De raadsels van de staatsgreep
Weblog Madrid
Rop Zoutberg
24-2-2011 12:37
Er is een speelfilm over de staatsgreep gemaakt. Dertig jaar geleden bestormde een besnorde kolonel van de guardia civil het Spaanse parlement. Hij schoot gaten in het plafond en hield een nacht lang de parlementariërs onder schot. Wonder boven wonder bleef een bloedbad uit.Drie decennia na dato is de geflopte staatsgreep zoals alle grote gebeurtenissen uit de geschiedenis omgeven door al niet terechte mysteries. Hoe groot was het complet nu echt? Waarom riepen de overvallers uit naam van de koning te handelen? Wist Juan Carlos er meer van, maar besloot hij toen het puntje bij paaltje kwam op safe te spelen? Waarom wachtte hij op die bewuste dinsdagavond tot het allerlaatste moment om de Spanjaarden via de televisie toe te spreken?
Je zult het wel nooit te weten komen. De speelfilm die gisteren in Spanje werd gepresenteerd maakt je niet veel wijzer. In anderhalf uur zie je in ’23-F’ de officiële lezing van de gebeurtenissen. Die komt neer op een complot van een segment van de legerleiding, een op hol geslagen kolonel (Antonio Tejero) en extreemrechts. De held van de dag zou de koning worden. Net als de toenmalig premier en vice-premier, die eigenhandig de coupplegers te lijf gingen.
Wat ’23-F’ toch fascinerend maakt is het ongekende machtsspel tussen leger en guardia civil. Het is een generatie bevelhebbers die in 1981 nog met een been in de voorbije dictatuur staat. Spanje werd die dagen verscheurd door enorm politiek gewoel en geweld van gewapende terreurgroepen van links en rechts. Het was voor de coupplegers hoog tijd dat iemand wat deed.
Voor de Spanjaarden kwam informatie van transistorradio’s en televisie. Al deed die zijn werk: ook dertig jaar later zijn de beelden van de staatsgreep nog net zo ongelooflijk als die van de vliegtuigen in de torens van het WTC.
Zet Javascript en Flash aan om deze Flash video te zien. De rest van de communicatie ging in die twitterloze tijd per telefoons met draaischijven. Er worden in ’23-F’ nogal wat gesprekken gevoerd en orders uitgedeeld.
Alles mislukte toen duidelijk werd dat de koning de opstand niet steunde en de tanks met uitzondering van Valencia in de kazernes bleven. Daarmee was ook de bezetting van het parlement al snel voorbij. Het werd de nacht waarop de Spanjaarden besloten dat ze in democratie verder wilden.
De coupplegers kwamen voor de rechter en Tejero kreeg de zwaarste straf. Dertig jaar, waarvan hij de helft uitzat. Hij brengt zijn oude dag door met zijn grote passie, schilderen. In een souvenirwinkel tegenover het Pradomuseum is Tejero nog altijd te koop. Tussen de generaals Franco, De Gaulle en Mussolini. In zijn strakke pak en de tricornio op het hoofd. Zoals een bevriend fotograaf me schreef, met dat klassieke hoofd dat zo door Goya zou zijn verzonnen.
“Waarom riepen de overvallers uit naar van de koning te handelen?”
Hier is iets weggevallen, maar ik kan maar niet bedenken wat dat is.
Was het overigens niet zo dat de Spanjaarden zich heel lang diep geschaamd hebben voor deze pias die hun land ten aanschouwe van de hele wereld voor gek zette?
De Spanjaarden stonden al langer voor gek met hun dictatuur.
Niet dat de Nederlanders daar aanstoot aan namen want die gingen graag daar op vakantie want toen nog spotgoedkoop.
@Bart. Daar moest staan: Waarom riepen de overvallers uit naam van de koning te handelen? Verbeterd, bij deze. In de film zegt Juan Carlos: “Jaren van hervormingen. En we gaan volledig voor schut de wereld rond.” Ja, er werd vol schaamte naar de overval in het congres gekeken. Maar het was ook shocktherapie, om herhaling voor altijd te voorkomen. De snelle toetreding tot de Navo en Europese Unie waren belangrijke stappen vooruit. Juist door ingebed te zijn in internationale organisaties verslapte de greep van de nostalgische aanhangers van Franco.
waar haal je die beeldjes van de guardia civil vandaan?
@le crow De souvenirwinkel tegenover het Pradomuseum in Madrid.