Liverpool: vijf portretten
LIVERPOOL – In Groot-Brittannië noemen ze het al de bloedbadbezuinigingen. De Britse regering gaat de komende vier jaar bijna 100 miljard euro op de overheidsuitgaven bezuinigen. Dat heeft ingrijpende gevolgen: een half miljoen banen van ambtenaren zullen verdwijnen. Vooral in Liverpool houden ze de adem vast, want daar werkt 40 procent van de beroepsbevolking in de publieke sector. Vijf portretten van Liverpudlians die de adem inhouden.
Debbie Caine is een moeder van drie dochters. Haar man heeft een eigen bedrijf en beheert een aantal kroegen. Het zijn geen gemakkelijke tijden. “BTW en andere tarieven gaan omhoog en kroegen krijgen steeds meer concurrentie van drankverkoop in supermarkten.” Debbie lacht dan ook schamper als ze David Cameron hoort zeggen dat de banenmachine van de private sector de banen gaat compenseren die nu in de publieke sector verloren gaan. “De private sector ligt op zijn gat. Ik ben zelf ook op zoek naar werk, maar hier in Liverpool is werkelijk helemaal niets te vinden.” Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.
Rhiannon Lowton woont in Clubmoor een van de armste wijken van het land. Werk is er nauwelijks te vinden, dus Rhiannon, een alleenstaande moeder, besloot haar middelbare school af te maken en een universitaire opleiding te volgen om haar kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. Ze studeert nu politicologie. So far, so good. Maar de regering heeft besloten dat het collegegeld voortaan niet meer aan een maximum is gebonden. Dat betekent dat universiteiten zelf de hoogte mogen vaststellen. Dat baart Rhiannon zorgen, want ze heeft zich al in de schulden gestoken om haar opleiding te kunnen betalen. Ze vraagt zich af of ze dat kan blijven volhouden.
Interview Rhiannon Lowton Download
Frank Anderson is iemand die premier Cameron een onderdeel van de de ‘Big Society’ noemt. Volgens de premier zit er ook een principe achter de bezuinigingen: de staat treedt terug en vrijwilligersorganisaties zullen overheidstaken overnemen. In een echo van John F Kennedy stelt Cameron dat de Britse burgers niet alleen rechten hebben, maar ook plichten. Frank Anderson is secretaris van ACSIL, een vrijwilligersorganisatie die activiteiten verzorgt voor inwoners van Liverpool die ledematen door amputatie hebben verloren. Anderson, wiens eigen benen zijn geamputeerd, is belast met de fondsenwerving. Hij ziet dat juist door de bezuinigingen zijn financiële bronnen opdrogen. Zowel private donoren als overheidsinstanties houden de hand op de knip, omdat iedereen de boekriem aanhaalt. “So much for Big Society”, zegt Anderson dan ook. Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.
Eddie is een jonge vader. Zijn zoon, vredig slapend in de kinderwagen, is nog maar twaalf dagen oud. Eddie woont in Mosley Hill, een van de welvarendste wijken van Liverpool. De huizen zijn kolossaal, de straten breed en lommerrijk. Ondanks de welvaart zijn ook hier de bezuinigingen voelbaar. Ouders die meer dan 50.000 euro verdienen, verliezen hun recht op kinderbijslag. Eddie, die op zoek is naar een plaats in de kinderopvang voor zijn zoon, valt nog net binnen die grens, maar hij maakt zich wel zorgen. “Is dit het begin van meer bezuinigingen op de kinderbijslag? En wat als ik ambitieus ben en een hoger salaris nastreef? Als ik een meer ga verdienen, dan moet ik en meer belasting betalen en verlies ik mijn recht op kinderbijslag.”
Interview jonge vader Eddie Download
James Noakes is gemeenteraadslid voor Labour in Liverpool. Hij vertegenwoordigt de wijk Clubmoor, een van de meest achtergestelde buurten van het land, met veel armoede, hoge werkeloosheid en bovengemiddelde criminaliteit. Toch heb je niet het idee dat je in een getto bent beland als je door zijn wijk rijdt. In delen van de wijk zien de huizen er als nieuw uit. “Maar laat je niet misleiden”, zegt Noakes. “Dit zijn allemaal huizen uit de jaren dertig. Dankzij een project van de overheid zijn deze huizen allemaal opgeknapt. Dat is een stap vooruit, al schuilen er nog steeds diepe sociale problemen achter deze muren.” Noakes vindt dat een actieve overheid juist onmisbaar is in wijken als de zijne en hij bestrijdt de bezuinigingsplannen dan ook fel. Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.
De videobijdragen zijn gemonteerd door NOS-stagiaire Marina Kalle.
