And the winner is….
…David Cameron. De aandacht gaat bij de Britse verkiezingen misschien uit naar de enorme overwinning van de Schotse nationalisten. Maar de Conservatieven hebben een opmerkelijk resultaat behaald. En als je de kleine lettertjes goed leest, zie je een bonus in het vooruitschiet voor de Tories.
Regionale verkiezingen werken doorgaans zo: kleine protestpartijen en de oppositie winnen, de regeringspartijen verliezen terrein. Die theorie ging deze week maar deels op. Regeringspartij Liberaal Democraten leden forse verliezen. Nee, beter gezegd: ze werden afgeslacht. Bij de parlementsverkiezingen in Schotland en Wales zijn ze nagenoeg weggevaagd. Bij de gemeenteraadsverkiezingen in Engeland hebben ze honderden raadszetels verloren aan Labour.
Hier een sombere Nick Clegg over de grote nederlaag die zijn partij heeft geleden. Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.
De partij van Nick Clegg fungeert duidelijk als bliksemafleider voor de coalitieregering. Vorig jaar was hij nog de ster van de Britse politiek, nu is hij de Kop van Jut. Niet de Conservatieven, maar de Liberaal Democraten krijgen vreemd genoeg de schuld van de snoeiharde bezuinigingen die de regering nu doorvoert.
De verwachting was dat ook de Conservatieven zetels zouden verliezen in Engeland. Maar wat gebeurde: ze wonnen zelfs. Geen grote aantallen, maar toch. Pikant genoeg pikten ook zij zetels weg bij hun coalitiebroeders.
Dat was opsteker één voor Cameron. Opsteker twee kwam later deze avond toen de uitslag van het referendum bekend werd. Een grote meerderheid van de Britten verwezen de hervorming van het kiesstelsel, een paradepaardje van de Liberaal Democraten, naar de prullenbak. (Hier tien redenen waarom het ja-kamp het referendum verloor.)
Hervorming van het kiesstelsel wordt verfoeid door de Tories, omdat ze natuurlijk bang zijn dat een aanpassing van het huidige First Past The Post-stelsel hun machtsbasis aantast. De Conservatieven kunnen nu rekenen op een dubbele bonus. Tijdens de coalitie-onderhandelingen vorig jaar eisten de Liberaal Democraten dat er een referendum zou komen. De Conservatieven stemden toe op voorwaarde dat het aantal zetels in Lagerhuis met vijftig zouden verminderen.
Dat was een slimme zet van Cameron, want het betekent dat ze de grenzen van de kiesdistricten opnieuw kunnen intekenen. De huidige indeling is oneerlijk: een groot deel van de kiesdistricten waar Labour domineert, heeft minder kiezers, terwijl de Conservatieve kiesdistricten dichterbevolkt zijn. De Conservatieven hebben doorgaans meer stemmen nodig om een zetel binnen te halen dan Labour. Een herindeling zal leiden tot min of meer gelijke kiesdistricten en zal een permanent voordeel opleveren voor de Tories. Zo hebben ze de beste deal: hervorming van het kiesstelsel gaat niet door, maar de herindeling van de kiesdistricten wel.
Tot slot nog over de overwinning van de Schotse nationalisten. Dat is een opmerkelijke zege, want voor het eerst kan de SNP een meerderheidsregering vormen in het Schotse parlement. Dat brengt de SNP ook dichter bij hun lange-termijndoel: onafhankelijkheid van Schotland. De SNP sinds 2007 een minderheidsregering vormde, probeerde al een referendum te organiseren over onafhankelijkheid, maar dat werd tegengehouden door de overige partijen in het Schotse parlement. Nu staat ze niets in de weg dat referendum er alsnog door te drukken. Het is alleen de vraag of de Schotten het zien zitten. Tot nu toe is een grote meerderheid van de Schotten tegen onafhankelijkheid.
@ SNP – de SNP is toch het gemakkelijke alternatief voor de Schot die eigenlijk Labour wilt stemmen? Ook links, maar minder vuile handen door Blair?
