Catalaanse ‘koning’ onttroond

Terwijl veel Catalanen maar één ding aan hun hoofd hebben deze weken, namelijk of ze wel of niet naar de stembus mogen op 9 november, keerde vandaag een oude bekende even terug in één van de bankjes van het Catalaanse parlement. De oud regio ‘president’ Jordi Pujol. Hij had iets uit te leggen. 

Pujol werd in 1980 regionaal leider van Catalonië, de regio die zich wil afscheiden van de rest van Spanje en zeer trots is op de eigen taal en cultuur. Catalanen zijn anders, zo zeggen ze zelf. Ze vinden dat ze meer op de Noord-Europeanen lijken, zakelijker zijn en zich meer aan hun woord houden dan de Spanjaarden. Ze wonen ook niet in het land Spanje, maar in Catalonië. Jordi Pujol presenteerde zich dan ook altijd als het hoofd van de staat Catalonië, een regio die veel te lijden had gehad tijdens het Franco regime waarin elke uiting van het Catalaan zijn verboden was en waarin het spreken van de eigen taal je op een flinke bekeuring kon komen te staan. Pujol zelf zat als tegenstander van het regime en voorvechter van de Catalaanse rechten een paar jaar in de cel vanwege het beledigen van de dictator. In zijn tijd als ‘president’ van de regio ging hij niet direct voor onafhankelijkheid, maar ontpopte zich als een strategisch onderhandelaar die ervoor wist te zorgen dat zijn regio meer en meer autonome rechten kreeg.

Dat Pujol en zijn familie er goed van leven, dat is bekend in Catalonië. En dat er mogelijk een wat vies luchtje omheen hangt ook. Hij raakte meerdere keren in opspraak. Zoals bij het bijna failliet gaan van de Banca Catalana, opgezet als familiebank van de Pujols. Hoewel het onduidelijk was waar het geld was gebleven en er grote verdenking ontstond bleef Pujol uiteindelijk uit handen van justitie.

Maar in juli deed Pujol een bekentenis. Hij vertelde miljoenen te hebben op buitenlandse bankrekeningen, onder meer in belastingparadijs Andorra. Geld van de erfenis van zijn vader, zo blijft hij volhouden. Niks mis mee al gaf hij toe dat het niet netjes is de belasting jarenlang op deze manier te ontduiken.

Nou zijn de Spanjaarden niet vreemd van wat ‘corruptie’ en daarin zijn ook de Catalanen misschien toch meer Zuid-Europeaan dan ze willen toegeven. Maar het nieuws zorgde wel voor onrust en vooral teleurstelling, zo bleek ook op ‘La Diada’, de nationale feestdag die de Catalanen vieren op 11 september. Veel hoofden die afkeurend schudden. Dat hún leider, de man die Catalonië jarenlang vertegenwoordigde en overal verdedigd had, de boel mogelijk toch had opgelicht terwijl de regio diep in de schulden zit, ze kunnen het nauwelijks geloven.

Voor de mensen die Pujol niet kennen, het is bijna een grappige verschijning. Pujol is een kleine, gedrongen man. Door zijn grote, beweeglijke wenkbrauwen heeft zijn gezicht bijna iets weg van dat van een stripfiguurtje. Voor cartoonisten is Pujol ook de afgelopen weken weer een favoriet onderwerp. Hij wordt steevast afgebeeld als jedimeester Yoda uit de Stars Wars films. Vandaag zagen we een vermoeide Yoda. De 84-jarige Pujol luisterde met gebogen hoofd, terwijl zijn hand zijn gezicht ondersteunde, als een op de vingers getikte tiener naar de monologen van de Catalaanse parlementsleden die hem beschuldigden van leugens en corruptie.

“Ik ben geen corrupte politicus,” zei Pujol. Maar voor de Catalanen heeft hij in aanzien verloren. Al vinden de nationalisten één ding positief. Hij zou, volgens de mensen op straat, het Catalaans nationalisme een dienst hebben willen bewijzen.  Er werd al langer onderzoek gedaan naar mogelijke fraude door zijn zoons. Tegenstanders van het onafhankelijkheidsstreven zouden het proces overhoop hebben willen gooien door hem net voor het referendum een pootje te lichten. Dat wist Pujol te voorkomen.

Deel deze pagina

« Terug naar het overzicht


Geef een reactie