- Home
- Standplaatsen
- Weblog Afrika
- Weblog Berlijn
- Weblog Bern
- Weblog Brussel
- Weblog Europa
- Weblog Haiti
- Weblog Istanbul
- Weblog Kabul
- Weblog Latijns-Amerika
- Weblog Londen
- Weblog Madrid
- Weblog Midden-Oosten
- Weblog Moskou
- Weblog New Delhi
- Weblog Noordpool-Zuidpool
- Weblog Parijs
- Weblog Peking
- Weblog Rome
- Weblog Washington
- Zomercolumns
- Weblog Olympische Spelen
- Nieuwe Media
- Den Haag
- Hoofdredactie
- Redacties
- Presentatoren
- Directie
- Programma's
NOS
Londen
19 maart 2010
Arjen van der Horst
De voetballer, de seksaffaire en de persvrijheid
2-2-2010 20:37
Het is een eeuwige discussie in de journalistiek. Hebben beroemdheden evenveel recht op privacy als u en ik? John Terry, de aanvoerder van het Engelse nationale elftal, vindt van wel. Hij probeerde met een publicatieverbod te voorkomen dat een krant zou berichten over zijn (vermeende) seksuele escapades. Zijn poging mislukte, maar het legt tegelijkertijd een zorgelijke ontwikkeling in het Britse recht bloot.
De affaire heeft alle ingrediënten waar de Britse schandaalkranten wel pap van lusten (en de serieuze dagbladen ook, overigens). Een bekende voetballer die vreemd gaat met de partner van zijn beste vriend. De affaire vindt plaats terwijl zijn eigen vrouw zwanger thuis zit. Bovendien maakt hij de partner van zijn beste vriend ook nog eens zwanger, en regelt een abortus voor haar. Althans, dat is wat de News of the World nu allemaal beweert. En o ja, die “beste vriend” van hem is ook nog eens een collega en teamgenoot in het Engelse nationale elftal.
Los van de vraag of dit allemaal waar is of nieuwswaardig, is wat er aan het verhaal vooraf ging eigenlijk veel interessanter. Toen Terry lucht kreeg van de aanstaande publicatie in News of the World, zette hij een zogeheten superinjunction in. Een gewone injuction is een publicatieverbod dat via de rechter wordt opgelegd. Een superinjunction gaat nog een stapje verder. Niet alleen mag de krant berichten over, in dit geval, het seksschandaal. Het is ook verboden te berichten dat er überhaupt een publicatieverbod bestaat.
Recht op privacy vs. vrijheid van meningsuiting
De superinjunction is geen nieuw gegeven in het Britse recht, maar werd in het verleden slechts in zeer zeldzame gevallen gebruikt, bijvoorbeeld als er sprake was van een bedreiging voor de nationale veiligheid. Maar tegenwoordig wordt die steeds vaker ingezet. Beroemdheden en bedrijven hebben verschillende wapens in handen om onwelgevallige berichtgeving tegen te houden. Het meest gebruikte middel is de smaadwetgeving, die notoir flexibel is in Groot-Brittannië. Zelfs buitenlandse bedrijven en beroemdheden maken daar gretig gebruik van (het zogeheten libel tourism).
Het nadeel van civiele smaadprocedures is dat ze lang en omslachtig kunnen zijn. De superinjunction kan binnen een paar dagen worden geregeld. Door je te beroepen op je mensenrechten, zoals vastgelegd in Europese verdragen en waar het recht op privacy onderdeel van uitmaakt, bewandelen bekende Britten nu steeds vaker de weg van de superinjunction.
Zo is de afgelopen jaren een loopgravenoorlog ontstaan tussen het recht op privacy en de vrijheid van meningsuiting. Het eerstgenoemde recht heeft de oorlog tot nu toe glansrijk gewonnen. Alleen bij John Terry gebeurde er iets wat de voorvechters van de vrijheid van meningsuiting een hart onder de riem stak. De voetballer kreeg aanvankelijk zijn zin en de rechter legde een superinjunction op. Maar na nadere bestudering van de zaak besloot de rechter het op te heffen.
De tegenstanders van deze draconische maatregelen spreken van een kentering, maar ze juichen waarschijnlijk te vroeg. Terry had gewoon een rommeltje gemaakt van zijn zaak. Hij beriep zich op de privacy van zijn gezin, maar in zijn argumentatie ging hij vooral in op potentiële schade aan zijn commerciële belangen die het nieuws zou kunnen aanrichten. De rechter draaide zijn besluit afgelopen vrijdag terug, wat de weg vrijmaakte voor de publicatie van het verhaal. Als hij de belangen van zijn gezin voorop had gesteld, had hij mogelijk wel zijn zin gekregen.
