De euromigraine van Cameron
December is doorgaans een maand van de Kerstborrels voor de Britten. Dat betekent drie weken lang een eindeloze reeks drinkevenementen met je collega’s, zakenrelaties, sportvereniging, enzovoorts, enzovoorts. Geen wonder dat deze dagen ondergrondse in Londen permanent stinkt naar alcohol en waarin vooral ’s avonds de meeste passagiers glazig voor zich uitstaren.
Mijn eerste Kerstborrel was afgelopen weekend. Ouders van klasgenootjes van mijn oudste zoon hadden een avondje voor de volwassenen georganiseerd. Normaal zijn dit gelegenheden waar de gesprekken gezellig voortkabbelen. Gesprekken die vooral over kinderen gaan. Of voetbal.
Maar dit jaar was anders. Na enkele glaasjes stak een van de ouders een priemende vinger mijn kant uit. “Het is maar goed dat we niet bij jullie horen. Jullie met je euro. Wat een teringbende.” Vele ouders knikten instemmend. Een felle discussie ontstond over de voors en tegens van de monetaire unie. Het zal niet verbazen dat de nays die avond de overhand hadden.
De Britten kunnen hun schadenfreude deze maanden nauwelijks onderdrukken. Zie je wel. De euro, dat was altijd een halfbakken project. Gedoemd te mislukken. Maar goed dat we nooit lid zijn geworden. Bijna driekwart van de Britten wil dan ook een referendum over lidmaatschap, zo blijkt uit een peiling van de Guardian. Bijna de helft zou voor uittreden stemmen.
Wat Britten gemakshalve vergeten is dat hun eigen economische situatie niet bepaald rooskleurig is. Tijdens de crisis heeft de euro flink aan waarde verloren ten opzichte van de Amerikaanse dollar. En ten opzichte van het pond? De wisselkoers is nauwelijks veranderd, en dat is al anderhalf jaar zo. De Britten zitten namelijk net zo in dat gammele eurobootje als de rest van Europa, of ze nu lid zijn van de eurozone of niet.
De naakte statistieken vertellen het verhaal. De EU is veruit de grootste handelspartner van de Britten. Bijna de helft van de Britse export gaat richting Europa. Het financiële huishoudboekje ziet er verder belabberd uit. Het begrotingstekort is –in procenten gemeten- bijna even groot als van Griekenland (11 procent) en de staatsschuld zal de komende jaren richting de 90 procent kruipen. De werkeloosheid (8,3 procent) is in decennia niet zo hoog geweest – en zal voorlopig alleen maar verder stijgen. De economie zal naar verwachting helemaal stil komen te vallen de komende maanden, en dat is het best-case-scenario.
Dit alles zorgt voor een geweldige kramp in de Britse politiek als het om Europa gaat. Premier Cameron zit met een enorm dilemma, of eigenlijk meerdere dilemma’s. De premier, van nature een euroscepticus, wil het liefst lossere banden met de Europese Unie. Hij heeft beloofd (en inmiddels ook in wet vastgelegd) dat elke Europese verdragswijziging voortaan voorgelegd zal worden aan de Britse burger via een referendum.
Die belofte bezorgt de premier nu euromigraine. Cameron snapt als geen ander dat het behoud van de euro in het Britse belang is vanwege de innige economische banden met de eurozone. Londen bekritiseert de landen van de euro dat ze niet snel genoeg hebben gehandeld om de eurocrisis de kop in te drukken. Zelf hebben de Britten inmiddels toegegeven dat de eurozone een fiscale unie moet worden. Dat kan natuurlijk alleen gebeuren als Europese verdragen worden aangepast.
Downing Street zit in een dubbele spagaat. Spagaat één: aan de ene kant willen ze geen lid zijn van zo’n fiscale unie, maar tegelijkertijd zijn de Britten bang dat ze aan de zijlijn komen te staan als de eurozone verder integreert ten opzicht van de niet-eurolanden. Die angst is wezenlijk. Duitsland en Frankrijk willen namelijk een Europese transactietaks invoeren voor banken en die zal het financiële centrum van Londen extra hard raken. De Conservatieven hebben al uitgerekend dat 80 procent van die belasting geheven zal worden in de Britse hoofdstad.
