Ed Miliband kan opgelucht adem halen. Afgelopen nacht haalde hij zijn eerste overwinning als partijleider. In een zwaarbevochten kiesdistrict Oldham East & Saddleworth won de Labour-kandidaat de tussentijdse verkiezingen met groot verschil. Verlies in Oldham had ongetwijfeld geleid tot veel onrust binnen zijn partij, want Miliband moet zich nog steeds bewijzen als partijleider.

Het was geen vanzelfsprekendheid dat Labour hier zou winnen. Bij de parlementsverkiezingen in mei vorig jaar haalden de sociaal-democraten in Oldham een flinterdunne overwinning. De Labour-kandidaat Woolas had slechts 105 stemmen meer dan zijn rivaal van de Liberaal Democraten. Het Britse High Court verklaarde die uitslag later nietig omdat Woolas leugens had verspreid over zijn tegenstander. Vandaar dus de tussentijdse verkiezingen van gisteren.

In niet zo lang vervlogen tijden was dit een inkoppertje geweest voor de Liberaal Democraten. Maar de partij van Nick Clegg verkeert in zwaar weer. Veel kiezers die vorig jaar nog op de LibDems stemden, nemen het hem kwalijk dat hij een politiek huwelijk heeft gesloten met de Conservatieven. In de landelijke peilingen zijn de Liberaal Democraten dan ook gekelderd naar een armzalige 8 procent.

Maar ook Clegg kan het hoofd hoog houden. Ondanks de landelijke tegenwind wist de Liberaal Democraten hun kiezersaandeel in Oldham te vergroten. Zo bezien waren de Conservatieven de grote verliezers. In mei vorig jaar scoorden ze 3.000 stemmen minder dan Labour. Dit keer was het verschil ruim 10.000, terwijl de opkomst lager was.

Toch kun je David Cameron de ware winnaar van deze tussentijdse verkiezingen noemen. De Conservatieven hadden bewust een slappe campagne gevoerd om te voorkomen dat hun Liberale Democratische coalitiepartner vernederd zouden worden en de positie van Clegg in gevaar zou komen. Het was een klein offer om de lieve vrede in de coalitie te bewaren.

Ook is het geen geheim dat de Conservatieven in Ed Miliband de gedroomde tegenstander hebben. Ze zien hem als een ineffectieve en niet-charismatische Labour-leider die weinig kiezers aanspreekt. Miliband kan bij vlagen scherp zijn in de wekelijkse vragenuurtjes, maar Cameron is nog maar zelden echt in de hoek gedreven door Labour. Wat dat betreft hoeft Cameron zich geen zorgen te maken. Milibands positie als Labour-leider is na deze tussentijdse verkiezing alleen maar steviger geworden.