Trafigura
De zaak van Terry is onderdeel van een trend. Superinjunctions worden nu te pas en te pas ongezet tegen onwelvallige berichtgeving. Vanwege de geheimzinnige aard van de maatregel zijn er geen precieze cijfers over de aantallen superinjunctions beschikbaar, maar volgens de Index on Censorship zijn er tussen de 200 en 300 superpublicatieverboden van kracht op ieder gegeven moment in Groot-Brittannië. Het overkomt niet alleen schandaalkranten die willen berichten over smeuïge affaire, maar ook de serieuze dagbladen als The Guardian.
Een berucht voorbeeld was de superinjunction die het olieconcern Trafigura, bekend van het gifschandaal in Ivoorkust, wilde opleggen aan de Britse media. The Guardian had de hand weten te leggen op een onderzoeksrapport dat in opdracht van Trafigura zelf was opgesteld. Daaruit bleek dat het bedrijf wel degelijk op de hoogte was van de risico’s van zijn operatie.
Trafigura legde via de rechter een superinjunction op. Dat ging zelfs zover dat de krant niet mocht berichten over een parlementslid van het Lagerhuis die in het parlement daarover vragen wilde stellen over Trafigura. Dat bleek een stap te ver, want in feite betekende dat censuur van een volksvertegenwoordiger, wat in strijd is met de Britse politieke traditie. Het rapport lekte uiteindelijk via twitter uit, waarop vertegenwoordigers van Trafigura zich gedwongen zagen de superinjunction in te trekken.
De superinjunctions van Terry en Trafigura hebben het thema op de politieke agenda gezet. Voor het eerst gaan er stemmen op om de trend aan banden te leggen. Maar het is geen gemakkelijke weg. Hervorming van de wet is een proces van lange adem en zo vlak voor de verkiezingen is dit nu niet bepaald een thema waarmee de partijen willen ’scoren’. De persvrijheid zal nog wel even lijden.
Beroemdheden hebben in de regel die bekendheid zelf gezocht - en dan zijn de nadelen hun probleem
Zij die het niet gezocht hebben - royalty, met name - kan in mijn ogen ophouden met royalty te zijn (gewoon, een briefje schrijven waarin ze afstand doen van alle evt rechten) en dan hebben ze recht op privacy. Zo niet? pech
Waarschijnlijk is mijn reactie een typisch Nederlandse: koppen boven het maaiveld mogen er af gehakt worden, maar we kunne ntoch niet goedvinden dat mensen lusten hebben zonder bijkomende lasten?
Een superinjunction in een nieuwszaak - zoals Trafigura is natuurlijk per definitie niet te verdedigen. Wellicht kan ene injunction verdedigbaar zijn, als geheim materiaal, dat de staatsveiligheid zou bedreigen, bekend zou worden, maar dan moet over de rest WEL gesproken mogen worden
Terry moet blij zijn dat hij uberhaupt nog leeft. Was het mijn vrouw geweest, had hij nu zijn verdedigingskunsten kunnen laten zien op de velden van Elysium. Dus niet zeuren Terry, je was er zelf bij en nu moet je boeten doen. Serves you right!!
Te zot voor woorden trouwens dat je daar dus schijnbaar “persvrijheid” kan tegengaan. Wie weet hoe vaak dat al gebeurt is zonder dat we er van weten.
” Het is een eeuwige discussie in de journalistiek. Hebben beroemdheden evenveel recht op privacy als u en ik? ”
Eenmaal journalist geworden, is er maar, voor de meesten althans, een heel klein “kronkeltje” in uw hersenen nodig om “ja” te zeggen.
Eigenlijk is het een heel erg DOMME, verachterlijke,en arrogante vraag.
Men wil toch nog onze helden hebben?
Men kan ook BEWUST iemands leven in de grond trappen, iemand bewust vernederen, iemand bewust helemaal kapot maken, of niet?
Nee niet natuurlijk, het is uit een journalistiek oogpunt voortgekomen.
Journalistiek is hetzelde als een schiderij van onschatbare waarde, het is in wezen GEEN BAL WAARD.
Maar wel een iemand, een persoon, of een leven in bekende omgevingen.
Wij gaan nu een “zwarte liist” maken van journalisten en vooral redakteuren, en van hun, volledig verslag doen, van in het openbaar mastuberen, tot het eten van zijn of haar eigen neus “vuil”.
