. Soms schiet dat debat alle kanten uit, maar de Britten roepen ook wezenlijke vragen op.

Zo is de Daily Telegraph vorige week een serie begonnen over de Staat van Europa. De Telegraph is nu niet bepaald een Europe lover, maar verrassend genoeg beet de krant de spits af met een stuk dat op weloverwogen wijze de Europese balans opmaakt. De krant ziet duidelijk positieve punten: de EU heeft voor vrede gezorgd in het door oorlog getekende West-Europa en de welvaart is gestegen.

Maar de Telegraph gaat de moeilijke kwesties niet uit de weg en roept interessante (en wezenlijke) vragen op. Zijn we nog wel een soevereine staat in de Europese Unie? Kan Turkije lid worden? Moeten we toetreden tot de eurozone? Is de EU als economisch project nog wel succesvol? Wat is de rol van Europa op het wereldtoneel (hier en hier)? Zal er ooit een oplossing komen voor het Europese landbouwbeleid? Prettig leesvoer dat de geest scherpt.

De reden voor de lange serie is het aanstaande Ierse referendum over het Verdrag van Lissabon. Een jaar geleden nog stemden de Ieren ‘nee’, maar op 2 oktober mogen ze in de herkansing. Net teruggekomen uit Ierland merkte ik dat de verschillen tussen dit referendum en het vorige opvallend groot zijn. Op de eerste plaats: een jaar geleden werd de campagne gedomineerd door het ‘nee-kamp’ en dan vooral de actiegroep Libertas van Declan Ganley. De stelling van de nee-campagne toen: het kleine Ierland verliest steeds meer aan invloed in het steeds groter wordende Europa.

Campagneposter in Dublin (foto: Arjen van der Horst)Dat argument gebruikt het nee-kamp nog steeds, maar de campagne wordt dit jaar volledig gedomineerd door het ja-kamp. Vorig jaar wemelde het van nee-borden in Dublin, nu zag ik veel meer ja-borden. Het ja-kamp had vorig jaar geen krachtig en eenduidig argument, maar het heeft geleerd van die fout. Het Verdrag van Lissabon zal de Ierse economie uit het diepe dal van de recessie trekken, zo is de stelling.

Op zich een merkwaardig argument natuurlijk, want het Verdrag van Lissabon gaat over institutionele hervormingen, niet economische hervormingen. Maar het werkt wel. Zoals ik eens eerder heb uitgelegd zijn de Ieren doodsbenauwd de arme boerenstaat te worden die ze vroeger waren. De hele campagne draait dan ook nog maar om een thema: de economie.

En dat is het grote verschil met 2008. Sinds het eerste referendum is de Ierse economie geweldig onderuit gegaan. Veel Ieren verwachten dat een tweede Ierse ‘nee’ afgestraft zal worden door Europa en dat kunnen de Ieren nu niet gebruiken. Het is een referendum dat beheerst wordt door de angst.

Betekent dat automatisch dat een meerderheid van de Ieren dit keer wel voor het verdrag stemmen? De opiniepeilingen wijzen wel die kant uit. Toch durf er ik mijn geld niet op in te zetten, want de Ierse twijfel over Lissabon bestaat nog steeds.  Er zijn ongetwijfeld Ieren die eerst ‘nee’ hadden gestemd, maar die nu uit angst voor de economische gevolgen ‘ja’ stemmen. Maar we moeten niet vergeten dat de Ieren hun regering de schuld geven van alle economische ellende en dat een aantal van hen het referendum zal gebruiken om die woede te uiten.

Het zal erom spannen volgende week.

« Terug naar het overzicht


5 reacties op “De Britten, de Ieren en de koers van Europa”

  1. Had-je-me-maar zegt: 25-09-09 om 00:20

    Ja, het zal je maar gebeuren. Dat je door Europa wordt gestraft omdat je, op democratische wijze, nee zegt tegen het Verdrag van Lissabon.
    De Ieren hebben deze democratische mogelijkheid wel. Hier in Nederland is ons die democratische keus ontnomen, voor het grootste deel door de Heer Huichelaar, oeps sorry, Tichelaar van de PvdA. Diezelfde Heer Tichelaar die de politiek in Den Haag ontvluchte om, en het is tekenend, een positie te gaan bekleden die ook niet op democratische wijze tot stand komt.
    Als straks de toetreding van Turkije voor de deur staat zal men in Europa de inwoners zeker een referendum voorschotelen in de hoop dat de inwoners van Europa dan massaal nee zullen zeggen en men dan kan zeggen tegen Turkije dat het, helaas, een democratische beslissing is van de inwoners van Europa om Turkije niet toe te laten.
    Straks ontstaat er een superstaat van de Atlantische kust tot aan de grens van Rusland, met weinig invloed voor de inwoners van Nederland, omdat die invloed door Kok en Balkenende is verkwanseld.

  2. bas zegt: 25-09-09 om 10:22

    Met de Daily mail ben ik va nmening dat de EU ons veel goeds gebracht heeft – in mijn ogen hoort de euro daar echter wel degelijk bij, maar goed. Dat de EU veel goeds gebracht heeft wilt nog noiet zegge ndat we dus met dezelfde snelheid door moeten gaan.

    Wetgeving heeft altijd een zekere onbalans met het dagelijks leven. Het loopt voorop, bijvoorbeeld met idealistische wetten, of achterop, zoals het homohuwelijk indertijd. Terugkijkend had dat veel eerder ingevoerd moeten zijn.