Bovenstaande interviews leverden uiteindelijke deze reportage op:
Ongeloofelijk dat er in Liverpool zo veel mensen in de publieke sector werkt
@Vertaalbureau
Deels heeft dat te maken met het feit dat in Liverpool een aantal grote nationale overheidsinstanties gevestigd is.Dat is in het verleden gedaan om het banenverlies te compenseren als gevolg van de neergang van de Noord-Engelse industrie en de teloorgang van Liverpool als belangrijke haven.
Ik vreesde reeds dat de neergang van de textielindustrie gecompenseerd was door overheidsbanen
Want zijn die banen allemaal noodzakelijk? En wat doet een 40 % overheidbanen percentage met de bevoling? Wordt niet al het particulier initiatief uit de bevoling gezogen in een stad waar men ambtenaar is of de ambtenaren verzorgt – slagers, bakker, en dergelijke?
Het was te verwachten dat een dergelijke stad ooit een enorme dreun zou krijgen. Want overheidstaken vervallen, worden overbodig of ze worden naar een andere stad, met grotere problemen, gestuurd.
Toen de regio Liverpool in elkaar stortte, ging de gehele Europese textielindustrie aan de vaantjes. In Nederland zat de regio Enschede in zak en as – en is er nu, zonder grote overheidskantoren, ruimschoots weer uitgekomen. De regio Enschede hoort tot de 4 sterkste regio’s buiten de randstad.
Ik denk dat de Nederlandse oplossing een betere geweest is als de Britse. En daarmee denk ik ook dat ik het niet met Noakes eens ben – het wordt tijd voor particulier initiatief, niet voor nog meer staatsbemoeienis
Wat betreft het collegegeld: ik dacht dat daar juist nog geen besluit over genomen was? De Browne review geeft als advies dat het maximum moet worden afgeschaft, maar daar wil de regering pas volgende week (?) een definitief besluit over nemen.
@Arjen: beginnen de Britten spijt te krijgen dat ze niet in de EU zitten? Met de begrotingsregels die ze dan hadden moeten naleven was de omvang van deze ellende niet zo groot geweest en was eerder en geleidelijker ingegerepen (of ze hadden de regels niet niet nageleefd maar dan nog – zie Griekenland).
Ed, Engeland zit wel in de EU, maar niet in de Euro
Arjan, als je Euro leest in plaats van EU in Ed zijn vraag, blijft de vraag interessant. Zie het dus als een tikfoutje
@Arjen,
Heeft de regering Cameron behalve enorme bezuinigingen op de overheid ook maatregelen om de economie weer op gang te krijgen?
Ik lees dingen als BTW verhoging; aanpassingen in belastingtarieven en premies en nieuwe grenzen voor dingen als kinderbijslag.
Al die dingen remmen een economie af in plaats van haar aan te moedigen.
Leunt Cameron op een soort magisch zelfreinigend vermogen van de economie?
@Linda
Qua collegegeld… De regering heeft twee weken geleden al gezegd dat ze het voorstel Browne in grote lijnen zal volgen. Dat betekent dus dat er geen maximum wordt gesteld aan de hoogte van het collegegeld, maar er geldt wel een aantal voorwaarden. Universiteiten mogen bijv. niet zomaar een hoog collegegeld instellen, ze moeten wel aan bepaalde kwaliteitseisen voldoen. De Britse regering wil een situatie creëren waarin de beste universiteiten (Oxford, Cambridge) waar voor hun geld krijgen, en de minder goede universiteiten gaan concurreren op prijs.
@Ed Harms en Bas
De Britten hebben er absoluut geen spijt van dat ze geen lid zijn van de eurozone. Wat betreft het argument dat ze dan de begrotingsregels hadden moeten naleven… De Britten wijzen dan heel fijntjes naar Duitsland (de grootste voorstander van strenge begrotingsregels destijds) en Frankrijk die als eerste landen hun begrotingstekort lieten oplopen boven de afgesproken 3 procent. Beide landen werden nog niet eens hiervoor gestraft. De Britten wijzen zien daarom de monetaire structuur in de eurozone als zwak en risicovol.
Maar dat is niet het voornaamste argument dat ze buiten de eurozone blijven. Er is vaak geopperd dat de economische crisis dichter bij de eurozone heeft gedreven. EC-voorzitter Baroso heeft in 2009 zelfs beweerd dat UK lidmaatschap van de eurozone dichterbij dan ooit was. Niets is minder waar. Gordon Brown was nooit een voorstander van toetreding en onder de nieuwe Conservatief-Liberale coalitieregering is het animo alleen maar afgenomen, zo niet helemaal verdwenen.