Spagaat twee: de Britten snappen dat Europa snel moet handelen om de eurocrisis te bezweren, maar de oplossingen die nu op tafel liggen kunnen leiden tot een verdragsverandering. Als Cameron zijn belofte nakomt, moet hij een referendum houden, iets wat de boel ontzettend zou vertragen. De premier probeert er nu onderuit te komen dat een referendum niet nodig is omdat de voorgestelde verandering niet leiden tot een machtsverschuiving van Londen naar Brussel.
En daarmee komen we meteen uit bij het volgende hoofdpijndossier voor Cameron. De eurosceptische vleugel van de Conservatieve partij schreeuwt al weken moord en brand. Zij vindt dat Cameron zich te soft opstelt en dat hij van de gelegenheid moet gebruiken maken om bepaalde bevoegdheden terug te hevelen van Brussel naar Londen. Burgemeester Johnson van Londen, een van de populairste politici van de Conservatieven, zegt dat een referendum nu onvermijdelijk is (doorscrollen naar 2min00sec). Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.
Tegelijkertijd zit Cameron in een coalitie met de Liberaal Democraten die heel anders tegen Europa aankijken. De partij van vice-premier Nick Clegg vindt dat de regering prioriteit moet geven aan het redden van de euro en geen energie moet verspillen aan kansloze ruzies met Brussel.
Europa was een thema dat in de jaren negentig de Conservatieve partij kapot maakte. Het zorgde er mede voor dat ze dertien jaar lang naar de politieke woestijn werden verbannen onder New Labour. Cameron dacht het spook Europa voorgoed begraven te hebben. Maar spoken kun je niet begraven. Het waart weer rond in de gelederen van de Tories en zorgt voor rillingen bij Cameron.
UPDATE 11:43 uur
Na het Britse veto lijkt de kloof tussen Europa en het Verenigd Koninkrijk groter dan ooit. Eigenlijk zat Cameron in een situatie waarin hij alleen maar kon verliezen. Of hij zorgde voor een breuk met Europa, of hij zorgde voor een breuk binnen de coalitie, of hij zorgde voor een breuk in zijn eigen partij. Cameron heeft besloten toe te geven aan de druk van de eurosceptische vleugel van zijn partij. De eerder genoemde Johnson was lyrisch over het veto van de premier (“He played a blinder”). Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien.
De Liberaal Democraten scharen zich vooralsnog achter de Cameron, maar ik kan me niet voorstellen dat ze daar echt blij zijn met de situatie. Volgens oppositieleider Ed Miliband heeft Cameron de Britse positie in Europa verder verzwakt. Hier een overzicht van de Britse reacties.
UPDATE 11:58 uur
Een gedachte: in zekere zin heeft Cameron het gemakkelijk gemaakt voor de Merkozy. Cameron had een referendum uit moeten schrijven als hij zou instemmen met verdragsverandering. Een tijdrovend proces waarvan van tevoren al vast stond dat de Britten nee zouden stemmen. Door een veto uit te brengen stelt Cameron de rest van Europa in staat een snelle omweg te bedenken. Feit blijft dat de Britten geïsoleerder dan ooit staan binnen de EU. Lees ook deze blog van politiek verslaggever Nick Robinson van de BBC. “The consequences could scarcely be greater for Europe and for Britain’s relationship with Europe.”
UPDATE 20:38 uur
En het was te verwachten: Liberaal Democraten mopperen over de steun die hun leider Nick Clegg geeft aan het Britse veto.
Bedankt weer voor dit heldere overzicht. De tegenstellingen beperken zich vast niet tot Engeland. Iedere lidstaat komt immers weer voor nieuwe pijnlijke beslissingen te staan. Iedere regering en coalitie komen extra onder druk. De naar binnen gerichte blik zal zich vast niet beperken tot Engeland. Intussen ontstond nu al een wat mij betreft toch vrij onverwacht en ietwat wonderlijk soort Europa van tenminste twee sporen: dat van de eurozone en de EU.
