Big Teacher is watching you

Wanneer verandert een school in een gevangenis? Lees het ontluisterende boek van de Amerikaanse journalist Annette Fuentes en je beseft dat dit geen hypothetische vraag meer is. In Lockdown High (ondertitel: When the schoolhouse became the jailhouse) beschrijft ze hoe Amerikaanse scholen zijn veranderd na het bloedbad van Columbine High in 1999.

Overal in Amerikaanse scholen staan tegenwoordig detectiepoortjes. Scholieren worden gefouilleerd en in veel klaslokalen hangt een beveiligingscamera. Leraren in Texas mogen vuurwapens dragen. Een school in Philadelphia ging zelfs zover laptops uit te delen aan studenten waarmee ze stiekem buiten schooluren kinderen konden volgen en afluisteren. Scary, huh.

Typisch Amerikaans? Think again. De Britten doen anno 2011 niet onder voor hun Angelsaksische broeders aan de overkant van de plas. Tal van scholen hebben tegenwoordig “campus police officers”. Naar schatting heeft 85 procent van alle middelbare scholen beveiligingscamera’s om het gedrag van leerlingen in de gaten te houden. Ze hangen niet alleen in klaslokalen; zelfs kleedkamers en toiletten zijn ermee uitgerust.

Sommige scholen koppelen de camera’s aan sofware die automatisch gezichten herkent. Een op de zeven scholen neemt vingerafdrukken van de scholieren af om ze te identificeren bij het uitlenen van boeken in de schoolbibliotheek en het afgeven van hun lunch (!) tijdens de pauze. Een nieuwe wet maakt het leraren mogelijk de mobiele telefoons en computers van scholieren af te nemen en informatie te wissen die ze niet bevalt

Net als in Amerika is veiligheid op scholen big business geworden. Het Britse bedrijf Classwatch levert beveiligingscamera’s aan scholen “that produce dramatic improvements in school behaviour”. BioSTore levert systemen waarmee je veilig de vingerafdrukken van scholieren kan afnemen en opslaan. CCTVanywhere beweert dat zijn camerasysteem pestgedrag voorkomt en leraren beschermt tegen eventuele schadeclaims van leerlingen.

Daar blijft het niet bij. De obsessie over veiligheid gaat in Groot-Brittannië hand in hand met een gigantische paranoia over pedofielen en kinderporno. De wetgeving die kinderen moet beschermen, is voor Nederlandse begrippen draconisch. Iedereen die als vrijwilliger in aanraking komt met kinderen, moet zich laten doorlichten. Als ik mijn zoon en zijn vriendjes naar een voetbalwedstrijd wil brengen, kan dat alleen nadat ik een criminal background check heb ondergaan en een goedkeurend stempel van de politie heb gekregen.

Ook beroemde kinderschrijvers die hun verhalen voorlezen op scholen, moeten zich onderwerpen aan controle. Velen zijn ermee gestopt. De regel geldt voor de bloemschikkers van de kathedraal in Gloucester, omdat er ook wel eens een kinderkoor oefent in het kerkgebouw. Zo behandelt de politie ruim 9 miljoen volwassenen in dit land als potentiële pedo’s (al heeft de regering beloofd de wet enigszins in te tomen).

Die paranoia is ook op de school van mijn zoon te merken. Ik krijg om de haverklap een formulier toegestuurd, waarin toestemming wordt gevraagd om foto’s te nemen, al is het een simpele klassenfoto. Veel scholen (gelukkig niet die van mijn zoon) staan het niet toe dat ouders hun eigen kinderen fotograferen of filmen tijdens de jaarlijkse kerstvoorstelling. Berucht is het voorbeeld van de Engelse school die klassenfoto’s op de website plaatste, maar wel de hoofden van alle kinderen afdekte met een smiley. Tja, je weet maar nooit….

In mijn werk hetzelfde verhaal. Ik krijg zelden toestemming om kinderen op scholen te filmen. Daarvoor moet namelijk elke ouder van elk kind goedkeuring aan verlenen. Als er maar een ouder is die weigert, gaat het niet door. En als ik dan toch toegang krijg, dan mag ik kinderen alleen onscherp in beeld brengen of alleen de benen.

Die angst voor De Pedo verklaart ook deels de inzet van de vele camera’s en andere veiligheidsmaatsregelen, maar het heeft wel iets tegenstrijdigs. Veel ouders mogen hun eigen kinderen niet op school fotograferen, maar diezelfde school plaats wel ongevraagd beveiligingscamera’s waarmee ze zelfs het plasgedrag van hun leerlingen kunnen controleren. 

Het leidt bij steeds meer ouders (inclusief ondergetekende) tot irritatie. Natuurlijk wil je dat je kind veilig is op school. Maar scholen moeten ook plekken zijn waar kinderen vrij kunnen denken en zorgeloos kunnen spelen. Nu lijkt een school vooral een plaats waar de angst regeert.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


13 reacties op “Big Teacher is watching you”

  1. N. Amedei zegt: 09-06-11 om 17:10

    Afgezien van van het very scary Big Teacher beeld (en wie er verder allemaal naar je zit te gluren…en wat gebeurt er met de beelden?!), zullen dergelijke maatregelen een groot negatief effect op kinderen hebben.
    Waar natuurlijk niet aan wordt gedacht, want het draait alleen maar om paranoia, geld en macht.
    Ik kan me voorstellen dat kinderen zo ook paranoia worden, angstig, recalcitrant and aggressief, moeilijk benaderbaar en problemen met intimiteit krijgen (want er is hen geleerd niemand te vertrouwen).