    Voor de EU wetten geldt hetzelfde, en in mijn ogen is de discrepantie van die wetgeving met de realiteit erg groot, inmiddels te groot geworden. Daarom denk ik dat het goed is om ons nu te concentreren op niet alleen het invoeren van de wetten, maar ook het daadwerkelijk eigenmaken daarvan.

    Natuurlijk betekent de EU het overhevelen van een stuklje soevereigniteit. Dat was zelfs de bedoeling: De EU is begonnen met de Europese Gemeenschap voor kolen en staal, om te voorkomen dat na de oorlog de landen weer tanks en ander wapentuig zouden gaan bouwen.

    Inmiddels worden veel terreinen Europees gereguleerd, wat tot gevolg heeft dat wij bijvoorbeeld zonder overbodige douanecontrole, en dus goedkoper, parmaham en saranoham kunnen eten.

    De voordelen van de EU zijn meestal te zien op microschaal, terwijl de nadelen op een veel grotere schaal te vinden zijn – en dus ook makkelijker opvallen

    Maar wat ook zou helpen was als de pers het onderscheid tussen binnenland en buitenland zou opheffen: maak daar eens van binnelands, europees en de rest van de wereld

    Met meer kennis voor de andere EU landen komt er ook meer begrip, en dus meer eenwording

  3. Peter Paul zegt: 30-09-09 om 06:52

    In de ruim 20 jaar dat ik Ierland regelmatig bezocht danwel er woonde en studeerde (1980-2004), was het overduidelijk dat de invloed, regelvereffening en subsidie-beurs van de EG / EU Ierland verheven hebben van een ontwikkelingsland tot een redelijk modern land dat eindelijk vooruit begon te kijken naar een rol op het wereld-toneel. Die vooruitgang had weinig te maken met de nationale politiek, die bekrompen, intern en persoonlijk bleef.
    Nu is Ierland aan haar tweede referendum. Het eerste werd een afstraffing van een arrogante nationale regering, gemotiveerd door geruchten over vermindering van invloed van een 3.5 miljoen-landje in een 360 miljoen EU. Het tweede lijkt een referendum te worden over wie de grootste invloed zal hebben om de Keltische Tijger uit het slop te trekken, ofwel de EU dankzij, of ondanks, haar voortschrijdende ontwikkeling en restructurering, danwel een losse groep plaatselijke notabelen met weinig meer te bieden dan ideologisch verzet tegen EU-invloed.
    Wat ik nu totaal niet begrijp is dat kiezers Europese referenda en verkiezingen gebruiken om plaatselijke politieke gevechten te steunen. Zou het niet effectiever zijn om de EU-invloed zo veel mogelijk te versterken, zodat de kortzichtige binnenlandse politiek onder nader toezicht van een meer evenwichtige EU komt te staan? Het is betreurenswaardig dat de Europese kiezer nauwelijks begrijpt wat er op EU-niveau gebeurt, en dus dan maar de gang naar de Europese stembus gebruikt voor datgene dat dagelijks het journaal en andere media domineert, nationale politici die om het hardst over plaatselijke onbenulligheidjes bakkeleien.
    Ik sluit me van harte aan bij Bas’ suggestie dat de media consistent en systematisch over Europese zaken voorlicht. Niet alleen als een EU regeltje ongerief veroorzaakt bij deze of gene belangengroep, maar ook (en vooral) over achtergrond-ontwikkelingen die langzaam maar zeker het dagelijks leven verbeteren, van het opbreken van zaken-monopolies tot het gladstrijken van lokale belastingvoordeeltjes en het grenzen stellen aan de kunstmatige stoffen die in ons voedsel verwerkt mogen worden, om maar een paar voorbeelden te noemen.

  4. Marcel zegt: 02-10-09 om 19:39

    @Peter Paul
    De reden dat er niet meer referenda gehouden worden is simpel. De politici weten dondersgoed dat mensen in meerderheid tegen politieke integratie en tegen het ondemocratische Lissabon Verdrag zijn.

    Zonder de EU zijn wij beter af. Handel bestaat niet bij de gratie van de EU, maar bestaat al veel langer. En de EU heeft door invoerheffingen op te leggen aan Afrikaanse landbouwproducten (en die andersom heel hypocriet niet toe te staan) een schandalige genocidale effect gehad in Afrika. Boeren en vissers uit Afrika zijn per definitie vrijwel kansloos omdat de kwaardaardige EU hen niks gunt (de Spaanse vissers en Franse boeren moeten immers ´beschermd´ worden).

    EU: mede schuldig aan genocide in Afrika

  5. Jorein Versteege zegt: 02-10-09 om 20:05

    Angst en intimidatie door het kapitalistische bedrijfsleven. Dat is de plutocratische democratie waarin het kapitalisme via dwang en intimidatie de burgers dwingt om hun idealen na te streven. Wij hebben die hele kapitalistische EU niet nodig. Geld en macht, daar draait het altijd om. Geld is wat onze wereld bestuurd, niet de democratie, maar het geld.

    Daarom wordt het tijd dat we eens stoppen met die hele neoliberale EU. Er moet een nieuwe Unie komen, een unie niet gebaseerd op dwang en intimidatie, maar op vrijwilligheid en solidariteit

Geef een reactie