Huwelijk zonder man
De trouwfoto van Marcela en Mario is uit 1901. Het stel liet de foto na de inzegening van hun huwelijk in A Coruña maken. Ze zijn opvallend in het zwart gekleed. Maar als je beter kijkt ontdek je dat Mario, rechts op de foto, een vrouw is. De pastoor heeft niet goed gekeken. In zijn kerk zijn zojuist twee vrouwen getrouwd. Mario heet in werkelijkheid Elisa.
Het huwelijk tussen de twee vrouwen was hun grote triomf. Marcela en Elisa wilden niets liever dan hun relatie normaliseren, vertelt historicus Narciso de Gabriel, die een boek over ze schreef. Ze dachten door Elisa als man te verkleden onopvallend als stel hun leven te leiden. Er speelde iets mee: Marcela was zwanger. Door te trouwen konden ze zich tegenover de buitenwereld als gezin presenteren.
Maar het liep allemaal anders.
Snel ontdekten ze in het dorpje waar Marcela als onderwijzeres werkte dat haar man Mario toch echt een vrouw was. De roddels werden geruchten, en de geruchten groeiden uit tot een smeuïg schandaal. “Huwelijk zonder man”, kopte een krant al spoedig. “Schandaal in A Coruña!”, riep een ander tijdschrift. En binnen een week sprak heel Spanje over Marcela en Elisa. De pers verdubbelde de oplage.
Ook de politie zat de vrouwen inmiddels op de hielen. Ze vluchtten naar Portugal, naar de havenstad Oporto. Daar werden ze aangehouden en in het gevangenis gezet. Elisa bleef volhouden dat ze Mario heet, artsen werden op de zaak gezet. Uit hun onderzoek kwam het onvermijdelijke. Mario was een vrouw.
Op de dag van Driekoningen in 1902 baarde Marcela een dochter. Met dat nieuws verdríevoudigen de kranten hun oplage.
Het spoor van de twee vrouwen en hun kind raakt uiteindelijk zoek in Argentinië. Daar trokken ze naar toe, vooral om vergeten te worden. En op een of andere manier slaagden ze daar in. Historicus De Gabriel kon in Buenos Aires geen spoor meer van ze vinden.
El País publiceerde afgelopen week een grote reportage over Marcela en Elisa. Daarna belden wel drie filmmakers op om het verhaal van de vrouwen te verfilmen, vertelt me de uitgever. In Galicië, waar ze trouwden, willen ze een straat naar de twee vernoemen.
Het burgerlijk wetboek werd in 2005 voor homo’s en lesbiënnes geopend. Daarna trouwden in Spanje ruim tweeduizend vrouwen met elkaar. Maar niemand wist dat er twee pioniers waren.
DownloadBeluister de radio-reportage

Een mooi verhaal uit La Coruña en misschien een inspiratiebron voor Almodovar voor een mooie film. Maar Rob waarom A Coruña, zou je als je correspondent in Friesland zou zijn ook uit Ljouwert rapporteren? Of toch liever Leeuwarden?
Marcela en Elisaweg
Een mooie naam, voor een weg die de Aletta Jacobsweg kruist
Alhoewel, Mercela en Elisaplein, waar het gemeentehuis aan ligt klinkt mooier
Mooi verhaal Rop, dank je wel dat je het hier onder de aandacht bracht. Ik ga het boek zeker lezen!
Krijgt het boek ook op de Spaanse TV en radio aandacht? In Nederland zou de schrijver zeker worden uitgenodigd voor programma’s als P&W, DWDD, enz.
@Kepabarna: Is het nu La Coruña of A Coruña? Ik kies in dit geval voor de naam die in heel Spanje op de wegwijzerborden staat: A Coruña dus.
@Bart: De reportage vorige week in El País was heel groot. Ik heb het elders nog niet gezien, maar dat kan ook omdat het boek in het galicisch al een tijd uit is. Leuk om te weten is dat filmmaakster Isabel Croixet nu bekijkt het verhaal te verfilmen.
Hoorde net je item op Radio 1. Mooie radio, dank je.
Deed me denken aan The Memory Palace, sowieso een aanrader: http://thememorypalace.us/.
Wat een mooi verhaal. Ik kan me voorstellen dat het spoor doodliep in Buenos Aires. Er zaten/zitten daar bijna meer Gallegos dan in Galicia.
@ Kepabarna -> A Coruña. La Coruña klinkt ‘Facha’. En in Nederland zou het ook Ljouwert moeten zijn, maar helaas is Holland te dichtbij.
@ Rop, is het Porto of Oporto?
Narciso de Gabriel is op 8 maart op TVG geïnterviewd. Er is niet genoeg TV om iedere schrijver uit te nodigen voor een vraaggesprek. We hebben het in Spanje te druk met Belen Esteban
@ Leeuwarden, de stad kan wel Ljouwert heten, maar het Nederlandse woord voor die stad is Leeuwarden. De hoofdstad van Frankrijk heet in het Nederlands Parijs, hoezeer de Fransen het ook over Paris hebben
@ Ljouwert
Ley 3/1983 de la Xunta de Galicia: «los topónimos de Galicia tendrán como única forma oficial la gallega». Als de Bataafse Republiek had overleefd, was Parijs misschien Paris geworden en La Haye Den Haag.