    Er zijn andere maatregelen te nemen om veiligheid op school te verhogen.
    Namelijk door voorlichting, verantwoordelijkheid, en betrokkenheid.
    Niet alleen van docenten en ouders, maar juist ook de kinderen zelf! Praat met, laat ze zelf meepraten, meedenken!
    Zo creëer je zelfstandige, verantwoordelijke mensen die zelf deelnemen aan zo;n proces van veiligehid creëren.

  2. @N. Amedei
    Dat is wat je ook terugleest in reacties van leerlingen en ouders. The Guardian had er vandaag een mooi stuk over. Lees deze passage maar van een leerling die vertelt wat er gebeurt met de sfeer in de klas als er camera’s hangen, ook als ze niet werken.

    “Soon enough, the class was told that lessons would resume in the room in question, but that the cameras would be turned off. “People were very, very wary,” says Clancy. “And the atmosphere was completely different. Having a massive camera over your head is incredibly distracting, so no one was very comfortable with their learning environment. It really had an impact on how we participated.” Worse was to come: having gone back into the classroom, Clancy and Goodman claim they then discovered an audio recording system, hidden in a cupboard. “We worked out that that was on the whole time, even if the cameras were switched off, which made us even more angry,” says Clancy. “It seemed suspiciously covert, and they never really answered our questions about that. But we switched it off.”

  3. Bart Prinsze zegt: 09-06-11 om 18:38

    @Arjen van der Horst, @N. Amedei:
    Meneer van der Horst, hartstikke bedankt voor die tip over dat artikel in The Guardian, ik geloofde gewoon niet wat ik las.
    En meneer of mevrouw Amedei, ik ben het helemaal met u eens, in die zin dat ik me ook afvraag wat men hier op de lange termijn mee denkt te bereiken, een groter vertrouwen in de autoriteiten, op school maar ook elders? Met deze middelen, erger dan de kwaal m.i., niet denk ik.
    DE oplossing heb ik ook niet hoor, vanzelfsprekend zou ik bijna zeggen, maar na de blog en dat artikel in The Guardian gelezen te hebben vind ik dat men hier een enorme pleister plakt op een huidcarcinoom, niet werkend en zinloos. En dan ga ik niet eens in op de kosten van al die beveiliging. Er wordt gekozen voor een cosmetische, dure ingreep omdat de ingrepen die gedaan moeten worden .. moeilijk zijn, en veel minder eenvoudig te realiseren. Voor een politicus is het makkelijker kiezen voor camera’s dan om ervoor te zorgen dat er een goede leraar voor de klas staat.

  4. Hans Versluis zegt: 09-06-11 om 20:36

    Arjen, is dit alleen in de grote steden, of doen dorpsschooltjes ook aan mee aan deze paranoia?

  5. Hoewel ik het volledig met u eens ben, valt er ook een andere kant van het verhaal aan toe te voegen.

    Bij mij op de middelbare school ben ik gewooneen keer beroofd: gelukkig was de buit alleen telefoon, sleutels en agenda (oftewel een goedkoop telefoontje), maar de beveiligingscameras waren te slecht om te laten zien wie het nou had gedaan. M’n fiets is een keer verwoest – weer waren de beelden te slecht om de dader aan te tonen. Ik zag een keer een jongen snoep jatten en niemand die het door had. Nou was mijn school vrij slecht, maar ik had graag betere bewaking gehad hoor!

  6. @Hans Versluis
    Ik merk geen verschil. Ik ondervind even grote problemen hier in Londen als bijvoorbeeld in een klein Schots dorp waar ik ook wel eens op een school heb proberen te draaien. Dat geldt trouwens voor iedereen. Kijk maar eens naar reportages van de BBC over scholen. Een shot van het schoolplein is steevast (met opzet) onscherp of je ziet alleen de benen van de rennende kinderen. Gezichten mogen niet herkenbaar in beeld. Het is de tegenovergestelde wereld in Nederland. Ik hoor van mijn collega’s van het Jeugdjournaal dat deuren sneller open gaan als ouders/kinderen/scholen horen dat je van het Jeugdjournaal bent.

  7. Erik zegt: 09-06-11 om 23:26

    Ook in Nederland gaan we deze kant. Als jongerenwerker heb ik regelmatig contact met “veiligheidscoördinatoren” op middelbare scholen. Vaak zijn dat voormalig agenten. Controles van kluisjes is meer regel dan uitzondering. Toegangscontroles van scholieren door mensen die niet zouden misstaan als deurman bij een grote discotheek. Camera’s in de gangen zijn er al. Ik ken zelfs een geval waarin een jongen gedwongen werd mee te doen met een drugstest. je hoeft dus niet zover te kijken.

