Hoe ver mogen journalisten gaan?
Als journalist worden we geacht neutraal en onpartijdig te zijn. Maar ik moet bekennen dat ik moeite had mijn irritatie te onderdrukken toen ik Paul McMullan interviewde, een voormalig verslaggever van de inmiddels opgeheven schandaalkrant News of the World.
Onderwerp van gesprek was -uiteraard- hackgate, het schandaal waarvan we de bodem nog lang niet gezien hebben. In de journalistieke wereld van McMullan is alles toegestaan. Het intensief volgen van mensen (meestal beroemdheden) - ook al is er geen enkele aanleiding voor. Het hacken in telefoons van mensen en het afluisteren van hun persoonlijke berichten. Het stelen van pincodes, hypotheekovereenkomsten en bankgegevens. Allemaal in naam van de vrije journalistiek.
Wat dit doet met de levens van mensen horen we vanaf vandaag. De onafhankelijke commissie die onder leiding van Lord Leveson onderzoek doet naar het afluisterschandaal, begint aardig op stoom te komen. (Voor de liefhebbers: hier live te volgen.) Deze ochtend kwamen de eerste slachtoffers van het afluisterschandaal aan het woord: de ouders van het vermoorde meisje Milly Dowler.
Een privédetective hackte in opdracht van News of the World de mobiele telefoon van Milly toen ze in 2002 spoorloos verdween. Hij luisterde naar de voicemailberichten die wanhopige familieleden hadden achtergelaten. Er was wel een probleem: de mailbox was volgeraakt, zodat er geen plaats was voor nieuwe. In hun zucht naar nieuwtjes, besloot News of the World de oude voicemailberichten te laten verwijderen. Het gaf de familie de valse hoop dat ze nog in leven was. Zes maanden later werd haar lichaam gevonden.
De onthulling dat Milly’s telefoon gehackt veroorzaakte deze zomer een storm van verontwaardiging en leidde uiteindelijk tot het opheffen van News of the World. Maar ondanks alle commotie verdedigt McMullan de afluisterpraktijken nog steeds. Hij vindt zelfs dat het afluisteren van Milly Dowlers voicemailberichten geoorloofd was. “Het enige wat we willen bereiken is de waarheid achterhalen”, is zijn simpele verdediging. Hier het hele interview: Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.
Begrijp me niet verkeerd. Journalisten mogen wat mij betreft heel erg ver gaan als om mistanden en corruptie aan de kaak te stellen, ook als ze daarmee de grenzen van de wet opzoeken of overschrijden. De Daily Telegraph kon alleen het bonnetjesschandaal onthullen nadat het een diskette met alle onkostendeclaraties van Britse parlementariërs had gekocht. Die diskette was gestolen en in feite maakte de krant zich schuldig aan heling. Niks mis mee wat mij betreft (de Daily Telegraph is overigens nooit vervolgd voor heling).
De Sunday Times onthulde vorig jaar corruptiepraktijken binnen wereldvoetbalbond FIFA. De zondagskrant had aanwijzingen dat sommige leden van het uitvoerend comité, dat bepaalt welk land het volgende WK mag organiseren, omkoopbaar waren. Om dat te kunnen bewijzen deden verslaggevers van de krant zich voor als Amerikaanse lobbyisten en boden geld aan. Een aantal leden hapte toe. Ook de Sunday Times was in principe schuldig aan een misdrijf (uitlokking), maar opnieuw was een groter publiek belang gediend.
McMullan zegt zich in zijn interview herhaaldelijk dat illegale technieken nodig zijn om “stelende en liegende politci” aan de kaak te stellen. In de praktijk was een krant als News of the World zelden geïnteresseerd in corrupte politci. Welke beroemdheid slaapt met wie/gebruikt drugs/is naakt/enzovoorts. Dat is ruwweg de interesse van een tabloid als News of the World, dat vervolgens het lef heeft dat als een “public interest” aan te merken. De krant gebruikte afluisterpraktijken en andere illegale technieken als een sleepnet: we gooien het uit en we zien wel wat er blijft hangen. Dat heeft niks met gedegen onderzoeksjournalistiek te maken.
Door kranten als News of the World noemen sommige Britten ons journalisten “ratten” of “scum of the earth”. In zeker zin is dit schandaal dus persoonlijk. Vergeef mijn irritatie.
Begrijpelijke reactie
Zou een collega van mij dit soort streken uithalen, dan zou ik graag meebetalen aan een advertentie in de Voilkskrant om uit te leggen dat de rest van de beroepsgroep wel deugt.
