Conservatieve hoofdpijn
David Cameron is een man die zich graag aan zijn beloftes houdt. Zo beloofde hij twee jaar geleden dat hij de Conservatieve partij zou terugtrekken uit de Europese Volkspartij in het Europese parlement. En zo geschiedde. Maar een andere Europese belofte lijkt Cameron nu te breken: een Brits referendum over het Verdrag van Lissabon.
In 2007 gaf hij een “iron cast” (in ijzer gegoten) belofte dat er een referendum over Lissabon zou komen als hij premier was. Eerder dit jaar herhaalde hij die belofte: “A progressive reform agenda demands that we redistribute power from the EU to Britain and from judges to people. We will therefore hold a referendum on the Lisbon Treaty.”
Nu maakten die beloftes aanvankelijk niet zo veel uit, want de Conservatieven zaten (en zitten) immers in de oppositie. Maar binnen een half jaar moeten Gordon Brown nieuwe Lagerhuisverkiezingen uitschrijven en de kans is vrij groot dat Cameron aan de macht komt. Als de Tsjechische president Klaus zijn verzet tegen Lissabon had volgehouden, dan hadden de Conservatieven toch nog hun zin gekregen.
Maar na vandaag is alles anders. Nu Klaus tandenknarsend zijn handtekening heeft gezet, kunnen de Conservatieven onmogelijk een referendum houden. Het verdrag is immers geratificeerd door alle landen en kan niet worden teruggedraaid (tenzij je bereid bent uit de Europese Unie te treden). De Conservatieven kiezen eieren voor hun geld en zeiden zojuist dat er geen referendum komt. Maar niet iedereen is het daarmee eens. Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.
Het is interessant om te zien hoe David Cameron zich hieruit gaat manoeuvreren. Cameron heeft de afgelopen jaren zorgvuldig een imago geboetseerd van een politicus die zijn partij wil moderniseren. Dus: óók een partij van de armen, óók een partij die de gezondheidszorg zal beschermen, óók een partij die homo’s en lesbo’s omarmt. Maar Cameron heeft er nooit een geheim van gemaakt dat hij een traditionele euroscepticus is, al heeft hij daar zelden een groot punt van gemaakt.
Sommige partijgenoten zullen hem dan ook van verraad beschuldigen. Belofte is immers belofte. En daar zit het gevaar voor Cameron. Oude wonden dreigen weer open te rijten. Europa is nog steeds een hoofdpijndossier in de partij, zo niet een migrainedossier. In de nadagen van de laatste Conservatieve regering vochten eurosceptici en eurofielen elkaar de tent uit. Pas onder Cameron kwam er weer eenheid in de partij, maar die eenheid staat nu onder zware druk.
Morgen zal Cameron zijn nieuwe beleid over Europa uiteenzetten. Hij moet op een slap koord balanceren. Hij heeft al laten doorschemeren dat hij elk volgende Europese verdrag aan een referendum zal onderwerpen. Een zoetmakertje voor de Europa-haters binnen de partij, maar het is de vraag of hij daarmee de boel bij elkaar houdt. Surf eens naar Conservatve Home, een populaire blog-site van de Conservatieven, en je krijgt wel een indruk hoe de stemming is.
UPDATE WOENSDAG 17:00 – Cameron heeft zojuist zijn nieuwe Europa-beleid uitgezet. De belangrijkste punten:
- Er komt geen referendum over Lissabon.
- Als de Conservatieven aan de macht komen, dan zal hij de wet over Europese verdragen veranderen. Elk nieuw Europees verdrag zal voortaan voorgelegd aan de Britse bevolking via een referendum. Ook toetreding tot de eurozone zal beslist worden via een referendum.
- De Conservatieven willen ook een wet introduceren die de soevereiniteit van het parlement vastlegt. Met andere woorden: het Lagerhuis heeft altijd het laatste woord over Britse wetgeving.
- Hetzelfde geldt voor het Britse Supreme Court, dat de hoogste rechterlijke instantie zou moeten blijven voor gebieden waar Europese richtlijnen en wetgeving nog geen invloed op hebben. Het Europese Hof wordt dan ondergeschikt aan het Britse Hoggerechtshof.
- Cameron wil dat Groot-Brittannië zich niet hoeft te houden aan het Europese Handvest voor de Rechten van de Mens. Ook wil hij een ‘opt-out’ voor de Sociale Paragraaf, waarin de rechten van werknemers zijn beschermd.
Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.
@ Arjen,
je schrijft zelf al dat het na de handtekening van Tsjechie niet meer mogelijk is om het verdrag terug te draaien. Hoe kan het dan dat veel van de conservatieven toch een referendum willen?? Als uit dat referendum komt dat GB het verdrag van Lissabon niet steunt, dan kunnen ze toch niets meer doen….. of mis ik ergens een stap.
@ Dirk Pieter
In feite kunnen de Britten niets meer doen. Groot-Brittannie heeft in 2008 het Verdrag van Lissabon geratificeerd. Maar veel eurosceptische Conservatieven zeggen dat er een precedent is. In 1973 trad het Verenigd Koninkrijk toe tot de Europese Gemeenschap. In de aanloop naar de verkiezingen in 1974 beloofde Labour dat er een referendum gehouden moest worden over de toetreding. Dat referendum vond een jaar later plaats en een meerderheid van de Britten stemde voor toetreding.
Dat is nu ook mogelijk, stellen de eurosceptici. Maar er is wel een belangrijk verschil. Het referendum van 1975 ging over een kwestie die alleen de Britten aanging, wel of niet toetreden. Bij het verdrag van Lissabon zijn alle 27 landen van de EU betrokken. Als de Britten Lissabon verwerpen in een referendum, krijg je natuurlijk heibel en de Britten lopen dan het risico dat ze gedwongen worden hun lidmaatschap op te zeggen. Zover zal cameron nooit willen gaan.
Het verdrag van Lissabon is aanvaard. Dat is nu onderdeel van het gehele EU pakket, en kan niet meer losgemaakt worden. Een referendum of het achteraf gezien prettig is dat Lissabon ondertekend is is net zo dom als een referendem houden over zeg de onafhankelijkheid van Rhodesië (nu Zimbabwe). Heel erg dom, dus
Natuurlijk kan het UK een referendum houden over uittreden of niet. Dat staat ze vrij
Of het wijs is? ik zou het niet weten. Dan moet je toch cijfermateriaal hebben, en dan kan je zeggen ‘autonomiteit kost zoveel, of levert zoveel op’
@ Arjen
Understood, Thanks!