Het tegengestelde is gebeurd. Juist deze crisis heeft voor de Britten aangetoond dat het beter is een eigen munteenheid te hebben. Ze hebben nu nog steeds het middel in handen om hun eigen munt te devalueren om zo de export te stimuleren. Bovendien kunnen ze over een eigen centrale bank beschikken die zelf de rentestand bepaalt en die alleen en enkel rekening houdt met de Britse economische situatie. Zeker omdat de huizenmarkt en de daaraan verbonden hypotheekmarkt afwijkend is tov grote delen van Europa, wordt dat als een voordeel gezien. De ECB daarentegen moet met tegengestelde belangen gehouden. Daar hebben de Britten geen last van.
@Krijn
De belangrijkste maatregel die de Britse regering neemt om de economie te stimuleren is de stapsgewijze verlaging van de winstbelasting in vier stappen. De regering ziet overigens de zware bezuinigingsoperatie ook als stimulerend. De Britse overheid betaalt nu vele tientallen miljarden per jaar aan de rentebetalingen over schulden. “We betalen nu rente over rente over rente”, zei de minister van Financiën nog vorige week. Als aan die spiraal geen einde komt, zal een aanzienlijk deel van de overheidsuitgaven opgaven aan schuldaflossing en dat leidt in de toekomst tot permanent hoge belastingen, zo is de redenering van de regering. Gevolg: hoge belastingen remmen de economische groei.
@ Euro
Wellicht hebben de Britten gelijk. Kijk ik naar Spanje – dan zie ik een land waar de munt zou moeten devalueren, maar dat kan niet. Voor Spanje niet goed, want nu moeten ze pijnlijker maatregelen treffen
Daarmee wil ik overigens niet gezegd hebben dat de Euro een verkeerd idee was, alleen is hij verkeerd ingevoerd. Een gezamenlijke munt vereist niet alleen dat veel regelgeving geharmoniseerd is – waar overigens nog steeds aan gewerkt wordt – maar vooral dat de economiën die het betreft veel met elkaar gemeen hebben
Dus dat crises reeds gelijktijdig optreden en dat de economiën in grote mate dezelfde gevoeligheden hebben.
Voorbeeld – de gulden en de mark zijn heel lang gekoppeld geweest. Goed, vlak voor de invoering van de euro had de mark tov de gulden moeten zakken (Duitsland heeft toen heel snel heel veel geld in de voormalige DDR gepompt, dat de mark zwakker maakte). Maar feitelijk was het omwisselen van gulden en mark niets meer als omruilen
Andere landen – België, Frankrijk Italië, bijvoorbeeld, hadden een veel zwakkere munt, mede doordat de politiek zich daar teveel met de centrale bank bemoeide
Groot Brittannië zit in een andere fase van crises, heeft een ander systeem van sociale voorzieningen en andere gevoeligheden.
Nee, GB is nog niet toe aan de Euro.
@Bas
Je zou ook kunnen zeggen dat wat dat betreft lidmaatschap van de euro goed is. Als Spanje nog wel zijn munteenheid kon devalueren, dan had het de pijnlijke maatregelen kunnen vermijden die misschien noodzakelijk zijn voor een gezondere economie op de lange termijn. Griekenland is misschien een beter voorbeeld. Het land is dankzij pressie vanuit de eurozone bezig aan het bestrijden van enkele structurele problemen, zoals de stelselmatige belastingsontduiking en gebrekkige economische statistieken.
Britten zijn per definitie euroskeptisch, maar de Conservatieven in de regering gebruiken niet alleen emotionele argumenten. Bij zijn eerste bezoek aan Duitsland zei Cameron dat een monetaire unie alleen kan slagen als er ook een echte politieke unie is, maw een Europese staat. ZOver willen de Britten niet gaan, en kiezen er dan ook voor buiten de EU te blijven.
Daarbij moet ik wel zeggen dat de Britten makkelijk vergeten hoe moeilijke het tijdperk van meerdere Europese valuta kon zijn. Europa was tot begin jaren negentig een speeltuin van speculanten die de Europese valuta genadeloos tegen elkaar uitspeelden. De Britten kunnen daar met de crash van de pond over meespreken. Het leidde tot torenhoge rentestanden van wel 15%, met alle problemen van dien. Dat lijkt tegenwoordig niet meer denkbaar, juist vanwege het bestaan van de euro. En ook de Britten profiteren dus daar nu van, ze hebben in feite het beste van beide werelden.
Een vriend van me heeft i nde jaren ´80 ooit Britse ponden gekocht omdat de rente daarop zo hoog was. Helaas, de ponden verloren hyun waarde nog sneller als de rente, en hij is ca 30 % van zijn geld kwijt geraakt. Dus dat omlaag duikelen van de pond, dat weet ik nog
Je zou inderdaad best gelijk kunnen hebben dat het grootste profijt van de Euro in de UK terecht komt
En ook beaam ik dat doordat de Euro in Griekenland en Spanje is ingevoerd, en dus devaluatie niet kan, er soms maatregelen onvermijdelijk worden die toch genomen hadden moeten worden
Alleen, nu moeten ze soms te snel genomen worden
@Arjen van der Horst
Bedankt, interessant om te zien wat er in Nederland over de Britse crisis wordt gezegd!