Ik bedoel, wat deze knakker verdedigbaar vindt is te onbegrijpelijk voor woorden. Hiervoor is een aparte categorie – gluiper
en dat heeft niets met vrije pers te maken
Het recht van vrije nieuwsgaring is een recht voorkomend uit de vrijheid van meningsuiting. Deze persvrijheid geeft desalniettemin nooit aan iemand het recht om op ongeoorloofde wijze nieuws te vergaren.
Het afluisteren van gesprekken via mobile telefoon of gewone telefoon zonder gerechtelijke toestemming is een starfbaar feit. Daar bestaan geen excuses voor.
Zulke praktijken hebben niets te maken met goede journalistiek en zijn naast crimineel ook nog eens in strijd met de privacy regels. Om op deze manier artikelen te schrijven, voor een hele hoop geld, is gewoon laakbaar en iets wat minachting verdient en geen centen.
Het recht van vrije nieuwsgaring is een recht voorkomend uit de vrijheid van meningsuiting. Deze persvrijheid geeft desalniettemin nooit aan iemand het recht om op ongeoorloofde wijze nieuws te vergaren.
Het afluisteren van gesprekken via mobile telefoon of gewone telefoon zonder gerechtelijke toestemming is een starfbaar feit. Daar bestaan geen excuses voor.
Zulke praktijken hebben niets te maken met goede journalistiek en zijn naast crimineel ook nog eens in strijd met de privacy regels. Om op deze manier artikelen te schrijven, voor een hele hoop geld, is gewoon laakbaar en iets wat minachting verdient en geen geld
@ Hermesse James:
En wat nou als een journalist een verhaal op het spoor komt dat Blair (om in Groot-Brittannie te blijven) zich heeft laten betalen voor de steun aan de oorlog in Irak? De journalist kan het bewijs niet rondmaken en neemt zijn toevlucht tot het afluisteren van de telefoon van Blair (of diens persoonlijk assistent) en vindt daar onweerlegbaar bewijs. Is het dan nog steeds zo zwart-wit? Of is er dan misschien wel een (algemeen/journalistiek) belang mee gediend?
Zoals Arjen in het artikel aangeeft met voorbeelden van heling en uitlokking, er kunnen goede redenen zijn om op (juridisch) ongeoorloofde wijze nieuws te vergaren. De vraag waar het mijns inziens altijd om gaat is of de manier van vergaren van nieuws proportioneel is ten opzichte van het verkregen nieuws.
Wat betreft politici en mensen in het bedrijfsleven die ECHT een invloed hebben op onze kwaliteit van leven, mogen ze me niet ver genoeg gaan.
Wat betreft celebrities, en ander non-nieuws vind ik dat de pers zich volledig afzijdig moet houden en dat privacy van een beroemdheid, aangezien daar minstens 1 iemand een belang bij heeft, moet prevaleren boven de nieuwsgierigheid van het domme schandaalkrantpubliek. Dat natuurlijk geen belang heeft bij kennis van andermans escapades, want celebrities stellen alleen iets voor bij de gratie van media-aandacht. Kennis van hun schuinsmarcheerderij is totaal niet van enig praktisch nut, voor wie dan ook.
Het veelgehoorde gelul dat dat wel zo is omdat het mensen met een voorbeeldfunctie betreft, is onzin, omdat deze voorbeeldfunctie alleen bestaat bij gratie van de massale media-aandacht voor hen.
@ Peter
Ik denk dat een journalist rekening moet houden met waarom hij iets bekend zou maken.
De Vries, van het CDA – de gezinspartij – ging vreemd. Dat was nieuwswaardig. Maar was het een lid van de VVD of D’66 – deze partijen zijn voor individualisering – dan was het een nodeloze schending van de privacy geweest.
Van politici vind ik het belangrijk te weten of ze zich aan hun eigen normen houden.
Maar je schreef dat mensen in de top van het bedrijfsleven ook onder hetzelfde vergrootglas horen. Dat vind ik niet. Zou ik weten dat de directeur van bedrijf X niet deugt, dan kan ik daar namelijk meestal niets mee. Zeker als het zijn of haar privéleven betreft. Ik ga namelijk niet over de benoemingen.
Uitzonderingen zijn wellicht de salariëring – denk aan de kopersstaking tegen het salaris van Anders Moberg bij Ahold – of bij hele grote crises/ rampen (ik stop nag steeds niet bij de BP, in verband met de ramp vorig jaar)
Maar verder? Ik kan er niets mee, dus houd het prive
Laat die News of The World journalisten maar eens boven tafel krijgen wat Blair, Cheney, Bush etc. voor ons verborgen hielden, of wat onze leiders destijds hebben toegezegd voordat zij hun steun aan de invasie van Irak uitspraken.
Als zij zich met dat kaliber zaken bezighouden heb ik geen enkele moeite met onorthodoxe journalistieke methoden.
