Ik ben er altijd een beetje huiverig voor het woord “historisch” te gebruiken. Het is een begrip dat al snel aan inflatie onderhevig is. We weten pas over vele jaren of een gebeurtenis echt historisch was. Zeker als het gaat om het vredesproces in Noord-Ierland, waar het vaak drie stappen vooruit is en vervolgens twee stappen terug.

Maar vandaag mogen we in ieder geval als een bijzonder belangrijke dag bestempelen. Na maanden van geruzie en eindeloze onderhandelingen, waarbij het Noord-Ierse bestuur voortdurend op springen stond, is dan eindelijk een deal bereikt over wat de Noord-Ieren devolution noemen. Devolution is -kort gezegd- het overhevelen van de macht uit Londen naar de regering in Belfast. Dat proces is in werking gezet met het Goede Vrijdag-akkoord van 1998.

Wat we vandaag zien is het laatste puzzelstukje in dat eindeloos lijkende proces: de overdracht van de bevoegdheid over de Noord-Ierse politie en justitie. Dat is altijd een van de meest heikele punten geweest in Noord-Ierland, zeker voor de katholieke republikeinen. Vergeet niet, tijdens de Troubles waren de Noord-Ierse politie en justitie, die gedomineerd werden (en nog steeds worden) door protestanten, gezien als de grote vijand door grote delen van de katholieke bevolking.

Twee jaar geleden erkende Sinn Fein, de politieke tak van de IRA, het gezag van de Noord-Ierse politie en justitie. Dat was toen een geweldige stap voor de republikeinse beweging en het maakte de weg vrij voor de huidige coalitieregering van Sinn Fein met de protestantse DUP. Maar daar moest wel iets tegenover staan: de regering in Belfast zou de scepter moeten zwaaien over politie en justitie, en niet Londen.

Het heeft even mogen duren, maar vandaag was het zover. Precieze details van de deal hebben we nog niet (die zullen we later deze ochtend horen), maar naar verluidt zal de bevoegdheid in april in handen komen van de regering in Belfast. Hier de verklaring van de Noord-Ierse premier Robinson: Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.

Er is ook water bij de wijn gedaan van de kant van Sinn Fein. Ook daarvan moeten we de precieze details nog horen, maar waarschijnlijk komt er een hervorming van de Parades Commission die de routes van de omstreden Oranjemarsen bepaalt. Ook krijgt Sinn Fein niet zo veel invloed op het Noord-Ierse ministerie van Justitie, dat een belangrijke post gaat worden in Noord-Ierland.

We vergeten het wel eens door al het geruzie van de afgelopen weken, maar een mijlpaal is bereikt vandaag. Een dag waarop de bestuurlijke normalisering van Noord-Ierland werd voltooid. Een dag die we in de toekomst misschien wel “historisch” zullen noemen.

UPDATE 13:22
Okay, hier is de deal. Op 9 maart stemt het Noord-Ierse parlement over het akoord. Als het parlement instemt, dan zal de overdracht van de bevoegdheid van politie en justitie op 12 april plaatsvinden. Voor het einde van het jaar wordt de Parades Commission hervormd. Hier de hele tekst van de deal. Hier de gezamenlijke verklaring van de Britse en Ierse regering. Hier de statement van de Ierse premier Cowen, zoals vanochtend uitgesproken.