Wat ik niet snap, de Euro heeft een strike begrotingsdiscipline nodig, en dan zouden de Britten mee moeten doen met dit systeem.
Waanzin, toch? Ze hoeven toch ook niet mee te betalen aan de Grieken?
Goed, ze zetten zich buitenspel met hun houding, er komt natuurlijk een europa van twee snelheden, maar dat is hun keuze.
Als de Britten veel willen lenen, en dan de pound laten devalueren, prima. Dat is al eerder gebeurt (rond 1950 was de pound ca 10 gulden, of 4 euro 50 waard. In 1985 betaalde ik 4 gulden 40 voor een pound, 2 euro dus. Nu kost hij ongeveer 1 euro 20).
In mijn ogen geen prestatie om trots op te zijn.
Niet zo lang geleden werd Cameron verzocht de kamer te verlaten toen de Eurolanden over de Euro gingen praten. Dat zal vaker gebeuren, Cameron heeft niets met de Euro te maken, dus praat hij er niet over mee, en hoeft hij ook geen maatregelen te nemen die voor de Euro noodzakelijk zijn.
Hetzelfde geldt uiteraard voor Denemarken en Zweden (incl de devaluatie van hun kronen, overigens)
Ik denk dat toetreding tot de Euro in het belang van Groot Brittannië zou zijn, maar op het moment zouden ze niet eens mee mogen doen, want de staatschuld en het begrotingstekort zijn te hoog – en ik denk ook de inflatie.
Kortom, het is fijn dat Cameron ons een makkelijke uitweg heeft gegund. Maar of hij heeft gehandeld in het belang van de UK? Ik denk van niet. Maar mijn mening telt ook niet, want ik ben geen Brit
De Britten hebben steeds hun eigen redenen gehad om steeds op de rem te staan bij de Europese integratie. Weinig echt Europees engagement. Veel voorbehouden. Geen deelname aan de euro. Splendid Isolation op zijn Brits. Nu zijn we getuige van het ultieme Britse verraad: laat de euro maar barsten. Woede alom, terecht.
Grote factor daarbij was de City. Die heeft zich met succes meester gemaakt van de idee van de Britse nationale soevereiniteit. We zullen helaas moeten wachten tot het Britse bankwezen tot een normale proportie is ingeschrompeld, want ze willen daar gewoon op de oude voet verder.. Laten we hopen die teloorgang snel gaat. Intussen wordt de UK immers het Japan van Europa: decennia van stagnatie.
Ik ben voor Europa vooruit, zonder de Britten.
Nu dreigen ze een echte second class member te worden die niet eens meer een vetorecht heeft. Dat is een vernedering. Waarom gaan ze niet uit Europa? Dat zou ik ten zeerste verwelkomen. Ze kunnen toch de zoveelste staat van de USA worden? Of is dat ook niet wat de City zoekt?
@Bas, goede kanttekeningen bij een ook voor mij (te) ingewikkeld probleem Ik probeer het te begrijpen en denk dat Cameron met een eigen grote internationale banksector vooral bang is voor een verslechtering van Engeland’s (concurrentie) positie in een grotere wereld van banken en geldmarkten. En wellicht een beetje terecht op dit onderdeel ook huivert voor teveel invloed van Duitsland en Frankrijk. Die in deze sector minder internationaal of groot zijn. Waarmee ik niet de botte Britse bonuscultuur verdedig, waartegen in de rest van de EU trouwens ook weinig gedaan lijkt te worden.
@Paul Klep, er schijnt tussen Sarkozy en Cameron flink gescholden te zijn maar gezien de historie van GB en EU zie ik weinig afwijkend beleid. Wie het verstandigst is kan ik niet beoordelen maar zelfs met deze ietwat onverwachte ‘tweesporen EU’ zie ik het geheel qua nauwe handelsrelaties en harmonisering op andere gebieden toch niet verder uit elkaar gaan. Er is niets veranderd tussen de landen die de Euro wel en (nog) niet hebben. Gezien globale (economische)ontwikkelingen lijkt het onverstandig als de Britten zich verder los zouden maken of de EU hen daartoe zouden dwingen. Voorlopig wordt iedereen vooral aangestuurd door die waarderingen van die ratingbureaus en lijkt men ook nationaal overal de handen vol te krijgen aan de verdeling van alweer extra bezuinigingen.