Persvrijheid is misschien een mooi ding, maar waar leggen we de grens? Als ik dit zo zie zou ik zeggen: ALLE journalisten controleren. Maak er maar een politie staat van als dat betekent dat journalisten zich OOK aan de fatsoensregels moeten houden. En zo’n man als mcmulllen is in mijn ogen simpelweg een crimineel van het ergste soort waarvoor de doodsstraf weer mag worden ingevoerd!
En daarbij komt dat journalisten voor grote bedrijven werken en enorme salarissen ontvangen. In mijn ogen is de objectieve journalist al zo’n honderd jaar is uitgestorven. Een mooi woord voor het “beroep” van journalist zou propagandalist kunnen/moeten zijn. Journalisten die zo opereren zijn geen haar beter als bv de “veiligheids”diensten overal in de wereld. Die vinden wij ook niet fatsoenlijk. Toch?
@Bas
En de rest van de beroeps groep? net of dit een geisoleerd geval is. Wordt toch wakker.
@HwB
Als een journalist een schandaal op het spoor is dat al zo tastbaar is (dat hij/zij moet gaan afluisteren), moet deze persoon gelijk aan de bel trekken. de kans dat zo’n cameron alles weer verdraaid of de journalist onder druk zet zijn vele malen groter dan dat de journalist meer info achterhaald. Maar dan win je natuurlijk niet de pulitzer prijs! Vat je ‘m?
@Peter
Dus voor de een wel en voor de ander niet? met mensen zoals u zal er nooit wat veranderen. Het is een beetje vreemd om te denken dat bijvoorbeeld iemand in de politiek geen prive leven mag hebben. Ook al vertegenwoordigt deze man/vrouw een heel volk. Net of het volk altijd zo netjes is.
Iedereen heeft er moeite mee als regeringen hun volk afluisteren, maar een journalist moet alle vrijheid hebben? Een bedrijf als notw waarvan nu bekent wordt dat ze regeringen hebben gemaakt en gebroken is nog minder dan de politie of de geheime dienst. Van deze instanties is bekent dat het achterbakse paranoide schepsel zijn. Journalisten die zich met deze praktijken bezig houden zijn nog minder dan de drek waar de varkens in rollen. Helemaal als ze pretenderen eerlijk en objectief te zijn. Ik vraag u, zijn er werkelijk nog echte eerlijke objectieve journalisten?
@ SevenCirkel: tuurlijk zijn er nog objectieve journalisten. In Noord Korea, Iran, Syrie – dat soort landen.
Het aan de kaak stellen en soms zelfs aantonen van allerlei misstanden is in een democratie een goede praktijk, maar tot waar moet de pers daarin willen gaan? Wanneer eindigt de taak van de pers en waar begint die van Justitie?
En wanneer moet Justitie ingrijpen wanneer journalisten over de schreef gaan? Misschien kan een journalist pas achteraf aantonen dat hij gelijk had.
En hoe ver gaat justitie als blijkt dat journalisten justitie vanwege corruptie aan de kaak stellen, hoe ver gaat iedereen,wie voelt wie aan de tand, controlerende organen eindigen uiteindelijk ook vaak met het mes op de keel. Mensen worden letterlijk om zeep geholpen, gedreigd, omgekocht, er is altijd weer iemand die een stap verder doet.
lat me niet lachen,de meeste zijn boodschappenjongens van grote lobby`s en de televisie heeft het waarheidsgehalte van een slechte aflevering van het A team.
in Libie gebeurd vandaag de dag nog steeds een terreur van ongekende omvang[aanslagen ,folteringen ,berovingen ,grensconflicten met tunesie] wat alleen nog wordt verslagen door zangetna.com
whats in a name
wat er nu allemaal gebeurd in de wereld [economisch-politiek en sociaal ]is allemaal terug te vinden in de commentaren van Kaddafi in de laatste 10 jaar .
niet gek voor een dictator
@Hwb
Sorry voor de vreselijk late reactie.
De scheidslijn t.a.v. ongeoorloofde of geoorloofde nieuwsgaring wordt uiteindelijk getrokken door de rechterlijke macht, niet door het belang dat een journalist kan zien in een ontdekking zoals in het voorbeeld van Blair. Als men erachter komt dat Blair ongeoorloofd heeft gehandeld, dan is het niet aan de journalist om dat hard te maken maar aan justitie. Natuurlijk wil de journalist zijn scoop niet ontlopen. Hij zal ‘erboven op’ moeten zitten en de aangifte t.a.v. zijn vermoedens in de krant kunnen zetten als zijn redacteur dat risico wil nemen. Het is echt niet aan de journalist om detective te spelen, zoals we hebben gezien in geval van Watergate. Net als in elk ander beroep zijn journalisten beperkt in hun handelen tot waar de wet de beprking legt.