Laat het me weten als je plannen hebt voor een docu over de Britse economie; ik zou het geweldig vinden je te helpen met de research. Ik werk hier al bijna 10 jaar en doe nu een Master’s in Social and Spatial Inequalities.
In het algemeen:
* 50,000 pond betekent een totaal andere kwaliteit van leven dan 50,000 euro (een gemiddeld 1 slaapkamer flatje in London kost ongeveer 220.000 pond – reken maar uit);
* het gemiddeld inkomen ligt rond de 25.000, en een heel groot deel verdient minder dan dat. 50.000 is een zeer hoog inkomen in GB en minder dan 10% van de mensen verdient dat;
* de verschillen tussen arm en rijk zijn zo enorm, dat zelfs de Engelsen het niet geloven als je de cijfers aan ze voorlegt. We hebben het hier echt over een factor 161. Dat is echt even andere koek dan waar mensen in Nederland aan gewend zijn. En dit heeft grote consequenties voor de bezuinigingen en wat er sociaal en economisch gaat gebeuren.
Zie bijvoorbeeld
http://www.bbc.co.uk/radio4/features/pay/
Ik heb overigens in reactie op dat bovenstaande onderzoek een framework opgesteld om salarissen te ‘berekenen’ – zou leuk zijn als ik Nederlandse scores zou kunnen vergelijken met Engelse! Klik op link, open in Excel, en vul maar in!
https://spreadsheets.google.com/ccc?key=0AjbtM2Klai8kdDBBdWstWk1nbEtjblZQWXlWMDR1N2c&hl=en#gid=0
Liane
De UK is meer als alleen Londen. Wat kan je met die 50.0000 pond in, zeg, Oxfort doen? Of in Hull
Londen is berucht duur – ik wil je bijdrage daarom graag beter begrijpen
Hi Bas
Dat klopt, Londen is bijna een apart land in de UK en de cijfers zien er ineens totaal anders uit als je Londen uit het plaatje haalt. Tegelijkertijd staan 10 van de boroughs (lokale overheden) zeer hoog in de lijst van deprivatie.
Oxford is bijna even duur, Hull is inderdaad een stuk goedkoper – maar daar staat dan weer tegenover dat je een veel kleinere kans hebt om die 50,000 te bereiken als je in Hull woont en werkt.
Als je me even de tijd geeft, maak ik in de aankomende week / weken een paar kaarten met de informatie over inkomen + huizenprijs.
De cijfers verschillen nogal, afhankelijk van welke bron je neemt, maar de BBC heeft een goed overzicht hier: http://bbc.in/9bNfKA .
De gemiddelde prijs is £ 230.000. De uitschieters zijn ‘the North’, waar je al een huis kan kopen voor £ 150,000 en uiteraard Londen, waar je gemiddeld £ 394.000 moet neertellen.
Het gemiddeld inkomen ligt rond de £ 25.000 in de UK, en in Londen is dat £ 32,000. Ik geloof dat het gemiddelde inkomen in het Noorden rond de £ 20.000 ligt maar dat zou ik moeten controleren.
Maar je begint denk ik te snappen waarom er hier stemmen opgaan voor regionale ‘living wages’ in plaats van een national wettelijk minimum loon.
P.S.: de prijzen op de BBC site zijn voor allerlei huizen, inclusief vrijstaande woningen met meer slaapkamers, vandaar het verschil tussen de prijs voor het 2-kamerflatje en de £ 394.000 op de BBC site.
In Londen moet je of een goede baan hebben of géén baan, in beide gevallen kun je redelijk leven. Wie een laagbetaalde baan heeft, is de pineut.
Hierboven schreef Liane dat het gemiddelde jaarinkomen in de UK rond de 25.000 pond ligt – dat komt aardig in de buurt van 30.000 euro
Vandaag werd bekend dat het gemiddelde in NL 24.600 euro is.
Nu is het probleem dat de uitersten in de UK verder van elkaar liggen dan bij ons – en heb je een uitkering dan heb je een probleem (ik sprak in 1995 een mede uitkeringsgerechtigde, even oud, beiden gestudeerd en nog zonder werk, maar hij uit de UK. Hij ontving 40 % van wat ik had)
Toch, de GEMIDDLEDE koopkracht in de UK zal waarschijnlijk wel hoger zijn dan bij ons