OOPS!!!!
rectificatie: Eenmaal journalist geworden, is er maar, voor de meesten althans, een heel klein “kronkeltje” in uw hersenen nodig om “nee” te zeggen.
(Maar ja, zo is onze maatschappijtje.)
Hoe meer privacy voor deze mensen, hoe minder aantrekkelijk voor nieuws en paparazzi, hoe minder hun waarde voor reclame, hoe lager hun beloning, hoe goedkoper de tickets om hun publieke prestaties te zien hoe beter voor ons allen. Goede ontwikkeling dus!
Bas: ” maar we kunne ntoch niet goedvinden dat mensen lusten hebben zonder bijkomende lasten? ”
Dit is tyisch een antwoord van kortzichtigheid Bas.
En gewoon echt kolder.
Probeer maar eens bijvoorbeeld jouw vreet en gok-lusten bot te vieren met al dat geld terwijl jouw familie mischien zit te crepéren met wat maar ook. Of je hebt jouw vrouw op een HETERE-DAAD betrapt, dan ga je niet WII’en.
Gevoel is gratis en voor niets gekregen, en daar moet u gewoon zuinig op zijn.
Vooral mee doorgaan; uw gevoel onderdrukken.Dan bent u op één dag alleen maar een produkt.
Jeffry, hij verdient die miljoenen niet om op een achteraf veldje zijn training te doen en 90 minuten per week de held uit te hangen. Voetbal is geen sport, voetbal is handel. Hij verkoopt zijn ziel en zaligheid, en die van zijn gezin, voor een publieke rol op de voorgrond. meer aandacht dan het koningshuis en daar gaat zijn waarde ook nog mee omhoog. Meer geld voor de sponsor. Er is NIETS integers aan prof voetballer zijn. Het heeft NIETS meer met de sportieve prestatie te maken. Het zijn de gladiatoren van deze tijd, met dien verschille dat het geen slaven zijn in stalen kooien maar dat ze vrijwillig deze rol kiezen. Slaven in gouden kooien, ze verdienen in die paar jaar genoeg om massa ontslagen bij de Corus voor de aankomende 10 jaar te ontlopen. Deze meneer doet mee aan die miljoenen-prostitutie en moet dus niet zeuren als zijn prive leven op straat ligt. Ik heb geen medelijden, geen seconde, en ik geef bas groot gelijk.
Jeffry,
ik gok niet, omdat ik dat niet goed kan vinden
ik vreet niet, omdat mijn lichaam een teveel aan energie vast houdt
Ik leef zuinig, en werk hard.
Ook heb ik totaal geen enkele behoefte aan landelijke bekendheid, of om mijn tijd aan onzinnige, oppervlakkige TV programma’s te besteden
Anderen zien dat anders. Die vinden het fijn bekend te zijn. Welnu, prima, maar dat kost privacy.
Ben ik toch niet mee eens, omdat het gewone mensen zijn net als u en ik.
Hoe rijker hoe dommer men wordt denk ik altijd.Van die LICHTELIJKHEID wordt u niet scherper. Ik heb eerder medelijden met de rijken.
Hun weelde zegt mij totaal niets, en gun ik hun, ook hun privacy.
Zij kunnen toch niets aan doen, dat zij goed zijn.
Zij worden eerder uitgebuit, dan andersom
Ik denk niet dat je me snapt Jeffry. Goed zijn (waarin? tegen een bolletje leer trappen, tjee wat goed…) is niet de issue. Je kan ook goed zijn in dat balletje leer trappen en NIET bij een van de meest commerciele circussen van de wereld aansluiten. Dat is een keuze, daar verkoop je jezelf en vanaf dat moment stopt mijn medelijden.
Ik ben ook goed in wat ik doe, in sommige dingen ben ik zelfs heel goed. Dat levert ook “bekendheid” op binnen de kring waar dat gewaardeerd wordt en dus plichten. Zo is het leven, moet meneer Terry maar aan wennen. Als hij gewoon netjes zijn leventje had blijven leven met zijn eigen gezinnetje had je mij niet gehoord. Heeft hij niet gedaan, hij heeft zijn vrouw en kinderen te grabbel gegooid met zijn eigen gedrag. Nu heb ik al niet veel waardering voor overspelige mensen, ik ben zo naief dat ik geloof in trouw enzo, maar denken dat je er daarna nog mee weg kan komen ook is helemaal laag en slap. Zo “goed” is hij dus niet, het is gewoon de zoveelste zwakkeling die een truukje kan.