Whose election is it anyway?
Als je aan de gemiddelde Brit vraagt welke politieke gebeurtenis er op 5 mei plaats zal vinden, zullen veel mensen geen idee hebben wat je bedoelt. Het referendum over de ‘Alternative Vote’, het invoeren van een nieuw kiesstelsel, maakt nog niet veel los bij de Britse bevolking. Er is onduidelijkheid over de voors en tegens, waar partijen voor staan en wat deze verandering precies inhoudt.
En daar moet wat aan gedaan worden, dacht de Londense krant de Evening Standard. Die organiseerde dan ook een grootschalig debat om meer bewustzijn onder de Londenaren te creëeren. Gastsprekers minister van Economische Zaken Vince Cable en oud-burgemeester van Londen Ken Livingstone hielden hun pleidooi voor het nieuwe kiesstelsel. Tegenover hen stonden politicus Lord Howard en Olympisch roeikampioen Marin Cross die probeerden de zaal te overtuigen het bij het oude systeem te laten.
Maar waar wordt nou precies over gestemd? Op dit moment heeft Groot-Brittannië een kiesstelsel wat ze ‘first past the post’ noemen. Kiezers stemmen op één kandidaat in hun eigen district en de persoon met de meeste stemmen wordt gekozen. Met alle stemmen die op de andere kandidaten zijn uitgebracht, wordt niets gedaan. Dit wil de Yes Campaign nu veranderen in een systeem waarbij de kiezer alle kandidaten op volgorde van voorkeur moet zetten. Daarbij is nummer één de favoriet van de kiezer en de laatste degene met de minste overeenkomsten. Als er bij het tellen van de stemmen geen kandidaat is die 50% of meer van de stemmen heeft gekregen, worden er gekeken naar de tweede voorkeursstemmen van de kandiaat waar het minst op gestemd is. Die valt na de eerste telronde af. Dit gaat net zolang door tot een politicus de meerderheid heeft.
‘AV moet ingevoerd worden omdat het leidt tot eerlijkere vertegenwoordiging’, zegt Vince Cable. Nu vallen de vaak kleinere partijen (waaronder ook de Liberaal Democraten) buiten de boot omdat hun stemmen niet gebruikt worden als ze niet winnen in een kiesdistrict. Maar juist die grotere macht van kleine partijen is een reden voor Lord Howard om te staan voor ‘No to AV’. ‘Er zullen veel meer coalities ontstaan en dat zorgt er voor dat partijen minder verantwoordelijkheid zullen nemen’, zegt hij.
Wat ook voor verwarring zorgt bij de bevolking, is de onderlinge verdeeldheid binnen de politieke partijen. Zo is een aantal prominente Labour-politici voor het nieuwe stelsel, terwijl een ander deel tegen is. Ook zorgt het referendum voor een vreemde situatie binnen de regerende partijen: coalitiegenoten David Cameron en Nick Clegg staan wat dit betreft lijnrecht tegenover elkaar. Terwijl Cameron geen verandering wil, is Clegg een groot voorstander van AV.
De stemming op het debat onder de honderden aanwezige Londenaren liet een overtuigend ‘ja’ zien. Of datzelfde resultaat ook geboekt wordt op 5 mei moet nog blijken: volgens de laatste schattingen is een kleine meerderheid tegen de aanpassing van het kiesstelsel.
Er is inderdaad veel verwarring over wat deze verandering inhoudt: volgens mij beschrijf het AV-systeem zelf namelijk ook verkeerd
Wanneer bij het tellen van de stemmen geen enkele kandidaat een meerderheid behaalt (>50% van de stemmen), worden stemmen op de kandidaat met het minste aantal stemmen verwijderd, en wordt de 2e keus van deze stemmen ingevoerd. Op deze manier gaat men door totdat 1 kandidaat meer dan de helft van de stemmen krijgt.
Overigens heb ik gelezen dat het bij de laatste verkiezing geen verschil zou hebben gemaakt wanneer AV gebruikt zijn zijn, dus of het enig effect heeft moet nog blijken.
@Linda, volgens mij is dit precies wat ik heb geprobeerd uit te leggen. Heb wel een kleine verduidelijking toegevoegd. Overigens is dit ook goed te zien in de animatie in de eerste video.
@Cynthia Met dat extra zinnetje erbij is wel duidelijker – eerder las het alsof je bedoelde dat alle tweede voorkeursstemment zouden worden gebruikt wanneer er in de 1e ronde geen winnaar zou zijn.
Wel mooi om te zien hoe de Britten en oneerlijk kiesstelsel (want de gekozen kandidaat heeft vaak geen meerderheid, vooral niet wanneer er meer dan de grote drie partijen meedoen in een constituency) vervangen door een verschrikkelijk ingewikkeld kiesstelsel!
Wat weerhoudt ze er eigenlijk van om tot een stelsel als in Nederland over te gaan? Gewoon een aantal stemmen per zetel invoeren en wie de meeste stemmen heeft krijgt de meeste zetels? Ze lijken nogal gehecht aan een systeem met regionale vertegenwoordigers.
Dan komt er meteen nog een vraag bij me op: Scotland; Wales en (meestal) Northern Ireland hebben een eigen parlement. Waarom Engeland eigenlijk nog steeds niet?