  8. Bart zegt: 09-06-11 om 23:57

    De wetgeving in Groot-Brittannië die kinderen moet beschermen,is inderdaad draconisch en niet alleen voor Nederlanse begrippen.In Ierland zijn er natuurlijk ook maatregelen om de kinderen te beschermen,zoals een background check door de politie,maar voor de rest valt het nogal mee.De pers word dan ook bijna altijd met open armen ontvangen,of het nu in Dublin is of een klein dorp in een van de graafschappen.Veel scholen hebben ook websites waar foto’s van de kinderen te zien zijn,dit natuurlijk wel na toestemming van de ouders.
    Ik ben van mening dat dit beleid beter is dan in paranoia in Brittannië,men leeft niet met het gevoel dat er een beperking van vrijheid is.Ouders en kinderen zijn er blij mee,foto’s en video’s zijn leuk om herinneringen op te halen als de schooljaren voorbij zijn.Ik wil er dan ook niet aan denken wat er zou gebeuren als het ” Big Teacher is watching you ” beleid ook in Ierland zou worden gevoerd.Het zou een serieuze invloed hebben op de ontwikkeling van de kinderen.

  9. De Pedo is wat vroeger De Jood was. Het is in het leven geroepen om het fascisme in te voeren.

  10. Bas zegt: 10-06-11 om 09:16

    Ik denk inderdaad, Marthijn, dat repressie een gevaar is waar je altijd voor moet waken.

    Er klungelt een idioot met wat vloeistoffen in een vliegtuig, en hey presto we mogen geen flesje water meer meenemen. De luchthavens nemen extra mensne aan om het verbod te controleren – en dus is het hoofd beveiliging, van 10 man onder zich nu meer waard, want hij heeft 15 man onder zich.

    Er zijn, dus, belangen bij repressie. Belangen die an sich niet eens heel erg verkeerd zijn (wie wilt nu niet belangrijk zijn) maar het moet de kop ingedrukt worden.

    Kinderen die opgroeien in een klimaat van wantrouwen zullen dat wantrouwen rechtvaardigen. Ik bedoel, mensne gedragen zich meestal in overeenstemming met wat er van ze verwacht wordt. Camera’s stralen uit dat je niet deugt, en dus ga je stelen, meppen.

    Vertrouw je mensen, dan doen ze dat niet. Alleen, 100 % vertrouwen en geen toezicht is vragen om problemen. Op mijn middelbare school liepen docenten in de pauze rond om hier en daar een praatje te maken. en ondertussen, natuurlijk, een oogje in het zeil te houden.

    Dit is vertrouwen zonder naïeviteit, en dit leidt tot een gezond opledingsklimaat

  11. Ricardo zegt: 10-06-11 om 10:21

    Dat 11 september 2001 in veel landen blijmoedig werd aangegrepen om de privacy van burgers in rap tempo verder te beperken wist ik. Ook dat je in Engeland bij het nemen van foto’s van historische gebouwen al vrij makkelijk in een politiebureau kunt eindigen. Maar dit is erger dan ik dacht en naar ik vrees gezien kabinet en sfeer in het land ook grotendeels onze toekomst. Het lijkt me inderdaad een circel van ‘suspence’ die samenlevingen nog meer ‘zogenaamd’ maakt dan ze nu al zijn. En in zekere zin een einde betekenen van de democratie zoals we die sinds de 2e wereldoorlog juist in toenemende mochten kennen. Dat juist de jeugd hiermee opgroeit en dit wellicht vanzelfsprekend gaat vinden kan ervoor zorgen dat tegenkrachten definitief te zwak worden.

  12. rico zegt: 10-06-11 om 11:05

    Wat mij betreft moet alles gedaan worden om pedofielen op te sporen en aan te pakken!Desalniettemin begrijp ik bovenstaande reacties als geen ander.

  13. Rosa zegt: 10-06-11 om 15:26

    De paranoia heeft nog een ander belangrijk nadeel: Omdat iedereen die mogelijk met kinderen (of kwetsbare volwassenen) in aanraking komt een criminal record bureau (CRB) check moet doen, wordt vrijwilligerswerk heel bureaucratisch en duur. Een CRB check duurt een paar maanden en kost (naar ik meen) £36, geld dat door de charity waar de vrijwilliger voor wil gaan werken moet worden opgehoest. Sommige mensen beginnen vol goede bedoelingen aan vrijwilligerswerk, maar stoppen na korte tijd. Als dat vaak gebeurt dan worden al die checks bij elkaar heel erg duur voor charities. Bovendien: voor elk nieuw vrijwilligerswerk moet een nieuwe check worden gedaan. Dus, ookal ben ik al eerder doorgelicht voor mijn werk, als ik vrijwilligerswerk wil gaan doen op een school moet ik een nieuwe check ondergaan. En als ik daarnaast ook een vakantiekamp voor kinderen wil begeleiden heb ik wederom een check nodig. Al met al enorm zonde van alle tijd, geld en moeite.

Geef een reactie