Kroonprinses van de republiek
De twee vrouwen op de foto zijn dezelfde. Links is Letizia Ortiz nog nieuwslezeres en bejubelde verslaggeefster van de Spaanse televisie. Rechts is ze getrouwd met kroonprins Felipe en zit ze aan bij een koninklijk banket. Er zit amper tien jaar tussen de Letizia links en Letizia rechts. Kroonprinses van Spanje is geen makkelijk werk.
Met het huwelijk van William in het verschiet pakt ook de Spaanse televisie uit. Gisteravond zond Telecinco een programma uit dat wel vierenhalf uur duurde. Ik zat ik er zelf ook even in. Als correspondent van de Nederlandse televisie vertelde ik over de ervaring die we in Nederland hebben met de trouwerij tussen een kroonprins en een burgermeisje.
Ze zaagden me er tijdens de opname ellenlang over door. Wat ik vond van Máxima. Of ik Kate wel geschikt vond. Kortom, hoe die burgermeisjes het er vanaf brengen. Het uitgekauwde thema.
Maar boven alles ging het over Letizia Ortiz, die in 2004 haar huwelijk met Felipe sloot. Mijn interviewster van Telecinco drong nog eens aan. Maakte Letizia geen ongelukkige indruk op me? Wat vond ik van Letizia in vergelijking met Máxima? En van Letizia tegenover Kate? Kwam ze wel spontaan op me over? Dacht ik dat Letizia nu werkelijk ooit koningin van Spanje werd? Ik antwoordde in alle eerlijkheid dat Letizia vermoedelijk een rotbaan heeft, al koos ze er dan zelf voor.
Er zijn weinig mensen die afgelopen jaren zoveel kritiek kregen als juist Letizia. Ze past niet in het koningshuis, is de meest milde kritiek die je hoort. Verder gaat het over de torenhoge hakken die ze verplicht moet dragen naast haar boomlange man. Over haar neusoperaties, de correctie van haar gebit, kin en borsten.
De venijnige aanvallen moet je in Spanje met argwaan lezen. Nergens in Europa zal een monarchie in zulk zwaar weer zitten. Het land maakte in honderd jaar twee republieken mee en een dictatuur die het moeilijk had met de monarchie. Vandaag de dag laten peilingen maar een aarzelende meerderheid voor het huidige staatsbestel zien.
Spanjaarden zijn niet erg monarchistisch, al zijn we wel weer juancarlistisch. De bejaarde huidige koning Juan Carlos is de man die de democratie bracht en tijdens de staatsgreep beschermde. Dat maakte hem geliefd.
Maar zijn zoon Felipe en diens vrouw Letizia ontberen zulke verdiensten. Het zal ongetwijfeld zwoegen worden als zij aan de beurt zijn. Ze worden koning en koningin, van republikeins Spanje.
Hoezo Republikeins Spanje? Volgens mij is het land wat dat betreft nog steeds verdeeld…. de scheidslijnen tussen royalisten en republikeinen vind je zelfs nog tussen fans van verschillende voetbalclubs en mensen die hun kinderen naar verschillende scholen sturen om die reden. Het praalgraf van Franco wordt nog steeds onderhouden, etc.
Niet heel het land draait om tendensen die je logischerwijs tegenkomt in de kringen van progressieve intellectuelen en separatisten uit Baskenland en Catalonie…
Vanavond is de echte prinses van het volk op Telecinco, Belen Estéban. Juan Carlos mag blijven inderdaad om 23F, en dan a.u.b weer de Republiek. Wat Spanje is voor de Spanjaarden hangt af van de van de verschillende regio’s waarin ze wonen, hun ontsluiting m.b.t. het centrum en de rest van Europa, en hun financiële relatie met het Madrid (afhankelijk van Madrid, of afdragen aan Madrid).