De britten kunnen niet lid blijven van de EU maar er niet effectief aan bijdragen. Als er een land de mogelijkheid gegeven moet worden om eruit te stappen dan is dat aan GB. Politiek zijn ze het schoothondje van de VS maar geografisch behoort het eiland tot Europa, het wordt eens tijd dat ze solidariteit tonen, als het land niet tot de Eurozone is toegetreden moet het ook niet de eenheidsmunt opstrueren, dat moet niet kunnen, maximaal onthouding van stem voor die landen die het niet betreft. Het ziet ernaar uit dat Servie net op tijd bij de begravenis van de EU zal komen. De geschiedenis van voormalig Joegoslavie, de Sovjet Unie lijkt zich met de steeds reelere ondergang van de EU te herhalen……Als de EU chaotisch ten onder gaat, dan voorzie ik een oorlog binnen 10 jaar vanaf dat moment, zo is dat altijd in Europa gegaan als de nationale belangen voor solidariteit gaan.
@ Novak,
Als ik het goed lees, denk ik dat je verwacht dat er oorlog komt van het opbreken van de EU
Eerlijk gezegd denk ik ook dat dat zou gebeuren, maar dat is ook precies de reden waarom ik denk dat de EU niet om kan vallen
nou vooruit, niet om MAG vallen
“A club within a club, a treaty within a treaty, with the risk they will run off on their own.”
Ik denk inderdaad dat er dat aan de hand is. De macht om rood te staan, of de legitimiteit om rood te staan, wordt overgedragen van de locale naar de centrale elite. En guess who daar het meest voor is: Brussel en de machthebbers zelf.
We hebben een re-evaluatie van alle waarden nodig, een “Umwertung aller Werten”. En die is al zwaar aan de gang: op internet, in de sociale media. Betalen en verdienen met macht, afstand (macht-afstandstheorie Mulder 1972, Hofstede 2009) en geld is inmiddels vervangen door, zoals het hoort, aandacht. De geldeconomie is een attentie-economie EERST geworden. Dus geen waardering simpel voor posities en het spelletje maar eigen onafhankelijke oordelen.
We moeten zoeken naar onafhankelijke bevestiging van onze eigen mening. Dat kan betekenen dat we overtuigd worden door anderen, maar dat moet niet langer gebeuren door cronyisme (vriendjespolitiek) of groepsisme (collectivisme). Geen afhankelijke bevestiging meer binnen de club of onafhankelijke verwerping van alles wat buiten de club valt, maar onafhankelijke bevestiging door onafhankelijke individuelen.
En afhankelijke verwerping door macht-afstand regulerende elites al helemaal niet meer.
De Europese verongelijktheid druipt wel heel dik van dit tekstje af. Geen wonder dat die Britten zich zo vrolijk maken. Met zo’n mentaliteit vraag je er om.
Cameron is natuurlijk zo’n beetje de laatste Europeaan met ‘euromigraine’. Waarom zou ‘ie daar last van hebben? De continentalen (zowel de politici als de journalisten) zijn zich weer eens volledig onbewust van de eigen positie.
De problemen zijn HIER, in de €-zone. Hier is de bevolking weer eens ‘n megalomaan project van euro-apparatsjiks door de strot geduwd. Een halfbakken megalomaan project, vol omissie’s en fouten, die falen onvermijdelijk maakten.
In de totale paniek om die onzalige muntunie te behouden, geeft men nu ‘t laatste restje soevereiniteit weg aan de commissarissen van ‘t Centraal Comité. En de representatieve democratie gooit men achteloos op de vuilnisbelt. Zonder het zelfs te beseffen. Geen Nederlandse journalist die er naar kraait.
