Geneesmiddel of hakbijl?
We wisten dat er genadeloze bezuinigingen en belastingverhogingen aan zaten te komen. Maar niemand had verwacht dat de bijl van de Britse minister van Financiën zo bot zou zijn. Hij wil het bijna hele Britse begrotingstekort in vijf jaar wegwerken.
Dat is een immense taak, maar het is in de woorden van de minister een “unavoidable budget”. Het begrotingstekort van het Verenigd Koninkrijk bedraagt maar liefst 155 miljard pond, bijna 190 miljard euro.
Het is veruit het grootste begrotingstekort van alle G20-landen. In procenten gemeten doen alleen de Grieken het slechter. De aard van de maatregelen was van te voren al bekend. De Britten willen met een combinatie van belastingverhogingen en bezuinigingen de overheidsfinanciën onder controle krijgen. Voor de rest van de wereld zal het interessant en belangrijk zijn om te zien welke gevolgen deze maatregelen hebben. Alle landen met wankele huishoudboekjes, zien ook wel in dat er bezuinigd moet worden.
Maar al maanden vindt er een felle discussie plaats over de uitvoering van de bezuinigingen. De scheidslijnen van die discussie zijn ook in het Verenigd Koninkrijk waarneembaar. De coalitieregering van Conservatieven ziet het begrotingstekort als een gevaar voor de economie. De Labour-oppositie wil liever wachten met harde bezuinigen tot volgend jaar. Haar argument: te diep en te snel ingrijpen zal leiden tot vele ontslagen in de publieke sector en een terugkeer van de recessie.
Over een jaar weten we of de noodbegroting van de nieuwe regering een geneesmiddel was of juist een hakbijl.
De Britse overheid is (en niet voor het eerst) na meer dan tien jaar Labour aan de macht volledig uit zijn krachten gegroeid.
Wat er nodig is in de UK is een nieuwe Thatcher die niet bang is om harde maatregelen te nemen. Het lijkt er op dat het duo Cameron – Clegg in staat is de maatregelen te bepalen.
Maar ik denk dat het feit dat je nu ziet dat het pakket als Osborne’s kindje naar voren wordt geschoven aantoont dat Cameron en Clegg zien dat ze niet zo sterk zijn als Thatcher. Ze zijn natuurlijk een coalitie waarin vooral de Lib Dem partij niet helemaal van harte mee doet. Labour aast al op Lib Dem Mp’s die tot rebellie in staat zijn. Een meerjarig bezuinigingsplan dan doorvoeren is moeilijk.
Dan is er nog iets anders: Thatcher had duidelijk socialistische instellingen als tegenstander. De Unions en de daarmee verweven instituties.
De oorzaak van de problemen die nu heersen liggen voor een groot deel in het Tory-kamp. Onvoldoende controle op overheidsuitgave a’la; maar ook onvoldoende controle op malversaties bij banken en een fluctuerende internationale markt spelen ook mee. Beide kanten moeten worden aangepakt. Misschien kunnen de leiders van dit kabinet hun zwakte dan juist als kracht gebruiken?