Als ik de SNP correct plaats, verbaast mij hun opkomst niet echt: men klaagt over de bezuinigingen, maar Labour vertrouwt men niet. Tsja, dan is er in Schotland nog een alternatief…
Hallo Arjen,
Het is inderdaad verbazend dat de Conservatieven gewonnen hebben, al zijn het maar 60 councillors, maar toch.
Labour was eigenlijk van plan flink te gaan winnen, maar dat is mislukt, want ze hebben in Schotland een heel slecht resultaat behaald, in Wales net geen meerderheid gehaald, en alle winst die ze behaalden kwam vooral van de Liberalen, ze hebben niet zoveel gewonnen van de conservatieven.
dit was dus een goede dag voor de conservatieven, want terwijl veel bloggers en experts dit jaar hadden verwacht dat de conservatieven 1000 councillors zouden verliezen hebben ze gewonnen!
Ook ben ik nu benieuwd of er voor Ed Miliband wel een boost komt in de peilingen, wie weet in het Noorden, maar zeker niet in schotland!
@Max
Labour richtte duidelijk zijn pijlen op de Liberaal Democraten. Die strategie slaagde want ze hebben honderden raadszetels afgepakt van de LibDems. Maar voor de lange termijn is dat niet genoeg. Wil Labour kans maken op regeringsdeelname dan moet het ook zetels kunnen afpakken van de Tories en dat betekent dat ze een voet aan de grond moeten krijgen in het zuiden van Engeland. Dat is is mislukt. Bovendien: als Labour het al niet redt in zijn traditionele bolwerk Schotland, waar dan wel? Ed Miliband zei terecht dat Labour meer moet doen om de kiezer te overtuigen.
@Bas, de SNP is niet een kwestie van een alternatief op Labour. Zelf heb ik vorig jaar 2,5 maand stage gelopen in Schotland en daardoor ook veel met Schotten gesproken. Al kan misschien uit cijfers komen dat ze tegen onafhankelijkheid, is mijn ervaring dat de haat tegen Engeland toch wel echt aanwezig is, het is ook niet zo heel vreemd, even de geschiedenis hier buiten gelaten, zijn de Schotten een stuk socialer dan de Engelse, daarbij komt ook dat de Schotten vooral Labour stemmen en de Engelse dit keer juist op de Tories, doordat Schotland veel minder inwoners hebben maakt het niet veel uit wat ze willen.
Veel Schotten stemmen dan ook juist SNP om onafhankelijk te worden, de SNP is daar vanaf het begin af aan duidelijk over geweest, zij willen dat referendum doen om onafhankelijk te worden, zoals er al staat, ze werden nu geblokkeerd, het feit dat ze nu een meerderheid hebben terwijl hun speerpunt toch echt die onafhankelijkheid is, zegt toch enorm veel.
Ik zou persoonlijk niet verbaasd staan als er een meerderheid te vinden is voor de onafhankelijkheid.
Of ze nu Labour, Tories, LibDem of SNP stemmen, het kapitaal laat hun toch de kosten van de crisis betalen. De asociale regering van Groot Brittannië laat enorme bezuinigingen doorvoeren op neoliberaal model.
De gewone werknemers zijn de klos, terwijl het grote geld met rust gelaten wordt. De banken maken weer winsten, terwijl de arbeidersklasse moet betalen! De Labour Party wordt door sommigen nog gezien als links, maar dat is een illusie. Labour is asociaal neoliberaal en heeft onder Tony Blair ( De Wim Kok van Engeland ) afstand genomen van het socialisme ( en de sociaal democratie ). Labour is net zo kapitalistisch als de Liberaal Democraten en de Conservatieven, zoek het verschil maar.
In Schotland is de Schotse Nationale Partij ook niet veel beter. De SNP wil ook bezuinigen op alles en dat terwijl de partij sociaal democratisch en links zou zijn? Geloof me, sociaal democraten zijn net zo verraderlijk als de neoliberale partijen. Een stem op een sociaal democraat is een stem op een neoliberaal.