Ik denk dat ons systeem nou ook niet zo okay is Kaye? Ik bedoel, bij ons stem je op een partij die vervolgens 50% van waarop je gestemd hebt verloochend omdat er een coalitie moet worden gevormd. En soms kom je dan wel eens tot de conclusie dat als je dat geweten had, je misschien toch liever op een ander had gestemd die je tweede keuze was voordat die concessies begonnen.
Maar laten we eens zien hoe dit uitpakt in bij onze verre westerburen.
Tim
Nu doe je je naïever voor dan je bent. Want je weet toch wel ongeveer wat je aan een partij hebt?
‘een fatsoenlijk loon’ is voor de SP heel iets anders dan voor de VVD – daar trap je niet in
Maar, @ Kaye, Britten hebben iets tegen een representatieve vertegenwoordiging met veel partijen. want ze willen een daadkrachtige overheid, en geen compromis
Tsja, het is een maniet van hoe je de boel bekijkt. Persoonlijk heb ik liever geen partij met de absolute meerderheid, opdat ergoed nagedacht wordt. Een systeem waar ook naar de minderheden geluisterd wordt – opdat, indien mogelijk, een besluit optimaal geformuleerd wordt
Maar, ik ben dan ook geen Brit
Tuurlijk bas, maar geef toe dat sommige partijen concessies doen waar je op dat moment even van denkt “Whaaaaaat? You are joking right?”.
Dus optimaal is ons systeem niet, want je weet al dat je met 30-50 procent concessies rekening moet houden als je partij in de regering wil komen.
@ Tim: Ieder systeem is een compromis omdat er heel veel verschillende meningen en belangen in behartigd moeten worden. De pest met een stelsel waarin 1 partij het een tijd voor het zeggen heeft en daarna de ander is dat de nieuwe partij de hele boel omgooit. Dat geeft weinig sociaal economische zekerheid.
Het nadeel van een permanente coalitie is dat je nooit iets bereikt en veranderingen heel moeilijk zijn.
Je zou er anarchist van worden: Dan maar geen overheid! Maar dan los je dus gewoon niks op. Ik weet het niet; jij wel?
Wat ik wel een verbetering in the UK vind is dat de Welsh Assembly en the Scottish Parliament tegenwoordig veel zelf kunnen regelen. Mijn neef heeft een beurs van de Wlesh overheid en zijn vader heeft makkelijker zaken voor zijn ZZP zaak kunnen regelen omdat de WA ondernemen makkelijker maakt dat de centrale overheid dat eerst deed.
Deels eens. Natuurlijk is meerdere keuzes beter dan een of twee (de VS, lekkere democratie hebben ze daar?) en zijn concessies een uitstekende manier om tot een meerderheid te komen. Maar toch bevalt het me niet dat een partij uit mijn mond kan besluiten een concessie te doen op iets dat als absoluut “feit” in hun programma staat vermeld. En dat het dan dus 4 jaar duurt voordat ik ze daar pas op af kan rekenen. En dat dat niet op kleine dingen gebeurt, maar op grote, en met grote regelmaat.
Dan maar geen regering lost niets op. Maar beter is, imho, altijd dat een regering uitvoert waar ze een meerderheid voor hebben en de rest OF niet direct behandelt (wegens gebrek aan meerderheid) OF de betere versie: voorlegt tot zich een meerderheid uitspreekt tot een meerderheidsbesluit (ook als dat niet de heersende regeringspartijen zijn).
Alleen is dat natuurlijk een heel omslachtig onhaalbaar proces.
Je kunt ook lid worden van een partij. Dan heb je wat te zeggen (met mate, maar goed, da’s een kwestie van ambitie).
Wat me daar trouwens bij opvalt is dat de verschillen binnen de partijen soms groter blijken te zijn dan die tussen de partijen.
Daar hebben ze trouwens binnen Labour stevig last van. Die partij heeft een puur liberale vleugel aan de ene kant en de communisten van ‘Red’ Ken Livingstone aan de andere. Waar stem je dan eigenlijk op?
Kaye
Lid worde nvan een politieke partij heeft allen zin als er eentje is waar je heel nauwkeurig bij past
En ik ben liberaal, sociaal economisch in het midden (een mengelmoes van rechtse (het recht om te staken wordt meer misbruikt dan gebruikt, maar de BTW verhoging in ruil voor belastingverlaging vind ik vooral fout omdat het geld allemaal in de eerste schijf moet) en zeer tegen elke vorm van een leger
Dan denk je D’66 – maar ik ben ook tegen een rechtstreeks gekozen burgemeester (voor indirect, overigens) en tegen referenda
En er zullen meer van die vreemde vogels zoals ik zijn
Bas,
Dat gevoel ken ik…
Back on topic: Werden er ook andere alternatieven dan dit heeeeel ingewikkelde verhaal voorgesteld? Hoe reageerde men bijvoorbeeld op een voorstel voor simpele rechtstreekse vertegenwoordiging? Een stel militairen die ik daarover sprak waren daar best voor. Nou zijn squaddies niet bepaald een representatief deel van de bevolking (Over het algemeen politiek rechts van Genghis Khan en zo reactionair dat ze full circle zijn gegaan en sociaal zijn geworden tot het collectivistische af!)
De kop moet natuurlijk zijn: “Whose election is it anyway”. Who’s = who is = wie is, whose = wiens / van wie.