Ach, wat is nu democratie, in vergelijking met zo’n prachtige munt? Daar mag wel iets voor wijken. Desnoods alles.
Belangrijke vraag lijkt nu vooral hoe Cameron zich de komende tijd opstelt. Gaat hij alles met een veto te lijf wat de andere 26 landen besluiten om de positie van de Euro te versterken of doet hij wat hij lijkt te zeggen: succes met het redden van de Euro, ik doe even niet mee? Hij zit in een coalitie met een tamelijk pro-europese partij en onduidelijks is of en hoe zijn land kan profiteren van hun afstand tot de eurolanden. In de praktijk is Engeland natuurlijk even afhankelijk van de eurozone als de rest. En kan het GBP gezien de positie van de Britse economie ook makkelijk het slachtoffer worden van hevige speculaties. Op dit front wordt oorlog gevoerd, die andere oorlog zie ik binnen Europa nog lang niet ontstaan. En helemaal niet tussen landen. Dat is ook een ouderwetse oplossing hooguit passend bij dictators zoals Assad en gericht op knechting van het eigen volk..
ncncn
Als een nederlander die in Engeland woont, probeer ik europese ‘zaken’ altijd van twee kanten te bekijken. Ik weet niet of Cameron een juiste beslissing heeft genomen, maar ik denk wel dat het goed is dat hij tegengas probeert te geven tegen het Merkozy spektakel.
Lees ook eens het Avaaz verhaal over de crisis in de eurozone;
http://birdflu666.wordpress.co.....rical-day/
Even naar beneden ‘scrollen’ en daar is het verhaal van Alex Wilks.
Irma
Ik heb het verhaal gezien, en vind het protest vreemd. Avaaz is voor duurzaamheid, en wat is minder duurzaam dan de problemen doorschuiven naar een volgende generatie?
Zou het gaan om ontbossing, om vervuiling, dan zouden ze over een volgende generatie beginnen. Maar nu opeens niet
Als wij maar gaan uitgeven, dan is straks het geld op. Nederland is rijk – omdat onze vooroluder spaarzaam waren
Avaaz heeft het over essentiële uitgaven. Zolang er nog mega geld opgaat aan bijvoorbeeld gemeentehuizen en kunstsubsidies zie ik niet in waarom er niet een beetje meer bezuinigd kan worden.
Een van de dure hobby’s van de nederlandse overheid is natuurbeheer – en dat terwijl natuur is wat je zou krijgen als je met je handen van het land af zou blijven.
Het is niet het belang van de banken dat er eindelijk een rem komt te staan op overheidsuitgaven, het is het belang van de burgers van andere landen
Want de Italiaanse schuld kost ons geld. Volgensm ij hheet dat diefstal
@ Novak
De Britten dragen niet bij? Look in your history books!
En voor nu zijn wIj de 2de grootste netto betaler aan “jullie” EU waar u ons uit wilt trappen. U vIndt het OK dat Merkozy alles regelt, democratisch of niet? Prima, maar de Britten denken er anders over en dat is hun wel verdiende recht.
@Michael
Dat is niet correct. Margaret Thatcher bedong in de jaren tachtig de zogenoemde ‘rebate’ waardoor de Britten automatisch tweederde van hun nettobetaling aan de EU terug krijgen gestort. Momenteel is dat bedrag 5 miljard euro. Dat maakt het Verenigd Koninrkijk een van de kleinste betalers aan de EU en helemaal als je het afzet tegen zijn bevolking.
@ Arjen,
Het gaat nu vooral over de ‘Duivelse Dubbele Dilemma’s’ voor de Tories. Maar wat speelt er voor de Lib Dems? Gaat de Eurocrisis en de Britse reactie daarop die partij niet splitsen?
Ik bedoel: Ze regeren voor het eerst in tientallen jaren mee, hebben dus wat te zeggen en moeten nu kiezen: compromissen over de Euro en de financiering van de EU en al die andere plannen van ze. Het klinkt een beetje als D ’66 die weer eens de kleinste partner in een Nederlandse coalitie zijn!
Hoe kunnen de de Lib Dems daarop reageren?